Interpretacja indywidualna z dnia 22 stycznia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-2.4012.983.2025.1.SR
Gmina, jako czynny podatnik VAT, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciach związanych z Zadaniem 1, które obejmuje opodatkowane czynności cywilnoprawne, lecz nie przysługuje ono dla Zadań 2 i 3 dotyczących aktywności własnych, niepodlegających opodatkowaniu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 23 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina (…) (dalej jako: „Gmina” lub „Wnioskodawca”) jest jednostką samorządu terytorialnego, zarejestrowaną w Polsce jako podatnik VAT czynny. Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2025 r., poz. 1153 ze zm., dalej jako: „ustawa o samorządzie gminnym”), Gmina posiada osobowość prawną i zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina wykonuje zadania własne o charakterze użyteczności publicznej obejmujących m.in. sprawy targowisk i terenów rekreacyjnych.
Gmina realizuje inwestycję pt. „(…)” (dalej jako: „Projekt”). Realizacja Projektu została zaplanowana na lata (…).
Gmina realizując Projekt wykonuje działania własne gminy, o których mowa w art. 7 ustawy o samorządzie gminnym. Wnioskodawca ubiegał się o uzyskanie dofinansowania z programu Fundusze Europejskie dla (…) (dalej jako: „(…)”) na jego realizację.
Zgodnie z Regulaminem wyboru projektów do dofinansowania w sposób konkurencyjny w ramach naboru nr (…) Działanie 11.4 Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie (typ projektu 1) Priorytetu XI Rozwój zrównoważony terytorialnie programu Fundusze Europejskie dla (…), dofinansowanie będzie obejmowało (…)% kosztów kwalifikowanych związanych z realizacją Projektu. W pozostałym zakresie Projekt zostanie sfinansowany ze środków własnych Gminy oraz przez budżet państwa.
Celem głównym Projektu jest (…).
Zakres rzeczowy Projektu obejmuje:
1)Przebudowę gminnego targowiska w (...) – (…) (dalej jako: „Zadanie 1”).
2)Rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku (...) w (...) – (…) (dalej jako: „Zadanie 2 i 3”).
W związku z realizacją Projektu wyróżnia się następujące koszty kwalifikowane:
-koszty inwestycyjne związane z przebudową gminnego targowiska;
-koszty związane z uporządkowaniem i zagospodarowaniem terenu publicznego w celu nadania mu funkcji rekreacyjnych;
-koszty ogólne, obejmujące w szczególności przygotowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, wynagrodzenie zewnętrznego inspektora nadzoru, zarządzanie projektem i jego promocję.
Podatek VAT może stanowić wydatek kwalifikowalny wyłącznie w przypadku, gdy (niezależnie od wartości projektu) brak jest prawnej możliwości jego odzyskania. Wydatki ponoszone w ramach Projektu zostaną udokumentowane fakturami VAT ze wskazaniem Gminy jako nabywcy towarów i usług.
Infrastrukturą powstałą w wyniku przebudowy targowiska gminnego w (...) będzie zarządzać w okresie trwałości projektu wyłącznie Wnioskodawca.
Wnioskodawca przewiduje od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowisku pobór opłaty targowej w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2025 r. poz. 707). Z podmiotami dokonującymi sprzedaży na targowisku zawierane będą umowy cywilnoprawne, których przedmiotem będzie odpłatne udostępnienie stanowiska handlowego przez Gminę. Podmioty zajmujące stanowiska handlowe będą zobowiązane do uiszczania czynszu na podstawie ww. umów oraz opłaty targowej. Wstęp na targowisko jest i będzie po przebudowie ogólnodostępny.
Tym samym, zdaniem Wnioskodawcy, infrastruktura powstała w wyniku Zadania 1 będzie wykorzystywana przez Gminę do działalności gospodarczej i czynności opodatkowanych VAT, tj. odpłatne udostępnianie stanowisk handlowych zainteresowanym podmiotom na podstawie umów cywilnoprawnych.
W odniesieniu do pozostałej infrastruktury powstałej w ramach Projektu (tj. infrastruktury powstałej w ramach Zadania nr 2 i 3), Wnioskodawca nie planuje zawierania umów cywilnoprawnych regulujących korzystanie z tej infrastruktury, w tym w szczególności umów przewidujących odpłatną formę korzystania (np. najem, dzierżawę, odpłatne udostępnienie). Infrastruktura ta będzie wykorzystywana wyłącznie do realizacji zadań własnych Gminy i nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Konsekwentnie infrastruktura powstała w wyniku Zadania 2 i 3 nie będzie wykorzystywana gospodarczo i wykorzystywana będzie wyłącznie do czynności nieopodatkowanych VAT.
Gmina, jako jednostka samorządu terytorialnego, w przypadku nabyć wykorzystywanych zarówno do działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy o VAT, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, stosuje sposób określenia proporcji, o którym mowa w art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT (tzw. prewspółczynnik), ustalany zgodnie z przepisami rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników.
W przedstawionym stanie faktycznym Gmina jest zainteresowana oceną jej stanowiska w zakresie możliwości odliczenia VAT w związku z realizacją Projektów.
Pytania
1.Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 1?
2.Czy Gminie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 2 i 3?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie Pytania 1:
Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 1.
Stanowisko Wnioskodawcy w zakresie pytania 2:
Zdaniem Wnioskodawcy, Gminie nie będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 2 i 3.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
I.Gmina jako podatnik VAT
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Natomiast w świetle art. 15 ust. 6 ustawy o VAT, nie uważa się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Przytoczone wyżej przepisy wskazują, że organ władzy publicznej będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach:
a)gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań;
b)gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu VAT.
Zadanie 1 obejmuje przebudowę targowiska gminnego w (...). Z podmiotami dokonującymi sprzedaży na targowisku zawierane będą umowy cywilnoprawne, których przedmiotem będzie odpłatne udostępnienie stanowiska handlowego przez Gminę. Podmioty zajmujące stanowiska handlowe będą zobowiązane do uiszczania czynszu na podstawie ww. umów (tj. czynność opodatkowana) oraz opłaty targowej. Tym samym, Gmina zamierza wykorzystywać infrastrukturę wytworzoną w ramach realizacji Zadania 1 gospodarczo, w sposób ciągły i na podstawie umów cywilnoprawnych, do świadczenia wskazanych usług opodatkowanych VAT (udostępnianie stanowiska).
Wobec czego, w związku z przedmiotowym targowiskiem Gmina będzie pobierać dwa rodzaje opłat: opłatę targową oraz opłaty za udostępnienie stanowiska handlowego.
W zakresie opłaty targowej należy wskazać, że na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, Rada gminy może wprowadzić opłatę targową, pobieraną od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b. Natomiast zgodnie z ust. 2b, opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach. Na gruncie art. 15 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.
Tym samym, opłata targowa stanowi zatem szczególną formę daniny publicznej, stanowiącą dochód publiczny, pobieraną od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach lub innych wydzielonych miejscach. Wysokość opłaty ustala właściwa miejscowo rada gminy (rada miasta) w trybie określonym ustawowo. Gmina pobierając opłatę targową nie działa jako podatnik VAT, lecz jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy o VAT.
Jednakże sam fakt pobierania opłaty targowej nie wyklucza możliwości nakładania przez gminę innych opłat, w tym opłat wynikających z umów cywilnoprawnych. Konsekwentnie, skoro Gmina będzie pobierać opłaty za udostępnienie stanowiska na podstawie umowy cywilnoprawnej, to sam fakt pobierania opłaty targowej, niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, nie decyduje o związku poniesionych wydatków z czynnościami niepodlegającymi opodatkowaniu podatkiem VAT.
W tym zakresie bowiem decydujące znaczenie ma cywilnoprawny charakter należności pobieranych przez Gminę za odpłatne udostępnienie stanowisk handlowych, stanowiących czynności opodatkowane VAT
Konsekwentnie, należy uznać, że Gmina w zakresie wykorzystania efektów realizacji Zadania 1 będzie działać także jako podatnik VAT.
W odniesieniu do infrastruktury powstałej w ramach Zadania 2 i 3 nie jest planowane zawieranie umów cywilnoprawnych regulujących korzystanie z tej infrastruktury, w tym w szczególności umów przewidujących odpłatną formę korzystania (np. najem, dzierżawę, odpłatne udostępnienie). Tym samym, Gmina w zakresie realizacji Zadania 2 i 3 nie będzie działać jako podatnik VAT.
II.Prawo odliczenia VAT
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Z treści powyższego przepisu wynika, że prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje, gdy spełnione są łącznie dwa warunki:
a)odliczenia dokonuje zarejestrowany czynny podatnik VAT oraz
b)nabyte towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Jak wskazano, Gmina realizując Zadanie 1, będzie działać jako podatnik VAT. Zgodnie z przedstawionym stanem faktycznym, Gmina przy wykorzystaniu infrastruktury powstałej w związku z realizacją Zadania 1 będzie odpłatnie udostępniać zainteresowanym podmiotom stanowiska handlowe na podstawie umów cywilnoprawnych, co stanowi czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług. A zatem, wydatki ponoszone na realizację Zadania 1 będą mieć bezpośredni związek z wykonywaniem czynności opodatkowanych. W konsekwencji, przebudowane targowisko gminne w (...) będzie służyło Gminie do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
W związku z powyższym, należy uznać, że istnieje związek między dokonywanymi zakupami udokumentowanymi fakturami VAT a dokonywanymi czynnościami opodatkowanymi (tj. pobieranie czynszu od podmiotów zajmujących stanowiska handlowe na targowisku gminnym). W efekcie, Gmina spełnia drugi warunek z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
W świetle powyższego, zdaniem Wnioskodawcy, spełnione są wszystkie przesłanki, o których mowa w art. 86 ustawy, warunkujące prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w odniesieniu do Zadania 1.
W odniesieniu do kosztów ogólnych Projektu (w szczególności przygotowanie dokumentacji projektowo-kosztorysowej, wynagrodzenie zewnętrznego inspektora nadzoru, zarządzanie Projektem oraz promocja) Gmina w pierwszej kolejności będzie dokonywać przypisania (alokacji) tych wydatków bezpośrednio do Zadania 1 albo do Zadania 2 lub 3 – w zakresie, w jakim będzie to możliwe na podstawie dokumentacji, umów, opisów faktur oraz rzeczywistego związku danego wydatku z danym zadaniem.
W przypadku, gdy określonych kosztów ogólnych nie będzie możliwe jednoznaczne przypisanie wyłącznie do jednego z zadań, Gmina dokona odliczenia podatku naliczonego z zastosowaniem art. 86 ust. 2a-2h ustawy o VAT, tj. przy wykorzystaniu sposobu określenia proporcji (tzw. prewspółczynnika) ustalanego zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), w oparciu o prewspółczynnik właściwy dla Urzędu Gminy.
Odnosząc się do Zadania 2 i 3, Gmina nie będzie wykorzystywać infrastruktury powstałej w ramach tego zadania do działalności gospodarczej, w rozumieniu przepisów ustawy o VAT. Efekty realizacji Zadania 2 i 3 będą wykorzystywane wyłącznie do czynności nieopodatkowanych podatkiem od towarów i usług. W rezultacie, Wnioskodawca nie spełnia warunków skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego. Gminie nie będzie zatem przysługiwać prawo do odliczenia VAT w związku z realizacją Zadania 2 i 3.
Podsumowując, Gmina będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 1, natomiast nie będzie miała takiego prawa z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 2 i 3.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”.
W myśl tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a)nabycia towarów i usług,
b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Jak wynika z powołanych przepisów, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi. Jednocześnie z zasady tej wynika, że odliczenie podatku naliczonego może być częściowe, tzn. w tej części, w jakiej dane towary lub usługi, z którymi związany jest podatek naliczony są wykorzystywane do realizacji czynności opodatkowanych, z pominięciem tej części podatku od tych towarów i usług, w jakiej towary te (usługi) są wykorzystywane do wykonywania czynności nieopodatkowanych podatkiem VAT.
Należy zauważyć, że formułując w art. 86 ust. 1 ustawy warunek związku ze sprzedażą opodatkowaną, ustawodawca nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Zatem w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej.
Ponadto należy zauważyć, że ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Obowiązkiem podatnika jest przypisanie konkretnych wydatków do określonego rodzaju sprzedaży, z którymi wydatki te są związane. Podatnik ma zatem obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. alokacji podatku.
Wyrażoną w cytowanym art. 86 ust. 1 ustawy generalną zasadę uprawniającą do odliczenia podatku naliczonego, uzupełniają regulacje zawarte m.in. w art. 86 ust. 2a-2h ustawy.
Na mocy art. 86 ust. 2a ustawy:
W przypadku nabycia towarów i usług wykorzystywanych zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych towarów i usług w całości do działalności gospodarczej podatnika nie jest możliwe, kwotę podatku naliczonego, o której mowa w ust. 2, oblicza się zgodnie ze sposobem określenia zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej, zwanym dalej „sposobem określenia proporcji”. Sposób określenia proporcji powinien najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć.
Stosownie do treści art. 86 ust. 2b ustawy:
Sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć, jeżeli:
1)zapewnia dokonanie obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wyłącznie w odniesieniu do części kwoty podatku naliczonego proporcjonalnie przypadającej na wykonywane w ramach działalności gospodarczej czynności opodatkowane oraz
2)obiektywnie odzwierciedla część wydatków przypadającą odpowiednio na działalność gospodarczą oraz na cele inne niż działalność gospodarcza, z wyjątkiem celów osobistych, do których ma zastosowanie art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 2, oraz celów, o których mowa w art. 8 ust. 5 – w przypadku, o którym mowa w tym przepisie, gdy przypisanie tych wydatków w całości do działalności gospodarczej nie jest możliwe.
Zgodnie z art. 86 ust. 2c ustawy:
Przy wyborze sposobu określenia proporcji można wykorzystać w szczególności następujące dane:
1)średnioroczną liczbę osób wykonujących wyłącznie prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie osób wykonujących prace w ramach działalności gospodarczej i poza tą działalnością;
2)średnioroczną liczbę godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą w ogólnej średniorocznej liczbie godzin roboczych przeznaczonych na prace związane z działalnością gospodarczą i poza tą działalnością;
3)roczny obrót z działalności gospodarczej w rocznym obrocie podatnika z działalności gospodarczej powiększonym o otrzymane przychody z innej działalności, w tym wartość dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, otrzymanych na sfinansowanie wykonywanej przez tego podatnika działalności innej niż gospodarcza;
4)średnioroczną powierzchnię wykorzystywaną do działalności gospodarczej w ogólnej średniorocznej powierzchni wykorzystywanej do działalności gospodarczej i poza tą działalnością.
Według art. 86 ust. 2d ustawy:
W celu obliczenia kwoty podatku naliczonego w przypadku, o którym mowa w ust. 2a, przyjmuje się dane za poprzedni rok podatkowy.
Na podstawie art. 86 ust. 2g ustawy:
Proporcję określa się procentowo w stosunku rocznym. Proporcję tę zaokrągla się w górę do najbliższej liczby całkowitej. Przepisy art. 90 ust. 5, 6, 9a, 10 i 10c-10g stosuje się odpowiednio.
W myśl art. 86 ust. 2h ustawy:
W przypadku gdy podatnik, dla którego sposób określenia proporcji wskazują przepisy wydane na podstawie ust. 22, uzna, że wskazany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie ust. 22 sposób określenia proporcji nie będzie najbardziej odpowiadać specyfice wykonywanej przez niego działalności i dokonywanych przez niego nabyć, może zastosować inny bardziej reprezentatywny sposób określenia proporcji.
Na podstawie delegacji zawartej w art. 86 ust. 22 ustawy zostało wydane rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. w sprawie sposobu określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej w przypadku niektórych podatników (t. j. Dz. U. z 2021 r. poz. 999), zwane dalej „rozporządzeniem”.
Na mocy § 1 rozporządzenia:
Rozporządzenie:
1)określa w przypadku niektórych podatników sposób określania zakresu wykorzystywania nabywanych towarów i usług do celów działalności gospodarczej uznany za najbardziej odpowiadający specyfice wykonywanej przez tych podatników działalności i dokonywanych przez nich nabyć, zwany dalej „sposobem określenia proporcji”;
2)wskazuje dane, na podstawie których jest obliczana kwota podatku naliczonego z wykorzystaniem sposobu określenia proporcji.
Podatnikami, do których odnoszą się przepisy zawarte w rozporządzeniu, są jednostki samorządu terytorialnego, samorządowe instytucje kultury, państwowe instytucje kultury, uczelnie publiczne, instytuty badawcze.
W świetle zapisów § 2 pkt 8 rozporządzenia:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o jednostkach organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego – rozumie się przez to:
a)urząd obsługujący jednostkę samorządu terytorialnego,
b)jednostkę budżetową,
c)zakład budżetowy.
Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia:
W przypadku jednostki samorządu terytorialnego sposób określenia proporcji ustala się odrębnie dla każdej z jednostek organizacyjnych jednostki samorządu terytorialnego.
Oznacza to, że w przypadku jednostek samorządu terytorialnego, nie będzie ustalany jeden „całościowy” sposób określenia proporcji dla jednostek samorządu terytorialnego jako osoby prawnej, tylko będą ustalane odrębnie sposoby określenia proporcji dla wymienionych wyżej jej poszczególnych jednostek organizacyjnych.
W rozporządzeniu ustawodawca podał ustalone według wzoru sposoby określania proporcji m.in. w przypadku urzędu obsługującego jednostkę samorządu terytorialnego, w przypadku jednostki budżetowej oraz zakładu budżetowego.
Na zakres prawa do odliczeń w sposób bezpośredni wpływa również pojmowanie statusu danego podmiotu jako podatnika podatku od towarów i usług wykonującego czynności opodatkowane. Tylko podatnik w rozumieniu powołanego wyżej art. 15 ustawy, ma prawo do odliczenia podatku naliczonego. Co do zasady status podatnika związany jest z prowadzeniem przez dany podmiot działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Z przedstawionego opisu sprawy wynika, że realizują Państwo inwestycję pt. „(…)”. Zakres rzeczowy projektu obejmuje:
1)przebudowę gminnego targowiska w (...) – (…) („Zadanie 1”);
2)rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku (...) w (...) – (…) („Zadanie 2 i 3”).
Państwa wątpliwości dotyczą prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 1 oraz Zadania 2 i 3.
Jak wskazano na wstępie, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku od towarów i usług w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Zasada ta wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku VAT oraz niepodlegających temu podatkowi.
Podatnik w celu odliczenia podatku naliczonego, w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy przysługuje pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej, brak jest natomiast takiego prawa w stosunku do podatku naliczonego związanego z zakupem towarów i usług wykorzystywanych wyłącznie do wykonywania czynności nieopodatkowanych tym podatkiem. Natomiast w sytuacji, gdy takie przyporządkowanie nie jest możliwe, a wydatki służą zarówno do celów wykonywanej przez podatnika działalności gospodarczej, jak i do celów innych niż działalność gospodarcza, podatnik winien ustalić proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a ustawy.
Jak Państwo wskazali w opisie sprawy, infrastrukturą powstałą w wyniku przebudowy targowiska gminnego w (...) objętej Zadaniem 1, będą zarządzać w okresie trwałości projektu wyłącznie Państwo. Przewidują Państwo od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowisku pobór opłaty targowej w rozumieniu przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Z podmiotami dokonującymi sprzedaży na targowisku zawierane będą umowy cywilnoprawne, których przedmiotem będzie odpłatne udostępnienie stanowiska handlowego przez Państwa. Podmioty zajmujące stanowiska handlowe będą zobowiązane do uiszczania czynszu na podstawie ww. umów oraz opłaty targowej.
W odniesieniu do powyższej kwestii należy wskazać, że z treści art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy wynika, że:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Natomiast w świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i wykonywane są w ramach działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy.
Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że organ będzie uznany za podatnika podatku od towarów i usług w dwóch przypadkach, tj. gdy wykonuje czynności inne niż te, które mieszczą się w ramach jego zadań oraz, gdy wykonuje czynności mieszczące się w ramach jego zadań, ale czyni to na podstawie umów cywilnoprawnych.
Jak wynika z powyższych przepisów, wyłączenie organów władzy publicznej z kategorii podatnika ma charakter podmiotowo-przedmiotowy.
W świetle wskazanych unormowań jednostki samorządu terytorialnego na gruncie podatku od towarów i usług występować mogą w dwojakim charakterze:
-podmiotów niebędących podatnikami, gdy realizują zadania nałożone na nich odrębnymi przepisami prawa, oraz
-podatników podatku od towarów i usług, gdy wykonują czynności na podstawie umów cywilnoprawnych.
Kryterium podziału stanowi charakter wykonywanych czynności: czynności o charakterze publicznoprawnym wyłączają te podmioty z kategorii podatników, natomiast czynności o charakterze cywilnoprawnym skutkują uznaniem tych podmiotów za podatników podatku od towarów i usług, a realizowane przez nie odpłatne dostawy towarów i świadczenie usług podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Na podstawie art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm.):
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Na mocy art. 7 ust. 1 pkt 10 i 11 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych; targowisk i hal targowych.
Odnosząc powołane przepisy do niniejszej sprawy należy stwierdzić, że odpłatne udostępnianie stanowisk handlowych na targowisku na podstawie umów cywilnoprawnych, będzie stanowiło niewątpliwie czynności cywilnoprawne (nie zaś publicznoprawne), i tym samym, dla tych czynności będą występowali Państwo w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, a powyższe czynności, w świetle ustawy o VAT, będą traktowane jako odpłatne świadczenie usług.
W konsekwencji powyższego, odpłatne udostępnianie stanowisk handlowych na targowisku na podstawie umów cywilnoprawnych, będzie podlegało opodatkowaniu VAT, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy.
Należy zaznaczyć, że ani przepisy ustawy, ani też rozporządzenia wykonawcze do ustawy nie przewidują zwolnienia od podatku dla ww. usług. Zatem odpłatne udostępnianie stanowisk handlowych na targowisku będzie stanowiło podlegające opodatkowaniu VAT odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy, niekorzystające ze zwolnienia z opodatkowania.
W tym miejscu należy zauważyć, że – jak wynika z opisu sprawy – poza czynszem za udostępnianie stanowiska handlowego, podmioty dokonujące sprzedaży na targowisku zobowiązane będą do wniesienia opłaty targowej.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 707 ze zm.):
Rada gminy może wprowadzić opłatę targową. Opłatę targową pobiera się od osób fizycznych, osób prawnych oraz jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, dokonujących sprzedaży na targowiskach, z zastrzeżeniem ust. 2b.
Przepis art. 15 ust. 2b ustawy o podatkach i opłatach lokalnych stanowi, że:
Opłacie targowej nie podlega sprzedaż dokonywana w budynkach lub w ich częściach.
W myśl art. 15 ust. 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych:
Opłatę targową pobiera się niezależnie od należności przewidzianych w odrębnych przepisach za korzystanie z urządzeń targowych oraz za inne usługi świadczone przez prowadzącego targowisko.
Opłata targowa jest więc szczególną formą daniny publicznej, pobieraną od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowiskach lub innych wydzielonych miejscach. Wysokość opłaty ustala właściwa miejscowo rada gminy (rada miasta) w trybie określonym ustawowo. Pobierając opłatę targową nie działają Państwo jako podatnik podatku od towarów i usług, lecz jako organ władzy publicznej, o którym mowa w art. 15 ust. 6 ustawy. Jednakże, fakt pobierania od podmiotów dokonujących sprzedaży na targowisku – poza czynszem za udostępnienie stanowiska handlowego –również opłaty targowej (niepodlegającej opodatkowaniu VAT) nie wpływa na uznanie, że targowisko służy w części także do czynności pozostających poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.
Tym samym w tej konkretnej sytuacji w związku z tym, że stanowiska handlowe będą udostępniane na podstawie umów cywilnoprawnych, należy stwierdzić, że ww. targowisko będzie służyło Państwu do wykonywania czynności opodatkowanych VAT.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że w odniesieniu do Zadania 1 dotyczącego przebudowy gminnego targowiska w (...), warunki, o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy, będą spełnione, ponieważ są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, a nabywane towary i usługi w ramach Zadania 1 – jak wynika z okoliczności sprawy – będą wykorzystywane tylko do czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
W konsekwencji, będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 1. Prawo do odliczenia podatku naliczonego będzie Państwu przysługiwało, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych określonych w art. 88 ustawy o VAT.
Odnosząc się z kolei do prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 2 i 3, należy powtórzyć, że odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zatem podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT, jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
W omawianej sprawie, w odniesieniu do Zadania 2 i 3 warunek uprawniający do odliczenia podatku naliczonego nie będzie spełniony, ponieważ – jak Państwo wskazali w opisie sprawy – infrastruktura powstała w ramach Zadania 2 i 3 będzie wykorzystywana wyłącznie do realizacji Państwa zadań własnych i nie będzie wykorzystywana do wykonywania czynności opodatkowanych VAT. W odniesieniu do infrastruktury powstałej w ramach Zadania 2 i 3, nie planują Państwo zawierania umów cywilnoprawnych regulujących korzystanie z tej infrastruktury, w tym w szczególności umów przewidujących odpłatną formę korzystania (np. najem, dzierżawę, odpłatne udostępnienie). Zatem, realizując Zadanie 2 i 3 nie będą Państwo działali w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, lecz jako organ władzy publicznej, w ramach zadań własnych, nałożonych odrębnymi przepisami prawa.
W konsekwencji, nie będzie Państwu przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabyć towarów i usług związanych z realizacją Zadania 2 i 3.
Natomiast w odniesieniu do towarów i usług związanych zarówno z realizacją Zadania 1 jak i Zadania 2 i 3, które będą wykorzystywane przez Państwa zarówno do celów działalności gospodarczej (czynności opodatkowane podatkiem VAT), jak również do celów innych niż działalność gospodarcza (czynności niepodlegające opodatkowaniu podatkiem VAT), i których nie będą Państwo mieli możliwości przyporządkowania w całości do działalności gospodarczej, powinni Państwo dokonać wyliczenia kwoty podatku naliczonego przypisanego do działalności gospodarczej, w oparciu o proporcję, o której mowa w art. 86 ust. 2a i następne ustawy oraz przepisach rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r. Prawo do odliczenia podatku naliczonego w ww. zakresie będzie Państwu przysługiwało, pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wymienionych w art. 88 ustawy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 1 i 2 jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Państwa wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie sprawy i własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.
Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Jednocześnie w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
-Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
-Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1)z zastosowaniem art. 119a;
2)w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3)z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
-Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
-w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
-w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
