Refundacja okularów dla pracownika terenowego
PROBLEM
Czy pracownikowi socjalnemu, który wykonuje pracę w terenie, przysługuje dofinansowanie do okularów lub szkieł kontaktowych?
RADA
Tak, pracownikowi socjalnemu, który pracuje w terenie, może przysługiwać dofinansowanie do okularów lub szkieł kontaktowych, ale tylko po spełnieniu ustawowych przesłanek związanych z pracą przy monitorze ekranowym. Sama praca w terenie nie wyklucza tego uprawnienia, lecz też go automatycznie nie tworzy.
UZASADNIENIE
Obowiązek zapewnienia pracownikowi okularów korygujących wzrok lub szkieł kontaktowych wynika z przepisów rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe. Zgodnie z jego przepisami, pracodawca ma obowiązek zapewnić taką korekcję wzroku pracownikowi użytkującemu monitor ekranowy przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, a więc co do zasady, przez minimum 4 godziny dziennie przy pełnym etacie, jeżeli potrzeba jej stosowania została stwierdzona przez lekarza medycyny pracy w ramach badań profilaktycznych.
W przypadku pracownika socjalnego decydujące znaczenie ma nie samo wykonywanie obowiązków w terenie, lecz rzeczywisty sposób organizacji pracy. Jeżeli bowiem mimo pracy środowiskowej pracownik sporządza dokumentację, prowadzi ewidencję, przygotowuje sprawozdania albo obsługuje systemy teleinformatyczne przy użyciu komputera przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, może nabyć prawo do dofinansowania. Jeżeli natomiast korzystanie z monitora ma jedynie charakter incydentalny lub uboczny wobec zasadniczych obowiązków realizowanych poza komputerem, obowiązek refundacji po stronie pracodawcy nie powstaje.
Warunkiem koniecznym jest ponadto uzyskanie stosownego orzeczenia lekarskiego. To lekarz sprawujący profilaktyczną opiekę zdrowotną nad pracownikiem ocenia, czy wyniki badań okulistycznych uzasadniają stosowanie okularów albo szkieł kontaktowych podczas pracy przy monitorze ekranowym. Bez takiego zalecenia pracownik nie może skutecznie domagać się finansowania korekcji wzroku przez pracodawcę.
Należy również zaznaczyć, że przepisy dopuszczają obecnie nie tylko zapewnienie okularów, lecz także szkieł kontaktowych, jeżeli taka forma korekcji została uznana za niezbędną z medycznego punktu widzenia. Natomiast wysokość dofinansowania nie wynika wprost z przepisów powszechnie obowiązujących, lecz jest zwykle określana w regulacjach wewnętrznych pracodawcy, np. w zarządzeniu, regulaminie pracy albo procedurach obowiązujących w OPS lub MOPS.
W konsekwencji należy przyjąć, że praca w terenie nie wyłącza prawa do dofinansowania do okularów lub szkieł kontaktowych, jeżeli pracownik socjalny równocześnie wykonuje pracę przy monitorze ekranowym przez wymagany czas, a potrzebę stosowania korekcji wzroku potwierdzi lekarz medycyny pracy. O istnieniu tego uprawnienia rozstrzyga zatem nie nazwa stanowiska ani sam terenowy charakter obowiązków, lecz spełnienie konkretnych przesłanek wynikających z przepisów bhp.
- art. 229 § 1, § 2 i § 4 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 277; ost.zm. Dz.U. z 2026 r. poz. 473)
- § 2 pkt 4, § 8 ust. 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 1 grudnia 1998 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach wyposażonych w monitory ekranowe (j.t. Dz.U. z 2025 r. poz. 58)
Czy pracownikowi socjalnemu pracującemu w terenie przysługuje dofinansowanie do okularów lub szkieł kontaktowych?
Tak, może przysługiwać, ale tylko po spełnieniu ustawowych przesłanek związanych z pracą przy monitorze ekranowym. Sama praca w terenie nie wyklucza uprawnienia, lecz też go automatycznie nie tworzy.
Jaki czas pracy przy monitorze ekranowym jest wymagany do refundacji okularów lub szkieł kontaktowych?
Pracownik musi użytkować monitor ekranowy przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy, co do zasady minimum 4 godziny dziennie przy pełnym etacie.
Kiedy pracownik socjalny wykonujący pracę środowiskową może nabyć prawo do dofinansowania?
Prawo może powstać, jeżeli pracownik sporządza dokumentację, prowadzi ewidencję, przygotowuje sprawozdania albo obsługuje systemy teleinformatyczne przy komputerze przez co najmniej połowę dobowego wymiaru czasu pracy.
Czy incydentalne korzystanie z monitora tworzy obowiązek refundacji po stronie pracodawcy?
Nie. Jeżeli korzystanie z monitora ma jedynie charakter incydentalny lub uboczny wobec zasadniczych obowiązków realizowanych poza komputerem, obowiązek refundacji po stronie pracodawcy nie powstaje.
Jakie znaczenie ma orzeczenie lekarza medycyny pracy przy dofinansowaniu korekcji wzroku?
Warunkiem koniecznym jest orzeczenie lekarza medycyny pracy, że wyniki badań okulistycznych uzasadniają stosowanie okularów albo szkieł kontaktowych podczas pracy przy monitorze ekranowym. Bez takiego zalecenia pracownik nie może skutecznie domagać się finansowania.
Leszek Jaworski
prawnik, specjalista ds. prawa pracy, absolwent studiów doktoranckich na WPiA Uniwersytetu Warszawskiego
