Interpretacja indywidualna z dnia 31 grudnia 2025 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL1-3.4012.798.2025.2.KK

Interpretacja indywidualna  – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:

‒ prawidłowe – w zakresie stwierdzenia, czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy,

‒ nieprawidłowe – w zakresie wskazania, czy usługa objęta Umową, świadczona przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, polegająca na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych będzie stanowiła usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy,

‒ prawidłowe– w zakresie określenia, czy podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto (tj. różnica między wartością nominalną Wierzytelności Pożyczkowych, a ceną zapłaconą przez „A” DE za wierzytelności).

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

21 października 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 października 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie:

‒ stwierdzenia, czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych w okolicznościach wskazanych, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy,

‒ wskazania, czy usługa objęta Umową, świadczona przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, polegająca na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych będzie stanowiła usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy,

‒ określenia, czy podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto (tj. różnica między wartością nominalną Wierzytelności Pożyczkowych, a ceną zapłaconą przez „A” DE za wierzytelności).

Uzupełnili go Państwo pismem z 28 listopada 2025 r. (wpływ 1 grudnia 2025 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego

„A” (POLAND) Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca”, „A” PL” lub „Spółka”) należy do międzynarodowej grupy kapitałowej „A” (dalej: „Grupa A”), jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce oraz jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku VAT.

W skład Grupy „A” wchodzi także „A” (Germany) GmbH (dalej jako: „A” DE” lub „Kupujący”), spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mająca siedzibę na terytorium Republiki Federalnej Niemiec i jedyny wspólnik Wnioskodawcy, posiadający całość udziałów w jego kapitale zakładowym. „A” DE nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowana w Polsce dla celów podatku od towarów i usług (VAT).

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności koncentruje się na finansowaniu maszyn  oraz pojazdów, ze szczególnym uwzględnieniem maszyn i urządzeń o przeznaczeniu produkcyjnym. W tym celu Wnioskodawca zawiera m.in. umowy pożyczki w rozumieniu definicji zawartej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: „kodeks cywilny” lub „KC”), na mocy których przekazuje swoim klientom (dalej: „Pożyczkobiorcy”) środki pieniężne na zakup środków trwałych lub przedmiotów objętego finansowaniem. Zawarcie umowy pożyczki skutkuje tym, że to Pożyczkobiorca – jako strona dokonująca zakupu – staje się właścicielem nabytego przedmiotu, a obowiązkiem wobec Wnioskodawcy jest zwrot udzielonej kwoty pożyczki wraz z należnymi odsetkami.

Wnioskodawca planuje zawarcie z „A” DE umowy cesji wierzytelności (dalej: „Umowa”),  na podstawie której zostaną sprzedane na rzecz „A” DE wierzytelności z tytułu zawieranych przez Wnioskodawcę jako finansującego umów pożyczki. Nabycie wierzytelności przez „A” DE przyjmie formę cesji, w której Pożyczkobiorcy zasadniczo nie będą zawiadamiani o przelewie praw, przy czym w Umowie zawarte zostanie zastrzeżenie, o możliwości doręczenia Pożyczkobiorcom zawiadomienia o cesji w przypadkach ściśle określonych w Umowie, tj. w przypadku niewykonania lub nieterminowego wykonania zobowiązań wynikających z zawartych przez nich umów pożyczki.

Przedmiotem Umowy będą wierzytelności pożyczkowe (dalej: „Wierzytelności Pożyczkowe”), stanowiące roszczenia w stosunku do Pożyczkobiorców, obejmujące całość rat kapitałowo – odsetkowych, w tym koszty produktów uwzględnionych w ratach pożyczki o ile mają one zastosowanie do danej umowy (Wierzytelności Pożyczkowe nie będą obejmować podatku  od towarów i usług – VAT), a także należności przysługujące Wnioskodawcy od Pożyczkobiorców  w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy pożyczki. Przychody z tytułu opłat i prowizji pozostaną przychodem Wnioskodawcy i nie zostaną przekazane do Kupującego.

Na mocy Umowy dojdzie zatem wyłącznie do cesji (przelewu) wyżej wymienionych Wierzytelności Pożyczkowych, przy czym Wnioskodawca podkreśla, iż w celu wykonania Umowy nie będzie  w jakikolwiek sposób przenoszona własność nabytych przez Pożyczkobiorców środków trwałych lub jakichkolwiek innych przedmiotów objętych finansowaniem.

Umowa precyzować będzie zarówno zakres wierzytelności objętych transakcją, jak i cenę ich nabycia przez „A” DE od Wnioskodawcy – wynagrodzenie z tytułu ich nabycia ustalone zostanie jako zdyskontowana wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych, natomiast wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych zostanie ustalona w łącznej wartości nominalnej  (bez podatku VAT) wszystkich przepływów pieniężnych wchodzących w skład Wierzytelności Pożyczkowych. Stopa dyskonta zostanie ustalona odrębnie dla Wierzytelności Pożyczkowych wyrażonych w PLN i odrębnie dla Wierzytelności Pożyczkowych wyrażonych w EUR. Cena sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych przez Wnioskodawcę będzie zatem niższa od ich wartości nominalnej, ze względu na zastosowanie dyskonta, które stanowić będzie wynagrodzenie Kupującego za nabycie Wierzytelności Pożyczkowych.

Wierzytelności Pożyczkowe objęte cesją będą na moment zawarcia Umowy wierzytelnościami niewymagalnymi – takimi, które są przewidziane umowami pożyczki, ale ich termin wymagalności  nie upłynął. Przedmiotem sprzedaży na rzecz „A” DE byłyby zatem wierzytelności „zdrowe”,  tj. niewykazujące na dzień transakcji cech nieściągalności, których termin zapłaty jeszcze nie upłynął (tzw. wierzytelności trudne nie będą podlegały sprzedaży). Wnioskodawca będzie ponosił wobec „A” DE odpowiedzialność za stan prawny wierzytelności, w szczególności za możliwości ich cesji, kompletność oraz zgodność z umowami pożyczki w zakresie wysokości oraz terminów płatności.

W związku z przeniesieniem Wierzytelności Pożyczkowych nastąpi pełen transfer ryzyka związanego z danym portfelem wierzytelności. „A” DE będzie miał prawo żądać od Wnioskodawcy wyłącznie odkupu ewentualnych tzw. wierzytelności wadliwych. Poprzez wierzytelności wadliwe, należy rozumieć Wierzytelności Pożyczkowe:

a) w odniesieniu do których oświadczenia i zapewnienia złożone przez Wnioskodawcę w Umowie okazały się nieprawdziwe;

b) obarczone wadą prawną lub uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa (w szczególności nieistniejące, nieprzysługujące Wnioskodawcy lub też powstałe w związku z przestępczym działaniem Wnioskodawcy, Pożyczkobiorcy lub pozostałych uczestników procesu finansowania); lub

c) wynikające z umów pożyczki, które zostały zawarte w sposób niezgodny z obowiązującymi procedurami Wnioskodawcy, w szczególności w zakresie oceny ryzyka transakcji, podejmowania decyzji kredytowych oraz zasad zawierania umów.

Wnioskodawca nie będzie ponosił odpowiedzialności za spłatę Wierzytelności Pożyczkowych przez Pożyczkobiorców, przeniesionych wskutek zawarcia Umowy na Kupującego, jak również nie będzie ponosił odpowiedzialności za ściągalność wierzytelności ani za wypłacalność Pożyczkobiorców.

Pożyczkobiorcy będą nadal dokonywać spłat Wierzytelności Pożyczkowych sprzedanych  i przekazanych na rzecz „A” DE, na rachunki bankowe należące do Wnioskodawcy, wskazane na fakturach/notach wystawionych przez Wnioskodawcę. Spłaty Wierzytelności Pożyczkowych będą dokonywane przez Pożyczkobiorców na rzecz Wnioskodawcy zgodnie z terminami i wysokościami  rat określonymi w harmonogramach spłaty rat pożyczki. Wnioskodawca będzie zobowiązany do przekazywania do „A” DE wpłat dokonanych przez Pożyczkobiorców z tytułu Wierzytelności Pożyczkowych nabytych przez „A” DE na jego rzecz w terminach i na zasadach określonych  w Umowie.

Co istotne, Wnioskodawca będzie świadczył na rzecz „A” DE usługi w zakresie przyjmowania spłat należności oraz administrowania spłatami należności od Pożyczkobiorców. Usługi te będą świadczone za wynagrodzeniem należnym Wnioskodawcy od „A” DE.

Celem zawarcia Umowy i sprzedaży wierzytelności będzie zapewnienie Wnioskodawcy finansowania od „A” DE (uzyskanie przez Spółkę środków finansowych przed datami wymagalności Wierzytelności Pożyczkowych), a nie sprzedaż Wierzytelności Pożyczkowych do „A” DE celem ich windykacji przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, żadna ze stron nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem Pożyczkobiorców.

Doprecyzowanie opisu sprawy

1.W odpowiedzi na pytanie: Czy posiadają Państwo siedzibę działalności gospodarczej lub stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Niemiec? Jeżeli tak, to proszę wskazać czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych przez „A” DE będzie wykonywane dla tego miejsca siedziby lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej?

wskazali Państwo:

2.W odpowiedzi na pytanie: Czy w stosunku do ww. wierzytelności jest/będzie prowadzone postępowanie egzekucyjne, sądowe?

wskazali Państwo:

3.W odpowiedzi na pytanie: Czy umowa dotycząca sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych nosi cechy umowy Sekurytyzacji? Jeżeli tak, to proszę wskazać, czy w ramach tej umowy dochodzi do zapewnienia finansowania np. poprzez emisję papierów wartościowych, itp.?

wskazali Państwo:

4.W odpowiedzi na pytanie: Jakie czynności będzie wykonywać „A” DE w ramach umowy dotyczącej sprzedaży ww. wierzytelności?

wskazali Państwo:

5.W odpowiedzi na pytanie: Czy „A” DE może wybrać jakie wierzytelności będzie nabywać?

wskazali Państwo:

6.W odpowiedzi na pytanie: Czy umowa dotycząca sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych będzie zawierała zastrzeżenia o zwrotnym przeniesieniu wierzytelności?

wskazali Państwo:

Pytania

1.Czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT?

2.Czy usługa objęta Umową, świadczona przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, polegająca na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych będzie stanowiła usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT?

3.Czy podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto (tj. różnica między wartością nominalną Wierzytelności Pożyczkowych, a ceną zapłaconą przez „A” DE za wierzytelności)?

Państwa stanowisko w sprawie

Państwa zdaniem:

1.Nabycie Wierzytelności Pożyczkowych w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego będzie stanowiło czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT jako odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy o VAT przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy o VAT.

2.Świadczenie usługi objętej Umową przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy polegającej na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych stanowić będzie usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako „usługa w zakresie długów”.

3.W ocenie Wnioskodawcy, podstawą opodatkowania z tytułu importu usług jest kwota dyskonta.

Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy:

Ad 1.

Jak wskazuje art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają 1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Natomiast zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa  w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również: 1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych  i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Zgodnie z powyższym, usługami są wszelkie odpłatne świadczenia niebędące dostawą towarów,  a definicja „świadczenia usług” ma charakter dopełniający definicję „dostawy towarów”. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej jako: „WSA”) w Warszawie w wyroku z 19 października  2015 r. (sygn. akt III SA/Wa 130/15), definicja „świadczenia usług” jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania transakcji wykonywanych przez podatników w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pojęcie świadczenia usług zostało więc zdefiniowane bardzo szeroko, obejmuje swoim zakresem wszelkie transakcje wykonywane w ramach działalności gospodarczej.

Definicja świadczenia usług była również wielokrotnie przedmiotem orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej jako: „TSUE”), dla zaistnienia usługi powinny zostać spełnione następujące warunki:

·istnieje możliwe do zdefiniowania świadczenie;

·istnieje konkretny beneficjent tego świadczenia;

·świadczenie wynika ze stosunku prawnego łączącego strony;

·istnieje możliwe do zdefiniowana i określenia wynagrodzenie należne świadczącemu usługę;

·istnieje bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i otrzymywanym wynagrodzeniem.

Należy podkreślić, że ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy  o VAT.

Zarówno w orzeczeniach TSUE (np.: wyrok z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma),  jak i w wyrokach polskich sądów administracyjnych, uznaje się, że aby można było opodatkować usługę podatkiem VAT, muszą istnieć dwa podmioty – usługodawca i usługobiorca. Ponadto, konieczne jest istnienie stosunku prawnego między tymi podmiotami, w ramach którego jeden z nich świadczy usługę, a drugi za nią płaci wynagrodzenie. Istotne jest również, aby pomiędzy usługą podlegającą opodatkowaniu, a otrzymanym wynagrodzeniem istniał bezpośredni, czytelny  i dostrzegalny związek. Zostało to potwierdzone między innymi w:

·Wyroku TSUE z dnia 3 marca 1994 r. w sprawie C-16/93 R. J. Tolsma;

·Wyroku WSA w Warszawie z dnia 23 stycznia 2020 r., sygn. akt III SA/Wa 1047/19;

·Interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (dalej: „DKIS”) z dnia 1 marca 2019 r., sygn. akt 0114-KDIP4.4012.44.2019.1.RK;

·Interpretacji indywidualnej wydanej przez DKIS z dnia 20 lipca 2018 r., sygn. akt 0115-KDIT1 -1.4012.218.2018.2.DM.

Wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana w przepisach art. 509-518 kodeksu cywilnego.

Zgodnie z brzmieniem art. 509 § 1 KC, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność  na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu albo właściwości zobowiązania. W myśl § 2 powyższego artykułu, wraz z wierzytelnością przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności roszczenie o zaległe odsetki. Natomiast jak stanowi art. 510 § 1 KC, umowa sprzedaży, zamiany, darowizny lub inna umowa zobowiązująca  do przeniesienia wierzytelności przenosi wierzytelność na nabywcę, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej albo że strony inaczej postanowiły.

W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian  za nabywaną wierzytelność cesjonariusz (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta.

Na gruncie przedstawionej powyżej definicji usługi należy podkreślić, że cesja własnych wierzytelności nie stanowi – po stronie sprzedawcy wierzytelności – świadczenia usługi na rzecz podmiotu nabywającego wierzytelność. Zgodne z wykładnią organów podatkowych oraz sądów administracyjnych, w przypadku nabywania wierzytelności (które nie są tzw. wierzytelnościami trudnymi, czyli wymagalnymi w dacie przeniesienia) w zamian za uzgodnione pomiędzy stronami wynagrodzenie należne nabywcy wierzytelności lub z uwzględnieniem dyskonta, spełnione są wszystkie opisane powyżej przesłanki dla uznania, że doszło do wyświadczenia usługi przez nabywcę wierzytelności na rzecz zbywcy.

Przechodząc do analizy zbywanych Wierzytelności Pożyczkowych na podstawie Umowy należy podkreślić, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.

Działalność gospodarcza – na mocy art. 15 ust. 2 ustawy o VAT – obejmuje natomiast wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody, również wówczas, gdy czynność została wykonana jednorazowo w okolicznościach wskazujących na zamiar wykonywania czynności w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Zgodnie z informacjami przedstawionymi w opisie zdarzenia przyszłego, „A” DE nabędzie,  na podstawie Umowy Wierzytelności Pożyczkowe od Wnioskodawcy. „A” DE w przypadku nabycia wierzytelności będzie pełnił rolę usługodawcy, a Wnioskodawca, tj. zbywca będzie usługobiorcą, którego korzyść będzie polegała na uzyskaniu od „A” DE finansowania w postaci ceny za nabyte Wierzytelności Pożyczkowe, przy czym „A” DE nie będzie posiadał w momencie zawarcia Umowy siedziby ani miejsca stałego prowadzenia działalności gospodarczej.

Jak wskazano w opisie zdarzenia przyszłego, cena zapłacona przez „A” DE za Wierzytelności Pożyczkowe będzie niższa, niż wartość nominalna tych Wierzytelności (sprzedaż z dyskontem).  Zatem związanym z usługą wynagrodzeniem „A” DE z tytułu nabycia przedmiotowych Wierzytelności Pożyczkowych będzie dyskonto.

Konsekwentnie, nabycie Wierzytelności Pożyczkowych, w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, będzie stanowić czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem VAT, bowiem:

·świadczenie jest możliwe do zdefiniowania – polega na tym, że Wnioskodawca uzyska pewne środki finansowe jeszcze przed terminem wymagalności wierzytelności;

·beneficjentem sprzedaży wierzytelności będzie Wnioskodawca;

·sprzedaż wierzytelności zostanie dokonana na podstawie Umowy – istnieje zatem stosunek prawny łączący strony;

·istnieje możliwa do zdefiniowana i określenia korzyść świadczącego usługę – wynagrodzenie zostanie określone w Umowie;

·wystąpi bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą przez „A” DE i otrzymywaną kwotą ceny.

Analogiczne stanowisko zostało potwierdzone w interpretacji wydanej przez DKIS z dnia 31 stycznia 2022 r., sygn. akt 0114-KDIP4-3.4012.798.2021.1.DS, w której stwierdzono, że:

„umowa nabycia wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już w momencie samego nabycia wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też innego jej wykorzystania do celów prawno-gospodarczych. Celem nabycia cudzej wierzytelności nie musi być jej odsprzedaż, ale także inne wykorzystanie do celów prawno -gospodarczych przez nabywcę. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować  o charakterze usługi nie zaś o istocie czynności prawnej, jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Zatem usługą na rzecz zbywcy jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawno-podatkowych.

Zakup wierzytelności stanowi zatem usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności, a jej nabywcą”.

Powyższe zostało potwierdzone również w interpretacjach podatkowych wydawanych w odniesieniu do podobnych stanów faktycznych, m.in.:

·interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 28 września 2018 r. o sygn. 0111-KDIB3-1.4012.607.2018.3.IK oraz

·interpretacji indywidualnej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z dnia 1 sierpnia 2019 r. o sygn. 0114-KDIP4.4012.393.2019.1.MP.

Zdaniem Wnioskodawcy, w niniejszym przypadku nie będą miały zastosowania wnioski sformułowane przez TSUE w wyroku w sprawie C-93/10 GFKL. Wyrok ten odnosił się do innego rodzaju wierzytelności, mianowicie do wierzytelności wymagalnych wynikających z wypowiedzianych umów kredytowych. Te wierzytelności były klasyfikowane jako trudne, co oznaczało, że istniało ryzyko ich całkowitej lub częściowej niespłacalności. Wnioskodawca podkreśla, że przedmiotem zapytania są wierzytelności niewymagalne, co do których w momencie cesji nie będą zachodziły okoliczności wskazujące na ryzyko braku ich zaspokojenia w przyszłości.

W dalszej kolejności, konieczne jest ustalenia miejsca świadczenia niniejszej usługi. Zasadę jego ustalenia formułuje art. 28b ustawy o VAT.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług  w przypadku świadczenia usług na rzecz podatnika jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 2-4 oraz art. 28e,  art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n.

Stosownie do art. 28a ustawy o VAT, na potrzeby stosowania rozdziału 3 działu V ustawy, dotyczącego określania miejsca świadczenia usług:

1)ilekroć jest mowa o podatniku – rozumie się przez to:

a)podmioty, które wykonują samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w art. 15 ust. 2, lub działalność gospodarczą odpowiadającą tej działalności, bez względu na cel czy rezultat takiej działalności, z uwzględnieniem art. 15 ust. 6,

b) osobę prawną niebędącą podatnikiem na podstawie lit.a. która jest zidentyfikowana lub obowiązana do identyfikacji do celów podatku lub podatku od wartości dodanej;

2)podatnika, który prowadzi również działalność lub dokonuje transakcji nieuznawanych za podlegające opodatkowaniu dostawy towarów lub świadczenia usług zgodnie z art. 5 ust. 1, uznaje się za podatnika w odniesieniu do wszystkich świadczonych na jego rzecz usług.

Mając na uwadze, iż Wnioskodawca jest „podatnikiem” w rozumieniu definicji zawartej w art. 15  ust. 1 ustawy o VAT i jednocześnie będzie usługobiorcą usługi świadczonej przez Kupującego, polegającej na nabywaniu wierzytelności od Wnioskodawcy, miejscem świadczenia przedmiotowej usługi będzie Polska, jako kraj, w którym Wnioskodawca ma siedzibę działalności gospodarczej.  W przypadku transakcji sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych, z perspektywy podatku VAT, usługę zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy o VAT świadczył będzie nabywca wierzytelności, czyli „A” DE, a miejscem świadczenia usługi będzie Polska jako kraj, w którym usługobiorca – tj. Wnioskodawca ma siedzibę działalności gospodarczej. „A” DE jako usługodawca nie będzie posiadał w momencie zawarcia Umowy siedziby ani miejsca stałego prowadzenia działalności gospodarczej w Polsce.

Stosownie do art. 2 pkt 9 ustawy o VAT, przez import usług rozumie się świadczenie usług, z tytułu wykonania, których podatnikiem jest usługobiorca, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy  o VAT.

Jak stanowi art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT podatnikami są również osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne:

4)nabywające usługi, jeżeli łącznie spełnione są następujące warunki:

a) usługodawcą jest podatnik nieposiadający siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium kraju, a w przypadku usług, do których stosuje się art. 28e, podatnik ten nie jest zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4,

b) usługobiorcą, w przypadku usług, do których stosuje się art. 28b, jest podatnik, o którym mowa w art. 15 lub osoba prawna niebędąca podatnikiem, o którym mowa w art. 15, zarejestrowana lub obowiązana do zarejestrowania zgodnie z art. 97 ust. 4.

Zdaniem Wnioskodawcy, wskazane warunki dla uznania Wnioskodawcy, jako podatnika z tytułu usług świadczonych przez Kupującego będą spełnione w omawianej transakcji, zważywszy,  iż Wnioskodawca będzie usługobiorcą przedmiotowych usług, a „A” DE w momencie zawierania transakcji nie będzie posiadał w Polsce siedziby działalności gospodarczej, stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, jak również nie będzie zarejestrowany dla celów VAT  w Polsce.

Podatnikiem w odniesieniu do usługi sprzedaży wierzytelności świadczonej przez „A” DE będzie zatem Wnioskodawca, który będzie zobowiązany do rozpoznania z tego tytułu importu usług  dla celów podatku VAT w Polsce.

Powyższe podejście zostało potwierdzone w interpretacjach indywidualnych wydawanych przez DKIS, w sprawach ze zbliżonym stanem faktycznym, m.in. w interpretacji indywidualnej  z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.121.2023.2.ICZ, w której organ potwierdził,  iż spółka sprzedająca wierzytelności będzie podatnikiem w odniesieniu do usługi sekurytyzacji świadczonej przez SPV i w konsekwencji spółka będzie zobowiązana do rozpoznania tej transakcji jako importu usług dla celów podatku VAT w Polsce.

Podobne stanowisko zostało wyrażone w innych interpretacjach indywidualnych wydanych przez DKIS, które dotyczyły transakcji sekurytyzacyjnych, w których wierzytelności wynikające z umów handlowych lub leasingowych były przenoszone do zagranicznej spółki celowej z siedzibą w krajach Unii Europejskiej, m.in. z dnia:

·5 września 2017 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.270.2017.1.WN;

·9 kwietnia 2018 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.158.2018.1.JSZ;

·13 kwietnia 2021 r., sygn. 0112-KDIL1-3.4012.3.2021.1.JK;

·8 maja 2025 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.160.2025.4.MG.

Wobec powyższego, z perspektywy podatku VAT, zdaniem Wnioskodawcy w przypadku transakcji sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych, „A” DE będzie świadczył usługę, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej przez „A” DE w Polsce, podatnikiem w odniesieniu do tej usługi będzie Wnioskodawca, który będzie zobowiązany do rozpoznania z tego tytułu importu usług, a po stronie „A” DE nie powstanie obowiązek rozpoznania świadczonych przez nią usług dla celów polskiego podatku VAT.

Ad 2.

Na podstawie art. 41 ust. 1 ustawy o VAT, świadczenie usług co do zasady podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w wysokości 22% (którego podstawowa stawka wynosi na moment złożenia Wniosku 23%).

Niemniej przepisy ustawy o VAT przewidują również zwolnienia przedmiotowe, których zastosowanie jest uzależnione od świadczenia usług określonego rodzaju.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, zwalnia się z podatku VAT usługi w zakresie depozytów środków pieniężnych, prowadzenia rachunków pieniężnych, wszelkiego rodzaju transakcji płatniczych, przekazów i transferów pieniężnych, długów, czeków i weksli oraz usługi pośrednictwa  w świadczeniu tych usług.

Natomiast zgodnie z art. 43 ust. 15 ustawy o VAT, zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12  i 37-41, nie mają zastosowania do: czynności ściągania długów, w tym factoringu, usług doradztwa oraz usług w zakresie leasingu.

W ocenie Wnioskodawcy, do przedmiotowej transakcji nie znajdzie zastosowania art. 43 ust. 15 ustawy o VAT. Jak wskazano powyżej, zgodnie z tym przepisem, jeśli usługa ma charakter usługi związanej ze ściąganiem długów, w tym faktoringu, usług doradztwa lub usług w zakresie leasingu, nie korzysta ona ze zwolnienia z opodatkowania VAT, a w konsekwencji powinna zostać opodatkowana stawką podstawową. Mając na względzie fakt, że sprzedawane Wierzytelności Pożyczkowe będą miały charakter tzw. wierzytelności performujących (tj. wierzytelności spłacane terminowo bez opóźnień) w ocenie Wnioskodawcy nie powinny mieć zastosowania przepisy  o ściąganiu długów.

Przepisy ustawy o VAT nie definiują, co należy rozumieć pod pojęciem czynności „ściągania długów”. Wnioskodawcy wskazują, że pod tym pojęciem należy rozumieć usługi, w ramach których usługodawca zobowiązuje się do podjęcia na rzecz usługobiorcy, za wynagrodzeniem (zwykle  w postaci prowizji) czynności mających na celu ściągnięcie należności (wierzytelności) podmiotu trzeciego (zazwyczaj – usługobiorcy). Usługodawca ściąga zatem dług dla usługobiorcy, a nie dla siebie. Z usługą ściągania długu nie mamy do czynienia wówczas, gdy usługodawca nabywa wierzytelność od usługobiorcy na własne ryzyko i na własny rachunek, nawet wówczas, gdy czyni to w celu uzyskania jej późniejszej spłaty od dłużnika. Wszelkie czynności podejmowane przez nabywcę po nabyciu wierzytelności pozostają poza zakresem usługi nabycia wierzytelności i nie powinny wpływać na jej klasyfikację, w szczególności z punktu widzenia VAT.

Zamiarem stron w analizowanym przypadku nie będzie transfer ciężarów związanych z windykacją należności, ponieważ Wierzytelności Pożyczkowe będą niewymagalne. Tym samym, na dzień zawarcia Umowy żadna ze stron nie będzie musiała podejmować czynności windykacyjnych względem Klientów, których wierzytelności pieniężne będą przedmiotem sprzedaży. Istotą świadczenia „A” DE na rzecz Wnioskodawcy będzie natomiast zapewnienie Wnioskodawcy finansowania – przekazanie środków pieniężnych w zamian za nabyte Wierzytelności Pożyczkowe. Brak jest zatem podstaw do uznania, że czynności wykonywane w ramach usługi polegającej na nabywaniu wierzytelności performujących, których wierzyciele nie opóźniają się w spłacie stanowią czynności zawierające się w pojęciu „ściągania długów”, w tym factoringu.

Z powyższych względów, świadczona przez „A” DE usługa będzie stanowiła usługę podlegającą zwolnieniu z podatku VAT zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, a jednocześnie nie będzie stanowiła usługi ściągania długów i factoringu, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy o VAT.

Stanowisko to znajduje potwierdzenie m.in. w wyroku NSA z dnia 19 czerwca 2024 r.,  sygn. akt I FSK 1229/20, którego przedmiotem był stan faktyczny zbliżony do opisanego w niniejszym wniosku o interpretację. Zdaniem NSA: „(...) W przedmiotowej sprawie został wyczerpany podatkowy stan faktyczny zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. Aktywność realizowana przez bank na rzecz swojego kontrahenta – spółki leasingowej, polegająca na udzieleniu jej finansowania poprzez nabycie dobrych wierzytelności, za które bank otrzymywać będzie wynagrodzenie w postaci odsetek mieści się w podatkowym stanie faktycznym tego zwolnienia podatkowego. Jest to bowiem niewątpliwie usługa w zakresie długów. Jednocześnie w stanie faktycznym sprawy nie został wyczerpany podatkowy stan faktyczny art. 43 ust. 15 u.p.t.u., który stanowi, że zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 7, 12 i 37-40 nie mają zastosowania do czynności ściągania długów, w tym faktoringu. Poza nabyciem wierzytelności bank nie wykonuje bowiem żadnych dodatkowych czynności o charakterze administracyjnym, ani też nie posiada wobec spółki dodatkowych obowiązków związanych z nabytą wierzytelnością (...)” oraz „(…) Przedmiotem transakcji jest udzielenie finansowania poprzez nabycie wierzytelności od dotychczasowego wierzyciela.  Z momentem przelewu wierzytelności na bank przejdą prawa związane z wierzytelnością pożyczkową. Zatem, skoro wierzytelność przechodząca na nowego wierzyciela jest skorelowana  z powinnością dłużnika do spełnienia świadczenia (spłaty długu) to transakcję nabycia wierzytelności należy potraktować jako usługę w zakresie długów, przy czym we wniosku jednoznacznie wyłączono z tych usług, usługę ściągania długów. Nabywanie wierzytelności w ramach opisanej umowy powinno zatem zostać zaklasyfikowane jako usługa w zakresie długów, korzystająca ze zwolnienia od VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u. (…)”.

Analogiczny pogląd wyrażono w wyrokach NSA: z 14 lutego 2018 r., I FSK 344/17; z 19 grudnia  2014 r.; I FSK 1992/13 i z 5 czerwca 2014 r.; I FSK 1130/13, w wyroku WSA z 23 stycznia 2020 r.;  III SA/Wa 1047/19 oraz w interpretacji indywidualnej DKIS z dnia 28 czerwca 2024 r.,  sygn. 0114-KDIP4.4012.44.2019.10.S.RK.

W niniejszej sprawie, w ocenie Wnioskodawcy, należy zgodzić się również z konkluzją wskazaną  w wyroku WSA w Warszawie z dnia 5 czerwca 2025 r. (sygn. akt III SA/Wa 565/25), który wskazuje,  iż „świadczona przez bank usługa zakupu wierzytelności leasingowych od spółki leasingowej będzie usługą podlegającą zwolnieniu z art. 43 ust. 1 pkt 40 u.p.t.u., a jednocześnie nie będzie stanowić usługi ściągania długów i factoringu, o których mowa w art. 43 ust. 15 u.p.t.u. Zamiarem stron  w analizowanym przypadku nie jest transfer ciężarów związanych z windykacją należności, ponieważ wszystkie wierzytelności są niewymagalne. Tym samym, na dzień zawarcia umowy żadna ze stron  nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem klientów, których wierzytelności pieniężne będą przedmiotem sprzedaży. Istotą świadczenia banku na rzecz spółki jest natomiast zapewnienie jej finansowania – przekazanie środków pieniężnych w zamian za nabyte wierzytelności”.

Zdaniem Wnioskodawcy, świadczenie usług przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy będzie podlegało zwolnieniu z opodatkowania VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako „usługa  w zakresie długów”. 

Mając na uwadze powyższą argumentację oraz stanowisko wskazane w zakresie pytania nr 1, zdaniem Wnioskodawcy, miejscem świadczenia usług przez „A” DE będzie Polska, a Wnioskodawca, jako usługobiorca będzie zobowiązany do rozpoznania importu usług zwolnionych z podatku VAT.

Ad 3.

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy o VAT, podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5,  art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Jak zostało wskazane w opisie zdarzenia przyszłego, wynagrodzeniem „A” DE z tytułu nabycia Wierzytelności Pożyczkowych na podstawie Umowy będzie dyskonto, zatem zdaniem Wnioskodawcy, wynagrodzenie to stanowić będzie podstawę opodatkowania z tytułu importu usług.

Stanowisko to zostało potwierdzone w wydanych w analogicznych stanach faktycznych interpretacjach indywidualnych, m.in. w wydanej przez DKIS interpretacji indywidualnej  z dnia 14 kwietnia 2023 r., sygn. 0111-KDIB3-1.4012.121.2023.2.ICZ, zgodnie z którą w świetle przepisów ustawy o VAT, dla spółki sprzedającej wierzytelności w ramach sekurytyzacji podstawą opodatkowania z tytułu usług świadczonych przez SPV w ramach usługi sekurytyzacji będzie kwota dyskonta ustalana na dzień przelewu wierzytelności do SPV.

Analogiczny pogląd wyrażono także w interpretacjach DKIS:

·z dnia 17 lutego 2020 r., sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.806.2019.2.IR.,

·z dnia 16 marca 2023 r. sygn. 0111-KDIB3-3.4012.23.2023.2.MW.,

·z dnia 23 września 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-1.4012.316.2024.4.MG. oraz

·z dnia 18 listopada 2024 r. sygn. 0111-KDIB3-1.4012.490.2024.4.MG.

Podsumowując, należy uznać, iż wynagrodzeniem za świadczoną przez „A” DE usługę będzie dyskonto. Zgodnie z powyższym, Wnioskodawca za podstawę opodatkowania dla celów podatku VAT o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy o VAT powinien przyjąć wartość dyskonta określoną w dniu sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:

‒ prawidłowe – w zakresie stwierdzenia, czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy,

‒ nieprawidłowe – w zakresie wskazania, czy usługa objęta Umową, świadczona przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, polegająca na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych będzie stanowiła usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy,

‒ prawidłowe– w zakresie określenia, czy podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto (tj. różnica między wartością nominalną Wierzytelności Pożyczkowych, a ceną zapłaconą przez „A” DE za wierzytelności).

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:

Jak stanowi art. 2 pkt 22 ustawy:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy. Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

·w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

·świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Przy czym z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie.  Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r.  w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs  and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego,  na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·istnieje związek prawny między dostawcą i odbiorcą bądź między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę/usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za dokonywane dostawy bądź świadczone usługi na rzecz odbiorcy,

·istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Wobec powyższego, dostawa towarów lub świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wtedy, gdy są wykonane odpłatnie, oraz gdy pomiędzy dostawcą towaru lub świadczącym usługę i ich beneficjentem (odbiorcą) istnieje jawny lub dorozumiany stosunek prawny (umowa), w ramach którego spełniane są świadczenia wzajemne.

Wskazać należy, że nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi  w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów  i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy,

Zgodnie z art. 15 ust. 2 ustawy,

Z opisu sprawy wynika, że „A” (POLAND) Sp. z o.o. (dalej: „Wnioskodawca”, „A PL” lub „Spółka”) należy do międzynarodowej grupy kapitałowej „A” Solutions (dalej: „Grupa A”), jest podatnikiem podatku dochodowego od osób prawnych i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce oraz jest zarejestrowana jako czynny podatnik podatku VAT.

W skład Grupy „A” wchodzi także „A” (Germany) GmbH (dalej jako: „A” DE” lub „Kupujący”), spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, mająca siedzibę na terytorium Republiki Federalnej Niemiec i jedyny wspólnik Wnioskodawcy, posiadający całość udziałów w jego kapitale zakładowym. „A” DE nie posiada w Polsce siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie jest zarejestrowana w Polsce dla celów podatku od towarów i usług (VAT).

Wnioskodawca w ramach prowadzonej działalności koncentruje się na finansowaniu maszyn  oraz pojazdów, ze szczególnym uwzględnieniem maszyn i urządzeń o przeznaczeniu produkcyjnym. W tym celu Wnioskodawca zawiera m.in. umowy pożyczki w rozumieniu definicji zawartej w ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (dalej: „kodeks cywilny” lub „KC”) , na mocy których przekazuje swoim klientom (dalej: „Pożyczkobiorcy”) środki pieniężne na zakup środków trwałych lub przedmiotów objętego finansowaniem. Zawarcie umowy pożyczki skutkuje tym, że to Pożyczkobiorca – jako strona dokonująca zakupu – staje się właścicielem nabytego przedmiotu, a obowiązkiem wobec Wnioskodawcy jest zwrot udzielonej kwoty pożyczki wraz z należnymi odsetkami.

Wnioskodawca planuje zawarcie z „A” DE umowy cesji wierzytelności (dalej: „Umowa”),  na podstawie której zostaną sprzedane na rzecz „A” DE wierzytelności z tytułu zawieranych przez Wnioskodawcę jako finansującego umów pożyczki. Nabycie wierzytelności przez „A” DE przyjmie formę cesji, w której Pożyczkobiorcy zasadniczo nie będą zawiadamiani o przelewie praw, przy czym w Umowie zawarte zostanie zastrzeżenie, o możliwości doręczenia Pożyczkobiorcom zawiadomienia o cesji w przypadkach ściśle określonych w Umowie, tj. w przypadku niewykonania lub nieterminowego wykonania zobowiązań wynikających z zawartych przez nich umów pożyczki.

Przedmiotem Umowy będą wierzytelności pożyczkowe (dalej: „Wierzytelności Pożyczkowe”), stanowiące roszczenia w stosunku do Pożyczkobiorców, obejmujące całość rat kapitałowo -odsetkowych, w tym koszty produktów uwzględnionych w ratach pożyczki o ile mają one zastosowanie do danej umowy (Wierzytelności Pożyczkowe nie będą obejmować podatku od towaru i usług – VAT), a także należności przysługujące Wnioskodawcy od Pożyczkobiorców w przypadku wcześniejszego rozwiązania umowy pożyczki. Przychody z tytułu opłat i prowizji pozostaną przychodem Wnioskodawcy i nie zostaną przekazane do Kupującego.

Na mocy Umowy dojdzie zatem wyłącznie do cesji (przelewu) wyżej wymienionych Wierzytelności Pożyczkowych, przy czym Wnioskodawca pragnie podkreślić, iż w celu wykonania Umowy nie będzie w jakikolwiek sposób przenoszona własność nabytych przez Pożyczkobiorców środków trwałych lub jakichkolwiek innych przedmiotów objętych finansowaniem.

Umowa precyzować będzie zarówno zakres wierzytelności objętych transakcją, jak i cenę ich nabycia przez „A” DE od Wnioskodawcy – wynagrodzenie z tytułu ich nabycia ustalone zostanie jako zdyskontowana wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych, natomiast wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych zostanie ustalona w łącznej wartości nominalnej (bez podatku VAT) wszystkich przepływów pieniężnych wchodzących w skład Wierzytelności Pożyczkowych. Stopa dyskonta zostanie ustalona odrębnie dla Wierzytelności Pożyczkowych wyrażonych w PLN i odrębnie dla Wierzytelności Pożyczkowych wyrażonych w EUR. Cena sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych przez Wnioskodawcę będzie zatem niższa od ich wartości nominalnej, ze względu na zastosowanie dyskonta, które stanowić będzie wynagrodzenie Kupującego za nabycie Wierzytelności Pożyczkowych.

Wierzytelności Pożyczkowe objęte cesją będą na moment zawarcia Umowy wierzytelnościami niewymagalnymi – takimi, które są przewidziane umowami pożyczki, ale ich termin wymagalności nie upłynął. Przedmiotem sprzedaży na rzecz „A” DE byłyby zatem wierzytelności „zdrowe”, tj. niewykazujące na dzień transakcji cech nieściągalności, których termin zapłaty jeszcze nie upłynął (tzw. wierzytelności trudne nie będą podlegały sprzedaży). Wnioskodawca będzie ponosił wobec „A” DE odpowiedzialność za stan prawny wierzytelności, w szczególności za możliwości ich cesji, kompletność oraz zgodność z umowami pożyczki w zakresie wysokości oraz terminów płatności.

W związku z przeniesieniem Wierzytelności Pożyczkowych nastąpi pełen transfer ryzyka związanego z danym portfelem wierzytelności. „A” DE będzie miał prawo żądać od Wnioskodawcy wyłącznie odkupu ewentualnych tzw. wierzytelności wadliwych. Poprzez wierzytelności wadliwe, należy rozumieć Wierzytelności Pożyczkowe:

a) w odniesieniu do których oświadczenia i zapewnienia złożone przez Wnioskodawcę w Umowie okazały się nieprawdziwe;

b) obarczone wadą prawną lub uzasadnionym podejrzeniem popełnienia przestępstwa (w szczególności nieistniejące, nieprzysługujące Wnioskodawcy lub też powstałe w związku z przestępczym działaniem Wnioskodawcy, Pożyczkobiorcy lub pozostałych uczestników procesu finansowania); lub

c) wynikające z umów pożyczki, które zostały zawarte w sposób niezgodny z obowiązującymi procedurami Wnioskodawcy, w szczególności w zakresie oceny ryzyka transakcji, podejmowania decyzji kredytowych oraz zasad zawierania umów.

Wnioskodawca nie będzie ponosił odpowiedzialności za spłatę Wierzytelności Pożyczkowych przez Pożyczkobiorców, przeniesionych wskutek zawarcia Umowy na Kupującego, jak również nie będzie ponosił odpowiedzialności za ściągalność wierzytelności ani za wypłacalność Pożyczkobiorców.

Pożyczkobiorcy będą nadal dokonywać spłat Wierzytelności Pożyczkowych sprzedanych  i przekazanych na rzecz „A” DE, na rachunki bankowe należące do Wnioskodawcy, wskazane na fakturach/notach wystawionych przez Wnioskodawcę. Spłaty Wierzytelności Pożyczkowych będą dokonywane przez Pożyczkobiorców na rzecz Wnioskodawcy zgodnie z terminami i wysokościami  rat określonymi w harmonogramach spłaty rat pożyczki. Wnioskodawca będzie zobowiązany do przekazywania do „A” DE wpłat dokonanych przez Pożyczkobiorców z tytułu Wierzytelności Pożyczkowych nabytych przez „A” DE na jego rzecz w terminach i na zasadach określonych  w Umowie.

Co istotne, Wnioskodawca będzie świadczył na rzecz „A” DE usługi w zakresie przyjmowania spłat należności oraz administrowania spłatami należności od Pożyczkobiorców. Usługi te będą świadczone za wynagrodzeniem należnym Wnioskodawcy od „A” DE.

Celem zawarcia Umowy i sprzedaży wierzytelności będzie zapewnienie Wnioskodawcy finansowania od „A” DE (uzyskanie przez Spółkę środków finansowych przed datami wymagalności Wierzytelności Pożyczkowych), a nie sprzedaż Wierzytelności Pożyczkowych do „A” DE celem ich windykacji przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, żadna ze stron nie musi podejmować czynności windykacyjnych względem Pożyczkobiorców.

Wnioskodawca nie posiada ani siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Niemiec.

Wierzytelności Pożyczkowe objęte cesją będą na moment zawarcia Umowy wierzytelnościami niewymagalnymi, czyli takimi, które są przewidziane umowami pożyczki, ale ich termin wymagalności nie upłynął, zatem w stosunku do ww. wierzytelności nie będzie prowadzone jakiekolwiek postępowanie sądowe lub egzekucyjne.

Przedmiotem sprzedaży na rzecz „A” DE byłyby zatem wierzytelności „zdrowe”, tj. niewykazujące na dzień transakcji cech nieściągalności, których termin zapłaty jeszcze nie upłynął (tzw. wierzytelności trudne nie będą podlegały sprzedaży).

Umowa dotycząca sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych będzie wyłącznie umową sprzedaży wierzytelności i nie będzie stanowiła elementu transakcji sekurytyzacji.

„A” DE w przypadku nabycia Wierzytelności Pożyczkowych udzieli Wnioskodawcy finansowania w postaci ceny za nabyte Wierzytelności Pożyczkowe, a Wnioskodawca,  tj. zbywca uzyska korzyść polegającą na uzyskaniu od „A” DE finansowania  w postaci ceny (z uwzględnieniem dyskonta) za nabyte Wierzytelności Pożyczkowe.

„A” DE będzie mógł wybrać jakie konkretne Wierzytelności Pożyczkowe nabędzie wskutek zawarcia Umowy.

Umowa nie będzie przewidywała automatycznego i niezależnego od woli stron mechanizmu odkupu ewentualnych wierzytelności wadliwych przez Wnioskodawcę. Nabywca ewentualnych wierzytelności wadliwych – „A” DE będzie miał jedynie ograniczone w czasie prawo do żądania odkupu tych wierzytelności, przy czym skorzystanie z tego prawa nie będzie obowiązkowe.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą ustalenia, czy nabycie Wierzytelności Pożyczkowych, stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu VAT jako odpłatne świadczenie usług  na terytorium Polski, w rozumieniu art. 8 ust. 1 i art. 28b ust. 1 ustawy o VAT przez „A” DE na rzecz Wnioskodawcy, przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabywanie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Wnioskodawcę jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy.

W tym miejscu wskazać należy, że wierzytelność jest prawem majątkowym, które może być przedmiotem obrotu gospodarczego. Instytucja przelewu wierzytelności została uregulowana przepisami ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.)

Stosownie do treści art. 509 § 1 Kodeksu cywilnego:

Na podstawie art. 509 § 2 Kodeksu cywilnego:

W myśl art. 510 § 1 Kodeksu cywilnego:

Zatem wierzytelność jest prawem jednego podmiotu do żądania od drugiego podmiotu pewnego zachowania się zwanego świadczeniem (wyrażalnym pieniężnie). Wierzytelność jest więc prawem majątkowym, będącym przedmiotem obrotu gospodarczego. Przeniesienie wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku nabywcy wierzytelności jest skutkiem rozporządzenia tą wierzytelnością przez dotychczasowego wierzyciela i stanowi wykonanie przez niego przysługującego mu prawa własności.

W świetle powyższych przepisów stwierdzić należy, że czynności polegającej na zbyciu wierzytelności nie można uznać za dostawę towaru, gdyż wierzytelność stanowi prawo majątkowe, które nie mieści się w dyspozycji art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług. Zbycie wierzytelności nie stanowi również świadczenia usługi, ponieważ jest ono jedynie przejawem wykonania prawa własności  w stosunku do wierzytelności powstałej z innego tytułu (dostawy towaru lub świadczenia usługi).

Przelew wierzytelności jest swoistą konstrukcją prawną, przewidzianą w ogólnych zasadach zobowiązań prowadzącą do zmiany osoby wierzyciela, podczas gdy przedmiot zobowiązania pozostaje ten sam. Umowy cesji wierzytelności należą do czynności prawnych rozporządzających  o skutkach zbliżonych do umowy przenoszącej własność. Dodać należy, że cesja nie ma formy samoistnej umowy, dlatego też dla jej realizacji musi być dokonana czynność cywilnoprawna,  na podstawie której nastąpi przeniesienie wierzytelności.

Istotą przelewu wierzytelności jest zatem umowa zawierana przez wierzyciela z osobą trzecią,  na podstawie której osoba ta nabywa od wierzyciela przysługującą mu wierzytelność. W wyniku przelewu wierzytelności prawa przysługujące dotychczasowemu wierzycielowi przechodzą na nabywcę wierzytelności, przy czym sam stosunek zobowiązaniowy nie ulega zmianie. W zamian za nabywaną wierzytelność cesjonariusz (nabywca) zobowiązuje się do spełnienia określonego świadczenia na rzecz cedenta. Spełnienie świadczenia, wynikającego z umowy przelewu nastąpi, gdy cedent przeniesie wierzytelność na cesjonariusza, a on zapłaci mu cenę za cedowaną wierzytelność (w sytuacji, kiedy cesja będzie miała charakter odpłatny).

Umowa cesji wierzytelności wypełnia znamiona określone w art. 8 ust. 1 ustawy, polega bowiem na przeniesieniu prawa do wartości niematerialnych i prawnych, w związku z tym stanowi świadczenie usług w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Z punktu widzenia nabywcy wierzytelności do świadczenia usług dochodzi już w momencie samego nabycia wierzytelności, obojętnie czy nabycie zostało dokonane w celu windykacji tej wierzytelności przez samego nabywcę, czy też innego jej wykorzystania do celów prawno-gospodarczych. Celem nabycia cudzej wierzytelności nie musi być jej odsprzedaż, ale także inne wykorzystanie do celów prawno-gospodarczych przez nabywcę. Sposób wykorzystania nabytej wierzytelności może decydować o charakterze usługi nie zaś o istocie czynności prawnej, jaką jest nabycie cudzej wierzytelności. Zatem usługą na rzecz cedenta jest nabycie wierzytelności danego podmiotu w celu jej wykorzystania do operacji prawno-podatkowych.

Zatem zakup wierzytelności stanowi usługę polegającą na przeniesieniu wierzytelności z majątku dotychczasowego wierzyciela do majątku osoby trzeciej na mocy umowy zawartej między zbywcą wierzytelności (cedentem), a jej nabywcą (cesjonariuszem). Oznacza to, że w takim przypadku nabywca wierzytelności świadczy na rzecz jej zbywcy usługę, której celem jest uwolnienie sprzedawcy od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Jednakże jak wskazano na wstępie ww. usługa podlega opodatkowaniu wówczas, gdy jest świadczona odpłatnie.

Powyższe rozumienie przelewu wierzytelności jako usługi znajduje potwierdzenie w wyrokach polskich sądów administracyjnych. Przykładowo w orzeczeniu z 6 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Po 628/09 WSA w Poznaniu stwierdził:

Natomiast w kwestii nabycia wierzytelności trudnych po cenie niższej od ich wartości nominalnej wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 27 października 2011 r. w sprawie C-93/10 Finanzamt Essen-NordOst przeciwko GFKL Financial Services AG. W powyższym orzeczeniu TSUE wskazał, że:

W pkt 25 ww. orzeczenia, Trybunał wskazał, że:

Podkreślić należy, że ww. wyrok TSUE odwołuje się do wierzytelności „trudnych”, tj. wymagalnych, o wątpliwej perspektywie spłaty. Jak natomiast wskazano we wniosku, przedmiotem cesji wierzytelności były wierzytelności niewymagalne (takie, które są przewidziane umowami leasingu, ale ich termin wymagalności nie upłynął). Przedmiotem sprzedaży na rzecz „A” DE były zatem wierzytelności „zdrowe”, tj. niewykazujące na dzień transakcji cech nieściągalności, których termin zapłaty jeszcze nie upłynął (tzw. wierzytelności trudne nie będą podlegały sprzedaży).

Należy więc stwierdzić, że w okolicznościach przedstawionych we wniosku czynność nabycia wierzytelności niewymagalnych, tj. takich, co do których nie istnieją istotne wątpliwości co do możliwości ich zaspokojenia, należy uznać za świadczenie usług w rozumieniu przepisów ustawy  o podatku od towarów i usług, podlegające opodatkowaniu tym podatkiem. Mamy tu bowiem do czynienia ze świadczeniem usługi przez „A” DE – nabywcę wierzytelności – na rzecz zbywcy wierzytelności, tj. „A’ PL, polegającą na uwolnieniu tego zbywcy od wykonywania czynności związanych z odzyskaniem wierzytelności. „A” PL zostanie zaoszczędzone ryzyko i koszty posiadania takich wierzytelności, zostanie ona „wyręczona” w ewentualnych czynnościach podejmowanych  w celach dochodzenia długu. „A” PL nie będzie musiała podejmować żadnych działań zmierzających do zaspokojenia swoich należności od dłużnika.

W związku z tym, nabycie Wierzytelności Pożyczkowych w okolicznościach wskazanych we wniosku stanowi odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, a tym samym podlega opodatkowaniu podatkiem VAT na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy.

W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Od poprawności określenia miejsca świadczenia zależy, czy dana usługa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce, czy też nie.

Stosownie do art. 28a ustawy:

Wskazany art. 28a ustawy wprowadza drugą definicję podatnika do ustawy, która ma zastosowanie tylko w przypadku ustalenia miejsca świadczenia usług. Podatnikiem według tej regulacji jest osoba wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą. Ustawodawca odwołuje się w tym celu do definicji działalności gospodarczej ustalonej w art. 15 ust. 2 ustawy.  Za podatników są uznawane również podmioty wykonujące działalność gospodarczą zgodnie  z regulacjami innych państw członkowskich oraz państw trzecich.

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

Jak stanowi art. 28b ust. 2 ustawy:

W myśl art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy:

Zgodnie z art. 17 ust. 2 ustawy:

Przepis art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy wprowadza mechanizm tzw. odwrotnego obciążenia, który polega na opodatkowaniu usług przez usługobiorcę. Powiązanie tego mechanizmu z regulacjami w zakresie określenia miejsca świadczenia usług ma na celu, z jednej strony opodatkowanie usług w miejscu ich konsumpcji, a z drugiej strony, zaoszczędzenie usługodawcy obowiązków związanych z rejestracją oraz rozliczeniem podatku.

Z opisu sprawy wynika, że „A” DE posiada siedzibę i stałe miejsce prowadzenia działalności na terenie Niemiec, natomiast na terytorium Polski nie posiada siedziby ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Siedzibę działalności gospodarczej w Polsce posiada „A” PL i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce. Jednocześnie „A” DE  nie posiada siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Niemiec.

Mając na uwadze przedstawione we wniosku okoliczności sprawy i przywołane wyżej przepisy należy stwierdzić, że usługa świadczona na podstawie Umowy przez Państwa kontrahenta („A” DE) podlega opodatkowaniu w miejscu siedziby działalności gospodarczej usługobiorcy, tj. „A” PL,  czyli zgodnie z art. 28b ust. 1 ustawy jest to terytorium kraju (Polski).

Nabywając usługę od kontrahenta posiadającego siedzibę działalności gospodarczej w Niemczech,  są Państwo podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia w kraju podatku VAT z tytułu importu usług  w związku z art. 17 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy.

Podsumowując, nabycie Wierzytelności Pożyczkowych, będzie stanowiło odpłatne świadczenie usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy. Miejscem świadczenia przedmiotowej usługi, zgodnie  z art. 28b ust. 1 ustawy będzie Polska, jako kraj, w którym Usługobiorca, czy Państwo mają siedzibę działalności gospodarczej. W przypadku transakcji sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych,  z perspektywy VAT, usługę zgodnie z art. 8 ust. 1 w zw. z art. 5 ustawy, świadczy nabywca wierzytelności, czyli „A” DE. Przy czym z uwagi na brak siedziby i stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej „A” DE w Polsce, nabycie Wierzytelności Pożyczkowych powinno być rozpoznane przez Państwa jako import usług w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy.

Zatem, Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również tego, czy świadczenie usługi objętej Umową przez „A” DE  na Państwa rzecz, polegającej na zakupie przez „A” DE od Państwa Wierzytelności Pożyczkowych będzie stanowiła usługę objętą zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy.

Zarówno w treści ustawy, jak i przepisach wykonawczych do niej, w przypadku niektórych czynności przewidziana została możliwość stosowania zwolnień od tego podatku.

Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług świadczenia usług zostały określone  w art. 43 ustawy.

I tak, zgodnie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy:

Jak stanowi art. 43 ust. 15 ustawy:

Z powołanych przepisów wynika, że usługi w zakresie długów, co do zasady, korzystają ze zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy. Jednakże w odniesieniu  do usług, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy, tj. m.in. w odniesieniu do usług ściągania długów, w tym faktoringu, nie stosuje się zwolnienia od podatku.

Należy podkreślić, że pojęcia używane do oznaczania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, powinny być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady, zgodnie z którą podatek od towarów i usług pobierany jest od każdej usługi świadczonej odpłatnie przez podatnika. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu VAT.

Każda transakcja mająca za cel windykację należności jest wyłączona ze zwolnienia z opodatkowania podatkiem od towarów i usług. Wspomnieć należy również, że stosownie do art. 135 ust. 1 lit. d Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku  od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 str. 1 ze zm.):

Przytoczony przepis Dyrektywy 2006/112/WE Rady dotyczy tylko ściśle wymienionych rodzajów czynności, których charakter pozwala na zakwalifikowanie ich do kategorii usług związanych  z obrotem bankowym i finansami. W związku z tym, należy uznać, że wszelkie inne czynności niewymienione w tym przepisie, nawet jeśli mają charakter czynności bankowych, bądź finansowych lub zakres ich jest zbliżony do tego typu usług, nie mogą korzystać ze zwolnienia od podatku na podstawie tego przepisu. Powyższe zwolnienia obejmują w praktyce większość typowych transakcji dokonywanych na rynkach finansowych, a w szczególności usługi świadczone przez banki, biura maklerskie, fundusze inwestycyjne i powiernicze itp.

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów  i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy, zwolnieniu od podatku VAT podlegają usługi w zakresie długów (niestanowiące ściągania długów ani faktoringu). Każda transakcja mająca za cel windykację należności jest wyłączona ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Zatem, dla ustalenia opodatkowania, bądź też zastosowania zwolnienia od podatku w niniejszej sprawie, niezbędnym jest dokonanie analizy wykonywanych przez Państwa czynności, z uwzględnieniem charakteru prawnego usług ściągania długów oraz faktoringu.

Usługi ściągania długów i faktoringu nie zostały zdefiniowane w polskich przepisach prawa i należą do tzw. umów nienazwanych. Co do zasady, przez faktoring rozumie się nabywanie przez faktora określonych wierzytelności, przysługujących przedsiębiorcy z tytułu dokonania sprzedaży lub wykonania usług w zamian za określoną kwotę, odpowiadającą wartości nominalnej wierzytelności, pomniejszonej o dyskonto uwzględniające wynagrodzenie faktora. Ponadto, dokonując nabycia wierzytelności faktor zobowiązuje się dodatkowo do świadczenia na rzecz faktoranta (przedsiębiorcy) różnorodnych czynności, które przykładowo mogą obejmować: przejmowanie ryzyka wypłacalności dłużników (przy faktoringu właściwym), inkasowanie wierzytelności, finansowanie przez dyskonto, udzielanie pożyczek, księgowanie wierzytelności itp. Usługa tego typu polega więc na „wyręczeniu” klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu. W pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się zatem m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odprzedaży. Usługa tego typu polegająca na „wyręczeniu” klienta z czynności zmierzających do odzyskania długu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez możliwości skorzystania ze zwolnienia.

Ustawa nie uzależnia opodatkowania usług faktoringu od rodzaju umowy zawartej pomiędzy stronami, co oznacza, że każdy typ faktoringu podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Natomiast istota rozróżnienia usług obrotu wierzytelnościami oraz faktoringu sprowadza się do zapisów umów łączących strony przelewu wierzytelności, analizy ich treści oraz czynności faktycznych wynikających z tych umów. W każdym przypadku, gdy celem działania jest przejęcie wierzytelności (długu) innego podmiotu w celu wyegzekwowania (ściągnięcia długu) – usługę tę należy opodatkować, także wówczas, gdy środkiem tego celu jest nabycie cudzej wierzytelności (z ryzykiem lub bez ryzyka wypłacalności dłużnika), która to czynność mieści się w pojęciu szeroko pojętego pośrednictwa finansowego. W pojęciu usług ściągania długów mieści się m.in. skup wierzytelności  w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży.

W tym miejscu warto też przywołać orzeczenia TSUE dot. przedmiotowej kwestii.

I tak, w wyroku z 26 czerwca 2003 r. w sprawie C-305/01 Finanzamt Groß-Gerau przeciwko  MKG-Kraftfahrzeuge-Factoring GmbH, Sąd podkreślił, że działalność gospodarcza, w ramach której podmiot gospodarczy nabywa wierzytelność, podejmując ryzyko niewywiązywania się dłużnika ze zobowiązania i w zamian wystawia swojemu klientowi faktury z tytułu prowizji, stanowi odzyskiwanie długów w rozumieniu art. 13B (d) (3) tej dyrektywy i dlatego działalność ta wyłączona jest ze zwolnienia określonego w jej przepisie. Wskazany wyrok odnosi się nie tylko do faktoringu,  ale również do czynności ściągania długów, które to pojęcie obejmuje szerszy zakres czynności niż faktoring. Jak wskazano w pkt 77 tego wyroku faktoring należy postrzegać jako jedynie odmianę ogólniejszego pojęcia windykacji długów, niezależnie od sposobu, w jaki jest realizowany. Z orzeczenia tego wynika, że faktoring właściwy to usługa polegająca na uwolnieniu klienta z konieczności egzekwowania należności, a także od ponoszenia ryzyka związanego z niespłaceniem należności.

Natomiast w wyroku z 28 października 2010 r. w sprawie C-175/09 Commissioners for Her Majesty’s Revenue and Customs przeciwko AXA UK plc. znajdują się następujące uwagi:

W analizowanej sprawie „A” DE nabył od Państwa Wierzytelności Pożyczkowe. Niewątpliwie więc, „A” DE będzie „uwalniał” Państwa Spółkę od ciężaru egzekwowania wierzytelności. Takie transakcje spełniają kryteria czynności odzyskiwania długów wyłączonych ze zwolnienia od podatku od towarów i usług. Koncepcja odzyskiwania długów nie zależy bowiem od sposobu, w jaki odzyskiwanie się odbywa, od tego na czyją rzecz dług zostaje ściągnięty, ani od tego w jaki sposób zostaną pozyskane środki na finansowanie nabycia wierzytelności. Pojęcie odzyskiwania długów dotyczy jasno sprecyzowanych transakcji finansowych mających na celu uzyskanie zapłaty za zbycie wierzytelności.

Mając na uwadze to, że w pojęciu usług ściągania długów i faktoringu mieści się m.in. skup wierzytelności w celu ich windykacji we własnym zakresie lub odsprzedaży, jednocześnie jak Państwo wskazali, w związku z przeniesieniem Wierzytelności Pożyczkowych nastąpi pełen transfer ryzyka związanego z danym portfelem wierzytelności, a więc to na „A” DE przejdą ciężary i ryzyko związane z nabytymi wierzytelnościami (nie ponoszą Państwo odpowiedzialności za spłatę Wierzytelności Pożyczkowych przez Pożyczkobiorców przeniesionych wskutek zawarcia Umowy na Kupującego,  jak również nie ponoszą odpowiedzialności za ściągalność wierzytelności ani za wypłacalność Pożyczkobiorców) to należy uznać, że będą spełnione przesłanki wynikające z art. 43 ust. 15 pkt 1 ustawy. To stanowi zaś podstawę do wyłączenia z możliwości zastosowania zwolnienia od podatku  na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy do świadczonych przez „A” DE usług nabycia wierzytelności.

Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, zgodnie z którym w analizowanym przypadku nie następuje transfer ciężarów związanych z windykacją należności, ponieważ Wierzytelności Pożyczkowe są niewymagalne. Opis sprawy wskazuje, że mamy do czynienia z usługą polegającą  na uwolnieniu „A” PL z konieczności egzekwowania należności, a także od ponoszenia ryzyka związanego z ewentualnym niespłaceniem należności przez Pożyczkobiorców. Nie ma tutaj znaczenia, że przedmiotem sprzedaży były wierzytelności niewskazujące na dzień transakcji cech nieściągalności.

W konsekwencji, świadczenie usługi objętej Umową przez „A” DE na Państwa rzecz, polegającej  na zakupie przez „A” DE od Wnioskodawcy Wierzytelności Pożyczkowych, nie będą stanowiły usługi objętej zwolnieniem z VAT, przewidzianym w art. 43 ust. 1 pkt 40 ustawy o VAT, jako „usługa w zakresie długów”, lecz podlega opodatkowaniu podatkiem VAT według właściwej stawki.

Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 jest nieprawidłowe.

Państwa wątpliwości dotyczą również ustalenia, czy podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto (tj. różnica między wartością nominalną Wierzytelności Pożyczkowych, a ceną zapłaconą przez „A” DE za wierzytelności).

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

Stosownie do art. 29a ust. 6 ustawy:

Jak stanowi ust. 7 ww. artykułu:

Przepis art. 29a ust. 1 ustawy jest odpowiednikiem art. 73 ww. Dyrektywy 2006/112/WE, zgodnie z którym:

Z przytoczonych powyżej przepisów wynika przede wszystkim, że podstawą opodatkowania jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze, mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika. Kluczowa dla zrozumienia konstrukcji podstawy opodatkowania jest zatem analiza pojęcia wynagrodzenia rozumianego jako wszystko, co stanowi zapłatę otrzymaną lub którą dostawca lub usługodawca otrzyma w zamian za dostawę towarów lub świadczenie usług.

W orzeczeniu C-427/98 (Komisja Europejska v. Republika Federalna Niemiec) Trybunał Sprawiedliwości UE wskazał, że:

Pojęcie kwoty należnej z tytułu sprzedaży łączy się ściśle z pojęciem „wynagrodzenie”, które jest sprzedawcy należne z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy. O wynagrodzeniu w ramach danej sprzedaży można mówić, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego). Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

We wniosku wskazali Państwo, że wynagrodzeniez tytułu nabycia wierzytelności ustalone zostało jako zdyskontowana wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych, natomiast wartość sprzedawanych Wierzytelności Pożyczkowych została ustalona w łącznej wartości nominalnej  (bez podatku VAT) wszystkich przepływów pieniężnych wchodzących w skład Wierzytelności Pożyczkowych. Cena sprzedaży Wierzytelności Pożyczkowych przez Państwa była niższa od ich wartości nominalnej ze względu na zastosowanie dyskonta, które stanowi wynagrodzenie Kupującego za nabycie tych Wierzytelności.

Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania, wyrażoną w przytoczonym powyżej art. 29a ust. 1 i 6 ustawy, należy podkreślić, że podstawą opodatkowania jest w istocie kwota należna, co istotne, pomniejszona o należny z tytułu danej usługi podatek.

W związku z powyższym, podstawę opodatkowania w odniesieniu do ww. transakcji powinno stanowić dyskonto.

Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 3 jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej:

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się  na wynikającym z treści wniosku opisie zdarzenia przyszłego. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Natomiast odnośnie powołanych przez Państwa wyroków sądów należy zauważyć, iż wyroki sądów, są to rozstrzygnięcia odnoszące się do indywidualnych spraw i co do zasady wiążą one strony postępowania w tych konkretnych, indywidualnych sprawach nie rozciągając swojego oddziaływania na inne, choćby podobne lub zbieżne sprawy. Zatem powołane orzeczenia nie mogą wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.