Interpretacja indywidualna z dnia 13 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.945.2025.4.MG

Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w kwestiach objętych pytaniami oznaczonymi we wniosku nr 2 i nr 3, jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

8 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek z 1 grudnia 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od towarów i usług.

Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 14 stycznia 2026 r. (wpływ 14 stycznia 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego

(X) Spółka Akcyjna (dalej: Spółka, Wnioskodawca) jest spółką kapitałową, polskim rezydentem podatkowym, prowadzącą działalność gospodarczą polegającą na produkcji (…). Spółka prowadzi podstawową działalność w zakresie wytwarzania (…) w (…) na terytorium kraju - w miejscowości (…). Wnioskodawca jest jednym z największych producentów (…) w Polsce sprzedawanego pod marką (…).

Spółka jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym. Proces technologiczny wykorzystywany w produkcji (…) odbywa się z wykorzystaniem instalacji, które w toku eksploatacji powodują emisję gazów cieplarnianych, w szczególności dwutlenku węgla (CO₂). Spółka wytwarza bowiem energię cieplną i energią elektryczną w kogeneracji z (…) i (…).

Wnioskodawca jest przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. 2022 r. poz. 1385). W oparciu o decyzję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, Spółka uzyskała koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w następujących źródłach: (…).

Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił Spółce również koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu ciepła w następujących źródłach: (…).

Mając na uwadze powyższe, Spółka jest objęta unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (dalej: EU ETS) i podlega regulacjom ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (dalej: ustawa CO2). Wnioskodawca posiada rachunki w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy CO2.

Zgodnie z przepisami ustawy CO2, Spółka jest zobowiązana do corocznego umorzenia - w terminie ustawowym - odpowiedniej liczby uprawnień do emisji CO₂ odpowiadających zweryfikowanej wielkości emisji. Każdy uczestnik EU ETS otrzymuje pewną pulę darmowych uprawnień do emisji CO₂ na poszczególne instalacje emitujące gazy cieplarniane i ma prawo przeprowadzać różnorodne transakcje z udziałem tych praw. Ponadto, Spółka nabywa uprawnienia poprzez transakcje zawierane poza rynkiem regulowanym, za pośrednictwem instytucji finansowych lub innych podmiotów trudniących się obrotem uprawnieniami do emisji CO₂ (co roku Spółka otrzymuje określony przydział darmowych uprawnień do emisji CO₂, który jednak, co do zasady, nie jest wystarczający w celu pokrycia całości rzeczywistej emisji CO₂ generowanej przez instalacje Wnioskodawcy). Ceny uprawnień ulegają wahaniom rynkowym, co ma wpływ na koszty prowadzenia działalności produkcyjnej Spółki.

Zatem, Spółka (jak i każdy uczestnik EU ETS) może uprawnienia do emisji CO₂:

a) wykorzystywać na własne potrzeby w celu umorzenia uprawnień do emisji na danej instalacji;

b) sprzedawać, kupować, przenosić pomiędzy instalacjami, do których ma tytuł prawny;

c) deponować na potrzeby wykorzystania w następnym roku.

W ramach zarządzania portfelem posiadanych uprawnień oraz płynnością finansową, Spółka planuje przeprowadzenie transakcji polegających na:

 1. sprzedaży części posiadanych uprawnień do emisji CO₂ w ramach transakcji bezpośredniej, typu spot (kasowej), zawartej z bankiem mającym siedzibę w Polsce (dalej: „Transakcja spot”). Transakcja spot będzie miała charakter natychmiastowy - przeniesienie uprawnień i rozliczenie pieniężne nastąpi niezwłocznie po zawarciu umowy (zlecenia). Transakcja o charakterze spot (kasowej) to odwrotność transakcji terminowej - w przypadku transakcji terminowej operacja finansowa jest realizowana w przyszłości i po cenie terminowej z dostawą przedmiotu transakcji w przyszłości.

 2. zawarciu jednocześnie z tym samym bankiem transakcji forward (terminowej), której przedmiotem będzie odkupienie tej samej liczby uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości, po cenie ustalonej na moment zawarcia kontraktu (dalej: „Transakcja forward”). Transakcja forward stanowi umowę, w której Spółka zobowiązuje się do nabycia od banku uprawnień do emisji CO₂ w ściśle określonym i przyszłym czasie po ściśle określonej w momencie zawarcia kontraktu cenie (cenie forward). Przedmiotem transakcji będzie więc pochodny instrument finansowy o charakterze rzeczywistym (dojdzie do fizycznej dostawy instrumentu bazowego przez bank w postaci uprawnień do emisji CO₂ i ich ponownego nabycia przez Spółkę). Banki dokumentują dostawę uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu podobnych transakcji forward, poprzez wystawienie faktury VAT z naliczonym podatkiem VAT (banki, z którymi Spółka zamierza zawierać transakcję są podatnikami VAT czynnymi).

Powyższe Transakcje spot oraz Transakcje forward nie będą dokonywane na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 722, dalej: „ustawa OIF”)

z uwagi na fakt, iż transakcje będą przeprowadzane w drodze bezpośrednich umów (zleceń) bilateralnych zawartych z bankiem (tj. z instytucją finansową świadczącą usługi korporacyjne).

W typowym procesie zawierania umowy forward na uprawnienia do emisji CO₂ z bankiem w formule pozagiełdowej (OTC / over-the-counter) strony negocjują indywidualnie wszystkie podstawowe parametry kontraktu: liczbę uprawnień (wolumen), cenę terminową (forward price), termin dostawy (delivery date), sposób rozliczenia (fizyczna dostawa uprawnień), walutę rozliczenia, warunki zapisania uprawnień na rachunku w Rejestrze Unii. Spółka zaznacza, że ze względu na tajemnicę przedsiębiorstwa, banki nie ujawniają Spółce źródeł nabycia uprawnień, które następnie są oferowane Spółce w wykonaniu Transakcji forward.

Zawarcie obu transakcji następuje jednocześnie i ma na celu czasowe uwolnienie środków pieniężnych przy jednoczesnym zabezpieczeniu potrzeby posiadania odpowiedniej liczby uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości. Celem działań Spółki nie jest realizacja zysku o charakterze spekulacyjnym, lecz zapewnienie finansowania działalności operacyjnej oraz stabilności kosztowej w zakresie zakupu uprawnień. Z jednej strony zawarcie Transakcji spot zapewni Spółce środki pieniężne na finansowanie jej zamierzeń biznesowych, a z drugiej strony, poprzez zawarcie Transakcji forward Spółka zagwarantuje sobie możliwość odkupu określonej liczby uprawnień do emisji uprawnień według uzgodnionej z bankiem ceny forward, które to uprawnienia pozostają w ścisłym związku z przedmiotem podstawowej działalności operacyjnej Spółki (warunkują wręcz możliwość prowadzenia działalności produkcyjnej przez Spółkę).

Dostęp do środków uzyskanych w wyniku sprzedaży uprawnień do emisji CO₂ pozwoli Spółce poprawić strukturę przepływów pieniężnych, która wpłynie pozytywnie na wskaźniki finansowe przedstawiające sytuację ekonomiczną Wnioskodawcy i sposób jej postrzegania przez podmioty funkcjonujące na rynku. Ponadto, dzięki sprzedaży uprawnień do emisji CO₂, Wnioskodawca uzyska m.in. możliwość finansowania bieżącej działalności Spółki oraz inwestycji, co ograniczy konieczność zaciągania dodatkowych zobowiązań od podmiotów zewnętrznych.

Uprawnienia do emisji CO₂, które zostaną nabyte w ramach Transakcji forward, będą wykorzystane przez Spółkę wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności produkcyjnej, tj. zostaną umorzone w celu rozliczenia rzeczywistej emisji powstającej w związku z wytwarzaniem energii dla potrzeb produkcji (…) (liczba odkupywanych uprawnień będzie nie wyższa niż zapotrzebowanie Spółki na uprawnienia dla okresów objętych prognozą przy planowanych poziomach emisji CO₂). Poprzez zawarcie Transakcji forward, Spółka zabezpieczy się przed ryzykiem nieprzewidzianej, niekorzystnej zmiany ceny niezbędnych dla Spółki uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości.

Odkupione uprawnienia do emisji CO₂ będą wykorzystane wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

W ramach Transakcji spot, przedmiotem zbycia będą zarówno uprawnienia do emisji, które zostały uzyskane przez Spółkę nieodpłatnie w ramach alokacji przyznawanych corocznie na podstawie ustawy CO2, jak i uprawnienia nabyte przez Spółkę odpłatnie. Spółka posiada zatem uprawnienia pochodzące z różnych źródeł oraz nabyte po różnych cenach jednostkowych, przy czym przedmiotem wniosku objęte są wyłącznie takie uprawnienia do emisji, w stosunku do których wydatki na ich nabycie nie zostały wcześniej odniesione w koszty podatkowe.

Spółka wskazuje, że możliwe jest jednoznaczne zidentyfikowanie, które konkretne uprawnienia są zbywane na potrzeby danej transakcji. System ewidencji prowadzony przez Spółkę pozwala bowiem na ustalenie, kiedy poszczególne uprawnienia zostały pozyskane oraz czy zostały otrzymane odpłatnie, czy też nieodpłatnie.

Jednocześnie, na moment składania niniejszego wniosku Spółka rozchodowując uprawnienia CO₂ przyjmuje metodę FIFO - pierwsze weszło pierwsze wyszło, tj. uznaje, że przedmiotem zbycia są w pierwszej kolejności uprawnienia najwcześniej pozyskane (otrzymane nieodpłatnie lub nabyte odpłatnie).

Spółka wskazuje ponadto, że jako koszt uzyskania przychodów rozpoznawane będą wyłącznie koszty nabycia uprawnień pozyskanych odpłatnie. Spółka nie zamierza przypisywać kosztu podatkowego do uprawnień otrzymanych nieodpłatnie, z uwagi na fakt, iż w stosunku do tych uprawnień Spółka nie poniosła ekonomicznego wydatku w związku z ich pozyskaniem.

Uzupełnienie

W piśmie z 14 stycznia 2026 r. wyjaśnili Państwo, że:

1) Czy Państwa główna działalność gospodarcza polega na odsprzedaży (przeniesieniu) uprawnień do emisji CO₂, a zużycie na potrzeby własne jest niewielkie?

Nie. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja (…), a nie sprzedaż uprawnień CO₂.

2) Jaki % uprawnień do emisji CO₂ Państwo odsprzedają/zamierzają Państwo odsprzedawać?

Jeżeli dojdzie do transakcji opisanej w przedmiotowym wniosku to będzie ona stanowić ok. (…)% aktualnie posiadanego zapasu.

Przedmiotowa transakcja stanowiłaby ok. (…)% planowanych przychodów Spółki.

3) Czy bank/banki z którym planują Państwo przeprowadzenie Transakcji spot i Transakcji forward, o których mowa we wniosku:

- są spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

NIE.

- są towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

NIE.

- są spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

NIE.

- są spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

NIE.

- posiadają koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w art. 145e ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług lub posiadają rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych?

Na dzień 14.01.2026 r. posługując się oficjalnymi rejestrami prowadzonymi przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki bank, z którym Spółka zamierza przeprowadzić transakcje nie posiada żadnej koncesji.

Bank, z którym Spółka planuje przeprowadzić transakcje ma rachunek o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

4) Czy świadczenie usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji CO2 jest/będzie dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

NIE.

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi?

NIE.

Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczenie pytań jak we wniosku)

2. Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w związku z przeniesieniem uprawnień do emisji CO₂ na rzecz banku w wykonaniu Transakcji spot, Spółka będzie zobowiązana do naliczenia podatku VAT należnego na fakturze dokumentującej tę czynność?

3. Czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku udokumentowania przez bank przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward fakturą VAT, z wykazaną kwotą VAT należnego naliczonego od wynagrodzenia banku, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank?

Państwa stanowisko w sprawiew zakresie podatku od towarów i usług

Stanowisko w sprawie

2. W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w związku z przeniesieniem uprawnień do emisji CO₂ na rzecz banku w wykonaniu Transakcji spot, Spółka będzie zobowiązana do naliczenia podatku VAT należnego na fakturze dokumentującej tę czynność.

3. W przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku udokumentowania przez bank przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward fakturą VAT, z wykazaną kwotą VAT należnego naliczonego od wynagrodzenia banku, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank.

Uzasadnienie stanowiska

Ad. 2

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT opodatkowaniu podlega odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy przez świadczenie usług rozumie się każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 ustawy. Uprawnienia do emisji CO₂ stanowią prawa majątkowe o charakterze niematerialnym i nie są kwalifikowane jako „towary” w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy o VAT, w związku z czym ich przeniesienie należy traktować jako świadczenie usług.

Jak wskazano w uzasadnieniu do pytania nr 3, wprowadzone do ustawy o VAT przepisy art. 145e-145k dotyczące czasowego mechanizmu odwrotnego obciążenia w zakresie m.in. usług przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, znajdują zastosowanie wyłącznie wówczas, gdy spełnione są łącznie przesłanki określone w art. 145e ust. 1 ustawy o VAT, obejmujące w szczególności:

a) status nabywcy jako podatnika zarejestrowanego na potrzeby VAT (art. 145e ust. 1 pkt 2),

b) dokonanie transakcji na giełdzie towarowej, rynku regulowanym lub OTF, bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu (art. 145e ust. 1 pkt 3 lit. a-b),

c) status usługodawcy jako podatnika VAT czynnego (art. 145e ust. 1 pkt 4).

W realiach sprawy Spółki, warunki do zastosowania odwrotnego obciążenia nie zostaną spełnione. Sprzedaż uprawnień do emisji CO₂ przez Spółkę nie będzie bowiem dokonywana na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, czy też rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy OIF, z uwagi na fakt, iż Transakcje spot będą przeprowadzane w drodze bezpośredniej umowy bilateralnej zawartej z bankiem, będącej umową pozagiełdową. Transakcja ta ma zatem charakter cywilnoprawny, uzgadniany bezpośrednio pomiędzy Spółką a bankiem, a jej parametry - takie jak wolumen uprawnień, cena i sposób rozliczenia - są indywidualnie negocjowane w sposób właściwy dla tzw. kontraktów OTC (over-the-counter).

Taki charakter transakcji uniemożliwia spełnienie warunku przewidzianego w art. 145e ust. 1 pkt 3) ustawy o VAT, który jednoznacznie wymaga zawarcia transakcji na jednym z trzech wskazanych rynków. Powyższe przesądza o braku możliwości zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, niezależnie od pozostałych okoliczności.

Transakcja przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ stanowi zatem odpłatne świadczenie usług, dla którego obowiązek rozliczenia podatku należnego spoczywa na usługodawcy - w tym przypadku na Spółce, jako podmiocie dokonującym przeniesienia praw.

W konsekwencji, Spółka jako usługodawca powinna wystawić fakturę dokumentującą przeniesienie uprawnień do emisji CO₂ z wykazaną kwotą podatku VAT należnego, zgodnie z zasadą ogólną wynikającą z art. 5 ust. 1 pkt 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy o VAT.

Ad. 3

Ustawodawca w art. 145e ust. 1 ustawy o VAT wprowadził czasowy mechanizm odwrotnego obciążenia dla dostaw gazu, energii elektrycznej oraz usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji CO₂. Stosowanie tego szczególnego sposobu rozliczenia podatku zostało uzależnione od spełnienia przesłanek wymienionych w tym przepisie. Charakter tych warunków jednoznacznie wskazuje, że muszą one zostać spełnione łącznie.

W okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku m.in. świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące usługobiorcą tych uprawnień, jeżeli w odniesieniu do uprawnień łącznie spełnione są następujące warunki:

1) w przypadku świadczenia tych usług - usługobiorcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 ustawy o VAT;

2) świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy OIF;

3) usługodawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9.

Zgodnie z art. 145e ust. 2 ustawy o VAT za usługobiorcę, o którym mowa powyżej, uważa się w szczególności podatnika zarejestrowanego zgodnie z art. 96 ust. 4 posiadającego rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy CO2.

Stosownie do art. 145f ustawy o VAT, w przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1, dostawca lub usługodawca nie rozlicza podatku należnego.

W analizowanym przypadku warunki do zastosowania odwrotnego obciążenia nie zostaną spełnione. Nabycie uprawnień do emisji CO₂ przez Spółkę nie będzie bowiem dokonywane na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, czy też rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy OIF, z uwagi na fakt, iż Transakcje forward będą przeprowadzane w drodze bezpośredniej umowy bilateralnej zawartej z bankiem, będącej umową pozagiełdową. Taki charakter transakcji uniemożliwia spełnienie warunku przewidzianego w art. 145e ust. 1 pkt 3) ustawy o VAT, który jednoznacznie wymaga zawarcia transakcji na jednym z trzech wskazanych rynków. Powyższe przesądza o braku możliwości zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, niezależnie od pozostałych okoliczności.

W konsekwencji Spółka, jako nabywca uprawnień emisji CO₂, będzie uprawniona do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktury dokumentującej przeniesienie uprawnień, z uwagi na fakt, iż nabywane uprawnienia będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Nabywane uprawnienia służą bezpośrednio działalności operacyjnej w zakresie produkcji c(…), która podlega opodatkowaniu VAT. W świetle art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy o VAT Spółka posiada zatem pełne prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na fakturze dokumentującej nabycie uprawnień.

Dodatkowo, brak zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia oznacza, że nie znajdzie zastosowania art. 88 ust. 3a pkt 7 ustawy o VAT, który wyłącza możliwość odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących czynności, w przypadku, gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W świetle powyższych argumentów, w ocenie Wnioskodawcy, w przedstawionym zdarzeniu przyszłym Spółce będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank w związku z dostawą uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług w kwestiach objętych pytaniami oznaczonymi we wniosku nr 2 i nr 3, jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają:

1) odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju;

2) eksport towarów;

3) import towarów na terytorium kraju;

4) wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów za wynagrodzeniem na terytorium kraju;

5) wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie (z wyjątkiem przypadków ściśle określonych w art. 7 ust. 2 oraz w art. 8 ust. 2 ustawy).

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy o VAT:

Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:

Natomiast art. 8 ust. 1 ustawy stanowi, że:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1) przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2) zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3) świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Dostawa towarów i świadczenie usług na terytorium kraju, co do zasady, podlegają opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przy czym, świadczenie usług na gruncie podatku od towarów i usług ma szersze znaczenie niż świadczenie usług w rozumieniu potocznym. Z cytowanych przepisów ustawy wynika bowiem, że usługą jest każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Zatem pod pojęciem usługi należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi więc co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione łącznie następujące warunki:

- w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,

- świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Z treści powołanego wyżej art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że świadczenie usług podlega opodatkowaniu VAT wówczas, gdy jest wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przepisy ustawy nie określają przy tym postaci tego wynagrodzenia.

Dana usługa podlega zatem opodatkowaniu podatkiem VAT wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych.

Powyższa definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji powszechności opodatkowania podatkiem VAT wszelkich transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej.

Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów lub świadczenie usługi w rozumieniu art. 7 ust. 1 oraz art. 8 ust. 1 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, musi być wykonana przez podatnika.

Z art. 15 ust. 1 ustawy wynika, że:

W Dziale XIII Rozdziału 1c ustawy o VAT, znajdują się przepisy dotyczące czasowego odwrotnego obciążenia podatkiem dostaw gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych.

Na podstawie art. 145e ust. 1 ustawy:

W okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku dostawy gazu w systemie gazowym, dostawy energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym i świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych, o których mowa w ustawie z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1505 oraz z 2025 r. poz. 303 ), podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą tego gazu, tej energii lub usługobiorcą tych uprawnień, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1) w przypadku dostawy tego gazu lub tej energii - nabywcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne;

2) w przypadku świadczenia tych usług - usługobiorcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny;

3) dostawa tych towarów lub świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

4) dostawcą lub usługodawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 , u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 albo art. 113a ust. 1 .

W myśl art. 145e ust. 2 ustawy:

Za nabywcę lub usługobiorcę, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lub 2, uważa się w szczególności podatnika zarejestrowanego zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny:

1) będącego spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

2) będącego towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

3) będącego spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

4) będącego spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

5) posiadającego koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w ust. 1 lub posiadającego rachunek w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Stosownie do art. 145f ustawy:

1. W przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1 , dostawca lub usługodawca nie rozlicza podatku należnego.

2. W przypadku czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1 , kwotę podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 1 , stanowi kwota podatku należnego z tytułu nabycia towaru lub usługi.

3. W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania dla czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1 , nabywca lub usługobiorca jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym dokonał korekty podstawy opodatkowania.

Pozostałe uregulowania zostały zawarte w art. 145g - 145k ustawy.

Powyższe przepisy wprowadzone zostały na podstawie uprawnień wynikających z Dyrektywy Rady 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347, str. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE.

Zgodnie z art. 199a Dyrektywy 2006/112/WE:

1. Państwa członkowskie mogą postanowić, do dnia 31 grudnia 2026 r., że osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest podatnik, na rzecz którego wykonywana jest dowolna usługa lub dostarczany dowolny towar spośród poniżej wymienionych:

 a) przeniesienie pozwoleń na emisję gazów cieplarnianych, o których mowa w art. 3 dyrektywy 2003/87/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 października 2003 r. ustanawiającej system handlu przydziałami emisji gazów cieplarnianych we Wspólnocie, które podlegają przenoszeniu zgodnie z art. 12 tej dyrektywy; (…) (…)

 e) dostawy gazu i energii elektrycznej na rzecz podatnika-pośrednika, zgodnie z definicją w art. 38 ust. 2; (…)

 1a. Państwa członkowskie mogą określić warunki stosowania mechanizmu, o którym mowa w ust. 1.

 1b. Stosowanie mechanizmu przewidzianego w ust. 1 do dostaw wszelkich towarów lub usług wymienionych w lit. c)-j) tego ustępu jest uzależnione od wprowadzenia właściwych i skutecznych obowiązków sprawozdawczych dla podatników dostarczających towary lub usługi, do których ma zastosowanie mechanizm, o którym mowa w ust. 1. (…).

(…)

Zgodnie z art. 145g ustawy:

Faktura dokumentująca dokonanie czynności, o których mowa w art. 145e ust. 1:

1) nie zawiera danych określonych w art. 106e ust. 1 pkt 12-14;

2) zawiera wyrazy, o których mowa w art. 106e ust. 1 pkt 18.

Art. art. 106e ust. 1 pkt 12-14 i pkt 18 ustawy stanowi, że:

Faktura powinna zawierać:

12) stawkę podatku albo stawkę podatku od wartości dodanej w przypadku korzystania z procedur szczególnych, o których mowa w dziale XII w rozdziałach 6a, 7 i 9;

13) sumę wartości sprzedaży netto, z podziałem na sprzedaż objętą poszczególnymi stawkami podatku i sprzedaż zwolnioną od podatku;

14) kwotę podatku od sumy wartości sprzedaży netto, z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku;

18) w przypadku dostawy towarów lub wykonania usługi, dla których obowiązanym do rozliczenia podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze jest nabywca towaru lub usługi - wyrazy „odwrotne obciążenie”.

Natomiast art. 145h ustawy stanowi, że:

Na podstawie art. 108a ust. 1a ustawy:

Z opisu sprawy wynika, że prowadzą Państwo podstawową działalność w zakresie wytwarzania (…)w (…) na terytorium kraju. Są Państwo zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.

Proces technologiczny wykorzystywany w produkcji (…) odbywa się z wykorzystaniem instalacji, które w toku eksploatacji powodują emisję gazów cieplarnianych, w szczególności dwutlenku węgla (CO₂). Wytwarzają Państwo energię cieplną i energią elektryczną w kogeneracji z (…) i (…).

Są Państwo przedsiębiorstwem energetycznym w rozumieniu ustawy z 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz.U. 2022 r. poz. 1385). W oparciu o decyzję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki, uzyskali Państwo koncesję na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu energii elektrycznej w następujących źródłach: jednostce kogeneracji (TPP), zlokalizowanej w (…), jednostce kogeneracji (TPP), zlokalizowanej w (…), jednostce kogeneracji (TPP), zlokalizowanej w (…), jednostce kogeneracji (TPP), zlokalizowanej w miejscowości (…). Prezes Urzędu Regulacji Energetyki udzielił Państwu również koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu ciepła w następujących źródłach: (…), (…).

Są Państwo objęci unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS) i podlegają regulacjom ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (ustawa CO2). Posiadają Państwo rachunki w rejestrze Unii, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy CO2.

Zgodnie z przepisami ustawy CO2, są Państwo zobowiązani do corocznego umorzenia - w terminie ustawowym - odpowiedniej liczby uprawnień do emisji CO₂ odpowiadających zweryfikowanej wielkości emisji. Każdy uczestnik EU ETS otrzymuje pewną pulę darmowych uprawnień do emisji CO₂ na poszczególne instalacje emitujące gazy cieplarniane i ma prawo przeprowadzać różnorodne transakcje z udziałem tych praw. Ponadto, nabywają Państwo uprawnienia poprzez transakcje zawierane poza rynkiem regulowanym, za pośrednictwem instytucji finansowych lub innych podmiotów trudniących się obrotem uprawnieniami do emisji CO₂.

Mogą Państwo uprawnienia do emisji CO₂:

a) wykorzystywać na własne potrzeby w celu umorzenia uprawnień do emisji na danej instalacji;

b) sprzedawać, kupować, przenosić pomiędzy instalacjami, do których ma tytuł prawny;

c) deponować na potrzeby wykorzystania w następnym roku.

W ramach zarządzania portfelem posiadanych uprawnień oraz płynnością finansową, planują Państwo przeprowadzenie transakcji polegających na:

 1. sprzedaży części posiadanych uprawnień do emisji CO₂ w ramach transakcji bezpośredniej, typu spot (kasowej), zawartej z bankiem mającym siedzibę w Polsce („Transakcja spot”). Transakcja spot będzie miała charakter natychmiastowy - przeniesienie uprawnień i rozliczenie pieniężne nastąpi niezwłocznie po zawarciu umowy (zlecenia).

 2. zawarciu jednocześnie z tym samym bankiem transakcji forward (terminowej), której przedmiotem będzie odkupienie tej samej liczby uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości, po cenie ustalonej na moment zawarcia kontraktu („Transakcja forward”). Transakcja forward stanowi umowę, w której zobowiązują się Państwo do nabycia od banku uprawnień do emisji CO₂ w ściśle określonym i przyszłym czasie po ściśle określonej w momencie zawarcia kontraktu cenie (cenie forward). Przedmiotem transakcji będzie więc pochodny instrument finansowy o charakterze rzeczywistym (dojdzie do fizycznej dostawy instrumentu bazowego przez bank w postaci uprawnień do emisji CO₂ i ich ponownego nabycia przez Państwa). Banki dokumentują dostawę uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu podobnych transakcji forward, poprzez wystawienie faktury VAT z naliczonym podatkiem VAT (banki, z którymi Spółka zamierza zawierać transakcję są podatnikami VAT czynnymi).

Powyższe Transakcje spot oraz Transakcje forward nie będą dokonywane na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 722, dalej: „ustawa OIF”)

z uwagi na fakt, iż transakcje będą przeprowadzane w drodze bezpośrednich umów (zleceń) bilateralnych zawartych z bankiem (tj. z instytucją finansową świadczącą usługi korporacyjne).

W typowym procesie zawierania umowy forward na uprawnienia do emisji CO₂ z bankiem w formule pozagiełdowej (OTC/over-the-counter) strony negocjują indywidualnie wszystkie podstawowe parametry kontraktu: liczbę uprawnień (wolumen), cenę terminową (forward price), termin dostawy (delivery date), sposób rozliczenia (fizyczna dostawa uprawnień), walutę rozliczenia, warunki zapisania uprawnień na rachunku w Rejestrze Unii.

Zawarcie obu transakcji następuje jednocześnie i ma na celu czasowe uwolnienie środków pieniężnych przy jednoczesnym zabezpieczeniu potrzeby posiadania odpowiedniej liczby uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości. Celem Państwa działań nie jest realizacja zysku o charakterze spekulacyjnym, lecz zapewnienie finansowania działalności operacyjnej oraz stabilności kosztowej w zakresie zakupu uprawnień.

Dostęp do środków uzyskanych w wyniku sprzedaży uprawnień do emisji CO₂ pozwoli Państwu poprawić strukturę przepływów pieniężnych, która wpłynie pozytywnie na wskaźniki finansowe przedstawiające sytuację ekonomiczną Wnioskodawcy i sposób jej postrzegania przez podmioty funkcjonujące na rynku. Ponadto, dzięki sprzedaży uprawnień do emisji CO₂, uzyskają Państwo m.in. możliwość finansowania bieżącej działalności Spółki oraz inwestycji, co ograniczy konieczność zaciągania dodatkowych zobowiązań od podmiotów zewnętrznych.

Uprawnienia do emisji CO₂, które zostaną nabyte w ramach Transakcji forward, będą wykorzystane przez Państwa wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności produkcyjnej, tj. zostaną umorzone w celu rozliczenia rzeczywistej emisji powstającej w związku z wytwarzaniem energii dla potrzeb produkcji (…). Poprzez zawarcie Transakcji forward, zabezpieczą się Państwo przed ryzykiem nieprzewidzianej, niekorzystnej zmiany ceny niezbędnych dla Państwa uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości.

Odkupione uprawnienia do emisji CO₂ będą wykorzystane wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT.

W ramach Transakcji spot, przedmiotem zbycia będą zarówno uprawnienia do emisji, które zostały uzyskane przez Państwa nieodpłatnie w ramach alokacji przyznawanych corocznie na podstawie ustawy CO2, jak i uprawnienia nabyte przez Państwa odpłatnie. Przedmiotem wniosku objęte są wyłącznie takie uprawnienia do emisji, w stosunku do których wydatki na ich nabycie nie zostały wcześniej odniesione w koszty podatkowe.

Spółka wskazuje, że możliwe jest jednoznaczne zidentyfikowanie, które konkretne uprawnienia są zbywane na potrzeby danej transakcji. System ewidencji prowadzony przez Spółkę pozwala bowiem na ustalenie, kiedy poszczególne uprawnienia zostały pozyskane oraz czy zostały otrzymane odpłatnie, czy też nieodpłatnie.

Rozchodowując uprawnienia CO2 przyjmują Państwo metodę FIFO - pierwsze weszło pierwsze wyszło, tj. uznają, że przedmiotem zbycia są w pierwszej kolejności uprawnienia najwcześniej pozyskane (otrzymane nieodpłatnie lub nabyte odpłatnie).

Państwa głównym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja (…), a nie sprzedaż uprawnień CO₂.

Jeżeli dojdzie do transakcji opisanej w przedmiotowym wniosku to będzie ona stanowić ok. (…)% aktualnie posiadanego zapasu (uprawnień do emisji CO₂). Przedmiotowa transakcja stanowiłaby ok. (…)% Państwa planowanych przychodów.

Bank/banki z którym planują Państwo przeprowadzenie Transakcji spot i Transakcji forward, o których mowa we wniosku:

- nie są spółką prowadzącą giełdę towarową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

- nie są towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

- nie są spółką prowadzącą giełdową izbę rozrachunkową w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, Krajowym Depozytem Papierów Wartościowych S.A. lub spółką, której Krajowy Depozyt przekazał wykonywanie czynności z zakresu zadań, o których mowa w art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

- nie są spółką prowadzącą jednocześnie izbę rozliczeniową i izbę rozrachunkową w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

- na dzień 14.01.2026 r. posługując się oficjalnymi rejestrami prowadzonymi przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki bank, z którym zamierzają Państwo przeprowadzić transakcje nie posiada żadnej koncesji. Bank, z którym Spółka planuje przeprowadzić transakcje ma rachunek o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

Świadczenie usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji CO2 nie jest/nie będzie dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

- giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

- rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Państwa wątpliwości w pierwszej kolejności dotyczą kwestii, czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w związku z przeniesieniem uprawnień do emisji CO₂ na rzecz banku w wykonaniu Transakcji spot, będą Państwo zobowiązani do naliczenia podatku VAT należnego na fakturze dokumentującej tę czynność (kwestia objęta zakresem pytania oznaczonego we wniosku nr 2).

Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że art. 145e ust. 1 ustawy zawiera warunki, których łączne spełnienie warunkuje stosowanie do świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych mechanizmu odwrotnego obciążenia, tj.:

- dostawa tych towarów lub świadczenie tych usług są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

a) giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych,

b) rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

- dostawcą lub usługodawcą jest podatnik zarejestrowany na potrzeby podatku od towarów i usług, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy.

Przedmiotowy przepis zawiera także dodatkowy warunek dla zastosowania odwrotnego obciążenia, tj. aby w przypadku świadczenia tych usług - usługobiorcą był podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny.

Z wniosku wynika, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT. Planują Państwo przeprowadzenie transakcji polegających na sprzedaży części posiadanych uprawnień do emisji CO₂ w ramach transakcji bezpośredniej, typu spot (kasowej), zawartej z bankiem mającym siedzibę w Polsce. Banki, z którymi zamierzają Państwo zawierać transakcję są podatnikami VAT czynnymi.

Są Państwo objęci unijnym systemem handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych (EU ETS) i podlegają regulacjom ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych. Posiadają Państwo rachunki w rejestrze Unii, o których mowa w art. 8 ust. 5 ustawy CO2.

Na dzień 14.01.2026 r. posługując się oficjalnymi rejestrami prowadzonymi przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki bank, z którym zamierzają Państwo przeprowadzić transakcje nie posiada żadnej koncesji. Bank, z którym planują Państwo przeprowadzić transakcje ma rachunek, o którym mowa w art. 8 ust. 5 ustawy z dnia 12 czerwca 2015 r. o systemie handlu uprawnieniami do emisji gazów cieplarnianych.

W opisie spraw wskazali Państwo równie, że świadczenie usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji CO2 nie jest/nie będzie dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na:

- giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych;

- rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

W przedmiotowej sprawie nie są/nie będą spełnione łącznie wszystkie warunki wynikające z art. 145e ust. 1 ustawy, których łączne spełnienie warunkuje stosowanie do świadczenia usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych mechanizmu odwrotnego obciążenia bowiem - jak wskazali Państwo w opisie sprawy - świadczenie usług w zakresie przenoszenia uprawnień do emisji CO2 nie jest/nie będzie dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na: giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

W związku z powyższym, ze względu na niespełnienie wszystkich wymogów formalnych dla potrzeb stosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia, wynikających z art. 145e ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie są/nie będą Państwo zobowiązani do zastosowania mechanizmu odwrotnego obciążenia.

Podsumowując, w opisanym we wniosku stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym w związku z przeniesieniem uprawnień do emisji CO₂ na rzecz banku w wykonaniu Transakcji spot, będą Państwo zobowiązani do naliczenia podatku VAT należnego na fakturze dokumentującej tę czynność.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług w kwestii objętej zakresem pytania oznaczonego we wniosku nr 2, w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w związku z przeniesieniem uprawnień do emisji CO₂ na rzecz banku w wykonaniu Transakcji spot, Spółka będzie zobowiązana do naliczenia podatku VAT należnego na fakturze dokumentującej tę czynność, jest prawidłowe.

Państwa wątpliwości w drugiej kolejności dotyczą kwestii, czy w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku udokumentowania przez bank przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward fakturą VAT, z wykazaną kwotą VAT należnego naliczonego od wynagrodzenia banku, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank (kwestia objęta zakresem pytania oznaczonego we wniosku nr 3).

W kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego należy wskazać na przepis art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, zgodnie z którym:

W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Z cytowanego wyżej art. 86 ust. 1 ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. gdy odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. Warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi, tzn. których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu.

Ponadto ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych wynikających z art. 86 ust. 1, to jest m.in. tego, że zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Ten ostatni przepis określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Należy zauważyć, że możliwość odliczenia podatku naliczonego jest podstawowym prawem podatnika, wynikającym z samej konstrukcji podatku od wartości dodanej. Jest ono fundamentalnym elementem systemu VAT, który umożliwia zachowanie zasady neutralności tego podatku. Zasada ta jest rozumiana jako stosowanie podatku od towarów i usług na wszystkich etapach obrotu gospodarczego z równoczesnym prawem do potrącenia podatku zawartego w poprzedniej fazie obrotu. Wszelkie ograniczenia prawa do odliczenia podatku naliczonego wpływają na neutralność tego podatku i mogą wynikać jedynie z wyraźnej regulacji ustawowej. Wspólny system podatku od wartości dodanej zapewnia, że jakakolwiek działalność gospodarcza, bez względu na jej cel oraz rezultat, o ile sama jest opodatkowana VAT, jest opodatkowana w sposób całkowicie neutralny. Pozwala to na zachowanie zasady potrącalności, która powinna być na gruncie ustawy o podatku od towarów i usług rozumiana możliwie najszerzej. Oznacza to, że zawsze ma ona zastosowanie przy nabyciu towarów lub usług dokonanym z zamiarem wykorzystania ich w działalności opodatkowanej.

Zatem nabycie towarów i usług przeznaczonych do przyszłego wykorzystania ich do czynności opodatkowanych w ramach prowadzonej działalności gospodarczej należy uznać w momencie jego dokonania za związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych. W takiej sytuacji, przy spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług wymogów formalnych, odliczenie jest prawnie dozwolone, pod warunkiem, że nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych.

W niniejszej sprawie, uprawnienia do emisji CO₂, które zostaną nabyte w ramach Transakcji forward, będą wykorzystane przez Państwa wyłącznie na potrzeby prowadzonej działalności produkcyjnej, tj. zostaną umorzone w celu rozliczenia rzeczywistej emisji powstającej w związku z wytwarzaniem energii dla potrzeb produkcji (…) (liczba odkupywanych uprawnień będzie nie wyższa niż Państwa zapotrzebowanie na uprawnienia dla okresów objętych prognozą przy planowanych poziomach emisji CO₂). Poprzez zawarcie Transakcji forward, zabezpieczą się Państwo przed ryzykiem nieprzewidzianej, niekorzystnej zmiany ceny niezbędnych dla Spółki uprawnień do emisji CO₂ w przyszłości. Odkupione uprawnienia do emisji CO₂ będą wykorzystane wyłącznie do czynności podlegających opodatkowaniu VAT. Są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.

Zatem zostaną spełnione wymienione w art. 86 ustawy o podatku od towarów i usług warunki formalne uprawniające Państwa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W konsekwencji, w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku udokumentowania przez bank przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward fakturą VAT, z wykazaną kwotą VAT należnego naliczonego od wynagrodzenia banku, będą Państwo uprawnieni do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank. Przy czym prawo to będzie Państwu przysługiwało pod warunkiem niezaistnienia negatywnych przesłanek wynikających z art. 88 ustawy.

Tym samym, Państwa stanowisko w zakresie podatku od towarów i usług w kwestii objętej zakresem pytania oznaczonego we wniosku nr 3, że w przedstawionym stanie faktycznym/zdarzeniu przyszłym, w przypadku udokumentowania przez bank przeniesienia uprawnień do emisji CO₂ w wykonaniu Transakcji forward fakturą VAT, z wykazaną kwotą VAT należnego naliczonego od wynagrodzenia banku, Spółka będzie uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktury wystawionej przez bank, jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy:

- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,

- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Ta interpretacja stanowi ocenę Państwa stanowiska wyłącznie w zakresie podatku od towarów i usług. Ocena prawna Państwa stanowiska w zakresie podatku dochodowego od osób prawnych jest przedmiotem odrębnego rozstrzygnięcia.

Zgodnie z art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym albo opisem zdarzenia przyszłego. Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.

Jednocześnie należy podkreślić, że niniejsza interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.