Czy sporządzanie kosztorysów oraz dokumentacji budowlanej to usługi budowlane

Usługi polegające na sporządzaniu kosztorysów oraz dokumentacji budowlanej na potrzeby planowanych remontów wykonywanych dla wspólnot mieszkaniowych co do zasady należy traktować jako usługi o charakterze projektowym lub technicznym, a nie jako roboty budowlane. W praktyce oznacza to, że nie są to usługi budowlane w rozumieniu sekcji F klasyfikacji PKWiU, lecz usługi związane z opracowaniem dokumentacji lub doradztwem technicznym, które mogą być klasyfikowane w grupowaniach dotyczących działalności inżynieryjnej lub usług doradczych, w tym np. w ramach PKWiU 74.90 „Pozostałe usługi profesjonalne, naukowe i techniczne”. Ostateczna klasyfikacja danej usługi powinna jednak zostać potwierdzona przez właściwy urząd statystyczny.

W przypadku świadczenia takich usług obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług powstaje na zasadach ogólnych, czyli z chwilą wykonania usługi. Jeżeli natomiast przed wykonaniem usługi podatnik otrzyma całość lub część zapłaty (np. zaliczkę), obowiązek podatkowy powstaje w odniesieniu do otrzymanej kwoty z chwilą jej otrzymania.

Jednocześnie przy wystawianiu faktury dokumentującej wykonanie tego rodzaju usług nie występuje obowiązek stosowania oznaczenia GTU-12 w ewidencji JPK_VAT. Oznaczenie to dotyczy bowiem świadczenia usług o charakterze niematerialnym, takich jak usługi doradcze, księgowe, prawne, zarządcze, szkoleniowe czy marketingowe. Sporządzanie kosztorysów oraz dokumentacji budowlanej ma charakter techniczno-projektowy związany z przygotowaniem inwestycji budowlanej, a nie typowo doradczy, dlatego co do zasady nie podlega oznaczeniu GTU-12.

Sporządzanie kosztorysów budowlanych oraz dokumentacji technicznej stanowi czynność polegającą na opracowaniu dokumentacji niezbędnej do realizacji robót budowlanych, jednak samo w sobie nie stanowi wykonania robót budowlanych ani usług budowlanych sensu stricto. Usługi budowlane w rozumieniu klasyfikacji statystycznych obejmują przede wszystkim wykonywanie robót budowlanych, montażowych, instalacyjnych czy remontowych. Natomiast opracowanie dokumentacji, projektów czy kosztorysów jest czynnością poprzedzającą realizację inwestycji i ma charakter usług projektowych lub technicznych.

Z tego względu usługi te nie korzystają ze szczególnych zasad powstawania obowiązku podatkowego przewidzianych dla niektórych usług budowlanych, lecz podlegają ogólnej zasadzie określonej w ustawie o VAT. Zgodnie z nią obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wykonania usługi, chyba że wcześniej podatnik otrzyma zapłatę, wówczas obowiązek podatkowy powstaje w momencie jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty.

Jednocześnie obowiązek oznaczania sprzedaży symbolem GTU-12 w ewidencji JPK_VAT dotyczy ściśle określonego katalogu usług niematerialnych, w szczególności usług doradczych, księgowych, prawnych, reklamowych czy badania rynku. Usługi polegające na sporządzaniu dokumentacji budowlanej lub kosztorysów inwestorskich mają charakter techniczny i projektowy, dlatego co do zasady nie mieszczą się w tym katalogu i nie wymagają stosowania oznaczenia GTU-12.

Joanna Gawrońska

biegły rewident