Interpretacja indywidualna z dnia 20 marca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB3-1.4012.1006.2025.2.KO
Zwrot papierów wartościowych Fundatorowi oraz ewentualne dopłaty wyrównawcze w związku z rozwiązaniem umowy renty, nie stanowią czynności opodatkowanych VAT, gdyż Fundacja nie działa jako podatnik prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 grudnia 2025 r. wpłynął Państwa wniosek, uzupełniony pismem z 23 grudnia 2025 r., o wydanie interpretacji indywidualnej m.in. w zakresie podatku od towarów i usług.
Treść wniosku jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
- Zainteresowany będący stroną postępowania:
Fundacja
- Zainteresowany niebędący stroną postępowania:
J. T.
Opis zdarzenia przyszłego
1. Stosunek z czerwca 2025 r. 10.06.2025 r. Zainteresowany 2 (Fundator) zawarł z Fundacją (Zainteresowanym 1) umowę nieodpłatnego przeniesienia na Fundację pakietu papierów wartościowych (obligacje), której wykonanie nastąpiło 16.06.2025 r. w systemie (…). W dniu 30.06.2025 r. strony zawarły Aneks do umowy nieodpłatnego przeniesienia obligacji, kształtując stosunek jako umowę renty ustanowionej za wynagrodzeniem (art. 903 k.c. i nast., z odpowiednim stosowaniem art. 906 § 1 k.c.) - zgodnie z postanowieniami aneksu przeniesienie własności obligacji na podstawie umowy z dnia 10.06.2025 r. nie było nieodpłatne - stanowiło wynagrodzenie za ustanowienie na rzecz Fundatora odpłatnej renty w postaci regularnych świadczeń pieniężnych. Część papierów została następnie zamieniona na certyfikaty FIZ dużych spółek giełdowych.
2. Strony pierwotnie nie określiły świadczenia wzajemnego ze strony Fundacji, określając umowę jako „darowiznę”, jednak prawdziwą intencją stron było przekazywanie przez Fundację w zamian za obligacje powtarzalnych, dożywotnich świadczeń pieniężnych na rzecz Fundatora, które zostały precyzyjnie wskazane w aneksie z dnia 30.06.2025 r. jako comiesięczna renta na podstawie art. 903 Kodeksu cywilnego w wysokości równej 70% wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującego w danym roku kalendarzowym. Kwota renty może być w przyszłości zwiększona - w szczególności w przypadku pogorszenia się stanu zdrowia Fundatora lub zwiększonych potrzeb życiowych - na podstawie pisemnego aneksu.
3. Fundator chce zarządzić swoim majątkiem przed śmiercią i przeznaczyć go na cel charytatywny tj. działalność założonej przez siebie Fundacji. Celem zawarcia umowy z 10.06.2025 r. i aneksu z 30.06.2025 r. było przekazanie części majątku Fundatora (obligacji) na rzecz Fundacji w zamian za rentę w postaci regularnych świadczeń pieniężnych na bieżące utrzymanie Fundatora. W dniu 30.06.2025 r. dokonano doprecyzowania tego stosunku prawnego.
4. Planowane zakończenie ex nunc i zwrot w naturze. Strony planują rozwiązanie umowy z 10.06.2025 r. w brzmieniu po Aneksie oraz zwrot w naturze na rzecz Zainteresowanego 2: w pierwszej kolejności te same obligacje o tych samych numerach ISIN i w tej samie liczbie sztuk, a w razie obiektywnej niemożliwości - surogat w postaci certyfikatów FIZ dużych spółek giełdowych, spełniających te same warunki. Zwrot nastąpi bez rozliczeń pieniężnych („zero gotówki”), za pośrednictwem domu maklerskiego i z rozrachunkiem w KDPW (potwierdzenia DM/KDPW będą stanowiły dokumentację wykonania).
5. Celem planowanego rozwiązania umowy z 10.06.2025 r. zmienionej aneksem z 30.06.2025 r. i zwrotu papierów w naturze jest ujednolicenie i doprecyzowanie podstawy prawnej dla świadczeń pieniężnych na rzecz J. T. poprzez zawarcie nowej, jednoznacznie odpłatnej umowy renty (art. 903-906 k.c.), w której przeniesienie papierów wartościowych stanowi wynagrodzenie (cenę) za ustanowienie renty. Nowa umowa ma służyć rozdzieleniu strumieni: majątku przeznaczanego na cele statutowe od Funduszu rentowego finansującego świadczenia rentowe oraz ma charakter porządkowy (przejrzystość księgowa, audytowalność, oraz ograniczenie ryzyka błędnej interpretacji intencji stron przy zawieraniu umowy renty. Z uwagi na zmianę modelu rozliczeń Strony rozwiążą tę umowę i dokonają zwrotu w naturze, po czym zawrą nową umowę renty odpłatnej. W nowej umowie przeniesienie papierów na Fundację nastąpi jako wynagrodzenie (cena) za ustanowienie renty, a świadczenia z renty będą finansowane z majątku ogólnego (rachunkowo wyodrębniona rezerwa na renty), nie ze środków oznaczonych jako „na cele statutowe”.
6. Pożytki i renty. Pożytki z papierów wartościowych oraz wypłaty renty/świadczeń za okres do dnia rozwiązania pozostają u stron, bez wzajemnych rozliczeń.
7. Fundator otrzyma zwrot równowartości swojego świadczenia na rzecz Fundacji przekazanego na mocy umowy z dnia 10.06.2025 r.:
a. obligacje, które pozostały w niezmienionej formie, Fundator otrzyma w naturze (będą to te same obligacje, o tych samych nr ISIN i tej samej liczbie sztuk);
b. obligacje, które zostały już przez Fundację wymienione na certyfikaty FIZ, Fundator otrzyma jako te wymienione certyfikaty FIZ, zakupione za otrzymane przez Fundację od Fundatora obligacje.
8. Z uwagi na ww. wymianę części obligacji na certyfikaty FIZ może się okazać, że wartość tych certyfikatów nie odpowiada już wartości obligacji otrzymanych przez Fundację od Fundatora, które były przedmiotem wymiany na certyfikaty w czerwcu 2025 r. W związku z tym, aby Fundator przy planowanym rozwiązaniu umowy otrzymał świadczenie ekwiwalentne do pierwotnie przekazanych obligacji (na podstawie umowy z 10.06.2025 r.) może być konieczne (choć nie musi) dokonanie dopłat ze strony Fundacji na rzecz Fundatora do zwracanych papierów wartościowych, lecz dopłaty te będą marginalne, nie więcej niż 0,05-0,1%.
9. Kwotę ewentualnej dopłaty zostanie ustalona w dniu rozrachunku zwrotu, na podstawie rynkowych wycen przygotowanych przez dom maklerski. Porównana zostanie rynkowa wartość pakietu papierów wartościowych, który ma zostać zwrócony, z rynkową wartością pakietu faktycznie przekazanego Fundacji. Jeżeli wartość faktycznie przekazanego pakietu będzie niższa, dopłata odpowiada różnicy między tymi wartościami. Dopłata nie przekroczy 0,1% ogólnej wartości zwracanego pakietu, przy czym celem jest, aby nie przekroczyła 0,05%. Jeżeli wartość faktycznie przekazanego pakietu będzie wyższa, dokonana zostanie wyłącznie korekty „w naturze” poprzez dostosowanie liczby sztuk, bez jakiejkolwiek dopłaty od Fundatora. Sposób wyliczenia i rozliczenia będzie potwierdzony wydrukami wycen domu maklerskiego oraz potwierdzeniem rozrachunku z Krajowego Depozytu Papierów Wartościowych.
10. Nowa umowa renty odpłatnej (po rozwiązaniu). Po zakończeniu dotychczasowego stosunku strony planują zawrzeć nową umowę renty odpłatnej (art. 903-906 k.c.; w której przeniesienie papierów wartościowych na Fundację nastąpi za pośrednictwem firmy inwestycyjnej (DM) z rozrachunkiem w KDPW; podpisy zostaną objęte poświadczeniem własnoręczności przez notariusza (dowodowo). Papiery nabywane w ramach nowej umowy wejdą do majątku ogólnego Fundacji (bez klauzuli „wyłącznie na cele statutowe”).
11. Fundusz rentowy. Fundacja utworzy wewnętrzny Fundusz rentowy - rachunkowo wydzielone źródło finansowania renty i świadczeń (zasilane kontrolowanymi sprzedażami/umorzeniami części portfela oraz pożytkami po opodatkowaniu; wypłaty renty wyłącznie z tego funduszu).
12. Fundusz rentowy jest wewnętrznie wyodrębnionym (rachunkowo) źródłem finansowania świadczeń z renty odpłatnej. Zasilany jest po opodatkowaniu pożytkami z obligacji oraz ewentualną sprzedażą lub umorzeniem części portfela. Wypłaty renty dla Fundatora realizowane będą wyłącznie z tego funduszu.
13. Fundacja realizuje wyłącznie cele statutowe, nie prowadzi działalności gospodarczej. Fundacja przyjęła te obligacje licząc, że wygenerowany zysk pokryje wydatki statutowe, a posiadane papiery wartościowe zabezpieczą majątek Fundacji, pozwalając na świadczenie dalszej pomocy w ramach przyjętych celów statutowych. Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu instrumentami finansowymi ani świadczenia usług zarządzania na rzecz osób trzecich.
14. Zgodnie ze Statutem Fundacji dopuszczalne jest gromadzenie i zarządzanie środkami finansowymi w sposób zapewniający długofalową realizację celów statutowych, w tym poprzez możliwość tworzenia funduszy celowych.
15. Opisany planowany zwrot w naturze, wyrównanie techniczne - dopłata nie stanowią czynności ściągania długów, w tym factoringu; usług doradztwa; ani usług w zakresie leasingu.
16. Opisany planowany zwrot w naturze, wyrównanie techniczne - dopłata nie stanowią usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:
a. tytuł prawny do towarów;
b. tytuł własności nieruchomości;
c. prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
d. udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;
e. prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być) zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.
17. Od 13.11.2025 r. J. T. (Fundatora) łączy z Fundacją umowa dożywocia dotycząca lokalu przy (…). Ponadto Fundator jest członkiem Zarządu Fundacji. Ww. stosunek dożywocia stanowi odrębny stosunek cywilnoprawny i nie jest przedmiotem niniejszej interpretacji. Pytania i stanowiska w niniejszej sprawie dotyczą wyłącznie zwrotu papierów wartościowych/certyfikatów FIZ oraz nowej renty odpłatnej.
Pytania w zakresie podatku od towarów i usług (oznaczone jak we wniosku)
6. Czy zwrot Fundatorowi Obligacji w naturze w związku z rozwiązaniem umowy z dnia 10.06.2025 zmienionej aneksem z dnia 30.06.2025 r. stanowi czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług?
7. Czy ewentualne dopłaty wyrównujące wartość zwracanych Fundatorowi Obligacji w naturze do wartości rynkowej Obligacji przekazanych Fundacji będą stanowiły czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług?
Państwa stanowisko w sprawie w zakresie podatku od towarów i usług
ad. 6
Zwrot Fundatorowi Obligacji w naturze w związku z rozwiązaniem umowy z dnia 10.06.2025 zmienionej aneksem z dnia 30.06.2025 r. nie stanowi czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
ad. 7
Ewentualne dopłaty wyrównujące wartość zwracanych Fundatorowi Obligacji w naturze do wartości rynkowej Obligacji przekazanych Fundacji nie będą stanowiły czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Rozwiązanie „na przyszłość” pozostawia u stron rozliczenia okresowe, a jedynie przywraca stan majątkowy poprzez zwrot tego, co zostało uprzednio przeniesione (ewentualnie surogat przy obiektywnej niemożności). Brak jest nowego przysporzenia po stronie Zainteresowanego 2; po stronie Fundacji brak jest otrzymania jakiegokolwiek świadczenia.
Renta ustanowiona za wynagrodzeniem. Aneks z 30.06.2025 r. uczynił stosunek odpłatnym; art. 906 § 1 k.c. przewiduje odpowiednie stosowanie przepisów o sprzedaży - co potwierdza ekwiwalentność świadczeń, bez zmiany kwalifikacji na „sprzedaż” w znaczeniu podatkowym u Zainteresowanego 2 na etapie zwrotu.
VAT. Zwrot w naturze nie mieści się w definicjach dostawy towarów/usług; niezależnie od tego, obrót papierami wartościowymi za pośrednictwem firmy inwestycyjnej co do zasady korzysta ze zwolnienia.
Wyrównanie techniczne (de minimis). Dopuszczenie niewielkiej dopłaty pieniężnej wyłącznie jako środka pomocniczego do domknięcia restytucji (do 0,10 - 0,05% wartości całej restytucji, np. różnice wynikające z braku podaży, zaokrągleń liczby papierów) nie zmienia charakteru zwrotu na przysporzeniowy. Taka dopłata nie stanowi wynagrodzenia ani elementu wymiany gospodarczego ekwiwalentu; pozostaje poza VAT/(…) i nie kreuje odrębnego przychodu/kosztu po którejkolwiek ze stron.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775; ze zm.), zwanej dalej „ustawą” lub „ustawą o VAT”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju (...).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ww. ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W myśl art. 2 pkt 22 ustawy o VAT:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7.
Z cytowanych wyżej przepisów ustawy wynika, że przez usługę należy rozumieć każde świadczenie na rzecz danego podmiotu niebędące dostawą towarów. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie. Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym.
W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
W przytoczonych przepisach została zrealizowana zasada powszechności opodatkowania wyrażona w art. 1 Dyrektywy 2006/112/WE z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006, str. 1, ze zm.).
Definicja świadczenia usług stanowi dopełnienie definicji dostawy towarów i tym samym opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszystkie czynności odpłatnego obrotu profesjonalnego.
Przedmiotem wątpliwości w zakresie podatku VAT jest czy zwrot Fundatorowi Obligacji w naturze w związku z rozwiązaniem umowy z dnia 10.06.2025 zmienionej aneksem z dnia 30.06.2025 r. stanowi czynność opodatkowaną podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że na podstawie ww. umów w zamian za przekazane Fundacji obligacje Fundacja zobowiązała się do wypłaty renty na rzecz Fundatora.
Biorąc pod uwagę opis sprawy należy uznać, że będzie miało miejsce rozwiązanie umowy, która miała charakter umowy wzajemnej i odpłatnej.
Po rozwiązaniu umowy Fundacja planuje przekazać na rzecz Fundatora obligacje oraz ewentualnie certyfikaty FIZ dużych spółek giełdowych (z opisu wynika bowiem, że Fundacja rozporządzając obligacjami jak właściciel dokonała już sprzedaży części z nich wymieniając je na ww. certyfikaty FIZ). To spowoduje zwolnienie Fundacji z dalszej wypłaty na rzecz Fundatora renty. Jednocześnie renta już do tej pory wypłacona pozostaje w mocy, tj. pozostaje u Fundatora i nie nastąpi jej zwrot.
Zatem rozwiązanie umowy jest świadczeniem wzajemnym i odpłatnym, bowiem Fundacja przekazuje papiery wartościowe (obligacje, certyfikaty) w zamian za zwolnienie z wypłaty renty.
Zasadnym jest w takiej sytuacji określić czy Fundacja działa w tych okolicznościach jako podatnik - podmiot prowadzący działalność gospodarczą w tym zakresie.
W opisie sprawy podali Państwo, że Fundacja realizuje wyłącznie cele statutowe, nie prowadzi działalności gospodarczej. Fundacja przyjęła te obligacje licząc, że wygenerowany zysk pokryje wydatki statutowe, a posiadane papiery wartościowe zabezpieczą majątek Fundacji, pozwalając na świadczenie dalszej pomocy w ramach przyjętych celów statutowych. Fundacja nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu instrumentami finansowymi ani świadczenia usług zarządzania na rzecz osób trzecich.
Na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ww. ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Z powyższego jednoznacznie wynika, iż opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez „podatników” w rozumieniu ustawy i wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Należy zauważyć, że odnośnie uznania za podatnika podatku od towarów i usług podmiotu lokującego kapitał w obligacje wypowiedział się Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyroku z 6 lutego 1997 r., w sprawie C-80/95 Harnas & Helm, w której wskazał, że
„(…) nabycie na własność i posiadanie obligacji, które nie służą innej działalności przedsiębiorstwa oraz otrzymywanie z tego tytułu dochodu nie stanowi działalności gospodarczej, która przyznaje wykonawcy tych czynności status podatnika. W konsekwencji działalność posiadacza obligacji może być zdefiniowana jako forma lokaty kapitału mieszcząca się w pojęciu zwykłego zarządzania majątkiem i jeśli generuje ona dochód w postaci odsetek, to wynikają one ze zwykłego posiadania obligacji. Jednakże nie mogą być one uważane za wynagrodzenie w zamian za dokonanie czynności lub wykonywanie działalności gospodarczej przez tego, kto takie odsetki otrzymuje”.
Z ww. wyroku TSUE z 6 lutego 1997 r. w sprawie C-80/95 wynika, że samo nabywanie i posiadanie papierów wartościowych nie może być uznane za działalność gospodarczą w rozumieniu dyrektywy VAT. Czynności polegające na kupnie i sprzedaży papierów wartościowych stanowią jedynie wykonywanie prawa własności przez inwestora, jeżeli nie są podejmowane w ramach działalności. Działalność taka może zostać uznana za działalność gospodarczą wyłącznie w przypadku, gdy jest prowadzona w sposób zorganizowany, ciągły oraz w celach zarobkowych. Ponadto transakcje polegające na nabywaniu i zbywaniu papierów wartościowych, wykonywane wyłącznie w ramach zarządzania własnym majątkiem, nie stanowią świadczenia usług za wynagrodzeniem.
Podsumowując, jeśli obrót papierami wartościowymi (np. obligacjami) ma charakter zorganizowany, ciągły, zarobkowy wtedy podatnik działa jak przedsiębiorca w tym zakresie.
TSUE w wyroku z 29 kwietnia 2004r. w sprawie C-77/01 (Empresa de Desenvolvimento Mineiro SGPS SA) uznał, że zwykłe nabycie udziałów w innych podmiotach nie stanowi wykorzystania majątku w celu osiągnięcia dochodu w sposób ciągły, ponieważ dywidenda uzyskana z udziału jest skutkiem własności majątku i nie jest wynagrodzeniem uzyskanym w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w rozumieniu Dyrektywy. Podobnie transakcje finansowe polegające jedynie na sprzedaży udziałów i innych papierów wartościowych, np. jednostek w funduszach inwestycyjnych, nie stanowią w ogóle działalności gospodarczej.
TSUE w innych wyrokach w sprawach C-60/90 i C-155/94 oraz w sprawie C-80/95 TSUE podkreślał, że samo posiadanie, czy też emisja udziałów i innych papierów wartościowych, co do zasady, nie stanowi działalności gospodarczej w rozumieniu art. 4 VI Dyrektywy, która pozwalałaby na uznanie posiadacza takich udziałów za podatnika.
Mając na uwadze powyższe wyroki należy stwierdzić, że co do zasady, czynności sprzedaży akcji, udziałów czy papierów wartościowych nie stanowią działalności gospodarczej, a zatem podmiot dokonujący tych czynności nie ma statusu podatnika, nawet jeżeli z tytułu innej działalności jest podatnikiem.
Od tej zasady orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej przewiduje pewne wyjątki, które pozwalają łączyć z faktem posiadania i zbywania papierów wartościowych (akcji, udziałów) wykonywanie działalności gospodarczej w rozumieniu ustawy, w określonych okolicznościach, a mianowicie gdy:
- posiadacz papierów wartościowych uczestniczy w zarządzaniu spółką, której akcje posiada,
- sprzedaż akcji, udziałów prowadzona jest w ramach działalności maklerskiej i brokerskiej,
- posiadanie udziałów jest bezpośrednim, stałym i koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej.
W niniejszej sprawie z opisu nie wynika aby Fundacja zbywała papiery wartościowe (obligacje) w ramach działalności maklerskiej czy też aby posiadanie przez nią obligacji było stałym koniecznym rozszerzeniem działalności gospodarczej. Fundacja nie prowadzi sprzedaży papierów wartościowych (obligacji) w sposób zorganizowany, ciągły czy zarobkowy.
Aby ten podlegał opodatkowaniu podatkiem VAT, musi być wykonywany przez podatnika w rozumieniu ustawy w ramach jego profesjonalnej aktywności. Natomiast Fundacja wskazała, że nie prowadzi działalności gospodarczej w zakresie obrotu instrumentami finansowymi ani świadczenia usług zarządzania na rzecz osób trzecich.
W konsekwencji, w przedstawionych przez Strony okolicznościach, dokonując zwrotu do Fundatora obligacji Fundacja nie będzie działać w charakterze podatnika podatku od towarów i usług, w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy. Zatem transakcja zwrotu Fundatorowi Obligacji w naturze w związku z rozwiązaniem umowy z 10.06.2025 r. zmienionej aneksem z dnia 30.06.2025 r. nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Kolejną Państwa wątpliwością jest opodatkowanie ewentualnych dopłat wyrównujących wartość zwracanych Fundatorowi obligacji. Dopłaty wypłaca Fundacja na rzecz Fundatora. Pytanie Państwa dotyczy ewentualnego opodatkowania dopłat jako czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Opis sprawy wskazuje, że Fundator jako osoba fizyczna przekazał Fundacji obligacje celem uzyskania renty. Podejmowane przez niego działania nie wskazują zatem na działanie w sferze działalności gospodarczej i przekazana należność nie wiąże się z żadnym świadczeniem ze strony Fundatora stanowiącym działalność gospodarczą. Zatem nie występuje czynność podlegająca opodatkowaniu podatkiem VAT.
Fundator otrzymując zwrot papierów wartościowych w tym obligacji może otrzymać również dopłaty, które stanowią świadczenie ekwiwalentne do pierwotnie przekazanych obligacji.
Dzieję się tak gdy wartość faktycznie przekazanego pakietu papierów wartościowych będzie niższa od pierwotnego przekazania przez Fundatora obligacji.
Fundacja dokonuje dopłaty w formie pieniężnej (obok obligacji i certyfikatów w ramach zwolnienia się z obowiązku wypłaty renty). Pieniądze nie stanowią towaru, zatem przekazanie środków pieniężnych po stronie Fundacji nie stanowi dostawy towarów, jak również nie można uznać, że przekazanie pieniędzy stanowi świadczenie usług.
W związku z powyższym dopłaty wyrównujące wartość zwracanych Fundatorowi Obligacji w naturze do wartości rynkowej Obligacji przekazanych Fundacji nie będą stanowiły czynności opodatkowanej podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy, zarówno po stronie Fundacji jak i Fundatora.
Zatem stanowisko Państwa w zakresie podatku od towarów i usług ( pytania nr 6 i 7) jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy wyłącznie zakresu podatku od towarów i usług. W zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych, podatku dochodowego od osób prawnych i podatku od czynności cywilnoprawnych zostaną wydane odrębne rozstrzygnięcia.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swą aktualność.
Pełna weryfikacja przedstawionych we wniosku okoliczności możliwa jest jedynie w toku postępowania podatkowego lub kontrolnego, prowadzonego przez uprawnione do tego organy, będącego poza zakresem instytucji interpretacji indywidualnej. Postępowanie w sprawie dotyczącej wydania interpretacji indywidualnej jest postępowaniem szczególnym, mającym charakter uproszczony, odrębny od postępowania podatkowego, uregulowanego w dziale IV Ordynacji podatkowej. Wydając bowiem interpretację indywidualną Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej przedstawia jedynie swój pogląd dotyczący wykładni treści analizowanych przepisów i sposobu ich zastosowania w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego (którego elementy przyjmuje, jako podstawę rozstrzygnięcia bez weryfikacji).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Fundacja (Zainteresowany będący stroną postępowania - art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa.
