tematy:

Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT2-3.4011.269.2026.1.AK

Kwoty zwrotu nadpłaty oraz dodatkowej kwoty pieniężnej, otrzymane w ramach ugody z bankiem dotyczącym kredytu, nie stanowią przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu, jeżeli nie przewyższają uprzednio poniesionych przez kredytobiorców wydatków.

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

17 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowana będąca stroną postępowania: ...

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania: ...

3. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania: ...

Opis stanu faktycznego

Pani AA, Pan BA oraz Pani CC (dalej łącznie: „Wnioskodawcy” lub „Kredytobiorcy”) są osobami fizycznymi, polskimi rezydentami podatkowymi, podlegającymi w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu.

Wnioskodawcy zawarli z ... umowę kredytu mieszkaniowego indeksowanego/denominowanego do waluty CHF (dalej: „Umowa”). Kwota kredytu (kapitał) stanowiła sumę kwot wypłaconych tytułem kredytu i wynosiła 611 513,00 zł.

W okresie wykonywania Umowy Wnioskodawcy dokonywali systematycznej spłaty zobowiązania wobec Banku. Z zestawienia historii spłat sporządzonego przez Bank wynika, że w okresie od dnia 28 lipca 2008 r. do dnia 12 maja 2025 r. Wnioskodawcy spełnili na rzecz Banku świadczenia pieniężne w łącznej wysokości 1 077 826,71 zł, w tym:

-879 808,91 zł – tytułem spłaty kapitału kredytu,

-197 434,68 zł – tytułem spłaty odsetek,

-583,12 zł – tytułem odsetek karnych.

W związku ze sporem dotyczącym ważności oraz skuteczności postanowień Umowy kredytu indeksowanego do waluty CHF pomiędzy stronami zawisł spór sądowy. W toku postępowania strony podjęły negocjacje ugodowe, które doprowadziły do zawarcia ugody z ... (dalej: „Ugoda”).

Na podstawie Ugody strony dokonały kompleksowego rozliczenia wzajemnych roszczeń wynikających z Umowy kredytu.

Ugoda przewiduje zasadniczo cztery rodzaje świadczeń po stronie Banku na rzecz Wnioskodawców:

1. umorzenie części zadłużenia kredytowego,

2. zwrot nadpłaty dokonanej przez kredytobiorców,

3. wypłatę dodatkowej kwoty pieniężnej na rzecz kredytobiorców,

4. zwrot kosztów postępowania poniesionych przez kredytobiorców.

Ad 1. Umorzenie części zadłużenia kredytowego

Z treści ust. 10 Ugody wynika, że Bank zwalnia Kredytobiorców z długu (umarza zadłużenie Kredytobiorców) w kwocie 264 991,95 zł, na którą to kwotę składa się: 264 208,82 zł kapitału, 567,77 zł odsetek zapadłych niespłaconych oraz 215,05 zł odsetek od zadłużenia nieprzeterminowanego. Kredytobiorcy przyjęli ww. zwolnienie z długu.

Biorąc pod uwagę fakt, że Kredytobiorcy nie spełniali przesłanek do zastosowania zwolnienia (zaniechania poboru podatku) w oparciu o Rozporządzenie Ministra Finansów dotyczące zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w odniesieniu do Kredytobiorców powstał przychód podatkowy w kwocie 264 991,95 zł. Z uwagi na to, że nieruchomość, na którą wzięty został kredyt, na moment zawarcia Ugody, należała w: 50% do małżeństwa A oraz w 50% do Pani CC, przychód podatkowy powstał w odpowiedniej wysokości, tj. w wysokości 66 247,99 zł wobec Pani AA (25%), w wysokości 66 247,99 zł wobec Pana BA (25%) oraz 132 495,98 zł wobec Pani CC (50%). Ta kwestia nie jest przedmiotem zapytania w nin. wniosku.

Ad 2. Zwrot nadpłaty dokonanej przez kredytobiorców oraz

Ad 3. Wypłata dodatkowej kwoty pieniężnej na rzecz kredytobiorców

Z treści ust. 8 Ugody wynika, że po przewalutowaniu kredytu (w wyniku zawarcia Ugody) powstała nadpłata należna Kredytobiorcom w wysokości 222 902,82 zł, z czego 205 267,77 zł to kwota kapitału oraz 17 635,05 zł to odsetki. Bank, w oparciu o ust. 9 Ugody zobowiązał się zapłaty tej kwoty na rzecz Kredytobiorców w odpowiednich proporcjach, tj. w wysokości 55 725,71 zł na rzecz Pani AA (25%), w wysokości 55 725,71 zł na rzecz Pana BA (25%) oraz w wysokości 111 451,41 zł na rzecz Pani CC (50%).

Dodatkowo, w wyniku negocjacji postanowień Ugody, Bank przyznał dodatkową kwotę pieniężną na rzecz Kredytobiorców w wysokości 172 041,85 zł (ust. 18 pkt 4) Ugody) i zobowiązał się do jej wypłaty na rzecz Kredytobiorców w odpowiednich proporcjach, tj. w wysokości 43 010 zł na rzecz Pani AA (25%), w wysokości 43 010 zł na rzecz Pana BA (25%) oraz w wysokości 86 021,85 zł na rzecz Pani CC (50%).

Treść Ugody nie zawiera szczegółowych zapisów dot. konkretnych elementów rozliczenia. W toku negocjacji nad Ugodą, Wnioskodawcy podejmowali próby doprecyzowania struktury rozliczeń, jednak Bank nie wyraził zgody na modyfikację stosowanego przez siebie wzorca ugody, wskazując, że dokumenty tego rodzaju sporządzane są według jednolitych schematów stosowanych wobec wielu kredytobiorców.

Pomimo braku szczegółowego rozbicia poszczególnych świadczeń w treści Ugody, z dokumentów bankowych oraz z zestawienia historii spłat wynika jednoznacznie, że łączna wartość świadczeń otrzymanych przez wszystkich Wnioskodawców od Banku na podstawie Ugody (tj. Ad 2 – zwrot nadpłaty oraz Ad 3 – dodatkowa kwota) uwzględniając także kwotę udzielonego kredytu wraz z odsetkami, nie przewyższa łącznej wartości świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu.

W konsekwencji rozliczenia wynikające z Ugody (Ad 2 – zwrot nadpłaty oraz Ad 3 – dodatkowa kwota) stanowią ekonomicznie częściowy zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Kredytobiorców na rzecz Banku, a nie świadczenie prowadzące do powstania po stronie Wnioskodawców przysporzenia majątkowego przekraczającego wartość uprzednio poniesionych przez nich wydatków.

Wnioskodawcy są w stanie wykazać powyższe okoliczności w toku ewentualnego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez przedstawienie dokumentów bankowych potwierdzających historię spłat kredytu.

Te dwie kwoty dotyczą zapytania w nin. wniosku.

Ad 4. Zwrot kosztów procesu

Bank zobowiązał się ponadto do zwrotu kosztów procesu, lecz ta kwestia nie jest przedmiotem nin. wniosku.

Ugoda wyczerpuje wszelkie roszczenia stron wynikające z Umowy kredytu.

Wszystkie kwoty wynikające z Ugody Wnioskodawcy otrzymali od Banku przelewem na rachunek bankowy jeszcze w 2025 r.

Pytania

1.Czy po stronie Wnioskodawców powstanie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem w ramach Ugody zwrotu w postaci nadpłaty dokonanej przez Kredytobiorców (kwota wskazana w Ad 2 opisu stanu faktycznego)?

2.Czy po stronie Wnioskodawców powstanie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem przez Kredytobiorców w ramach Ugody dodatkowej kwoty (kwota wskazana w Ad 3 opisu stanu faktycznego)?

Państwa stanowisko w sprawie

1. W ocenie Wnioskodawcy, nie powstanie po ich stronie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem w ramach Ugody zwrotu w postaci nadpłaty dokonanej przez Kredytobiorców (kwota wskazana w Ad 2 opisu stanu faktycznego). W ocenie Wnioskodawców, otrzymana nadpłata w części stanowiącej zwrot nadpłaconych świadczeń (kapitału i odsetek) – nie stanowi przychodu podatkowego, gdyż jest to jedynie zwrot własnych środków wcześniej nienależnie pobranych przez Bank.

2. W ocenie Wnioskodawcy, nie powstanie po ich stronie obowiązek rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w związku z otrzymaniem przez nich w ramach Ugody kwoty dodatkowej (kwota wskazana w Ad 3 opisu stanu faktycznego). W ocenie Wnioskodawców, otrzymana kwota dodatkowa stanowi analogicznie zwrot nadpłaconych świadczeń, a z łącznego zestawienia historii spłat wynika jednoznacznie, że łączna wartość świadczeń otrzymanych przez wszystkich Wnioskodawców od Banku na podstawie Ugody, nie przewyższa łącznej wartości świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu. Tym samym, w ocenie Wnioskodawców kwota dodatkowa jest de facto ekonomicznie częściowym zwrotem świadczeń uprzednio spełnionych przez Kredytobiorców na rzecz Banku, a nie świadczeniem prowadzącym do powstania po stronie Wnioskodawców przysporzenia majątkowego przekraczającego wartość uprzednio poniesionych przez nich wydatków.

Uzasadnienie do pytania 1

Kwestia zwrotu nadpłaconych rat kapitałowo-odsetkowych.

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm. dalej: „Ustawa o PIT”):

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

W myśl art. 9 ust. 1a Ustawy o PIT:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j -30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 Ustawy o PIT:

Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Jak stanowi art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT:

Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei zdefiniowany został w art. 11 ust. 1 Ustawy o PIT jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o PIT można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też, gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

W myśl art. 20 ust. 1 Ustawy o PIT:

Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Powyższe oznacza, że nie każda otrzymana przez podatnika kwota i nie każde uzyskane przez niego świadczenie prowadzi do powstania po jego stronie przychodu podatkowego dla celów PIT. Dla rozpoznania przychodu podatkowego w rozumieniu Ustawy o PIT nie jest bowiem wystarczające zidentyfikowanie strumienia pieniężnego, który płynie w kierunku podatnika lub świadczenia niepieniężnego, które jest przez niego otrzymywane. Konieczne jest przy tym również ustalenie, że mamy do czynienia ze świadczeniem, które powoduje rzeczywiste wzbogacenie się podatnika (przyrost w jego majątku).

Stanowisko takie potwierdzają sądy administracyjne oraz organy podatkowe. Przykładowo:

-wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 listopada 2018 r. sygn. akt II FSK 799/18: „Mimo, że nie wynika to wprost z brzmienia przepisu art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Przychód jest bowiem w istocie określonym przyrostem majątkowym, a zatem jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny”.

-interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 2 grudnia 2022 r. nr 0114-KDIP3-2.4011.965.2022.1JK3: „Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny”.

-interpretacja indywidualna Dyrektora KIS z 3 marca 2022 r. nr 0113-KDIPT2-1.4011.905.2021.5.MAP: „do przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiemdochodowym nie zalicza się kwot uzyskanych z tytułu różnego rodzaju zwrotów nakładówwłasnych poczynionych za inny podmiot, pod warunkiem, że ów zwrot rzeczywiście odpowiada kwocie uprzednio poniesionych nakładów”.

Powyższe rozstrzygnięcia potwierdzają, że pomimo literalnego brzmienia przepisu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT – zgodnie z którym za przychody uważa się wszelkie pieniądze, wartości pieniężne czy wartość świadczeń w naturze oraz nieodpłatnych świadczeń otrzymanych przez podatnika – nie każda kwota czy wartość otrzymana przez podatnika skutkuje powstaniem po jego stronie przychodu podatkowego podlegającego opodatkowaniu PIT.

Otrzymanie kredytu lub pożyczki i ich spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są neutralne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Do powstania przychodu podatkowego skutkującego realnym przysporzeniem majątkowym nie prowadzi natomiast zwrot wydatków poniesionych pierwotnie przez podatnika i następnie mu zwróconych. W takiej sytuacji koszty są w pierwszej kolejności ponoszone (finansowane) z własnych środków podatnika, a następnie zwracane na jego rzecz – a w konsekwencji po jego stronie nie powstaje przysporzenie majątkowe, lecz jedynie „wyrównanie”, w całości lub w części, wcześniejszego uszczuplenia jego majątku.

Na brak przysporzenia majątkowego w takich sytuacjach wskazywały sądy administracyjne. Przykładowo:

-wyrok NSA z 31 sierpnia 2017 r. sygn. akt II FSK 2253/15: „Opodatkowaniu podlega wyłącznie definitywne przysporzenie (art. 1, art. 9 ust. 1 i 2 u.p.d.o.f.), a w przypadku zwrotu już poniesionego wydatku nie dochodzi do zwiększenia aktywów (podatnik odzyskuje aktywa, które wcześniej posiadał). Nie ma więc przedmiotu opodatkowania”.

Kwota nadpłaty od Banku (kwota wskazana w Ad 2 w opisie stanu faktycznego), stanowiąca różnicę pomiędzy sumą świadczeń spełnionych przez Wnioskodawców na rzecz Banku na podstawie Umowy, a kwotą wypłaconego przez Bank kapitału kredytu, stanowi wyłącznie „wyrównanie” i zwrócenie poniesionych przez Wnioskodawcę w przeszłości wydatków, które zapłaciła ona ze swoich własnych środków. Kwota ta nie powoduje więc faktycznego przyrostu majątku Wnioskodawców, a tylko prowadzi do „zrekompensowania” wcześniejszego zmniejszenia tego majątku. W konsekwencji, nie spełnia ona warunków koniecznych do uznania jej za zwiększenie majątku podatnika – ani przez zwiększenie jego aktywów, ani też poprzez zmniejszenie jego pasywów czy zobowiązań.

Przykładowo w interpretacji indywidualnej z 27 marca 2023 r. nr 0113-KDIPT2-2.4011.72.2023.2.DA, Dyrektor KIS wskazał, że: „(...) Sąd Apelacyjny (...) oddalił apelację Banku i zasądził na Pana rzecz kwotę (...) wraz z odsetkami od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty – tytułem zwrotu kosztów postępowania apelacyjnego. Wobec tego, w ramach rozliczeń z Bankiem zwrócono Panu wszystkie wpłacone przez Pana a nadpłacone raty kapitałowo-odsetkowe ponad kwotę wypłaconego kapitału kredytu oraz inne kwoty (np. koszty zastępstwa procesowego, opłaty sądowe, skarbowe, odsetki od zasądzonej kwoty). Bank zachował kwotę wypłaconego kapitału kredytu. (...) otrzymanie przez Pana środków pieniężnych tytułem zwrotu nienależnie pobranych przez Bank świadczeń nie jest Pana przychodem. Czynność ta nie spowodowała uzyskania przez Pana przysporzenia majątkowego, wzrostu Pana majątku. Otrzymana przez Pana kwota to zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacił Pan wcześniej do Banku. (...) Tym samym, nie ma Pan obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych”.

Zatem, w związku z zawarciem Ugody i otrzymaniem nadpłaty (kwota Ad 2 wskazana w opisie stanu faktycznego) od Banku stanowiącej różnicę pomiędzy sumą świadczeń spełnionych przez Wnioskodawców na rzecz Banku na podstawie Umowy a kwotą wypłaconego przez Bank kapitału kredytu, po stronie Wnioskodawców nie powstaje przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT.

Biorąc pod uwagę zatem kwotę wypłaconego kapitału z tytułu udzielenia kredytu (611 513,00 zł), kwotę otrzymanej nadpłaty (222 902,82 zł) oraz dodatkową kwotę wypłaconą na rzecz Kredytobiorców (172 041,85 zł), co łącznie daje kwotę – 1 006 457,67 zł, kwota ta jest wciąż niższa niż łączna kwota wpłacona przez Kredytobiorców w toku trwania całej umowy Kredytu, która to kwota wynika z zestawienia z Banku, tj. 1 077 826,71 zł.

Reasumując, w ocenie Wnioskodawców, otrzymanie przez nich w ramach Ugody z Bankiem kwoty nadpłaty (kwota Ad 2. wskazana w opisie stanu faktycznego) nie powoduje po ich stronie obowiązku rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych, gdyż nie powstaje przychód, jako że jest to zwrot nadpłaconych przez Wnioskodawców rat kapitałowo-odsetkowych.

Uzasadnienie do pytania 2

Kwota dodatkowa

Analogiczna argumentacja znajduje zastosowanie również w odniesieniu do pytania nr 2 dotyczącego skutków podatkowych otrzymania przez Wnioskodawców w ramach Ugody dodatkowej kwoty wskazanej w Ad 3 opisu stanu faktycznego. W ocenie Wnioskodawców, własne stanowisko w zakresie tego zagadnienia pozostaje w pełni tożsame z argumentacją przedstawioną powyżej w odniesieniu do pytania nr 1. Oznacza to, że także w tym przypadku brak jest podstaw do uznania, że po stronie Wnioskodawców powstaje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o PIT, albowiem otrzymana kwota nie prowadzi do powstania definitywnego przysporzenia majątkowego po stronie Wnioskodawców.

Jak wskazano wyżej, warunkiem uznania określonego świadczenia za przychód podatkowy jest wystąpienie realnego i trwałego wzbogacenia podatnika, polegającego na zwiększeniu jego aktywów lub zmniejszeniu jego zobowiązań. Tymczasem w analizowanym stanie faktycznym taka sytuacja nie zachodzi. Treść Ugody zawartej pomiędzy Wnioskodawcami a Bankiem nie zawiera szczegółowych zapisów dotyczących struktury poszczególnych elementów rozliczenia pomiędzy stronami. W toku negocjacji nad Ugodą Wnioskodawcy podejmowali próby doprecyzowania sposobu kalkulacji poszczególnych świadczeń, w szczególności poprzez wskazanie, jaka część świadczenia odpowiada zwrotowi nadpłat, a jaka ewentualnie stanowi inne elementy rozliczenia. Bank nie wyraził jednak zgody na wprowadzenie zmian do stosowanego przez siebie wzorca ugody, wskazując, że dokumenty tego rodzaju sporządzane są według jednolitych schematów stosowanych wobec wielu kredytobiorców i nie przewidują indywidualnego rozbicia poszczególnych elementów rozliczeń. Brak szczegółowego wyszczególnienia poszczególnych świadczeń w treści Ugody nie oznacza jednak, że otrzymana przez Wnioskodawców dodatkowa kwota stanowi nowe, odrębne przysporzenie majątkowe. Z dokumentów bankowych oraz z zestawienia historii spłat kredytu wynika bowiem jednoznacznie, że łączna wartość świadczeń otrzymanych przez wszystkich Wnioskodawców od Banku na podstawie Ugody – obejmująca zarówno zwrot nadpłaty wskazany w Ad 2 opisu stanu faktycznego, jak i dodatkową kwotę wskazaną w Ad 3 – przy uwzględnieniu także kwoty udzielonego kredytu, nie przewyższa łącznej wartości świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Wnioskodawców na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu.

W konsekwencji należy uznać, że rozliczenia wynikające z Ugody mają charakter wyłącznie kompensacyjny i prowadzą jedynie do częściowego wyrównania uszczuplenia majątkowego, które nastąpiło po stronie Wnioskodawców w związku z wykonywaniem Umowy kredytu.

Z ekonomicznego punktu widzenia zarówno zwrot nadpłaty, jak i otrzymana dodatkowa kwota stanowią więc element jednego rozliczenia pomiędzy stronami i w istocie są zwrotem środków wcześniej uiszczonych przez Kredytobiorców na rzecz Banku w toku spłaty kredytu. Skoro zatem łączna wartość świadczeń otrzymanych przez Wnioskodawców nie przekracza wartości środków uprzednio przez nich zapłaconych na rzecz Banku, nie można mówić o powstaniu po ich stronie przysporzenia majątkowego, lecz jedynie o częściowym odzyskaniu własnych środków. W konsekwencji również kwota wskazana w Ad 3 opisu stanu faktycznego nie spełnia przesłanek uznania jej za przychód podatkowy w rozumieniu ustawy o PIT.

Wnioskodawcy podkreślają przy tym, że są w stanie wykazać powyższe okoliczności w toku ewentualnego postępowania dowodowego, w szczególności poprzez przedstawienie dokumentów bankowych potwierdzających historię spłat kredytu oraz zestawienia rozliczeń dokonanych pomiędzy stronami na podstawie Ugody. Dokumenty te pozwalają w sposób jednoznaczny ustalić relację pomiędzy łączną wartością świadczeń spełnionych przez Wnioskodawców na rzecz Banku a świadczeniami otrzymanymi w ramach Ugody, potwierdzając, że rozliczenia te nie prowadzą do powstania po stronie Wnioskodawców jakiegokolwiek dodatkowego, definitywnego przysporzenia majątkowego. W konsekwencji, podobnie jak w przypadku zwrotu nadpłaty wskazanego w Ad 2 opisu stanu faktycznego, również otrzymanie dodatkowej kwoty wskazanej w Ad 3 nie powoduje po stronie Wnioskodawców obowiązku rozliczenia i zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.

Mając na uwadze powyższe, stanowisko przedstawione przez Wnioskodawców zasługuje na uznanie za prawidłowe.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania. Regułą jest, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, wyjątkiem zaś jest sytuacja, gdy dochód opodatkowaniu nie podlega. Wyjątki od omawianej zasady dotyczą:

-dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21, 52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz

-dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

-pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;

-pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy:

Źródłami przychodów są inne źródła.

Przychody z poszczególnych źródeł przychodów i zasady ich ustalania zostały uregulowane w art. 12-20 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ww. ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Skutki podatkowe zwrotu przez bank ustalonej kwoty

Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Jak stanowi art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia, itp.

Zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody. W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Jeżeli kredytobiorcy ponoszą solidarną odpowiedzialność za zobowiązania wynikające z umowy kredytowej, czyli zgodnie z umową kredytobiorcy odpowiadają solidarnie za kredyt, to podatnik jako kredytobiorca solidarny za zadłużenie wynikające z tej umowy również odpowiada solidarnie, a więc do pełnej wysokości.

Na podstawie przepisu art. 366 § 1 i § 2 ustawy Kodeks cywilny:

§ 1. Kilku dłużników może być zobowiązanych w ten sposób, że wierzyciel może żądać całości lub części świadczenia od wszystkich dłużników łącznie, od kilku z nich lub od każdego z osobna, a zaspokojenie wierzyciela przez któregokolwiek z dłużników zwalnia pozostałych (solidarność dłużników).

§ 2. Aż do zupełnego zaspokojenia wierzyciela wszyscy dłużnicy solidarni pozostają zobowiązani.

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.):

Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Zwrot wpłaconych wcześniej do Banku środków nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.

Taka wypłata jest więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

Odnosząc się do kwestii wypłaty Państwu przez bank kwoty zwrotu w postaci nadpłaty dokonanej przez Państwa oraz dodatkowej kwoty w związku z zawarciem ugody i skutków podatkowych po Państwa stronie z tego tytułu, zauważam, że – jak Państwo wskazali – łączna wartość świadczeń otrzymanych przez Państwa od Banku na podstawie Ugody (zwrot nadpłaty oraz dodatkowa kwota), uwzględniając także kwotę udzielonego kredytu wraz z odsetkami, nie przewyższa łącznej wartości świadczeń pieniężnych spełnionych wcześniej przez Państwa na rzecz Banku w wykonaniu Umowy kredytu. W konsekwencji rozliczenia wynikające z Ugody stanowią ekonomicznie częściowy zwrot świadczeń uprzednio spełnionych przez Państwa na rzecz Banku.

Zatem czynność ta nie powoduje uzyskania przez Państwa przysporzenia majątkowego, wzrostu Państwa majątku. Otrzymana przez Państwa kwota stanowi zwrot własnych pieniędzy, które nienależnie wpłacili Państwo wcześniej do banku.

Wypłacone przez bank pieniądze nie są dla Państwa przychodem w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanym do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Tym samym, nie mają Państwo obowiązku rozliczenia tych środków pieniężnych dla celów podatkowych.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Wydając interpretacje indywidualne nie weryfikuję kwot i obliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, to na podatniku spoczywa obowiązek określenia podstawy opodatkowania, a prawidłowość takiego obliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym.

Wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania). Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem, nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa – rozpatrzone.

Odnosząc się do powołanych przez Państwa wyroków i interpretacji indywidualnych wskazuję, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego bądź zdarzenia przyszłego.

Ta interpretacja została wydana na podstawie przedstawionego we wniosku opisu sprawy, co oznacza, że w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowaną, która jest stroną postępowania

Pani AA (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.

Zobacz także