Interpretacja indywidualna z dnia 24 kwietnia 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.282.2026.2.MG
Zwrot odzyskanych własnych środków z unieważnionej umowy kredytowej oraz odsetki ustawowe za opóźnienie wypłaty tych świadczeń są neutralne podatkowo; natomiast zaniechanie poboru podatku z rozporządzenia Ministra Finansów nie znajduje zastosowania do zwrotu rat kapitałowych.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest:
-nieprawidłowe - w części dotyczącej zastosowania rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe;
-prawidłowe - w pozostałym zakresie.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
26 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 26 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 17 marca 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
W dniu 19 czerwca 2007 r. zawarł Pan z Bankiem umowę kredytu hipotecznego nr na cele mieszkaniowe (zakup lokalu mieszkalnego). W związku z wadliwością umowy, wystąpił Pan na drogę sądową. Sąd Okręgowy wyrokiem z dnia 19 lutego 2025 r. ustalił nieważność umowy oraz zasądził na Pana rzecz kwoty wpłacone tytułem rat kapitałowo-odsetkowych, ubezpieczenia niskiego wkładu (UNW) oraz ustawowe odsetki za opóźnienie od dnia 20 czerwca 2023 r. do dnia zapłaty, a także zwrot kosztów procesu.
W dniu 26 lutego 2026 r. Strony zawarły porozumienie kompensacyjne w celu zakończenia sporu. W porozumieniu tym:
1. Potwierdzono kwotę Pana wpłat (raty kapitałowo-odsetkowe) w PLN i CHF.
2. Potwierdzono kwotę kapitału wypłaconego przez Bank w PLN.
3. Dokonano umownego potrącenia (kompensaty) wierzytelności Banku o zwrot kapitału z Pana wierzytelnościami o zwrot rat oraz odsetek za opóźnienie i opłaty ubezpieczenia niskiego wkładu (UNW).
4. Po dokonaniu potrącenia, Bank zobowiązał się do wypłaty na Pana rzecz kwoty nadpłaty w PLN oraz kwoty w PLN tytułem kosztów procesu.
5. Bank zobowiązał się do cofnięcia apelacji, co skutkuje prawomocnością wyroku ustalającego nieważność umowy.
Uzupełnienie opisu zdarzenia przyszłego
1.Co wchodzi w skład kwoty, którą Bank zobowiązał się zapłacić na Pana rzecz, w szczególności, czy będzie to:
− zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty rat kredytowo-odsetkowych, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursów waluty przyjętych w ugodzie zostały uznane za nadpłatę kredytu
- zwrot środków wpłaconych wcześniej do banku, które zostały w ugodzie uznane za nienależne bankowi z innych powodów (jakich);
Odpowiedź: Zgodnie z podpisanym w dniu 26 lutego 2026 r. porozumieniem z Bankiem - strony rozliczyły wszystkie wzajemne roszczenia Stron wynikające z Umowy Kredytu jak i Wyroku:
"6. Do dnia zawarcia Porozumienia Klient na podstawie Umowy Kredytu wpłacił na rzecz Banku kwotę (...) PLN oraz (...) CHF (która to kwota wg kursu średniego franka szwajcarskiego ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski na dzień 25.02.2026 r. w wysokości 4,6225 wynosi (...) PLN) tytułem rat kapitałowo – odsetkowych. Łączna wysokość wierzytelności Klienta wynosi (...) PLN.
7. Na podstawie Umowy Kredytu Bank wypłacił Klientowi kapitał w kwocie (...) PLN.
8. Strony uznają, że na dzień poprzedzający zawarcie niniejszego Porozumienia Klientowi przysługuje od Banku również kwota (...) PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie, kwota (...) PLN tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu oraz kwota (...) PLN tytułem kosztów procesu.
9. Mając na uwadze powyższe, w celu kompleksowego uregulowania rozliczeń stron wynikających z Umowy Kredytu uznanej za nieważną i Wyroku, Strony zgodnie oświadczają, że:
1) uznają wzajemnie swoje wierzytelności, o których mowa w pkt 6-8 powyżej;
2) dokonują zgodnego rozliczenia wzajemnych wierzytelności określonych odpowiednio w pkt. 6-7 oraz pkt. 8 w zakresie kwoty ... PLN tytułem odsetek ustawowych za opóźnienie oraz kwoty (...) PLN tytułem ubezpieczenia niskiego wkładu poprzez ich umowne potrącenie,
3) na skutek dokonanego potrącenia Bank jest zobowiązany do zapłaty na rzecz Klienta kwoty (...) PLN oraz kwoty (...) PLN tytułem kosztów procesu, którą zobowiązuje się zapłacić w terminie 30 dni od dnia zawarcia Porozumienia"
2. Czy Bank zwrócił Panu koszty procesu w kwocie faktycznie przez Pana poniesionej, czy w kwocie wyższej bądź niższej?
Odpowiedź: Bank zwrócił koszty procesu w zgodnie z wyrokiem Sądu:
"O kosztach procesu Sąd orzekł na podstawie art. 98 § 1 i 3 k.p.c., stosownie do jego wyniku. Pozwany przegrał sprawę w całości, a zatem zobowiązany jest zwrócić powodowi poniesione przez niego koszty procesu, w postaci: wynagrodzenia zawodowego pełnomocnika (w kwocie ... zł), opłaty stałej od pozwu (.... zł), opłaty od pełnomocnictwa (... zł)".
Całkowite koszty procesu poniesione przez Pana były w kwocie wyższej niż zasądzone przez Sąd, gdyż wynagrodzenie Kancelarii świadczącej pomoc prawną miało zgodnie z umową model mieszany, zgodnie z którym:
"Zleceniodawca zapłaci na rzecz Zleceniobiorcy wynagrodzenie podstawowe za czynności związane z prowadzeniem postępowania polubownego i sądowego, aż do prawomocnego rozstrzygnięcia (dwie instancje) oraz egzekucję roszczeń zasądzonych wyrokiem:
a) kwotę (...) zł brutto płatne w terminie 7 dni od podpisania umowy
a nadto
b) w sposób uzależniony od rezultatu: (...) % uzyskanych przez Zleceniodawcę korzyści, przez co należy rozumieć korzyści wyrażone kwotowo, jakie w wyniku określonego rozwiązania polubownego lub sądowego, wyrażonego w dowolnej formie (aneks, nowa umowa, ugoda, wyrok itp.) odniesie Zleceniodawca. Korzyści należy obliczyć poprzez porównanie sytuacji ekonomicznej Zleceniodawcy w przypadku osiągnięcia rozwiązania ugodowego z sytuacją, gdyby takiego rozwiązania nie było, nie więcej jednak niż (...) zł brutto.
Przykład: dochodzi do uznania umowy za nieważną, za korzyści należy wówczas uznawać różnicę między tym, co Zleceniodawcy pozostało do spłaty względem Banku na zasadzie bezpodstawnego wzbogacenia, a tym, co hipotetycznie pozostałoby mu do spłaty, gdyby umowa dalej obowiązywała, przyjmując, że ustalenie parametrów (kurs walutowy) do wyliczenia tej hipotetycznej kwoty następowałoby na datę zawarcia niniejszej Umowy.
c) koszty zastępstwa procesowego zasądzone w postępowaniu sądowym oraz egzekucyjnym od strony przeciwnej"
Pytanie
Czy otrzymane przez Pana od Banku kwoty, stanowiące nadpłatę ponad wypłacony kapitał kredytu (obejmujące zwrot rat kapitałowo-odsetkowych, zwrot ubezpieczenia niskiego wkładu, odsetki ustawowe za opóźnienie) oraz zwrot kosztów procesu, podlegają opodatkowaniu zgodnie z art. 11 ust. 1 i z art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych?
Pana stanowisko w sprawie
Pana zdaniem, otrzymane kwoty nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z następujących przyczyn:
1. Zwrot rat kapitałowo-odsetkowych oraz opłat (ubezpieczenie niskiego wkładu UNW)
Zgodnie z art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, przychodami są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne. Jednak w przypadku unieważnienia umowy kredytu, zwrot wpłaconych rat i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego (ubezpieczenie niskiego wkładu UNW) stanowi tzw. zwrot świadczenia nienależnego (art. 410 Kodeksu cywilnego).
Odzyskuje Pan jedynie własne środki, które wcześniej wpłacił do Banku bez podstawy prawnej. Nie następuje tu zatem przyrost majątku (przysporzenie), a jedynie restytucja (przywrócenie) stanu posiadania sprzed zawarcia nieważnej umowy. Jest to zdarzenie neutralne podatkowo.
2. Odsetki ustawowe za opóźnienie
Odsetki te mają charakter odszkodowawczy – stanowią zryczałtowaną rekompensatę za to, że nie mógł Pan korzystać ze swoich pieniędzy. Odsetki ustawowe ze względu na fakt, iż są związane z opóźnieniem zwrotu świadczeń niepodlegających opodatkowaniu, korzystają ze zwolnienia opartego na art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ponadto, w przypadku ugód dotyczących kredytów mieszkaniowych, często stosuje się przez analogię zaniechanie poboru podatku na podstawie Rozporządzenia Ministra Finansów (jeśli dotyczy to jednego kredytu na jeden lokal mieszkalny).
3. Koszty procesu
Zwrot kosztów procesu (w tym zastępstwa procesowego) jest dla podatnika neutralny. Najpierw Pan musiał te koszty ponieść, aby dochodzić swoich praw, a ich zwrot jedynie wyrównuje uszczerbek w jego majątku powstały na skutek konieczności prowadzenia sporu sądowego.
Podsumowując, otrzymana kwota nadpłaty wraz z odsetkami i kosztami procesu nie stanowi dochodu w rozumieniu ustawy o PIT, ponieważ nie prowadzi do definitywnego Pana wzbogacenia, a jedynie do zwrotu nienależnie pobranych od niego środków.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Stosownie do art. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Ustawa reguluje opodatkowanie podatkiem dochodowym dochodów osób fizycznych oraz daninę solidarnościową.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy.
Zakresem zastosowania tego przepisu są objęte sytuacje, w których spełnione są łącznie następujące warunki:
- podatnik uzyskał przychód, a więc przysporzenie majątkowe i jednocześnie
- przychód ten „wynika z czynności, które nie mogą być przedmiotem skutecznej prawnie umowy”, czyli wykazuje związek przyczynowo-skutkowy z taką czynnością, ma swoje źródło w takiej czynności.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 cytowanej ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Z informacji przedstawionych przez Pana wynika, że zawarł Pan porozumienie, na mocy którego dojdzie do rozliczenia wzajemnych roszczeń, wypłaty odsetek oraz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego.
Powziął Pan wątpliwość, czy wypłacone na podstawie porozumienia kwoty będą stanowić przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Rozliczenie wzajemnych roszczeń
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Pana skutki podatkowe z tytułu rozliczenia roszczeń
Jak wynika z opisu sprawy, w wyniku porozumienia dojdzie do potrącenia Pana roszczenia z roszczeniem Banku, a na skutek tej czynności Bank zwróci Panu pozostałą kwotę przysługującego Panu roszczenia.
Taki zwrot nie spełnia zatem celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu ponad roszczenie, które przysługiwało Bankowi.
Taka wypłata będzie więc kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Tym samym - nie będzie na Panu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
W tej kwestii Pana stanowisko jest prawidłowe.
Skutki podatkowe wypłaty odsetek
Instytucję prawną odsetek za zwłokę reguluje art. 481 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.), zgodnie z którym:
Jeżeli dłużnik opóźnia się ze spełnieniem świadczenia pieniężnego, wierzyciel może żądać odsetek za czas opóźnienia, chociażby nie poniósł żadnej szkody i chociażby opóźnienie było następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.
Nie każde odsetki otrzymane przez osoby fizyczne podlegają opodatkowaniu. Ustawodawca przewidział w niektórych sytuacjach, w odniesieniu do odsetek, możliwość zwolnienia od podatku dochodowego. Takie zwolnienie przysługuje wyłącznie wówczas, gdy przepis omawianej ustawy zawiera w tym przedmiocie wyraźne postanowienie.
Ustawą z 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2021 r. poz. 2105) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wprowadzono art. 21 ust. 1 pkt 95b, który ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2021 r.
Zgodnie z ww. przepisem:
Wolne od podatku dochodowego są: odsetki z tytułu nieterminowej wypłaty należności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym, wolnych od podatku dochodowego lub od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Przepis art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zwalnia zatem z opodatkowania wszelkie odsetki za opóźnienie wypłacone w związku ze świadczeniami, które nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Skoro zwrot wpłaconych przez Pana środków tytułem wykonania umowy kredytu nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, to wypłacone z tego tytułu odsetki podlegają zwolnieniu z opodatkowania na mocy art. 21 ust. 1 pkt 95b ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zatem Pana stanowisko w tej części również jest prawidłowe.
Wyjaśniam, że rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.) dotyczy wymienionych w nim kwot powstałych w związku z umorzeniem i otrzymanych świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
Rozporządzenie Ministra Finansów odnosi się do kwot umorzonych, a nie do odsetek ustawowych za opóźnienie.
Zatem w tej sprawie ww. rozporządzenie nie ma zastosowania.
W konsekwencji Pana stanowisko w tej części, z uwagi na błędną argumentację, należało uznać za nieprawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów postępowania
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. ustawy Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda. Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu kosztów postępowania nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Z wniosku wynika, że całkowite koszty procesu poniesione przez Pana były w kwocie wyższej niż zasądzone przez Sąd.
W takim wypadku kwota ta stanowi jedynie zwrot poniesionych wcześniej wydatków – nie jest więc dochodem podlegającym opodatkowaniu. Dla celów podatkowych otrzymana kwota tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego jest obojętna podatkowo.
W konsekwencji zwrot kosztów postępowania poniesionych przez Pana nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Pana stanowisko w tym zakresie jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też, tutejszy Organ nie odniósł się do kwot i wyliczeń wskazanych we wniosku.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.).
Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…).
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA).
Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego.
Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
