BHP w okresie zimowym: jakie obowiązki ma pracodawca

Państwowa Inspekcja Pracy przypomina, że zapewnienie właściwej temperatury w miejscu pracy to obowiązek pracodawców, niezależnie od pory roku. W okresie mrozów w pomieszczeniach pracy muszą być zapewnione minimalne temperatury - co najmniej 18°C w pomieszczeniach pracy lekkiej i biurowej oraz co najmniej 14°C w pozostałych miejscach wykonywania obowiązków. Zimowe warunki wymagają ponadto odpowiedniego zabezpieczenia pracowników poprzez wyposażenie ich w odzież i obuwie ochronne oraz zapewnienia dostępu do ciepłych napojów i posiłków profilaktycznych.

BHP w okresie zimowym: jakie obowiązki ma pracodawca

 Praca w pomieszczeniach

Temperatura w pomieszczeniu pracy powinna być odpowiednia do rodzaju wykonywanych zadań, tj. metod pracy i wysiłku fizycznego niezbędnego do jej wykonania. Nie może być ona jednak niższa niż 14°C, chyba że względy technologiczne na to nie pozwalają, bo praca odbywa się np. w chłodni. Wyższą temperaturę – tj. co najmniej 18°C – trzeba zapewnić w pomieszczeniach pracy, w których jest wykonywana lekka praca fizyczna oraz w pomieszczeniach biurowych.

Okres zimowy trwający zgodnie z przepisami od 1 listopada do 31 marca kolejnego roku oznacza dla pracodawców konieczność zapewnienia minimum 18°C w pomieszczeniach, w których wykonywane są prace lekkie i biurowe, oraz co najmniej 14°C w pozostałych pomieszczeniach, w których odbywa się praca.

 Podczas mrozów trzeba zabezpieczyć pomieszczenia i stanowiska pracy przed napływem chłodnego powietrza z zewnątrz. Należy także pamiętać, że powietrze doprowadzane do pomieszczeń pracy z zewnątrz przy zastosowaniu klimatyzacji lub wentylacji mechanicznej nie może powodować przeciągów, wyziębienia ani przegrzania, a strumień powietrza pochodzący z urządzeń wentylacji nawiewnej nie powinien być skierowany bezpośrednio na stanowisko pracy.

 Szczególne rozwiązania dla kobiet i młodocianych

W trudnych warunkach pogodowych należy także uwzględnić ograniczenia dotyczące niektórych grup pracowników.

W przypadku kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią zakaz obejmuje wykonywanie prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych dla zdrowia, mogących mieć niekorzystny wpływ na ich zdrowie, przebieg ciąży lub karmienie. Do tych prac zalicza się m.in. prace wykonywane w mikroklimacie zimnym w warunkach, w których wskaźnik PMV jest mniejszy niż -1. Ten wskaźnik ma siedem stopni, od -3 (zimno) do +3 (gorąco). Ustalenie ograniczenia na poziomie PMV -1 oznacza, że kobiety w okresie ciąży i karmienia mogą pracować wyłącznie w komfortowej temperaturze.

W przypadku młodocianych wzbronione jest m.in. zatrudnianie ich przy pracach w temperaturze powietrza niższej niż 14°C, przy wilgotności względnej wyższej niż 65% (np. w chłodniach) oraz w warunkach narażających na stałe przemakanie odzieży, powodujące naruszenie bilansu cieplnego.

 Praca na zewnątrz 

Szczególną ochroną w czasie zimy – nawet jeśli nie ma śniegu i ujemnych temperatur – pracodawca powinien objąć osoby pracujące na otwartej przestrzeni. Stanowiska pracy znajdujące się na zewnątrz pomieszczeń powinny być tak usytuowane i zorganizowane, aby pracownicy byli chronieni przed zagrożeniami związanymi w szczególności z warunkami atmosferycznymi, w tym przed:

• opadami,
• zbyt niską temperaturą,
• silnym wiatrem i spadającymi przedmiotami, np. soplami lodu lub warstwami nagromadzonego śniegu. 

Praca zimą pod gołym niebem lub w nieogrzewanych pomieszczeniach, np. w chłodniach, wymaga stosowania specjalnej odzieży ciepłochronnej. Odzież ta powinna być dobrana odpowiednio do pracy warunków panujących na stanowisku.

Takim pracownikom trzeba zapewnić – znajdujące się w pobliżu miejsca pracy – pomieszczenie do ogrzania się. Należy w nim utrzymywać temperaturę nie niższą niż 16°C. Powinno być ono zaopatrzone w urządzenia do podgrzewania posiłków. Takie osoby mają bowiem prawo do posiłków profilaktycznych oraz dostępu do napojów. Jeśli ze względu na rodzaj pracy wykonywanej na otwartej przestrzeni w okresie zimowym nie jest możliwe zapewnienie pracownikom takiego pomieszczenia, w pobliżu ich miejsca pracy muszą się znaleźć odpowiednio urządzone źródła ciepła, przy zachowaniu wymagań ochrony przeciwpożarowej

Zmiany w organizacji pracy

Prawo pracy pozwala na elastyczną organizację pracy. Przy dużych spadkach temperatur pracodawcy mogą, a nawet powinni rozważyć wprowadzenie dodatkowych przerw w pracy bądź skrócenie dniówki - zaznacza PIP.

Jeśli warunki pracy są szczególnie uciążliwe, pracodawca może wprowadzić dodatkowe przerwy od pracy, za które pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.

Źródło: Państwowa Inspekcja Pracy