Interpretacja indywidualna z dnia 24 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP2-2.4010.250.2023.12.S/KW
Dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, określone w art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu, nie są wyłączone z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT i mogą być zaliczone jako koszty uzyskania przychodów banku.
Interpretacja indywidualna po wyroku sądu
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
1)ponownie rozpatruję sprawę Państwa wniosku z 12 maja 2023 r. (data wpływu 17 maja 2023 r.) o wydanie interpretacji indywidualnej – uwzględniam przy tym wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1914/23 (data wpływu prawomocnego orzeczenia – 20 kwietnia 2026 r.), i
2)stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dodatkowych wpłat uiszczanych przez Bank do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców – jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
17 maja 2023 r. wpłynął Państwa wniosek z 12 maja 2023 r. o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów dodatkowych wpłat uiszczanych przez Bank do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest bankiem krajowym działającym na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. 2022 poz. 2324, dalej: „Prawo bankowe”).
Podstawowym przedmiotem działalności gospodarczej Wnioskodawcy jest działalność bankowa, prowadzona na podstawie i zgodnie z wymogami Prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego. Prowadzona przez Bank działalność bankowa obejmuje m.in. prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie wkładów pieniężnych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, udzielanie kredytów.
W ramach prowadzonej działalności bankowej Wnioskodawca zawarł i posiada w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym.
Z tego względu Wnioskodawca może być zobowiązany - proporcjonalnie do wartości bilansowej brutto posiadanego portfela kredytów mieszkaniowych, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza 90 dni - do dokonywania kwartalnych wpłat (dalej: „wpłaty kwartalne”) na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców (dalej: „FWK”) na mocy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2452 t. j.; dalej: „ustawa o wsparciu”).
Ponadto, w 2022 r. Wnioskodawca był zobowiązany do dokonywania dodatkowych wpłat na FWK (dalej: „Dodatkowe wpłaty”) na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r. poz. 1488 z późn. zm.; dalej: „ustawa o finansowaniu”).
Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu do 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu) wnoszą dodatkowe wpłaty do FWK, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu), w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.
Zgodnie z ustawowym obowiązkiem, Bank w 2022 r. uiścił Dodatkowe wpłaty w wysokości oraz w terminach wynikających z informacji (pism) otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Wnioskodawca nie może wykluczyć, że takie wpłaty według analogicznych regulacji będą dokonywane również w 2023 r. i latach kolejnych.
Pytanie
Czy wartość wpłat, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu (tj. Dodatkowych wpłat), dokonywanych przez Wnioskodawcę może zostać uznana za koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT?
Państwa stanowisko w sprawie
W ocenie Wnioskodawcy, wartość wpłat, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu (tj. Dodatkowych wpłat), może zostać uznana za koszty uzyskania przychodów Wnioskodawcy, stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT.
W związku z tym, że definicja kosztów uzyskania przychodów sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny, każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji dla celów podatkowych. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach, w ocenie Wnioskodawcy, należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu ze źródła przychodu lub realną szansą powstania przychodu podatkowego, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła jego uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji podatkowej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został on poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
Z ugruntowanego podejścia prezentowanego w doktrynie i orzecznictwie w zakresie interpretacji art. 15 ust. 1 ustawy o CIT wynika, że aby uznać wydatek za koszt uzyskania przychodów, muszą być spełnione łącznie następujące warunki:
a.został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
b.jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
c.pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
d.poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
e.został właściwie udokumentowany,
f.nie może znajdować się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 16 ustawy o CIT).
Powyższe oznacza zatem, że ponoszone przez podatnika wydatki mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile spełniają wskazane powyżej warunki.
W ocenie Wnioskodawcy, powyższe warunki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu są w przypadku Dodatkowych wpłat spełnione, bowiem:
i. wydatek ten jest ponoszony przez Bank tj. pomniejsza jego masę majątkową i jest pokrywany z zasobów majątkowych Banku,
ii. jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie jest Wnioskodawcy w jakikolwiek sposób zwracana,
iii. wydatek ponoszony jest w związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą (działalności bankową),
iv. jest ponoszony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów, (v) jest właściwie dokumentowany, oraz
v. nie znajduje się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 16 ustawy o CIT).
Dokonując szczegółowej analizy ostatniego ze wskazanych powyżej warunków, tj. przepisów wyłączających określone wydatki z kategorii kosztów uzyskania przychodów, Wnioskodawca pragnie wskazać, iż zgodnie z art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT za koszty uzyskania przychodów nie uznaje się wpłat na FWK, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu.
Zgodnie natomiast z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu, na FWK składają się kwartalne wpłaty dokonywane przez kredytodawców.
W związku z powyższym, wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w stosownych przepisach ustawy o CIT, mogą stanowić koszty uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu źródła przychodów.
Na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu, do dnia 31 grudnia 2022 r. nakłada się na kredytodawców w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o wsparciu (tj. banki krajowe, oddziały instytucji kredytowych, oddziały banków zagranicznych, spółdzielcze kasy oszczędnościowo -kredytowe, które udzieliły kredytu mieszkaniowego;) obowiązek wnoszenia Dodatkowych wpłat do FWK w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł. Zgodnie z art. 89 ust. 2 ustawy o finansowaniu, w zakresie terminów i wysokości wpłat dodatkowych regulacja ta odwołuje się do obowiązku odpowiedniego stosowania przepisów art. 16a ust. 2-2b i 4-6 ustawy o wsparciu.
Wobec powyższego, do Dodatkowych wpłat stosuje się odpowiednio przepisy ustawy
o wsparciu regulujące:
(i)ustalanie proporcji opłaty do portfela kredytów mieszkaniowych u kredytodawcy;
(ii)kryteria dla kredytodawców, którzy podlegają zwolnieniu z wpłat;
(iii)tryb ustalania i określania wysokości wpłat.
W ocenie Wnioskodawcy pomimo tego, iż Dodatkowe wpłaty charakteryzują się podobną konstrukcją do wpłat kwartalnych uregulowanych w ustawie o wsparciu, jak i tego, że celem dokonywania powyższych wpłat jest zasilenie FWK, wpłaty te nie stanowią jednak wpłat tej samej kategorii.
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że są to inne wpłaty, na co wskazuje rozbieżność aktów prawnych, na mocy których nakładany jest obowiązek uiszczenia poszczególnych wpłat oraz inne nazwy jakie zostały nadane tym zobowiązaniom tj. „kwartalne wpłaty” w przypadku wpłat ustanowionych przepisami ustawy o wsparciu oraz „dodatkowe wpłaty” w przypadku Dodatkowych wpłat ustanowionych na podstawie ustawy o finansowaniu.
Zatem, mając na uwadze odrębne znaczenie dwóch powyższych rodzajów wpłat, należy zwrócić również uwagę, że przepisy podatkowe wyłączają z kosztów uzyskania przychodów jedynie jedną z tych kategorii wpłat, tj. wpłaty kwartalne, ale żaden przepis nie wyłącza wprost z katalogu kosztów uzyskania przychodów Dodatkowych wpłat.
Przepisem, który reguluje tę kwestię jest art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT, który wskazuje na wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów jedynie wpłat, o jakich mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu, tj. wpłat kwartalnych.
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, odwołanie się w art. 89 ustawy o finansowaniu do art. 16a ustawy o wsparciu, ma na celu jedynie określenie pewnych technicznych aspektów związanych z Dodatkową wpłatą ze względu na zasady prawidłowej legislacji przejawiające się w tym, że w sytuacji gdy coś w określonym zakresie uregulowane jest w danym akcie prawnym, to należy unikać powielania identycznej treści w innym akcie.
Tym samym, Dodatkowa wpłata nie może być uznana za wpłatę kwartalną, o której mowa w art. 16a ustawy o wsparciu, tylko dlatego, że ustawa o finansowaniu referuje do art. 16a ustawy o wsparciu.
Zatem, biorąc pod uwagę literalną i systemową wykładnię art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT, Wnioskodawca stoi na stanowisku, iż wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów jakie znajduje się w powyższym przepisie nie ma zastosowania do Dodatkowych wpłat dokonywanych przez Bank na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu, gdyż takie wyłączenie może mieć zastosowanie jedynie do wpłat kwartalnych, do których Dodatkowe wpłaty dokonywane na podstawie ustawy o finansowaniu nie powinny być zaliczane.
Dodatkowo, Wnioskodawca wskazuje, iż cechą polskiego prawa podatkowego jest jego autonomiczność w stosunku do innych gałęzi powszechnie obowiązującego prawa. Odnosząc powyższą cechę autonomiczności prawa podatkowego do zapytania Wnioskodawcy będącego przedmiotem niniejszego wniosku, należy stwierdzić, iż ustawodawca w art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT, wskazał, że wyłączeniu podlegają tylko wpłaty z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu.
W związku z powyższym, pomimo tego, iż Dodatkowe wpłaty są wpłatami o podobnej charakterystyce do wpłat kwartalnych ze względu na cel tych wpłat, jak i tego, że przepis art. 89 ustawy o finansowaniu odwołuje się bezpośrednio do przepisu art. 16a ustawy o wsparciu, wpłaty te w ocenie Wnioskodawcy nie mogą zostać objęte dyspozycją art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT.
Wnioskodawca wywodzi powyższe z tego, iż stwierdzenie, że wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT podlegają również wpłaty o tożsamym charakterze jak wpłaty kwartalne stanowiłoby naruszenie zasady autonomii prawa podatkowego, gdyż ustawodawca precyzyjnie stwierdził w wyżej wymienionym przepisie, że wyłączeniu z kosztów uzyskania przychodów podlegają tylko wpłaty wymienione w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu.
W konsekwencji, zgodnie z przytoczoną zasadą autonomii prawa podatkowego, wpływu na tę regulację nie mogą mieć inne akty powszechnie obowiązującego prawa.
W tym miejscu należy podkreślić, że wszelkie wyłączenia z kosztów wskazane w art. 16 ustawy o CIT stanowią enumeratywnie wymienione wyjątki od ogólnej zasady uprawniającej podatnika do zaliczenia wydatków spełniających warunki wskazane w art. 15 ustawy o CIT do kosztów uzyskania przychodów.
Wydatki poniesione przez podatnika w związku z przychodem powinny stanowić koszty uzyskania przychodów, przy czym wyjątki należy traktować zawężająco, a nie rozszerzająco.
Powyższa zasada została wyrażona m.in w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 9 września 2022 r., nr 0111-KDIB2-1.4010.442.2022.1.AP, w której wskazano, że: wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodów”.
Wnioskodawca pragnie zwrócić również uwagę na zasadę interpretacji ścisłej wszystkich przepisów podatkowych. Zgodnie z poglądem utrwalonym w orzecznictwie i w doktrynie, przepisy ustaw podatkowych należy wykładać ściśle, a więc z wyłączeniem wykładni rozszerzającej, i to zarówno w odniesieniu do przepisów dotyczących przywilejów podatkowych, jak i dotyczących obowiązków podatkowych (tak m.in. M. Bilewska, „Pojęcie wykładni rozszerzającej w orzecznictwie”, PS 2013, nr 11-12, s. 64-73).
Do powyższej zasady w kontekście analizowanego w niniejszym wniosku art. 16 ust. 1 ustawy o CIT odniósł się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lutego 1995 r., sygn. akt SA/Kr 2480/94. W orzeczeniu tym NSA wskazał, iż: „Interpretując przepis art. 16 ust. 1 PDOPrU trzeba mieć na uwadze, iż stanowi on odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 15 PDOPrU, a zatem jego wykładnia nie może być rozszerzająca i musi być ścisła”.
Podobne stanowisko zostało zaprezentowane na przestrzeni kolejnych lat m.in. w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z 21 stycznia 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 1601/08, w którym sąd stwierdził, że: „Ogólną zasadą interpretacyjną przepisów ustanawiających wyjątek od pewnej reguły, pozostaje, iż przepisy te nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej. Tylko więc, gdy zostanie jednoznacznie wykazane, że dany rodzaj kosztów bez wątpienia mieści się w zakresie jednej z norm zawartych w przepisach art. 16 ust. 1 PDOPrU, możliwe jest nieuznanie takiego kosztu za koszt uzyskania przychodów. Oczywiście poza przypadkami, kiedy koszt taki nie spełnia wymogów określonych w art. 15 ust. 1 PDOPrU”.
Dodatkowo, Wnioskodawca wskazuje, że zgodnie z obowiązującym od dnia 1 stycznia 2016 r. art. 2a Ordynacji podatkowej, niedające się usunąć wątpliwości co do treści przepisów prawa podatkowego rozstrzyga się na korzyść podatnika.
W ocenie Wnioskodawcy, w przedmiotowej sytuacji, zakładając, że przepis art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT mógłby budzić pewne wątpliwości interpretacyjne co do jego zastosowania wyłącznie do wpłat kwartalnych wskazanych w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu, zastosowanie powinna mieć wykładnia in dubio pro tributario przewidziana w art. 2a Ordynacji podatkowej, przejawiająca się w tym konkretnym przypadku tym, że dla Dodatkowych wpłat przewidzianych ustawą o finansowaniu, nie znajdzie zastosowania art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT, ze względu na fakt, że zabrakło w niniejszym przepisie jednoznacznego odwołania do Dodatkowych wpłat.
Zgodnie z interpretacją ogólną Ministra Finansów z dnia 29 grudnia 2015 r. nr PK4.8022.44.2015: „przyjęta przez podatnika interpretacja danego przepisu może być podważona przez organy podatkowe, gdy wykażą one, że treść przepisu nie budzi wątpliwości w danej sprawie albo ewentualne wątpliwości można usunąć, a dokonana przez organy podatkowe prawidłowa wykładnia prowadzi do innych rezultatów”.
Dodatkowo, jak wskazuje Minister Finansów: „W przypadku gdy - w ocenie organu - przepis art. 2a Ordynacji podatkowej nie ma zastosowania, należy wykazać, że podatnik, wysuwając inną argumentację i stawiając tezę o istnieniu niedających się usunąć wątpliwości, nie ma racji, gdyż np. powoływał nieadekwatne do stanu faktycznego przepisy, przyjmował błędne założenia interpretacyjne, mylił się w rozumowaniu, bądź też jego argumentacja była na tyle słaba w zestawieniu z argumentacją przeciwną, że nie można uznać istnienia niedających się usunąć wątpliwości. Wymaga tego realizacja wyrażonej w art. 124 Ordynacji podatkowej zasady przekonywania”.
Wnioskodawca pragnie również zwrócić uwagę, że problem o podobnym charakterze wystąpił w odniesieniu do opłat ostrożnościowych wnoszonych przez banki na podstawie nieobowiązującego już przepisu art. 14a ustawy z dnia 14 grudnia 1994 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (t.j. Dz. U. z 2014 r. poz. 1866 z późn. zm., dalej: „ustawa o BFG”) uiszczanych za IV kwartał 2016 r.
Przedmiotowy problem polegał na tym, iż w stanie prawnym obowiązującym do 8 października 2016 r. obowiązywał art. 16 ust. 1 pkt 68 ustawy o CIT, zgodnie z którym opłata ostrożnościowa, o której mowa w art. 14a ustawy o BFG, nie stanowiła kosztów uzyskania przychodów. Jednocześnie przepis art. 16 ust. 1 pkt 68 ustawy o CIT został uchylony w momencie wejścia w życie z dniem 9 października 2016 r. nowej ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym, systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji (t. j. Dz. U. z 2022 r. poz. 2253 z późn. zm.).
Równolegle wraz z uchyleniem przepisu art. 16 ust. 1 pkt 68 ustawy o CIT, w życie wszedł art. 16 ust. 1 pkt 71 ustawy o CIT nieuznający za koszty uzyskania przychodów składek banków, m.in. na fundusz przymusowej restrukturyzacji, ale niewskazujący na wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wnoszonych przez banki opłat ostrożnościowych. Jednocześnie banki zobowiązane były do uiszczenia opłaty ostrożnościowej za IV kwartał 2016 r. na podstawie przepisów ustawy o BFG, przy czym od 8 października 2016 r. nie istniał w ustawie o CIT przepis, który wyłączałby wydatki na te opłaty z kosztów uzyskania przychodu. Jednocześnie tego rodzaju opłata spełniała wszystkie ogólne wymogi pozwalające na zaliczenie jej do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
W związku z brakiem w IV kwartale 2016 r. przepisu ustawy o CIT, który by jednoznacznie stwierdzał, iż opłaty ostrożnościowe nie podlegają zaliczeniu do kosztów uzyskania przychodów, banki (w tym Wnioskodawca) powzięły wątpliwość, czy mogą traktować taką opłatę jako stanowiącą koszt uzyskania przychodów.
Powyższa kwestia była przedmiotem rozważań w wyrokach sądów administracyjnych, które zgodnie twierdziły, iż brak przepisu wprost wyłączającego wydatki z tytułu opłaty ostrożnościowej z katalogu wydatków zaliczanych do kosztów uzyskania przychodów, umożliwia bankom zaliczenie tych wydatków do kosztów podatkowych.
Powyższe stanowisko zostało wyrażone m. in. w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 grudnia 2020 r. (sygn. akt II FSK 3177/18), w uzasadnieniu do którego wskazano, że: „Za prawidłowe uznać należy stanowisko Sądu pierwszej instancji, że art. 16 ust. 1 pkt 71 u.p.d.o.p. nie obejmuje swym zakresem „opłaty ostrożnościowej” uiszczanej przez Bank na podstawie art. 383 ust. 2 nowej ustawy o BFG w zw. z art. 14a dotychczasowej ustawy o BFG. Wykładnia językowa przytoczonego wyżej art. 16 ust. 1 pkt 71 u.p.d.o.p. nie budzi wątpliwości. Przepis ten obejmuje swym zakresem jedynie wymienione w nim składki. Nie ma więc podstaw do utożsamiania opłaty ostrożnościowej z pojęciem „składek”, o których mowa w przepisie art. 16 ust. 1 pkt 71 u.p.d.o.p. Przeznaczenie opłaty ostrożnościowej na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków nie oznacza, że staje się ona jedną ze składek wymienionych ww. przepisie. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 71 u.p.d.o.p. wprost odsyła do składek, o których mowa w art. 286 ust. 2 i 3 nowej ustawy o BFG oraz do składek, o których mowa w art. 295 ust. 1 i 3 tej ustawy. Zgodnie przy tym z treścią art. 383 ust. 1 nowej ustawy o BFG, składki, o których mowa w dziale V rozdziale 2, są pobierane na rzecz Funduszu po raz pierwszy za rok 2017.
Z powyższego przepisu wyraźnie zatem wynika, że składki na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (art. 295 ust. 1 nowej ustawy o BFG umieszczony jest w dziale V rozdziale 2 tej ustawy) nie mogły być pobierane za rok 2016. Na gruncie nowej i dotychczasowej ustawy o BFG nie ma podstaw, by utożsamiać opłatę ostrożnościową (uiszczaną za rok 2016) ze składką na fundusz przymusowej restrukturyzacji banków (uiszczaną dopiero począwszy od 2017 r.). W konsekwencji składka, o której mowa w art. 16 ust. 1 pkt 71 u.p.d.o.p. nie może być opłatą ostrożnościową, której dotyczył uchylony z dniem 8 października 2016 r. przepis art. 16 ust. 1 pkt 68 u.p.d.o.p”. Powyższe wynika również z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 grudnia 2020 r. (sygn. akt II FSK 3444/18) oraz z 28 stycznia 2020 r. (sygn. akt II FSK 458/18).
W konsekwencji, w ocenie Wnioskodawcy, analogicznie jak w przypadku opłat ostrożnościowych wnoszonych do Bankowego Funduszu Gwarancyjnego, Dodatkowa opłata wnoszona do FWK również może być zaliczona przez Wnioskodawcę do kosztów uzyskania przychodów, z racji tego, że nie istnieje w obecnym stanie prawnym żaden przepis wyłączający możliwość jej zaliczenia do takich kosztów, a w szczególności przepisu tego nie stanowi art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT, mający zdaniem Banku zastosowanie jedynie do wpłat kwartalnych.
Podsumowując, mając na uwadze przytoczone powyżej argumenty, Wnioskodawca stoi na stanowisku, że wnoszone przez niego Dodatkowe wpłaty, o których mowa w art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu, mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów z uwagi na spełnienie wszystkich warunków przewidzianych w art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Interpretacja indywidualna
Rozpatrzyłem Państwa wniosek z 12 maja 2023 r. i 7 lipca 2023 r. wydałem dla Państwa interpretację indywidualną znak 0114-KDIP2-2.4010.250.2023.1.KW, w której uznałem Państwa stanowisko za nieprawidłowe.
Interpretację doręczono Państwu 13 lipca 2023 r.
Skarga na interpretację indywidualną
Pismem z 10 sierpnia 2023 r. wnieśli Państwo skargę na tę interpretację do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarga wpłynęła 10 sierpnia 2023 r.
W skardze wnosili Państwo o:
1) uchylenie zaskarżonej interpretacji indywidualnej na podstawie art. 146 § 1 PPSA oraz
2) zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych (zgodnie z art. 200 PPSA).
Pismem z 30 sierpnia 2023 r. znak 0114-KDIP2-2.4010.250.2023.2.KW udzieliłem odpowiedzi na Państwa skargę.
Postępowanie przed sądem administracyjnym
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1914/23 uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną z 7 lipca 2023 r. znak 0114-KDIP 2-2.4010.250.2025.1.KW.
Pismem z 15 grudnia 2023 r. została wniesiona skarga kasacyjna organu.
Naczelny Sąd Administracyjny – wyrokiem z 4 lutego 2026 r. sygn. akt II FSK 122/24 oddalił skargę kasacyjną organu.
Wyrok, który uchylił interpretację indywidualną stał się prawomocny od 4 lutego 2026 r.
Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął do organu 20 kwietnia 2026 r.
Ponowne rozpatrzenie wniosku – wykonanie wyroku
Zgodnie z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”):
Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wykonuję obowiązek, który wynika z tego przepisu, tj.:
- uwzględniam ocenę prawną i wskazania dotyczące postępowania, które wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 15 listopada 2023 r. sygn. akt III SA/Wa 1914/23;
- ponownie rozpatruję Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej – stwierdzam, że stanowisko, które Państwo przedstawili we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 oraz 16 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278, dalej: „ustawa o CIT”).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. (…)
Definicja sformułowana przez ustawodawcę ma charakter ogólny. Z tego względu każdorazowy wydatek poniesiony przez podatnika powinien podlegać indywidualnej analizie w celu dokonania jego kwalifikacji prawnej. Wyjątkiem jest jedynie sytuacja, gdy ustawa wyraźnie wskazuje jego przynależność do kategorii kosztów uzyskania przychodów lub wyłącza możliwość zaliczenia go do tego rodzaju kosztów. W pozostałych przypadkach należy natomiast zbadać istnienie związku przyczynowego pomiędzy poniesieniem kosztu a powstaniem przychodu lub realną szansą powstania przychodów podatkowych, bądź też zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła ich uzyskiwania.
Innymi słowy oznacza to, że dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy.
Aby wydatek poniesiony przez podatnika stanowił dla niego koszt uzyskania przychodu, muszą być spełnione następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika (nie stanowią kosztu uzyskania przychodu podatnika wydatki, które zostały poniesione na działalność podatnika przez osoby inne niż podatnik),
- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z prowadzoną przez podatnika działalnością gospodarczą,
- poniesiony został w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętych przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie może znajdować się w grupie wydatków, których zgodnie z art. 16 ust. 1 ww. ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów.
Powyższe oznacza, że wszystkie poniesione wydatki, po wyłączeniu enumeratywnie wymienionych w przywołanym art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, mogą stanowić koszt uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiągniętymi przychodami, w tym służą zachowaniu albo zabezpieczeniu funkcjonowania źródła przychodu.
Generalnie należy przyjąć, że kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalnie i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, bądź też zabezpieczenie lub zachowanie tego źródła przychodów, o ile w myśl przepisów ww. ustawy nie podlegają wyłączeniu z tych kosztów. Przy czym, związek przyczynowy pomiędzy poniesieniem wydatku a osiągnięciem przychodu bądź zachowaniem lub zabezpieczeniem jego źródła należy oceniać indywidualnie w stosunku do każdego wydatku. Z oceny tego związku powinno wynikać, że poniesiony wydatek obiektywnie może przyczynić się do osiągnięcia przychodu bądź służyć zachowaniu lub zabezpieczeniu źródła przychodów. Zauważyć przy tym należy, że konieczność poniesienia danego wydatku nie może wynikać z zaniedbań lub sprzecznych z prawem działań podatnika.
W tym miejscu należy zauważyć, że ustawodawca nie definiuje, co należy rozumieć pod pojęciami: „w celu” osiągnięcia przychodu, jak i „zachowanie” lub „zabezpieczenie” źródła przychodów.
Zgodnie z definicjami zawartymi w Słowniku języka polskiego PWN, pojęcie:
a)„celowość” oznacza: „przydatność do jakichś potrzeb”, „świadome zmierzanie do celu”, „taki przebieg zjawisk, zdarzeń, działań ludzkich, jakby w swym rozwoju zmierzały one do określonego celu”,
b)„zabezpieczyć” oznacza: „zapewnienie ochrony przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym”, „uczynienie bezpiecznym”, „zapewnienie utrzymania czegoś w dotychczasowym stanie”, „zapewnienie komuś środków do życia”, „zapewnienie zaspokojenia roszczenia lub wykonanie kary”, natomiast
c)„zachować” oznacza: „pozostać w posiadaniu czegoś”, „dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności”, „uchronić przed zapomnieniem”.
Można więc przyjąć, że koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów to takie koszty, które są poniesione w trakcie dążenia do uzyskania przychodów. Określony cel musi być widoczny w momencie ponoszenia kosztu. Ponadto, poniesione koszty winny omawiany cel realizować lub co najmniej zakładać jego realność. Koszty poniesione na zachowanie źródła przychodu to takie koszty, które poniesione zostały, aby przychody z danego źródła przychodów w dalszym ciągu występowały w nienaruszonym stanie oraz aby takie źródło w ogóle dalej istniało. Natomiast jako zabezpieczenie źródła przychodów powinno się przyjmować koszty poniesione na ochronienie istniejącego źródła przychodów, w taki sposób, aby to źródło funkcjonowało w bezpieczny sposób.
Wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo - skutkowym z osiąganymi przychodami lub służą zachowaniu bądź zabezpieczeniu źródła przychodów.
Zatem, kosztami uzyskania przychodów z danego źródła przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, których celem jest osiągnięcie przychodów, zabezpieczenie i zachowanie danego źródła przychodów.
Katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą zawarty został w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Należy jednak pamiętać, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są zamieszczone w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT, zostaną ex lege uznane za koszty uzyskania przychodów.
Ponadto, należy mieć na względzie, że uznając dany wydatek za koszt uzyskania przychodu podatnik odnosi ewidentne korzyści, bowiem koszt uzyskania przychodu zmniejsza podstawę opodatkowania. Zatem możliwość kwalifikowania konkretnego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu, uzależniona jest od rzetelnej i całościowej oceny tego, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, przy zachowaniu należytej staranności, podatnik w momencie dokonywania wydatku mógł i powinien wiedzieć, że wydatek ten przyczyni się do powstania, zachowania lub zabezpieczenia przychodu.
Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu zaistnieje związek przyczynowy i koszt nie będzie objęty dyspozycją art. 16 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Z opisu sprawy wynika, że Wnioskodawca jest bankiem krajowym działającym na podstawie przepisów ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t.j. Dz.U. 2022 poz. 2324, dalej: „Prawo bankowe”).
Podstawowym przedmiotem jego działalności gospodarczej jest działalność bankowa, prowadzona na podstawie i zgodnie z wymogami prawa bankowego oraz regulacji Komisji Nadzoru Finansowego. Prowadzona przez Bank działalność bankowa obejmuje m.in. prowadzenie rachunków bankowych, przyjmowanie wkładów pieniężnych, przeprowadzanie bankowych rozliczeń pieniężnych, udzielanie kredytów. W ramach prowadzonej działalności bankowej Wnioskodawca zawarł i posiada w swoim portfelu umowy o kredyty mieszkaniowe udzielone osobom fizycznym.
Z tego względu Wnioskodawca może być zobowiązany - proporcjonalnie do wartości bilansowej brutto posiadanego portfela kredytów mieszkaniowych, w przypadku których opóźnienie w spłacie kapitału lub odsetek przekracza 90 dni - do dokonywania kwartalnych wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców na mocy art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 2452).
Ponadto, w 2022 r. Wnioskodawca był zobowiązany do dokonywania dodatkowych wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców na mocy art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz.U. z 2022 r. poz. 1488 ze zm).
Zgodnie bowiem z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu do 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu) wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66 (tj. ustawy o wsparciu), w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.
Zgodnie z ustawowym obowiązkiem, Bank w 2022 r. uiścił dodatkowe wpłaty w wysokości oraz w terminach wynikających z informacji (pism) otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Wnioskodawca nie może wykluczyć, że takie wpłaty według analogicznych regulacji będą dokonywane również w 2023 r. i latach kolejnych.
Przedmiotem Państwa wątpliwości jest możliwość zaliczenia Dodatkowej wpłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców dokonywanej przez Bank na podstawie ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom do kosztów uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
W tym miejscu należy przypomnieć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
Jak przyjmuje się przy tym w literaturze, artykuły 15 i 16 ustawy o CIT mają podstawowe znaczenie w określaniu dochodu i obliczonego od tego dochodu podatku dochodowego od osób prawnych. Dochód podatkowy ze źródła przychodów stanowi różnicę między przychodami uzyskiwanymi z jednego z dwóch źródeł opisanych w art. 12 ustawy o CIT a kosztami uzyskania przychodów z tego źródła zdefiniowanymi w art. 15 i 16 ustawy o CIT (zob. P. Małecki, M. Mazurkiewicz, CIT. Podatki i rachunkowość. Komentarz, wyd. XII, opubl. LEX/el, komentarz do art. 15 ustawy o CIT).
Z wniosku wynika, że przesłanki uznania wydatku za koszt uzyskania przychodu Banku są w przypadku Dodatkowych wpłat spełnione, bowiem:
- wydatek jest ponoszony przez Bank tj. pomniejsza jego masę majątkową i jest pokrywany z zasobów majątkowych Banku,
- jest definitywny, tj. wartość poniesionego wydatku nie jest Wnioskodawcy w jakikolwiek sposób zwracana,
- wydatek ponoszony jest w związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą (działalności bankową),
- jest ponoszony w celu uzyskania, zachowania lub zabezpieczenia przychodów,
- jest właściwie dokumentowany, oraz
- nie znajduje się w grupie wydatków, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów (art. 16 ustawy o CIT).
Dokonując szczegółowej analizy ostatniego ze wskazanych powyżej warunków, tj. przepisów wyłączających określone wydatki z kategorii kosztów uzyskania przychodów, zasadnym jest odwołanie się do artykułu 16 ust. 1 ustawy o CIT, w którym ustawodawca wymienił wydatki uznane za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów.
Artykuł 16 ust. 1 ustawy o CIT, zawiera zamknięty katalog tzw. kosztów negatywnych, tzn. kosztów rozpoznawanych rachunkowo, natomiast niestanowiących kosztów w rozliczeniu podatkowym. Koszty wymienione w tym przepisie z woli ustawodawcy nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodu, przy czym z racji na zamknięty charakter wyliczenia zawartego w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie można ich interpretować w sposób rozszerzający.
Ocena charakteru dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców i jej kwalifikacji prawnopodatkowej na gruncie art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT wymaga przeanalizowania kluczowych regulacji dotyczących Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
Otóż na mocy art. 14 ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy (t. j. Dz. U. 2024 poz. 1385 ze zm., dalej: „ustawa o wsparciu kredytobiorców”) utworzony został Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, będący swego rodzaju systemem wsparcia dla kredytobiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej i są zobowiązani do spłaty rat kredytu mieszkaniowego.
Wspomniany Fundusz utworzony został z dniem 5 grudnia 2015 r., wtedy to bowiem weszła częściowo w życie ustawa z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy, to znaczy wszedł w życie jej art. 14 (stanowiący stricte o Funduszu), art. 15 (stanowiący o Radzie Funduszu Wsparcia Kredytobiorców) oraz art. 25 (stanowiący o poinformowaniu przez Radę Funduszu kredytodawców o wysokości o wysokości i terminie wpłaty pierwszej składki do Funduszu w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie art. 14 i 15 tej ustawy).
Pozostałe przepisy tej ustawy weszły w życie z dniem 19 lutego 2016 r., w tym art. 16 ust. 2 tej ustawy stanowiący o wpłatach kredytodawców na Fundusz (korespondujący z art. 14 ust. 2 pkt 1 tej ustawy stanowiącym o tym, że Środki Funduszu pochodzą (m.in.) z wpłat kredytodawców, dokonywanych zgodnie z art. 16 ust. 2) oraz art. 24 wprowadzający nieistotną z punktu widzenia niniejszej sprawy zmianę w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślić w tym miejscu należy, że w art. 16 ust. 7 ustawy o wsparciu kredytobiorców przewidziano po upływie 6 miesięcy od 31 grudnia 2018 r. mechanizm zwrotu środków, które nie zostały użyte lub zarezerwowane na udzielenie wsparcia.
Istotna zmiana w ww. przepisach została wprowadzona ustawą z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy o wsparciu kredytobiorców znajdujących się w trudnej sytuacji finansowej, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy oraz niektórych innych ustaw. Ustawą tą wprowadzono z dniem 1 stycznia 2020 r. istotne zmiany do ustawy o wsparciu kredytobiorców, przy czym z punktu widzenia analizowanej sprawy istotna jest nowelizacja art. 14 ust. 2 pkt 1, art. 16, wprowadzenie do ustawy art. 16a oraz wprowadzenie do ustawy o CIT art. 16 ust. 1 pkt 76.
Przedmiotową nowelizacją zmieniono brzmienie art. 14 ust. 2 pkt 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, w efekcie czego przesądzając, że środki Funduszu Wsparcia Kredytobiorców pochodzą z wpłat kredytodawców, dokonywanych zgodnie z art. 16a ust. 1 (przed nowelizacją dokonywanych zgodnie z art. 16 ust. 2).
Do ustawy został również dodany art. 16a stanowiący o kwartalnych wpłatach dokonywanych przez kredytodawców.
Zgodnie ww. przepisem:
Na Fundusz składają się kwartalne wpłaty dokonywane przez kredytodawców.
Kolejne ustępy art. 16a określiły zasady ustalania wysokości wskazanych kwartalnych wpłat oraz zasady ich uiszczania. Jednocześnie na mocy art. 2 ww. ustawy nowelizującej (z dnia 4 lipca 2019 r.) w ustawie o CIT do art. 16 ust. 1 dodano pkt 76.
W myśl art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT:
Nie uważa się za koszty uzyskania przychodów: wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej (Dz. U. z 2022 r. poz. 298 i 1488).
Co istotne, zgodnie z art. 16a ust. 2b o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej:
Wysokość wpłat na Fundusz powinna zapewniać stałe utrzymanie środków Funduszu na poziomie zabezpieczającym bieżące realizowanie umów, o których mowa w art. 8 ust. 1
− czyli na wsparcie lub pożyczkę na spłatę zadłużenia, które przyznawane są odpowiednio na podstawie umowy o udzieleniu wsparcia lub umowy pożyczki na spłatę zadłużenia zawieranej przez kredytobiorcę z kredytodawcą.
Dodatkowo, ustawą z dnia 7 lipca 2022 r. o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom (Dz. U. z 2022 r., poz. 1448), która wprowadza, m.in. możliwość zawieszenia przez kredytobiorców spłaty kredytu hipotecznego udzielonego w walucie polskiej przez okres do ośmiu miesięcy w latach 2022 -2023 („wakacje kredytowe”), kredytodawcy na podstawie uchwały Rady Funduszu zobowiązani zostali do uiszczania dodatkowych wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców w celu zasilenia Funduszu dodatkowo kwotą 1,4 mld zł.
Zauważyć zatem należy, że Fundusz Wsparcia Kredytobiorców z uwagi na zmieniające się uwarunkowania społeczno-gospodarcze funkcjonuje w nowej formule. Powyższe jest reakcją na pogłębiający się kryzys w sektorze kredytów hipotecznych i umożliwia pozyskiwanie środków finansowych na prawidłowe funkcjonowanie Funduszu, stosownie do aktualnego zapotrzebowania.
Stosownie do art. 89 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom ustalono, że:
1. Do dnia 31 grudnia 2022 r. kredytodawcy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy zmienianej w art. 66 wnoszą dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ustawy zmienianej w art. 66, w łącznej kwocie 1 400 000 000 zł.
2. Terminy wpłat, o których mowa w ust. 1, oraz ich wysokość określa, w drodze uchwały, Rada Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Przepisy art. 16a ust. 2-2b i 4-6 ustawy zmienianej w art. 66, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się odpowiednio.
3. Do dochodzenia należności z tytułu wpłat, o których mowa w ust. 1, przepisy art. 17a ust. 1-3 ustawy zmienianej w art. 66 stosuje się odpowiednio.
Ustawą o finansowaniu wprowadzono zatem odrębny - od obowiązku wynikającego z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców - obowiązek „dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców”.
W efekcie przedmiotowej zmiany oprócz ciążącego dotychczas na kredytodawcach obowiązku dokonywania kwartalnych wpłat, o którym mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, został nałożony odrębny obowiązek wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu.
Wprawdzie obowiązek wynikający z art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców oraz obowiązek wynikający z art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu wykazują szereg cech wspólnych (ponoszone są przez te same podmioty, a więc kredytodawców w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 5 ustawy o wsparciu kredytobiorców. Wnoszone są na rzecz tego samego powołanego na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy o wsparciu Funduszu Wsparcia Kredytobiorców. Służą też temu samemu celowi tj. mają stanowić zasilenie Funduszu gwarantującego wsparcie finansowe osobom fizycznym zobowiązanym do spłaty kredytu mieszkaniowego, które znalazły się w trudnej sytuacji finansowej), jednakże stanowią one odrębne obowiązki (wynikające z odrębnych przepisów prawa).
Wskazana odrębność znajduje dodatkowe potwierdzenie w tym, że zgodnie z art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu „dodatkowych wpłat do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców”, wybrane przepisy art. 16a i 17a ustawy o wsparciu kredytobiorców stosuje się odpowiednio.
Jeżeli, zatem „dodatkowe wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców” byłyby opłatami, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy o wsparciu kredytobiorców, to nie tylko nie byłoby w ogóle konieczności wskazywania w przepisach zasadności stosowania art. 16a i 17a ustawy o wsparciu (skoro stanowiłoby to oczywistą konsekwencję tożsamości obu wpłat/obowiązków), a tym bardziej nie byłoby konieczności stosowania ich „odpowiednio”.
Powyższe rozważania są o tyle istotne, że analizowany w niniejszej sprawie i dotyczący wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT nie odnosi się do wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jako takich, lecz stricte do „wpłat na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o których mowa w art. 16a ust. 1 ustawy z dnia 9 października 2015 r. o wsparciu kredytobiorców (...)". Gdyby wolą ustawodawcy było objęcie wyłączeniem z kosztów uzyskania przychodów również dodatkowych wpłat, to niewątpliwie w ustawie o finansowaniu dokonałby stosownej zmiany brzmienia art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT (przykładowo wskazując, że chodzi o "wpłaty na Fundusz Wsparcia Kredytobiorców, o którym mowa w art. 14 ust. 1") albo w treści art. 89 ust. 2 i 3 ustawy o finansowaniu odesłałby do odpowiedniego stosowania art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT - czego jednak nie uczynił.
Odnosząc się do Państwa wątpliwości wskazać należy, że Dodatkowa wpłata do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców spełnia wszystkie przesłanki dla zaliczenia jej do kosztów uzyskania przychodów Banku, w szczególności.
- uiszczenie Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wiąże się z uszczupleniem majątku Banku, jako że Fundusz Wsparcia Kredytobiorców jest jednostką odrębną od Banku,
- poniesienie kosztów wynikających z Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców ma charakter definitywny tj. Dodatkowa wpłata faktycznie i definitywnie jest pokryta z majątku Banku,
- konieczność uiszczenia Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców pozostaje w ścisłym związku z prowadzoną przez Bank działalnością gospodarczą,
- uiszczanie Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców jest realizacją przez Bank ciążących na nim ustawowych obowiązków wynikających z charakteru prowadzonej działalności gospodarczej. Terminowe dokonywanie wpłat pozwala uniknąć negatywnych konsekwencji dla Banku przewidzianych w art. 138 ust. 3 Prawa bankowego, co tym samym przekłada się bezpośrednio na zachowanie albo zabezpieczenie przez Bank źródła jego przychodów,
- podstawa oraz wysokość uiszczanej Dodatkowej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wynika z dokumentów otrzymywanych przez Bank od Rady Funduszu Wsparcia Kredytobiorców.
Biorąc pod uwagę przedstawiony opis sprawy i obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa podatkowego należy stwierdzić, że Dodatkowa wpłata wnoszona do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców może zostać zaliczona przez Bank do kosztów uzyskania przychodów na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o CIT.
Wydatki, ponoszone przez Bank z tytułu tej wpłaty do Funduszu Wsparcia Kredytobiorców wnoszone na podstawie art. 89 ust. 1 ustawy o finansowaniu społecznościowym dla przedsięwzięć gospodarczych i pomocy kredytobiorcom nie są objęte wyłączeniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 pkt 76 ustawy o CIT.
W konsekwencji Państwa stanowisko należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
- stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia,
- zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji/stanu prawnego, który obowiązywał w dniu wniesienia wniosku.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie ze stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego) podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W odniesieniu do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych należy stwierdzić, że zostały wydane w indywidualnych sprawach i nie są wiążące dla organu wydającego przedmiotową interpretację. Powołane interpretacje nie stanowią źródła prawa, wiążą strony w konkretnej indywidualnej sprawie, więc zawartych w nich stanowisk organów podatkowych nie można wprost przenosić na grunt innej sprawy. Każdą sprawę organ jest zobowiązany rozpatrywać indywidualnie.
Odnosząc się natomiast do przywołanych przez Państwa wyroków należy zaznaczyć, że orzeczenia sądowe są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Natomiast organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkuje się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art 14k–14n nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej::
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.). Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.

