Czy pracodawca może wypłacić odprawę emerytalną wyższą niż przewidziana przepisami
PROBLEM
Czy pracodawca może wypłacić odprawę emerytalną dwukrotnie wyższą niż przewidziana przepisami? Czy nadwyżka będzie również zwolniona ze składek ZUS?
RADA
Pracodawca może wypłacić odprawę emerytalną w wysokości wyższej nie przewidziana przepisami kodeksu pracy i cała odprawa niezależnie od jej wysokości jest zwolniona ze składek na rzecz ZUS.
UZASADNIENIE
Odprawa emerytalno-rentowa jest świadczeniem powszechnym, przysługującym wszystkim pracownikom bez względu na sposób nawiązania stosunku pracy (umowa o pracę, powołanie, wybór, mianowanie). Oznacza to, że pracodawca nie może uchylić się od jej wypłaty, jeżeli pracownik spełnia odpowiednie warunki. W przeciwnym razie może zostać na niego nałożona kara grzywny. Odprawa emerytalno-rentowa przysługuje w związku z nabyciem prawa do emerytury lub renty. Odprawa emerytalna przysługuje w wysokości jednomiesięcznego wynagrodzenia. Pracodawca może jednak ustalić inną wysokość odprawy niż przewidziana przepisami Kodeksu pracy. Może być ona wyższa niż jednomiesięczne wynagrodzenie. Jedynym zastrzeżeniem jest, że odprawa ta nie może być niższa niż jednomiesięczne wynagrodzenie.
Warunkiem wypłacenia odprawy emerytalnej (rentowej) jest rozwiązanie stosunku pracy w związku z przejściem na emeryturę (rentę z tytułu niezdolności do pracy), co oznacza zmianę statusu danej osoby. Jak wynika z art. 921 K.p. wypłata odprawy emerytalnej lub rentowej powinna nastąpić, jeśli:
- pracownik spełnił wymagania uprawniające go do przejścia na emeryturę lub rentę,
- stosunek pracy ustaje w związku z przejściem na emeryturę lub rentę.
Wymienione warunki muszą być spełnione łącznie. Oznacza to, że odprawa emerytalna nie może być wypłacona w czasie trwającego stosunku pracy. Jej wypłata może nastąpić dopiero wówczas, gdy stosunek pracy ustanie w związku z tym, że pracownik ostatecznie zdecyduje się przejść na emeryturę albo rentę.
Zarówno odprawa emerytalna jak i rentowa wolna jest od składek na ZUS, nawet jeśli pracodawca wypłacił ją w wyższej wysokości niż wynika to z przepisów. Zakład pracy musi natomiast odprowadzić na rzecz fiskusa podatek dochodowy od osób fizycznych, gdyż przepisy podatkowe nie przewidziały zwolnienia dla tychże wypłat.
- par. 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 18 grudnia 1998 r. w sprawie szczegółowych zasad ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe (j.t. Dz.U. z 2023 r., poz. 728)
Emilia Derucka
specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych


