Interpretacja indywidualna z dnia 26 listopada 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.761.2025.3.EW
"Opłata wstępna" uiszczona w związku z umową przedwstępną sprzedaży nieruchomości stanowi wynagrodzenie za świadczenie usługi zobowiązania się do niewyprzedaży nieruchomości innemu podmiotowi oraz powstrzymania się od ustanowienia nowych praw na rzecz osób trzecich. W konsekwencji, opłata ta podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Interpretacja indywidualna - stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
10 września 2025 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy uznania, czy „opłatę wstępną” opisaną we wniosku należy uznać za wynagrodzenie za dostawę towarów bądź świadczenie usług opodatkowane podatkiem VAT.
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwania - pismem z 9 października 2025 r. oraz pismem z 5 listopada 2025 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółdzielnia jest właścicielem kilku nieruchomości rolnych, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są przeznaczone pod zabudowę komercyjną (różne rodzaje działalności gospodarczej). Spółdzielnia zamierza sprzedać podmiotowi krajowemu jedną z tych nieruchomości.
Sprzedaż odbędzie się w dwóch etapach: notarialna umowa przedwstępna, a po uzyskaniu pozwolenia na budowę notarialna umowa przyrzeczona. Wspólnie z Kupującym ustalona została cena sprzedaży netto oraz obowiązkowo zapłata 23% podatku od towarów i usług, dalej VAT.
Oprócz ceny nabycia, w umowie przedwstępnej ustalone zostanie, że Kupujący zapłaci Sprzedającemu opłatę, nazwaną przez strony umowy opłatą wstępną w kwocie 150 tys. zł brutto. Opłata wstępna nie jest zaliczką, kaucją, gwarancją itp. Bez względu na fakt, czy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej (końcowej sprzedaży) czy nie, kwota opłaty wstępnej stanowić będzie zawsze przychód Sprzedającego i nie podlega zwrotowi, zaliczeniu na poczet ceny ani żadnym innym rozliczeniom itp. Strony umowy zgodnie ustaliły, że dla opłaty wstępnej bez znaczenia pozostaje fakt, z winy, której strony umowy przedwstępnej nie doszłoby do zawarcia umowy przyrzeczonej.
Z tytułu opłaty wstępnej zapłaconej przez Kupującego, na Sprzedającym nie ciążą żadne obowiązkowe świadczenia na rzecz Kupującego. Transfer środków finansowych odbędzie się tylko od Kupującego do Sprzedającego bez świadczeń zwrotnych. Kupujący poniesie również w całości koszty notarialne zawarcia dwóch umów.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:
1.Czy są Państwo czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług?
Odp.: Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
2.Jakie postanowienia wynikają z „notarialnej umowy przedwstępnej” zawieranej przez Państwa z Kupującym i na jakiej podstawie Kupujący zobowiązany jest do wpłaty opłaty wstępnej?
Odp.: Kupujący w terminie 3 dni po zawarciu umowy przedwstępnej ma obowiązek zapłacić opłatę wstępną na podstawie wystawionej przez Spółdzielnię faktury VAT. Umowa przyrzeczona zostanie zawarta nie później niż do 7 grudnia 2026 r. po uzyskaniu przez Kupującą (sp. z o.o.) wymaganych zaświadczeń, zgód i pozwoleń związanych z planowaną inwestycją. Jeżeli Kupująca takich zgód nie uzyska umowa przyrzeczona wygaśnie. Opłata wstępna nie podlega zwrotowi bez względu na fakt czy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej.
3.Czy wnoszona przez Kupującego opłata wstępna stanowi jedynie potwierdzenie rzeczywistego zainteresowania Kupującego Państwa ofertą i wolą nabycia kilku nieruchomości rolnych?
Odp.: Ustalona przez strony opłata wstępna stanowi potwierdzenie chęci nabycia jednej (nie kilku) nieruchomości rolnej.
4.Czy mogą Państwo dowolnie dysponować opłatą wstępną od momentu jej wpłaty przez Kupującego?
Odp.: Opłata wstępna będzie w wyłącznej dyspozycji Sprzedającej bez żadnych zastrzeżeń czy warunków i bez możliwości zwrotu Kupującemu.
5.Czy Kupujący dokonałby wpłaty „opłaty wstępnej” bez zawarcia umowy sprzedaży nieruchomości?
Odp.: Gdyby nie było zgodnej woli stron zawarcia umowy sprzedaży, opłata wstępna nie byłaby zapłacona.
6.Jak kalkulowane jest wynagrodzenie za nieruchomość, która będzie przedmiotem sprzedaży?
Odp.: Warunki cenowe sprzedaży tej nieruchomości zostały ustalone w drodze negocjacji pomiędzy stronami jako stawka za jeden metr kwadratowy powierzchni nieruchomości. Opłata wstępna nie miała wpływu na ustaloną cenę sprzedaży i nie będzie uwzględniana w cenie sprzedaży przy zawieraniu umowy przyrzeczonej.
7.Czy cena za nieruchomość będącą przedmiotem sprzedaży jest powiązana i zależy od wpłaty przez Kupującego „opłaty wstępnej”?
Odp.: Cena sprzedaży i opłata wstępna nie są powiązane, tzn., że opłata wstępna nie wpływa na wysokość ceny gruntu ani cena gruntu nie zostanie obniżona w związku z wcześniejszym zapłaceniem opłaty wstępnej.
8.Jeśli Kupujący nie dokona wpłaty „opłaty wstępnej”, to czy dojdzie do zawarcia ostatecznej umowy sprzedaży nieruchomości będącej przedmiotem wniosku?
Odp.: Obowiązek zapłaty opłaty wstępnej powstanie po podpisaniu umowy przedwstępnej, a Kupujący ma 3 dni robocze na dokonanie przelewu. Umowa zawiera zastrzeżenie, że jeżeli w terminie trzech dni roboczych opłata wstępna nie zostanie zapłacona, to umowa przyrzeczona wygasa.
9.Czy pomimo wpłaty „opłaty wstępnej” przez Kupującego na Państwa rzecz możecie Państwo dokonać sprzedaży nieruchomości innemu podmiotowi? Czy zapisy umowy przewidują w tym zakresie jakieś rozstrzygnięcie (warunki)?
Odp.: W okresie obowiązywania umowy przyrzeczonej, tj. do dnia 7 grudnia 2026 r. Sprzedająca nie może sprzedać innemu podmiotowi tej nieruchomości ani ustanowić na niej jakichkolwiek nowych praw na rzecz osób trzecich. W tym czasie Sprzedająca będzie nadal wykorzystywać tą nieruchomość rolniczo.
Pytanie
Czy taka „opłata wstępna” stanowi dostawę towarów i usług w świetle ustawy o podatku od towarów i usług i powinna zostać opodatkowana stawką 23%?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy (Sprzedającego) taka „opłata wstępna” nie podlega zapisom ustawy o VAT, gdyż nie jest to dostawa towaru ani usługi i w związku z tym nie należy od opłaty wstępnej naliczać podatku VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.) zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Natomiast w myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 w tym również:
1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej,
2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji,
3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, co do zasady podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Świadczenie usług na gruncie podatku od towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym. Stosownie do treści powołanych przepisów, każde świadczenie na rzecz osób fizycznych, osób prawnych lub jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy o VAT, uznawane jest na gruncie ustawy za usługę. Zatem pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie.
Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Ustawa nie definiuje, co należy rozumieć przez czynność odpłatną. Jednak dla uznania, że dostawa towarów oraz świadczenie usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, bezwzględnym warunkiem jest „odpłatność” za daną czynność, co wynika z ww. przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych kosztów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.
Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”. Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Z wyroku TSUE z 18 grudnia 1997 r. w sprawie C-384/95 wynika, że „Jeśli zredukowanie produkcji nie przyczynia się do uzyskania korzyści ani przez organy administracji państwowej, które dokonują wypłaty odszkodowania z tego tytułu, ani przez inne znane (ustalone) osoby, czynność taka nie stanowi świadczenia usług w rozumieniu artykułu 6(1). Nie można, bowiem mówić o świadczeniu usług bez ustalenia usługobiorcy, tj. podmiotu będącego beneficjentem danej usługi.” Również z wyroku z 29 lutego 1996 r. w sprawie C-215/94 wynika, że „Artykuły 6(1) i 11(A)(1)(a) VI Dyrektywy, dotyczące odpowiednio definicji świadczenia usług i podstawy opodatkowania, należy interpretować w taki sposób, aby zobowiązanie rolnika do zaprzestania produkcji mleka na podstawie Rozporządzenia nr 1336/86 nie stanowiło świadczenia usług. Zatem jakiekolwiek wynagrodzenie z tego tytułu nie podlega opodatkowaniu podatkiem obrotowym. W obu tych orzeczeniach TSUE wskazał, że otrzymanie płatności przez dany podmiot samo w sobie nie jest wystarczające do uznania, że podmiot ten świadczy usługę na rzecz określonego kontrahenta. Usługą jest więc tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący z niego konkretne (wymierne) korzyści o charakterze majątkowym.”
Zatem za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uważane mogą być takie sytuacje, w których:
1.istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
2.wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
3.istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
4.odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
5.istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Z wniosku wynika, że:
- Spółdzielnia jest czynnym podatnikiem podatku VAT i właścicielem kilku nieruchomości rolnych, które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego są przeznaczone pod zabudowę komercyjną,
- Spółdzielnia zamierza sprzedać podmiotowi krajowemu jedną z tych nieruchomości, będzie to sprzedaż w dwóch etapach: notarialna umowa przedwstępna, a po uzyskaniu pozwolenia na budowę notarialna umowa przyrzeczona,
- w notarialnej umowie przedwstępnej zawartej z Kupującym ustalona została cena sprzedaży netto oraz podatek VAT oraz ustalono, że Kupujący zapłaci Sprzedającemu opłatę, nazwaną przez strony umowy opłatą wstępną, w kwocie 150 tys. zł brutto,
- opłata wstępna bez względu na fakt, czy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej (końcowej sprzedaży) czy nie będzie zawsze stanowić przychód Sprzedającego, nie podlega zwrotowi, będzie w wyłącznej dyspozycji Spółdzielni bez żadnych zastrzeżeń czy warunków, nie ma wpływu na ustaloną cenę sprzedaży i nie będzie uwzględniana w cenie sprzedaży przy zawieraniu umowy przyrzeczonej,
- cena sprzedaży nieruchomości i opłata wstępna nie są powiązane, tzn. opłata wstępna nie wpływa na wysokość ceny gruntu ani cena gruntu nie zostanie obniżona w związku z wcześniejszym zapłaceniem opłaty wstępnej,
- opłata wstępna stanowi potwierdzenie chęci nabycia przez Kupującego jednej (nie kilku) nieruchomości rolnej,
- opłata wstępna nie byłaby zapłacona przez Kupującego, gdyby nie było zgodnej woli obu stron zawarcia umowy sprzedaży,
- obowiązek zapłaty opłaty wstępnej powstanie po podpisaniu umowy przedwstępnej, a Kupujący ma 3 dni robocze na dokonanie przelewu na podstawie wystawionej przez Spółdzielnię faktury,
- umowa przedwstępna zawiera zastrzeżenie, że jeżeli w terminie trzech dni roboczych opłata wstępna nie zostanie zapłacona, to umowa przyrzeczona wygasa,
- z tytułu otrzymania opłaty wstępnej od Kupującego na Sprzedającym (Spółdzielni) nie ciążą żadne obowiązkowe świadczenia na rzecz Kupującego,
- transfer środków finansowych odbędzie się tylko od Kupującego do Sprzedającego bez świadczeń zwrotnych, Kupujący poniesie również w całości koszty notarialne zawarcia dwóch umów,
- w okresie obowiązywania umowy przyrzeczonej, tj. do dnia 7 grudnia 2026 r. Spółdzielnia nie może sprzedać innemu podmiotowi nieruchomości ani ustanowić na niej jakichkolwiek nowych praw na rzecz osób trzecich, w tym czasie Sprzedająca będzie nadal wykorzystywać tą nieruchomość rolniczo,
- umowa przyrzeczona zostanie zawarta nie później niż do 7 grudnia 2026 r. po uzyskaniu przez Kupującego wymaganych zaświadczeń, zgód i pozwoleń związanych z planowaną inwestycją, jeżeli Kupujący takich zgód nie uzyska umowa przyrzeczona wygaśnie.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy Spółdzielnia będzie zobowiązana do opodatkowania podatkiem VAT otrzymanej od Kupującego kwoty nazwanej w umowie „opłatą wstępną”.
W rozpatrywanej sprawie kwestią wymagającą wyjaśnienia jest więc ustalenie, czy otrzymana kwota, w związku z zawartą umową, stanowi należność za czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Analiza przedstawionego zdarzenia przyszłego oraz treści przywołanych przepisów prawa prowadzi do wniosku, że otrzymana kwota nie jest wynagrodzeniem za dostawę towarów, gdyż - jak wynika z opisu sprawy - pomiędzy stronami zawartej umowy przedwstępnej nie dochodzi do dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o VAT, gdyż Spółdzielnia w zamian za otrzymaną „opłatę wstępną” nie przenosi na Kupującego prawa do rozporządzania towarami (tu nieruchomością rolną) jak właściciel. Jak również „opłata wstępna” nie wpływa na cenę nieruchomości i jej ostateczna wysokość nie będzie uwzględniać wpłaconej „opłaty wstępnej”.
Zatem udzielenie odpowiedzi na zapytanie Spółdzielni wymaga dalszego zbadania, czy rozliczenia między stronami dokonywane w ramach zawartej notarialnej umowy przedwstępnej (tj. uiszczenie przez Kupującego na rzecz Spółdzielni opłaty wstępnej) stanowią zapłatę z tytułu świadczenia usług przez Spółdzielnię na rzecz Kupującego.
Powyższe konieczne jest w celu określenia, czy miała miejsce czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.
Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:
- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).
Należy przy tym podkreślić, że oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało - jako usługa - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Z art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. 2025 r. poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem cywilnym” wynika, że:
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Ponadto, zgodnie z art. 353§ 1 i § 2 Kodeksu cywilnego:
Istota zobowiązania
§ 1. Zobowiązanie polega na tym, że wierzyciel może żądać od dłużnika świadczenia, a dłużnik powinien świadczenie spełnić.
§ 2. Świadczenie może polegać na działaniu albo na zaniechaniu.
Oznacza to, że strony mogą także swobodnie umówić się w kwestiach dotyczących wynagrodzenia za realizację warunków umowy.
Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku w związku z otrzymaną od Kupującego kwotą nazwaną przez strony umowy „opłatą wstępną” wystąpi odpłatne świadczenie usług, gdyż mamy tu do czynienia z transakcją ekwiwalentną - świadczeniem w zamian za wynagrodzenie. Jak wynika z opisu sprawy strony (Spółdzielnia i Kupujący) zawarły w formie aktu notarialnego umowę przedwstępną, w ramach której ustalono cenę sprzedaży nieruchomości oraz ustalono, że Kupujący w ciągu 3 dni od podpisania umowy przedwstępnej ma obowiązek uiścić na rzecz Spółdzielni opłatę wstępną, która bez względu na to, czy dojdzie do zawarcia umowy przyrzeczonej (końcowej sprzedaży) czy nie, nie podlega zwrotowi, będzie w wyłącznej dyspozycji Spółdzielni bez żadnych zastrzeżeń czy warunków. Nie ma wpływu na ustaloną cenę sprzedaży i nie będzie uwzględniana w cenie sprzedaży przy zawieraniu umowy przyrzeczonej. Wpłacona przez Kupującego opłata wstępna stanowi potwierdzenie chęci nabycia przez Kupującego nieruchomości rolnej, a Spółdzielnia po otrzymaniu opłaty wstępnej i w okresie obowiązywania umowy przyrzeczonej, tj. do 7 grudnia 2026 r., nie może tej nieruchomości sprzedać innemu podmiotowi ani ustanowić na niej jakichkolwiek nowych praw na rzecz osób trzecich. Kupujący wpłacając „opłatę wstępną” w ustalonym w umowie czasie 3 dni od zawarcia umowy przedwstępnej ma zagwarantowane z Państwa strony, że w czasie kiedy będzie uzyskiwał dla nieruchomości wymagane zgody i pozwolenia budowlane nie sprzedacie Państwo tej nieruchomości (przed 7 grudnia 2026 r.) innemu zainteresowanemu kupnem i że umowa przyrzeczona nie wygaśnie. Państwo zaś uzyskują zapewnienie, że Kupujący po uzyskaniu pozwolenia na budowę tę nieruchomość nabędzie, bo jak Państwo wskazali, gdyby nie było zgodnej woli stron zawarcia umowy sprzedaży, opłata wstępna nie byłaby zapłacona. Ponadto Kupujący dokonując wpłaty kwoty odpowiadającej opłacie wstępnej dokonuje tego na podstawie wystawionej przez Spółdzielnię faktury, gdyż zgodnie z Państwa wskazaniem, notarialna umowa przedwstępna zawiera zapis, iż Kupujący w terminie 3 dni po zawarciu umowy przedwstępnej ma obowiązek zapłacić opłatę wstępną na podstawie wystawionej przez Spółdzielnię faktury VAT. Kupujący w chwili wpłacania opłaty wstępnej ma świadomość, że jeśli jej nie wpłaci, to umowa przyrzeczona wygasa i zgadza się z tym, że bez względu na to, czy dojdzie do sprzedaży czy nie, to Sprzedający nie zwróci mu tej opłaty.
Tak więc kwota, którą otrzyma Spółdzielnia, wbrew Państwa twierdzeniu - stanowi wynagrodzenie za określone w umowie zachowanie - tj. powstrzymanie się do czasu uzyskania przez Kupującego pozwolenia na budowę od sprzedaży nieruchomości innemu podmiotowi oraz ustanowienia na niej jakichkolwiek nowych praw na rzecz osób trzecich.
W analizowanym przypadku istnieje bezpośredni związek pomiędzy dokonanym świadczeniem a otrzymanym wynagrodzeniem w postaci „opłaty wstępnej”. Dokonanie określonych czynności, za które Spółdzielnia otrzyma określoną kwotę pieniężną, należy traktować jako świadczenie usług podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ spełniona jest przesłanka istnienia związku pomiędzy wpłatą należności, a otrzymaniem świadczenia wzajemnego, co jest warunkiem koniecznym do uznania, że wypłata tej kwoty podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. W przedmiotowej sprawie oczywistą korzyścią dla Kupującego jest to, że po wpłacie opłaty wstępnej może podejmować działania w celu uzyskania pozwolenia na budowę bez obawy, że Spółdzielnia w tym czasie będzie poszukiwała innych nabywców i ustanowi na ich rzecz jakiekolwiek nowe prawa.
W konsekwencji, działanie Spółdzielni wynikające z zapisów umowy przedwstępnej, za które otrzyma wynagrodzenie w postaci opłaty wstępnej stanowi wynagrodzenie za odpłatne świadczenie usług przez Spółdzielnię na rzecz Kupującego, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Państwa stanowisko, zgodnie z którym opłata wstępna nie podlega zapisom ustawy o VAT i od opłaty wstępnej nie należy naliczać podatku VAT, uznaję za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W zakresie ustalenia stawki podatku VAT właściwej dla świadczonej przez Państwa usługi będzie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
