Interpretacja indywidualna z dnia 30 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB1-3.4015.7.2026.4.JKU; 0115-KDIT2.4011.167.2026.5.ŁS

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części nieprawidłowe, a w części prawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego na gruncie:

- podatku od spadków i darowizn jest nieprawidłowe,

- podatku dochodowego od osób fizycznych jest prawidłowe w zakresie dotyczącym kwalifikacji do źródła przychodów oraz nieprawidłowe w pozostałym zakresie.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

24 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku od spadków i darowizn oraz podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie skutków podatkowych otrzymania w drodze darowizny środków pieniężnych od brata. Uzupełnił Pan wniosek – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 28 marca 2026 r.

Treść wniosku jest następująca:

Opis zdarzenia przyszłego (doprecyzowany w uzupełnieniu wniosku)

Mieszka Pan przy (…). Przyjechał Pan do Polski 18 stycznia 2023 r. wraz z żoną. Podstawą Pana przyjazdu była wiza PBH (Poland Business Harbour). Posiada Pan zezwolenie na pobyt czasowy z 21 lutego 2024 r., które jest ważne do 9 stycznia 2027 r. Zezwolenie na pobyt stały Pana żony zostało wydane (…) 2024 r. i jest ważne do (…) 2034 r. Ponadto, Pana żona otrzymała Kartę Polaka (…) 2024 r.

Prowadzi Pan w Polsce jednoosobową działalność gospodarczą i od momentu przyjazdu do Polski (18 stycznia 2023 r.) jest Pan polskim rezydentem podatkowym w rozumieniu ustawy o PIT. W każdym roku począwszy od 2023 r. przebywa Pan w Polsce powyżej 183 dni oraz w Polsce jest Pana ośrodek interesów życiowych.

Planuje się, że otrzyma Pan darowiznę od swojego brata, który mieszka na Białorusi.

Będą to pieniądze, płatność nastąpi przelewem na polskie konto bankowe. Darowizna ma nastąpić w drugiej połowie 2026 r., planowana wartość darowizny, to ok. (…) Euro. Przelew będzie dokonany z Republiki Białorusi do Rzeczpospolitej Polskiej.

Środki z darowizny planuje Pan przeznaczyć na zakup domu lub mieszkania w Polsce, ponieważ nie ma Pan w planach wyprowadzki do innego państwa.

W piśmie z 28 marca 2026 r., które wpłynęło w tym samym dniu, wskazał Pan, że na moment otrzymania środków pieniężnych od brata będzie Pan posiadał miejsce zamieszkania do celów podatkowych w Polsce, tj. w Polsce będzie Pana nieograniczony obowiązek podatkowy i w Polsce będzie Pan posiadał rezydencję podatkową.

Na moment otrzymania środków pieniężnych od brata będzie Pan miał miejsce zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego w Polsce. Obecnie również posiada Pan miejsce zamieszkania w rozumieniu ww. przepisu w Polsce i nieprzerwanie będzie je posiadał (o ile nie zajdą nieprzewidywane okoliczności) do otrzymania środków finansowych, jak również po ich otrzymaniu.

Pytania

1. Czy darowizna ta jest opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn w Polsce?

2. Jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze jest pozytywna, to czy będzie miał Pan prawo do skorzystania z dobrodziejstwa art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn?

3. Jeśli odpowiedź na pytanie pierwsze jest negatywna, to czy tego rodzaju darowizna jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych?

4. Jeśli odpowiedź na pytanie trzecie jest negatywna (tj. taka darowizna jest opodatkowana podatkiem PIT w Polsce), to będzie to inny przychód w rozumieniu ustawy o PIT (z art. 20 tejże ustawy)?

5. Czy tak rozumiany przychód będzie korzystał ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT?

Pana stanowisko w sprawie

Ad. 1)

Pana zdaniem, planowana darowizna jest opodatkowana podatkiem od spadków i darowizn. Stale mieszka Pan w Polsce, przez to spełnia Pan przesłanki do uznania stałości zamieszkania w rozumieniu art. 25 Kodeksu cywilnego oraz z pobytu stałego art. 6 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych.

Ad. 2)

Pana zdaniem, planowana darowizna będzie korzystała z dobrodziejstwa art. 4a ustawy o PSD. Będzie to bowiem darowizna od rodzeństwa i będzie przekazana na Pana rachunek bankowy. Jeśli więc dopełnią Państwo obowiązków związanych ze zgłoszeniem darowizny do Naczelnika US, to nie ma podstaw do stwierdzenia, że z tego zwolnienia nie będzie mógł Pan skorzystać.

Ad. 3)

Pana zdaniem, tego rodzaju darowizna nie jest opodatkowana podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Wynika to z literalnego brzmienia art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o PIT, który stanowi, że tej ustawy nie stosuje się do „przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn”. Taki ekonomiczny przychód, jak darowizna podlega przepisom ustawy o PSD, ponieważ zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 pkt 2 podatkowi od spadków i darowizn, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem m.in. darowizny. Będzie to więc rzecz znajdująca się na terenie Polski w momencie otrzymania przelewu, a więc spełnia przesłanki definicyjne.

Ad. 4)

Pana zdaniem, tego rodzaju przychód jest przychodem z innych źródeł w rozumieniu art. 20 ustawy o PIT, ponieważ nie spełnia on kryteriów do uznania go za przychód z wcześniej wymienionych w tej ustawie źródeł.

Ad. 5)

Pana zdaniem, przychód z art. 20 ustawy o PIT może skorzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT. W tym przypadku taki Pana przychód z tego zwolnienia będzie mógł skorzystać, ponieważ brat jest rozumiany jako pierwsza grupa podatkowa w rozumieniu ustawy o PIT.

Ustawa o podatku dochodowym nie zawiera definicji nieodpłatnego świadczenia. W związku z tym należy posłużyć się definicjami zawartymi w tezach sądów administracyjnych:

1) Uchwała Składu Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2002 r. sygn. FPS 9/02: „Przechodząc do odpowiedzi na pytanie drugie, trzeba mieć na uwadze, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia”, użyte w art. 12 ust. 1 pkt 2 omawianej ustawy, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono nie tylko świadczenie w cywilistycznym znaczeniu (działanie lub zaniechanie na rzecz innej strony - por. art. 353 KC), ale w jego zakres wchodzą także wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy (wyrok Sądu Najwyższego z dnia 13 czerwca 2002 r., sygn. akt III RN 106/01, nie publ., a także wyrok Sądu Najwyższego z dnia 6 sierpnia 1999 r., sygn. akt III RN 31/99, OSNAPiUS z 2000 r. Nr 13, poz. 496).

2) Wyrok NSA o sygn. II FSK 1007/11 z 16 czerwca 2011 r.: „Natomiast podstawową cechą nieodpłatnego świadczenia jest to, że otrzymujący przysporzenie nie jest zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia wzajemnego, np. obniżki ceny z tytułu sprzedaży towaru lub świadczonej usługi.

Pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje te spośród nich, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub też których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar majątkowy czy finansowy. Kluczową cechą świadczenia nieodpłatnego jest więc to, że otrzymujący takie świadczenie nie jest zobowiązany do wykonania jakiekolwiek świadczenia wzajemnego. Aby zatem dane świadczenie mogło być uznane za świadczenie nieodpłatne konieczne jest by polegało ono wyłącznie na jednostronnym przysporzeniu po stronie podmiotu, który świadczenie to uzyskał. Można przy tym również powołać się na Wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 8 lipca 2014 r. o sygn. K 7/13, w którym stwierdzono, że „Pod pojęciem „inne nieodpłatne świadczenia” - w najszerszym ujęciu - kryją się wszelkiego rodzaju świadczenia, które są dokonywane bez pobierania jakiejkolwiek odpłatności (por. J. Marciniuk (red.), Podatek dochodowy od osób fizycznych. Komentarz, Warszawa 2014, s. 119, Nb 18). W uchwałach z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02 (ONSA nr 2/2003, poz. 47) oraz z 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06 (ONSAiWSA nr 12/2006, poz. 153) NSA ustalił rozumienie pojęcia „nieodpłatne świadczenie” na gruncie art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397, ze zm.; dalej: PDOPrU). Stwierdził wówczas, że w zakres tego pojęcia wchodzą „wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności osób prawnych, których skutkiem jest nieodpłatne, tj. niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”. W uchwałach z 24 maja 2010 r., sygn. akt II FPS 1/10 oraz z 24 października 2011 r., sygn. akt II FPS 7/10 NSA potwierdził, że przytoczone wyżej stanowisko wypracowane na gruncie PDOPrU ma zastosowanie również do podatku od osób fizycznych - w stosunku do sytuacji wynikających z art. 11 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 1 i 3 PDOFizU.”

Tak więc, należy stwierdzić, że nieodpłatne świadczenie, to świadczenie, które:

1) powoduje powstanie przysporzenia majątkowego po stronie otrzymującego,

2) nie ma ekwiwalentu (brak zapłaty, brak świadczenia wzajemnego),

3) korzyść następuje kosztem innego podmiotu („przysparzającego”).

W Pana opinii darowizna:

1) w rozumieniu art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

2) przy jednoczesnym zachowaniu wyjątków wyłączających z art. 889 Kodeksu cywilnego:

Nie stanowią darowizny następujące bezpłatne przysporzenia:

1) gdy zobowiązanie do bezpłatnego świadczenia wynika z umowy uregulowanej innymi przepisami kodeksu;

2) gdy kto zrzeka się prawa, którego jeszcze nie nabył albo które nabył w taki sposób, że w razie zrzeczenia się prawo jest uważane za nienabyte.

- idealnie spełnia definicję nieodpłatnego świadczenia wysnutą na podstawie tez NSA i TK. Należy przy tym zaznaczyć, że planowana darowizna będzie spełniać ww. definicję z art. 888 i 889 Kodeksu cywilnego. W rezultacie stoi Pan na stanowisku, że planowana darowizna jest nieodpłatnym świadczeniem otrzymanym od brata jako inny przychód z art. 20 ustawy o PIT i spełnia warunki do uznania jej za zwolnioną na mocy art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o PIT.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest na gruncie:

- podatku od spadków i darowizn nieprawidłowe,

- podatku dochodowego od osób fizycznych prawidłowe w zakresie dotyczącym kwalifikacji do źródła przychodów oraz nieprawidłowe w pozostałym zakresie.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny, polecenia darczyńcy.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie zawiera pojęcia „darowizna”, dlatego w tym zakresie odwołać się należy do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071).

Zgodnie z art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego:

Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku.

Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 i § 2 cyt. Kodeksu:

Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.

Darowizna należy do czynności, których celem jest dokonanie aktu przysporzenia majątkowego bez ekwiwalentu w postaci świadczenia wzajemnego i polega najczęściej na przesunięciu jakiegoś dobra majątkowego z majątku darczyńcy do majątku obdarowanego. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę.

Umowa darowizny ma charakter umowy zobowiązującej (konsensualnej) – do zawarcia umowy dochodzi z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia woli – jednostronnej, jako nie przynoszącej darczyńcy żadnej opłaty. Do zawarcia umowy darowizny, podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli przez obie strony umowy. Umowa darowizny dochodzi do skutku dopiero z chwilą złożenia oświadczenia woli przez obdarowanego o przyjęciu darowizny.

W myśl art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn:

Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Jak z powyższych przepisów wynika, nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:

- nabywane rzeczy znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub

- nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą; jednakże w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawodawca w ustawie o podatku od spadków i darowizn określił dwa samoistne stany prawne – normujące odmienne zdarzenia – w zakresie przysporzenia majątkowego, z którymi prawo wiąże powstanie obowiązku podatkowego.

Pierwszy, określony w treści art. 1 ww. ustawy, odnosi się do nabycia rzeczy lub praw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od obywatelstwa czy też miejsca zamieszkania uprawnionej osoby fizycznej. Wyjątek od tej zasady został określony w art. 3 ust. 1 omawianej ustawy, zgodnie z którym podatkowi nie podlega nabycie własności rzeczy ruchomych lub praw znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia zarówno nabywca, jak i darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Drugi stan prawny, określony w art. 2 cyt. ustawy, odnosi się do posiadania obywatelstwa polskiego lub miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia wynika, że przebywa Pan w Polsce na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy. Planuje Pan otrzymać darowiznę od brata, który mieszka na Białorusi.

Uważa Pan, że darowizna jest zwolniona od podatku na podstawie wskazanego w art. 4a ustawy od spadków i darowizn.

Aby ocenić, czy w analizowanej sprawie ma zastosowanie wskazane przez Pana zwolnienie, wymienione w art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, koniecznym jest najpierw ustalenie czy nabycie przez Pana środków pieniężnych tytułem darowizny od brata jest objęte uregulowaniami zawartymi w ustawie o podatku od spadków i darowizn.

Dokonując analizy przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiot przysporzenia, który stanowią środki pieniężne, w chwili ich przekazania nie znajdowały się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści wniosku jasno wynika, iż środki pieniężne stanowiące darowiznę od brata zostaną przelane z konta bankowego Pana brata na Białorusi. Zatem środki te znajdują się na terenie innego państwa – Białorusi. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten bowiem dotyczy rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Należy jednak wskazać, że na mocy art. 2 ww. ustawy, przedmiotem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest również nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Jednakże, powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Ustawa o podatku od spadków i darowizn nie odsyła w tym zakresie (tj. określenia miejsca stałego pobytu) do żadnych ustaw podatkowych. Dlatego też należy sięgnąć do ustaw regulujących tę tematykę.

Zgodnie z art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2025 r. poz. 274 ze zm.):

Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania.

Treść art. 28 ust. 4 ww. ustawy stanowi natomiast, że:

Zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Obowiązek meldunkowy cudzoziemców został uregulowany w rozdziale 5 ww. ustawy.

Z treści art. 40 ust. 1 tej ustawy wynika, iż:

Cudzoziemiec przebywający na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązany wykonywać obowiązek meldunkowy na zasadach określonych w art. 24, art. 25 ust. 1-3, art. 26, art. 27 ust. 2, art. 28 oraz w art. 30-39, jeżeli przepisy niniejszego rozdziału nie stanowią inaczej.

Kwestie stałego pobytu cudzoziemców reguluje ustawa z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1079). Warunki udzielania zezwolenia na pobyt stały zostały wymienione w art. 195 i następnych ustawy o cudzoziemcach.

I tak zgodnie z art. 195 ust. 1 ww. ustawy:

Zezwolenia na pobyt stały udziela się cudzoziemcowi na czas nieoznaczony, na jego wniosek, jeżeli: (…).

W myśl art. 210 ust. 1 ww. ustawy:

Decyzję w sprawie udzielenia cudzoziemcowi zezwolenia na pobyt stały wydaje się w terminie 6 miesięcy.

Zgodnie natomiast z art. 98 pkt 1 ustawy o cudzoziemcach:

Zezwolenia na pobyt czasowy cudzoziemcowi udziela się albo - w przypadkach, o których mowa w art. 160, art. 181 i art. 187 - można udzielić na jego wniosek, jeżeli spełnia wymogi określone ze względu na deklarowany cel pobytu, a okoliczności, które są podstawą ubiegania się o to zezwolenie, uzasadniają jego pobyt na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres dłuższy niż 3 miesiące.

W tym miejscu podkreślić należy, iż przebywania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt czasowy – nie można utożsamiać z miejscem stałego pobytu.

Z analizy wniosku wynika, że, nie posiada Pan polskiego obywatelstwa. Posiada Pan wyłącznie zezwolenie na pobyt czasowy i nie uzyskał Pan zezwolenia na pobyt stały w rozumieniu art. 195 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Fakt, iż zamieszkuje Pan pod konkretnym adresem z zamiarem stałego przebywania na terytorium Polski, a także, że prowadzi Pan jednoosobową działalność gospodarczą, nie przesądzą o tym, że nabył Pan prawo stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w rozumieniu powołanych powyżej przepisów.

Z wniosku nie wynika by dysponował Pan dokumentem potwierdzającym prawo stałego pobytu, o którym mowa w art. 195 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.

Skoro zatem w chwili otrzymania darowizny od brata nie będzie Pan posiadał na terytorium Polski stałego pobytu w rozumieniu ww. przepisów, to nabycie przez Pana środków pieniężnych tytułem darowizny nie jest objęte opodatkowaniem podatkiem od spadków i darowizn.

W przedmiotowej sprawie nie wystąpi po Pana stronie obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn, gdyż nie zostaną spełnione przesłanki określone w art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Zatem, skoro nabycie przez Pana środków pieniężnych od brata nie jest objęte przepisami ustawy o podatku od spadków i darowizn, to w opisanej sytuacji nie może mieć zastosowanie zwolnienie. Żeby bowiem dane nabycie korzystało z ulgi w postaci zwolnienia, to musi ono podlegać opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Jak wynika z przedstawionej argumentacji, opisane nabycie w ogóle nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Odnosząc się do Pana wątpliwości związanych z opodatkowaniem darowizny na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wyjaśniam, że na podstawie art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):

Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów podlegających przepisom o podatku od spadków i darowizn.

W myśl art. 3 ust. 1 ww. ustawy:

Osoby fizyczne, jeżeli mają miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, podlegają obowiązkowi podatkowemu od całości swoich dochodów (przychodów) bez względu na miejsce położenia źródeł przychodów (nieograniczony obowiązek podatkowy).

Zgodnie z art. 3 ust. 1a ustawy:

Za osobę mającą miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej uważa się osobę fizyczną, która:

1) posiada na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej centrum interesów osobistych lub gospodarczych (ośrodek interesów życiowych) lub

2) przebywa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej dłużej niż 183 dni w roku podatkowym.

Na podstawie art. 4a ustawy:

Przepisy art. 3 ust. 1, 1a, 2a i 2b stosuje się z uwzględnieniem umów w sprawie unikania podwójnego opodatkowania, których stroną jest Rzeczpospolita Polska.

Natomiast podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychód należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego – zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Pod pojęciem przychodu należy rozumieć każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.

Stosownie natomiast do art. 11a ust. 1 ustawy:

Przychody w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego walut obcych ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania przychodu.

Mając na uwadze, że otrzyma Pan darowiznę środków pieniężnych z Białorusi, to do jej opodatkowania zastosowanie znajdują przepisy Umowy między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Białoruś w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i majątku, z dnia 18 listopada 1992 r. (Dz. U. z 1993 r. Nr 120 poz. 534).

Zgodnie bowiem z art. 2 ust. 1 lit. a) tej umowy w Rzeczypospolitej Polskiej umowa dotyczy m.in. podatku dochodowego od osób fizycznych.

Umowa nie wymienia wprost w żadnym z artykułów dochodów związanych z darowizną środków pieniężnych, zatem zastosowanie w sprawie znajduje art. 21 ust. 1 tej umowy, w myśl którego:

Części dochodu osoby mającej miejsce zamieszkania w jednym Umawiającym się Państwie, nie wymienione w poprzednich artykułach niniejszej umowy, podlegają opodatkowaniu tylko w tym Umawiającym się Państwie.

Z tego względu otrzymane przez Pana w darowiźnie środki pieniężne stosownie do art. 21 ust. 1 tej umowy będą podlegały opodatkowaniu tylko w Polsce, tj. w państwie w którym Pan zamieszkuje i podlega nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Oznacza to również, że w przedstawionej sytuacji nie będzie miała zastosowania metoda unikania podwójnego opodatkowania. Zgodnie z umową polsko-białoruską środki pieniężne, które Pan otrzyma będą podlegały opodatkowaniu tylko w Polsce co oznacza, że nie dojdzie do ich podwójnego opodatkowania.

Jak już wcześniej wyjaśniłem, nabycie przez Pana środków pieniężnych otrzymanych z tytułu darowizny nie będzie podlegało przepisom o podatku od spadków i darowizn.

Oznacza to, że w przedstawionej sytuacji nie będzie miało zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W konsekwencji, zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania, w przedstawionej sytuacji zastosowanie znajdą przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Otrzymanie środków pieniężnych w drodze darowizny, stanowi przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Darowizna jest umową, przez którą należy rozumieć zobowiązanie się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku. Skoro zatem nieodpłatnie otrzyma Pan od darczyńcy środki pieniężne, to niewątpliwie skutkiem tego zdarzenia będzie uzyskanie przez Pana korzyści kosztem innego podmiotu.

W Polsce przychód ten na podstawie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych należy zaliczyć do przychodów z innych źródeł. Zgodnie z tym przepisem:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 tej ustawy. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy – jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Jednocześnie, wbrew Pana stanowisku do uzyskanego świadczenia nie znajduje zastosowania art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie bowiem z tym przepisem:

Wolne od podatku dochodowego są wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń, obliczona zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, otrzymanych od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, z zastrzeżeniem ust. 20.

W myśl art. 21 ust. 20 ww. ustawy:

Zwolnienia, o których mowa w ust. 1 pkt 125 oraz 125a, nie mają zastosowania do świadczeń otrzymywanych na podstawie stosunku pracy, pracy nakładczej lub umów będących podstawą uzyskiwania przychodów zaliczonych do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 2.

Stosownie natomiast z art. 14 ust. 3 ustawy podatku od spadków i darowizn:

Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:

1) do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów;

2) do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów, małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków innych zstępnych;

3) do grupy III - innych nabywców.

W kontekście powyższego podkreślić należy, że zwolnienia przedmiotowe są wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, co oznacza, że wszelkie odstępstwa od tej zasady, muszą bezwzględnie wynikać z przepisów prawa i być interpretowane ściśle z jego literą.

Z powołanego powyżej przepisu art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika jednoznacznie, że w dyspozycji przedmiotowego zwolnienia mieści się wyłącznie wartość świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Skoro zatem uzyska Pan w darowiźnie od brata środki pieniężne, czyli w istocie otrzyma Pan świadczenie pieniężne, uznać należy, że w przedstawionej we wniosku sytuacji wskazane zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie znajduje zastosowania.

Powyższe znajduje uzasadnienie w treści art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, który wyraźnie rozróżnia pieniądze i wartości pieniężne od wartości otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Należy mieć także na uwadze, że art. 21 ust. 1 pkt 125 ustawy wskazuje, że wartość wymienionych w nim świadczeń należy obliczać zgodnie z art. 11 ust. 2-2b, które to przepisy nie odnoszą się do świadczeń pieniężnych.

Dodać również należy, że w sytuacji gdyby racjonalny ustawodawca zamierzał zwolnić z podatku również świadczenia pieniężne, otrzymane od osób zaliczonych do I i II grupy podatkowej w rozumieniu przepisów o podatku od spadków i darowizn, to z całą pewnością dałby temu wyraz w analizowanym przepisie.

W konsekwencji środki pieniężne otrzymane od Pana brata z Białorusi, będą w Polsce podlegały opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Do otrzymanych środki pieniężnych nie znajdzie zastosowania wyłączenie, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych ani zwolnienie, o którym mowa w art. 21 ust. 1 pkt 125 ww. ustawy.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.

- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.