Interpretacja indywidualna z dnia 2 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-1.4011.1085.2025.1.AK
Przychody z realizacji praw z posiadanych akcji fantomowych, będących pochodnymi instrumentami finansowymi nabytymi odpłatnie, stanowią przychody z kapitałów pieniężnych podlegające opodatkowaniu stawką 19%, a nie jako przychody ze źródła ze stosunku pracy.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
31 grudnia 2025 r. wpłynął Pani wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Wnioskodawca jest osobą fizyczną, podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu, ma miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i jest polskim rezydentem podatkowym, zatrudnionym na podstawie umowy o pracę w spółce Y. S.A. (dalej: „Spółka”) od grudnia 2017 roku.
Y. spółka akcyjna jest spółką kapitałową z siedzibą w (...), podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Spółka jest spółką matką dla innych spółek w grupie Y. (dalej „Grupa”). Grupa zajmuje się rozwojem projektów P. i technologii w branży (...) w ramach spółek zależnych, a następnie ich komercjalizacją, np. poprzez sprzedaż części lub 100% udziałów spółek zależnych inwestorom branżowym lub finansowym.
Spółka Y. S.A. wprowadziła Program Motywacyjno-Lojalnościowy oparty na mechanizmie akcji fantomowych, skierowany do wybranych osób zaangażowanych w rozwój projektu P. (dalej „Program”). Projekt P. był rozwijany przez C. sp. z o.o., która do 02.08.2022 r. była spółką zależną Y. S.A.
Uczestnicy Programu nabywając akcje fantomowe uzyskali prawo do otrzymania w przyszłości kwoty rozliczenia, obliczonej jako iloczyn liczby przyznanych akcji fantomowych oraz ich wartości.
Zgodnie z zasadami Programu wskaźnikiem do ustalenia wartości akcji fantomowej miała być cena zbycia udziałów C. sp. z o.o. należących do Y. S.A. Akcje fantomowe były nabywane przez uczestników Programu odpłatnie za kwotę 1 zł za 1 akcję fantomową na podstawie umów zawieranych przez Spółkę z każdym uczestnikiem Programu.
W ramach opisanego Programu Motywacyjno-Lojalnościowego Wnioskodawcy zostały przyznane akcje fantomowe, co zostało potwierdzone zawarciem umów pomiędzy Wnioskodawcą a Y. S.A. (osobna umowa na każdą z czterech serii akcji fantomowych, w których akcje zostały przyznane Wnioskodawcy w okresie od grudnia 2017 r. do 02.08.2022 r.).
Akcje fantomowe nie stanowią udziałów ani akcji w rozumieniu ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych i nie dają ich nabywcom praw udziałowych w stosunku do Spółki. Posiadacz akcji fantomowych nie jest uważany za akcjonariusza Spółki z tytułu posiadania tych akcji, w szczególności nie przysługuje mu prawo głosu ani prawo do dywidendy. Akcje fantomowe nie stanowią także opcji na akcje i nie dają uprawnienia do nabycia akcji Spółki.
Zgodnie z umowami akcje fantomowe są niezbywalne a uprawnienia z nich nie mogły być przenoszone w jakikolwiek sposób na inne osoby. Akcje fantomowe stanowiły jedynie prawo do rozliczenia pieniężnego w przyszłości, którego wysokość była uzależniona od określonych zdarzeń gospodarczych, w szczególności od sprzedaży udziałów spółki C. sp. z o.o. należących do Y. S.A. W takiej sytuacji, w momencie nabycia akcji fantomowych brak było jakichkolwiek gwarancji co do otrzymania przez uczestników wypłaty z Programu. Prawo to było warunkowe.
2 sierpnia 2022 roku Spółka Y. S.A. zawarła umowę sprzedaży 100% udziałów C. sp. z o.o. na rzecz B. Inc., tym samym spełniony został kluczowy warunek do rozliczenia pieniężnego z tytułu posiadanych przez Wnioskodawcę akcji fantomowych. Płatności z tytułu realizacji umowy sprzedaży udziałów C. sp. z o.o. przez B. Inc. na rzecz Y. S.A były realizowane w kilku transzach i analogicznie Wnioskodawca otrzymał od Spółki zawiadomienia o transakcji uprawniające do rozliczenia posiadanych przez Wnioskodawcę akcji fantomowych w październiku 2022 r., w maju 2023 r. oraz w grudniu 2024 r.
Płatności z tytułu rozliczenia akcji fantomowych Wnioskodawca otrzymał od Spółki odpowiednio w listopadzie 2022 r., w lipcu 2023 r. oraz grudniu 2024 r. Spółka potraktowała te wypłaty jako przychód ze stosunku pracy i pobrała zaliczki na PIT wg skali podatkowej oraz składki ZUS.
Pytanie
Czy przychód uzyskany przez Wnioskodawcę w wyniku realizacji Programu, w wysokości określonej w oparciu o wartość posiadanych przez Wnioskodawcę akcji fantomowych stanowi przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 10 ust. 4 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu według stawki 19% zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT?
Pani stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy przychód uzyskany w wyniku realizacji praw z tytułu posiadanych przez Wnioskodawcę akcji fantomowych stanowi przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, w związku z art. 10 ust. 4 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu według stawki 19% zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT.
Zdaniem Wnioskodawcy, akcje fantomowe mają charakter pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o PIT oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi. Zgodnie z definicją zawartą w tych przepisach „instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne”.
Akcje fantomowe nabyte w ramach Programu kwalifikują się jako instrument finansowy w rozumieniu przytoczonej wyżej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, dla którego instrumentem bazowym jest wartość udziałów spółki C. sp. z o.o. i który jest wykonywany przez rozliczenie pieniężne.
Zgodnie z zasadami Programu posiadacz akcji fantomowych jest uprawniony do uzyskania świadczenia pieniężnego, którego wartość zostanie ustalona dopiero po zaistnieniu konkretnego zdarzenia gospodarczego, zaś Spółka jest zobowiązana do realizacji zobowiązania w określonym terminie i na określonych warunkach. Tym samym akcje fantomowe posiadają wszystkie elementy charakterystyczne dla pochodnych instrumentów finansowych oraz (odpowiednio) nabywcy i wystawcy instrumentów finansowych.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o PIT przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających stanowią przychody z kapitałów pieniężnych. Jednocześnie - zgodnie z art. 17 ust. 1b ustawy o PIT - przychód z kapitałów pieniężnych powstaje dopiero w momencie realizacji praw wynikających z instrumentów pochodnych więc dopiero moment realizacji praw wynikających z akcji fantomowych jest momentem, w którym możliwe jest określenie konkretnej wielkości osiągniętego dochodu.
Zdaniem Wnioskodawcy uzyskanych przez Wnioskodawcę przychodów z tytułu rozliczenia pieniężnego akcji fantomowych przyznanych w ramach Programu nie można uznać za przychody ze stosunku pracy określone w art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zgodnie z tym przepisem:
„Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.”
Zgodnie z wykładnią tego przepisu zamieszczoną m.in. w interpretacjach indywidualnych:
Sygn. 0115-KDIT2.4011.216.2023.4.ENB z 19.07.2023 r.
Sygn. 0115-KDIT1.4011.331.2023.2.MN z 28.06.2023 r.
Sygn. 0115-KDIT1.4011.161.2023.3.MN z 23.05.2023 r.
wydanych przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej „O tym, czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy decyduje okoliczność, czy może je otrzymać wyłącznie pracownik, czy także inna osoba, niezwiązana z pracodawcą. Istotne jest także to, czy istnieje związek prawny lub faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy. Nie ma natomiast znaczenia, z jakiego źródła pracodawca pokrywa wypłatę danych świadczeń dla pracowników - czy pokrywa wypłatę tych świadczeń bezpośrednio ze środków własnych czy pośrednio poprzez zapewnienie wypłaty świadczeń ze źródeł bezpośrednio z pracodawcą niezwiązanych.
Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika (pracownika) powstaniem przysporzenia majątkowego, uzyskane bezpośrednio lub pośrednio od pracodawcy i mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.”
W przypadku opisanym w stanie faktycznym, zdaniem Wnioskodawcy, żaden z tych warunków nie został spełniony. Zdaniem Wnioskodawcy wynika to z następujących faktów:
- nabycie prawa do uczestnictwa w Programie nie następuje w ramach stosunku pracy lecz w ramach osobnej umowy/osobnych umów (akcje fantomowe są nabywane odpłatnie),
- warunki uczestnictwa w Programie nie stanowią elementu umowy o pracę Wnioskodawcy ani nie są zapisane w dokumentach wewnętrznych pracodawcy określających zasady pracownicze,
- zatrudnienie w Spółce nie jest warunkiem uczestnictwa w Programie,
- wysokość przychodu uzyskanego w związku z Programem w ramach rozliczenia pieniężnego akcji fantomowych jest niezależna od zakresu i rodzaju obowiązków wykonywanych w ramach stosunku pracy.
Zdaniem Wnioskodawcy oznacza to, że w przedmiotowej sprawie nie ma zastosowania ani art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani art. 10 ust. 4 analizowanej ustawy. Stanowisko Wnioskodawcy w odniesieniu do braku zastosowania w tym przypadku zapisów art. 10 ust. 4 ustawy o PIT potwierdza także ocena Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej zawarta w interpretacji indywidualnej z 20.09.2024 r. o sygn. 0112-KDIL2-1.4011.556.2024.2.KF:
„Przechodząc do kwalifikacji przychodu uzyskanego przez Uczestników Programu, należy w pierwszej kolejności wskazać, że zacytowany wyżej przepis art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, nakazujący zaliczenie wypłaty z realizacji pochodnych instrumentów finansowanych do tego źródła przychodów, w ramach którego podatnik uzyskał pochodne instrumenty finansowe, nie znajdzie zastosowania w niniejszej sprawie. Jak Państwo bowiem wskazali, Udziały Fantomowe stanowiące pochodne instrumenty finansowe Uczestnicy nabyli odpłatnie za kwotę 1 zł za każdy przyznany Udział Fantomowy.
W związku z powyższym, przychody z tytułu otrzymania przez Uczestników (zarówno będących Państwa pracownikami jak i współpracownikami prowadzącymi działalność gospodarczą) świadczenia pieniężnego wynikającego z realizacji Udziałów Fantomowych nabytych odpłatnie w ramach Programu, należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy.”
Podsumowując, zdaniem Wnioskodawcy przychód uzyskany w wyniku realizacji praw z tytułu akcji fantomowych stanowi przychód z kapitałów pieniężnych w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu według stawki 19% zgodnie z art. 30b ust. 1 ustawy o PIT.
W konsekwencji, skoro od wypłaty pobrano podatek jak od wynagrodzenia ze stosunku pracy (według skali podatkowej), Wnioskodawca powinien skorygować deklaracje podatkowe za lata, w których otrzymał płatności, tj. za rok 2022, 2023 i 2024, kwalifikując je jako przychody z kapitałów pieniężnych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Stosownie do jego treści:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Treść powyższego przepisu wskazuje, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlegają wszelkiego rodzaju dochody uzyskane przez podatnika, z wyjątkiem tych, które zostały enumeratywnie wymienione w katalogu zwolnień przedmiotowych zawartym w powyższej ustawie bądź, od których zaniechano poboru podatku.
„Przychód” w świetle ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych
Ogólne określenie „przychodów” zawiera art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zgodnie z którym:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Ustawodawca odróżnia przy tym przysporzenia, które mają charakter:
- pieniężny - pieniądze i wartości pieniężne;
- niepieniężny - świadczenia w naturze (otrzymane rzeczy lub prawa), nieodpłatne świadczenia inne niż świadczenia w naturze (otrzymane usługi lub świadczenia polegające na udostępnianiu rzeczy lub praw).
Zasady ustalania wartości świadczeń w naturze, innych nieodpłatnych świadczeń i świadczeń częściowo odpłatnych reguluje przy tym art. 11 ust. 2-2c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Źródła przychodów
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł. Źródła przychodów zostały określone w art. 10 ust. 1 pkt 1-9 tej ustawy. Katalog zawarty w tym przepisie ma charakter rozłączny. To oznacza, że dany przychód osoby fizycznej jest przypisywany tylko i wyłącznie do jednego określonego źródła przychodów.
Aby prawidłowo zakwalifikować przychód do konkretnego źródła przychodów należy uwzględnić wszystkie okoliczności związane z jego powstaniem (uzyskaniem).
Odrębnymi źródłami przychodów są m.in.:
- stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta (art. 10 ust. 1 pkt 1);
- kapitały pieniężne i prawa majątkowe, w tym odpłatne zbycie praw majątkowych innych niż wymienione w pkt 8 lit. a-c (art. 10 ust. 1 pkt 7).
Przychody ze stosunku pracy
O tym, co jest przychodem ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy, stanowi art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.
O tym czy świadczenie jest przychodem ze stosunku pracy decyduje okoliczność czy może je otrzymać wyłącznie pracownik, czy także inna osoba, niezwiązana z pracodawcą. Istotne jest także to czy istnieje związek prawny lub faktyczny danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy.
Przychodem ze stosunku pracy i stosunków pokrewnych są więc wszelkiego rodzaju wypłaty i świadczenia skutkujące u podatnika (pracownika) powstaniem przysporzenia majątkowego, uzyskane bezpośrednio lub pośrednio od pracodawcy i mające swoje źródło w łączącym pracownika z pracodawcą stosunku pracy lub stosunku pokrewnym.
Kapitały pieniężne
Do kategorii przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 7 omawianej ustawy, ustawodawca zaliczył m.in. wskazane w art. 17 ust. 1 pkt 10 ustawy:
Przychody z odpłatnego zbycia pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających.
Przy czym, stosownie do art. 5a pkt 13 ww. ustawy:
Ilekroć w ustawie jest mowa o pochodnych instrumentach finansowych - oznacza to instrumenty finansowe, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.
Stosownie do art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c-i ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 722 ze zm.), instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi:
c)opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne, z wyłączeniem instrumentów pochodnych, o których mowa w art. 10 rozporządzenia 2017/565,
d)opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne lub mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron,
e)opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę,
f)niedopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, a które nie są przeznaczone do celów handlowych i wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
g)instrumenty pochodne dotyczące przenoszenia ryzyka kredytowego,
h)kontrakty na różnicę,
i)opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward dotyczące stóp procentowych oraz inne instrumenty pochodne odnoszące się do zmian klimatycznych, stawek frachtowych oraz stawek inflacji lub innych oficjalnych danych statystycznych, które są wykonywane przez rozliczenie pieniężne albo mogą być wykonane przez rozliczenie pieniężne według wyboru jednej ze stron, a także instrumenty pochodne, o których mowa w art. 8 rozporządzenia 2017/565, i inne, które wykazują właściwości innych pochodnych instrumentów finansowych,
Szczególna regulacja art. 10 ust. 4 ustawy
Ustawodawca przewidział również szczególną sytuację przypisania przychodu do odpowiedniego źródła. Zgodnie z art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Przychody z realizacji praw z papierów wartościowych, o których mowa w art. 3 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, lub z pochodnych instrumentów finansowych, uzyskane w następstwie objęcia lub nabycia tych praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie, są zaliczane do tego źródła przychodów, w ramach którego to świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie zostało uzyskane.
Przepis ten ma na celu powiązanie zrealizowania przychodów ze wskazanych w nim papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych z ich uzyskaniem w następstwie objęcia lub nabycia praw jako świadczenie w naturze lub nieodpłatne świadczenie - celem przypisania do właściwego źródła przychodów.
Ocena Pani sytuacji
Świadczeniami, które uzyskiwała Pani w ramach Programu są:
1) akcje fantomowe nabywane za określoną odpłatnością;
2) świadczenie pieniężne wynikające z realizacji praw z akcji fantomowych.
Aby stwierdzić, czy na moment nabycia przez Panią akcji fantomowych powstaje przychód należy przeanalizować elementy stanu faktycznego.
Jak wskazuje Pani w opisie okoliczności faktycznych sprawy:
Akcje fantomowe nie stanowią udziałów ani akcji w rozumieniu ustawy Kodeks spółek handlowych i nie dają ich nabywcom praw udziałowych w stosunku do Spółki. Posiadacz akcji fantomowych nie jest uważany za akcjonariusza Spółki z tytułu posiadania tych akcji, w szczególności nie przysługuje mu prawo głosu ani prawo do dywidendy. Akcje fantomowe nie stanowią także opcji na akcje i nie dają uprawnienia do nabycia akcji Spółki.
Zgodnie z umowami akcje fantomowe są niezbywalne a uprawnienia z nich nie mogły być przenoszone w jakikolwiek sposób na inne osoby. Akcje fantomowe stanowiły jedynie prawo do rozliczenia pieniężnego w przyszłości, którego wysokość była uzależniona od określonych zdarzeń gospodarczych.
W momencie nabycia akcji fantomowych brak było jakichkolwiek gwarancji co do otrzymania przez uczestników wypłaty z Programu. Prawo to było warunkowe. Akcje fantomowe były nabywane przez uczestników Programu odpłatnie za kwotę 1 zł za 1 akcję fantomową na podstawie umów zawieranych przez Spółkę z każdym uczestnikiem Programu.
W Pani opinii - wyrażonej we własnym stanowisku w sprawie - „akcje fantomowe mają charakter pochodnych instrumentów finansowych w rozumieniu art. 5a pkt 13 ustawy o PIT oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi”.
Zgodnie z definicją zawartą w tych przepisach „instrumentami finansowymi w rozumieniu ustawy są niebędące papierami wartościowymi opcje, kontrakty terminowe, swapy, umowy forward na stopę procentową, inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest papier wartościowy, waluta, stopa procentowa, wskaźnik rentowności, uprawnienie do emisji lub inny instrument pochodny, indeks finansowy lub wskaźnik finansowy, które są wykonywane przez dostawę lub rozliczenie pieniężne”.
Akcje fantomowe nabyte w ramach Programu kwalifikują się jako instrument finansowy w rozumieniu przytoczonej wyżej treści art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. c ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, dla którego instrumentem bazowym jest wartość udziałów spółki C. sp. z o.o. i który jest wykonywany przez rozliczenie pieniężne”.
Na gruncie tych okoliczności faktycznych, należy uznać, że nabycie przez Panią jako uczestnika Programu akcji fantomowych nie będzie skutkować po Pani stronie uzyskaniem nieodpłatnego świadczenia, ani też świadczenia częściowo odpłatnego. Tak więc na pierwszym etapie uczestnictwa w opisanym Programie nie powstanie po Pani stronie przychód w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Kolejnym elementem do rozstrzygnięcia jest kwestia opodatkowania otrzymanych środków pieniężnych w wyniku realizacji praw wynikających z akcji fantomowych.
Oceniając to zagadnienie, w pierwszej kolejności należy wskazać, że w opisanej przez Panią sytuacji nie znajdzie zastosowania art. 10 ust. 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wynika z wniosku akcje fantomowe stanowią pochodne instrumenty finansowe.
Skoro jednak ich nabycie nie będzie nieodpłatnym ani częściowo odpłatnym świadczeniem, to nie ma podstaw do zastosowania tego przepisu - a tym samym do zaliczenia wypłaty z realizacji pochodnych instrumentów finansowych do źródła przychodów: stosunek pracy.
Przychody, które będą wynikały z otrzymania przez Panią świadczenia pieniężnego z tytułu realizacji praw z pochodnych instrumentów finansowych, nabytych odpłatnie w ramach tego Programu, należy zaliczyć do przychodów z kapitałów pieniężnych, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 10 omawianej ustawy.
Dochód z realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych podlega opodatkowaniu według 19% stawki, co wynika z art. 30b ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, który stanowi, że:
Od dochodów uzyskanych z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych oraz z realizacji praw z nich wynikających, podatek dochodowy wynosi 19% uzyskanego dochodu.
W myśl art. 30b ust. 6 ustawy:
Po zakończeniu roku podatkowego podatnik jest obowiązany w zeznaniu, o którym mowa w art. 45 ust. 1a pkt 1, wykazać uzyskane w roku podatkowym dochody, o których mowa w ust. 1 i 1a, i obliczyć należny podatek dochodowy.
Zgodnie z art. 45 ust. 1 i ust. 1a pkt 1 ustawy:
1.Podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym zeznanie, według ustalonego wzoru, o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) w roku podatkowym, w terminie od dnia 15 lutego do dnia 30 kwietnia roku następującego po roku podatkowym. (…)
1a. W terminie określonym w ust. 1 podatnicy są obowiązani składać urzędom skarbowym odrębne zeznania, według ustalonych wzorów, o wysokości osiągniętego w roku podatkowym dochodu (poniesionej straty) z kapitałów opodatkowanych na zasadach określonych w art. 30b.
Na Pani ciąży obowiązek obliczenia i odprowadzenia podatku dochodowego od uzyskanego świadczenia. Przychody powinna Pani rozliczyć samodzielnie w oparciu o otrzymaną od Spółki informację PIT-8C w stosownym zeznaniu rocznym, składanym za rok podatkowy, w którym uzyskała Pani przychód.
Dodatkowe informacje
W odniesieniu do powołanych we wniosku interpretacji oraz wyroków informuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego czy też zdarzenia przyszłego.
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA),
albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
