Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-2.4012.151.2026.2.AJB

Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

10 lutego 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie podatku od towarów i usług dotyczący:

• uznania czynności dokonywanych w ramach zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu za dostawy towarów podlegające opodatkowaniu w Polsce, a BB lub Klienta za podatnika podatku VAT w związku z wykonywaniem ww. czynności,

• ustalenia podstawy opodatkowania dla ww. czynności,
• określenia obowiązku podatkowego dla ww. czynności,
• braku możliwości korzystania ze zwolnienia ww. czynności.

Uzupełnili go Państwo pismem z 17 marca 2026 r. (wpływ 17 marca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.

Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1. Zainteresowany będący stroną postępowania: AA

2. Zainteresowany niebędący stroną postępowania:BB

Opis zdarzenia przyszłego

W niniejszej sprawie zainteresowanymi w rozumieniu art. 14r § 1 o.p. są BB. (dalej zwana również jako: BB) oraz AA (dalej zwana również jako: Klient). AA jest stroną postępowania w sprawie interpretacji w rozumieniu art. 14r § 2 o.p. Zainteresowani (dalej zwani łącznie również jako: Strony) są podmiotami powiązanymi, należącymi do Grupy Kapitałowej ….(dalej: CC).

Działalność BB

BB jest wyspecjalizowanym podmiotem z Grupy Kapitałowej CC, działającym jako dom maklerski, na podstawie zezwolenia Komisji Nadzoru Finansowego o sygnaturze … z dnia ... roku.

Działalność BB realizowana jest w oparciu o przepisy:

·ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. 2024 poz. 722), regulującej zasady prowadzenia działalności maklerskiej, w tym pośrednictwa w obrocie instrumentami finansowymi oraz wykonywania zleceń klientów;

·ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. 2022 poz. 170 z późn. zm.), w zakresie dotyczącym obrotu towarami giełdowymi, w tym energią elektryczną i prawami majątkowymi związanymi z emisją gazów cieplarnianych.

Główne obszary działalności BB obejmują: (...).

BB jest spółką akcyjną z siedzibą w Polsce, zarejestrowaną jako podatnik czynny na potrzeby podatku od towarów i usług, wykonującą wskazane czynności w zakresie obrotu towarami giełdowymi.

Działalność Klienta

Klient jest spółką akcyjną z siedzibą w Polsce, zarejestrowaną jako podatnik czynny na potrzeby podatku od towarów i usług. Klient jest spółką dominująca w CC, w której skład wchodzą przede wszystkim podmioty (...). Przedmiotem działalności gospodarczej Klienta jest m.in.: (...). W CC realizowany jest model biznesowy oparty na centralizacji, co polega na skupieniu w jednym podmiocie niektórych funkcji.

W związku z tym Klient, zgodnie z przypisaną mu rolą, realizuje na rzecz spółek należących do CC określone zadania. Należą do nich m.in. usługi (...) (dalej jako: Z) realizowane w celu optymalizacji marży w obszarze (...) i zapewnienia efektywności przychodów z (...). Działania realizowane przez Klienta w ramach Z dotyczą jednego z najważniejszych ryzyk dla działalności podstawowej CC. Wysokość marży brutto na (...) z aktywów wytwórczych CC jest bowiem silnie narażona na ryzyko wynikające z niepewności co do przyszłych poziomów i zmienności cen rynkowych (...). Zadania Klienta w tym obszarze obejmują m.in. zabezpieczanie dostawy surowców produkcyjnych i usług ich transportu. Klient realizuje Z w szczególności poprzez (...). Wahania cen rynkowych (...) należą do podstawowych ryzyk działalności CC. W związku z tym Klient podejmuje działania służące ukształtowaniu pożądanego profilu ekspozycji na ryzyko dotyczące spółek z CC.

Niezależnie od tego Klient świadczy też na rzecz podmiotów z CC kompleksowe usługi wsparcia obejmujące m.in. prowadzenie badań i analiz rynkowych; doradztwo w zakresie inwestycji i zarządzania ryzykiem, płynnością i instrumentami finansowymi.

Strony łączy umowa o świadczenie kompleksowych usług (dalej jako: Umowa). Poza dotychczas realizowaną współpracą (głównie świadczone przez BB pośrednictwo w obrocie towarami giełdowymi) Umowa przewiduje, że BB będzie realizował na rzecz Klienta usługi w zakresie nabywania i zbywania na rachunek dającego zlecenie Klienta instrumentów finansowych notowanych na giełdach, których instrumentem bazowym jest gaz. Przedmiotem niniejszego wniosku jest planowana realizacja zleceń nabycia lub zbycia kontraktów terminowych o określonej specyfice, których instrumentem bazowym jest gaz (dalej zwane jako: Kontrakt lub Kontrakt terminowy).

Wykorzystanie Kontraktów w przypadku Klienta będzie miało na celu zmniejszenie ekspozycji na czynniki ryzyka charakterystyczne dla CC. Klient nie będzie działał w celach spekulacyjnych, tj. polegających na podejmowaniu ryzyka w celu osiągnięcia zysku. Celem Klienta jest wycena ryzyka związanego z instrumentem bazowym (gazem), a także zabezpieczenie przed tym ryzykiem (hedging). Terminowy zakup instrumentu bazowego (np. kupno futures opartego na gazie) to powszechna strategia, która pozwala na uniknięcie wzrostu cen instrumentu bazowego, który planuje się kupić w przyszłości. Należy zauważyć, że w sytuacji objętej wnioskiem powyższy cel Klienta może zostać zrealizowany przez:

• nabycie gazu z dostawą (w przyszłości – w terminie określonym w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz) na potrzeby wytwarzania ... przez spółki z CC w ramach realizacji obowiązków wynikających z umowy Z, jeżeli taki zakup jest zasadny ekonomicznie w porównaniu do zakupu gazu na rynku TGE lub jeżeli nie będzie istniała odpowiednia płynność produktów terminowych na rynku TGE,
• odstąpienie od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz, dopuszczającym brak jej realizacji – w przypadku kiedy zasadne ekonomiczne będzie jedynie zabezpieczenie ceny dostawy na okres, na który nie będzie istniała odpowiednia płynność produktów terminowych na rynku TGE.

BB w związku z planowanymi zleceniami Klienta zamierza nawiązać współpracę z zagraniczną giełdą oraz właściwym dla niej podmiotem rozliczeniowym (dalej – Giełda) w zakresie możliwości zawierania na niej Kontraktów terminowych będących instrumentami finansowymi w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2021, poz. 328 ze zm., dalej: UOIF), gdzie instrumentem bazowym będzie gaz.

Giełda jest podmiotem z siedzibą w kraju członkowskim Unii Europejskiej, nieposiadającą siedziby działalności gospodarczej oraz stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej na terytorium Polski, profesjonalnie zajmującym się organizacją obrotu towarami energetycznymi oraz instrumentami finansowymi, w tym kontraktami terminowymi na dostawę gazu. Działa na mocy przepisów kraju jej organizacji i jest rynkiem regulowanym w kontekście Dyrektywy MiFID.

Warunki mające zastosowanie wobec zleceń dotyczących Kontraktów

·Umowa przewiduje, że usługa wykonywania zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych realizowana jest na rachunek dającego zlecenie, zgodnie z przepisami prawa oraz regulacjami obowiązującymi na danym rynku.

Oznacza to, że zyski lub straty związane z poszczególnymi transakcjami dotyczącymi Kontraktów odpowiednio nie powiększają, ani nie pomniejszają aktywów BB. Ich wynik nie determinuje również wysokości wynagrodzenia przysługującego BB od Klienta.

·Za wykonanie zleceń BB przysługuje od Klienta wynagrodzenie w formie prowizji. Jak wskazano powyżej, wynagrodzenie BB nie jest uzależnione od wyniku, jakie osiągnie Klient w związku z realizacją Kontraktu.

Wynik rozliczenia jest ekonomicznie neutralny dla BB, a Klient ponosi ryzyko wynikające z rozliczenia i ewentualnie uzyskuje wynikający z niego zysk. Poza należną prowizją, BB będzie obciążał rachunek Klienta również ewentualnymi kosztami dodatkowymi, którymi obciąża go Giełda (dalej zwane jako: Koszty Dodatkowe). Są to koszty, które dotyczą czynności realizowanych na Giełdzie przez BB na rzecz Klienta (wynagrodzenie za usługi Giełdy).

Charakterystyka Kontraktu terminowego, którego dotyczy wniosek

·Kontrakt terminowy na gaz to umowa, na mocy której jedna strona kontraktu zobowiązuje się kupić, druga zaś sprzedać określoną ilość instrumentu bazowego tj. gazu w określonym czasie w przyszłości i po określonej cenie.

Nabywca Kontraktu zajmuje tzw. długą pozycję w danym kontrakcie (transakcji), która polega na zobowiązaniu do kupna w przyszłości. Natomiast sprzedawca Kontraktu zajmuje krótką pozycję, tzn. przyjmuje zobowiązanie sprzedaży, czyli ewentualnej dostawy przedmiotu kontraktu w przyszłości.

·Transakcje dotyczące Kontraktów będą odbywać się na rynku regulowanym (na Giełdzie), gdzie zapewniona jest anonimowość obrotu. Transakcje będą zawierane za pośrednictwem BB oraz Giełdy (jej podmiotu rozliczającego).

·Kontrakt można scharakteryzować jako instrument o symetrycznym ryzyku (tak jak np. kontrakty futures, forward), czyli taki, który naraża obie strony transakcji na ryzyko w takim samym stopniu. Przy czym przez strony należy tu rozumieć podmioty, które zajmują pozycję długą i krótką (a nie BB, który realizuje zlecenia Klienta).

Klient oraz BB nie będą w stanie zidentyfikować drugiej strony Kontraktu, czyli podmiotu, który faktycznie zajmuje przeciwstawną pozycję do Klienta. BB oraz podmiot rozliczający Giełdy umożliwiają zawieranie transakcji, ale nie stają się właścicielami / posiadaczami Kontraktów, ani instrumentu bazowego.

·W momencie realizacji zlecenia (czyli w momencie otwarcia pozycji) nie dokonuje się zapłaty na rzecz strony przeciwnej Kontraktu, a jedynie zabezpiecza się odpowiedni depozyt. Nie dochodzi też wówczas do nabycia instrumentu bazowego - gazu.

·Zgodnie ze specyfikacją produktu giełdowego, którego dotyczy niniejszy wniosek, przedmiotem zlecenia Klienta będzie Kontrakt terminowy oraz spotowy na gaz, który zgodnie z jego warunkami kończy się dostawą towaru.

·Przewiduje się, że uprawnienie do realizacji dostawy gazu - może być realizowane przez Klienta. Klient użyje Kontraktów do zabezpieczenia ceny indeksu, oraz ze względu na posiadaną koncesję na Obrót Paliwem Gazowym z Zagranicą (OGZ), docelowo Klient będzie dążył do przywozu paliwa gazowego na terytorium RP natomiast w niektórych przypadkach nastąpi zamknięcie pozycji poprzez zawarcie transakcji odwrotnej i rozliczenie finansowe.

Przebieg planowanych czynności dotyczących Kontraktów terminowych:

1. Zlecenie nabycia / sprzedaży Kontraktu

BB realizuje zlecenie Klienta dotyczące nabycia / sprzedaży kontraktu terminowego na dostawę gazu - Kontraktu. Na podstawie takiego zlecenia na rachunku pieniężnym prowadzonym na rzecz Klienta przez BB dokonuje się blokady środków pieniężnych na pokrycie depozytu zabezpieczającego (). Jednocześnie BB dokonuje zapisu na rachunku instrumentów finansowych Klienta, który służy do rejestrowania stanu posiadania instrumentów finansowych. Zapis dokonywany jest przez BB na podstawie dokumentów ewidencyjnych wystawionych przez Giełdę. Od momentu otwarcia pozycji wartość depozytu zabezpieczającego podlega bieżącej aktualizacji w każdy dzień sesyjny o wartość dziennego wyniku finansowego wynikającą z otwartych pozycji w Kontraktach Klienta.

2. Przewiduje się, że Strony będą czekały do terminu wygaśnięcia Kontraktu, jednak mogą również zamknąć pozycję przed terminem wygaśnięcia. Zamknięcie pozycji przed terminem zapadalności, będzie polegać na dokonaniu transakcji przeciwnej tj. jeżeli Klient kupił Kontrakt (zajął pozycję długą), aby zamknąć pozycję musi zawrzeć transakcję, w której będzie wystawcą Kontraktu (złożyć BB zlecenie sprzedaży).

Jeżeli Klient wystawił Kontrakt (zajął pozycję krótką), aby zamknąć pozycję musi zawrzeć transakcję, w której będzie nabywcą Kontraktu (poprzez złożenie BB zlecenia zakupu). W przypadku zamknięcia pozycji Klient będzie zatem jednocześnie nabywcą i wystawcą. Pozycje te ekonomicznie się znoszą, tak jakby Klient nie miał w portfelu żadnych instrumentów. W tej sytuacji na rachunku inwestycyjnym Klienta nie są rejestrowane dwie przeciwne pozycje na tym samym kontrakcie, lecz w efekcie zawarcia transakcji odwrotnej pozycja pierwotna jest zamykana i z rachunku instrumentów Klienta znika pozycja w danym Kontrakcie. W związku z tym nie dojdzie do dostawy instrumentu bazowego (gaz) i zostanie dokonane rozliczenie pieniężne. W zależności od relacji ceny terminowej do ceny rynkowej z momentu zamknięcia - po stronie Klienta może wystąpić zysk (dodatni wynik na transakcji), strata (ujemny wynik na transakcji), bądź rozliczenie może być neutralne finansowo (zerowy wynik na transakcji). Na skutek zamknięcia i rozliczenia pieniężnego, Giełda ustali dokładną kwotę rozliczenia zgodnie z obowiązującym algorytmem.

Zamknięcie pozycji u żadnej ze stron Kontraktu nie tworzy podstawy do dokonania dostawy instrumentu bazowego, ani do żądania zapłaty pełnej wartości ceny terminowej. W związku z opisanym zamknięciem pozycji tylko jedna ze stron będzie zobowiązana uregulować ustaloną przez Giełdę kwotę rozliczenia na rzecz drugiej. Kupujący Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku wzrostu ceny, natomiast sprzedający Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku spadku ceny. Jeżeli zatem wynik na danym Kontrakcie okaże się dla Klienta dodatni, Klient osiągnie zysk na danym Kontrakcie i jego rachunek zostanie uznany dodatnią kwotą rozliczenia przez BB, który otrzyma tę kwotę od Giełdy. Jeżeli wynik okaże się ujemny, Klient osiągnie stratę na danym Kontrakcie i jego rachunek zostanie obciążony kwotą rozliczenia przez BB, który ureguluje tę kwotę do Giełdy. W związku z dokonaniem zamknięcia pozycji przed terminem, zwolnieniu ulega depozyt zabezpieczający.

Zainteresowani powzięli wątpliwości dotyczące skutków w podatku VAT okoliczności opisanych powyżej tj. w szczególności:

1.doprowadzenia do rozliczenia finansowego Kontraktu (zamiast fizycznej dostawy instrumentu bazowego) poprzez wykonanie przez BB zlecenia Klienta polegającego na dokonaniu transakcji przeciwnej,

2.w rezultacie zamknięcia pozycji przed terminem - rozliczenia pieniężnego po aktualnej cenie tj. uznanie albo obciążenie przez BB rachunku Klienta kwotą stanowiącą wynik rozliczenia finansowego.

Ponadto, w uzupełnieniu wniosku udzielono następujących odpowiedzi na zadane w wezwaniu pytania o treści:

1.Czy posiadają/będą posiadali Państwo stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, które znajduje się poza terytorium Polski? Jeżeli tak, to należy wskazać:

a)w jakim kraju się ono znajduje?

b)czy to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej będzie uczestniczyło w czynnościach objętych przedmiotem wniosku?

Odp. Nie, AA nie posiada stałego miejsca działalności gospodarczej, które znajduje się poza terytorium Polski.

2.Czy BB posiada/będzie posiadała stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, które znajduje się poza terytorium Polski? Jeżeli tak, to należy wskazać:

a)w jakim kraju się ono znajduje?

b)czy to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej będzie uczestniczyło w czynnościach objętych przedmiotem wniosku?

Odp. Nie, BB nie posiada stałego miejsca działalności gospodarczej, które znajduje się poza terytorium Polski.

3.Czy BB wykonuje usługi pośrednictwa w zakresie instrumentów finansowych, przechowywania instrumentów finansowych i zarządzania nimi?

Odp. Z uwagi na brak doprecyzowania w pytaniu, odpowiedź na powyższe sformułowano w odniesieniu do całej działalności prowadzonej przez BB, a nie w odniesieniu do czynności na rzecz AA objętych niniejszym wnioskiem o interpretację.

BB wykonuje usługi przechowywania instrumentów finansowych. BB wykonuje również usługi pośrednictwa w tym zakresie (jeśli pytanie organu było nawiązaniem do art. 43 ust. 1 pkt 41, gdzie mowa o pośrednictwie w powyższych usługach). BB nie wykonuje natomiast usług zarządzania instrumentami finansowymi.

Jeśli natomiast chodzi o wskazane w pytaniu organu „usługi pośrednictwa w zakresie instrumentów finansowych” Wnioskodawca nie jest pewien, jakich usług dotyczy pytanie. W związku z tym poniżej wskazuje się wszystkie usługi dotyczące instrumentów finansowych, które BB świadczy w ramach działalności maklerskiej, na podstawie ustawy o obrocie instrumentami finansowymi:

-art. 69 ust. 2 pkt 1) u.o.f. przyjmowanie i przekazywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych;

-art. 69 ust 2 pkt 2) wykonywanie zleceń nabycia lub zbycia instrumentów finansowych, na rachunek dającego zlecenie;

-art. 69 ust. 2 pkt 5) doradztwo inwestycyjne w zakresie instrumentów finansowych;

-art. 69 ust 4 pkt 1) przechowywanie lub rejestrowanie instrumentów finansowych, w tym prowadzenia rachunków papierów wartościowych i rachunków zbiorczych oraz prowadzenie rachunków pieniężnych;

-art. 69 ust. 4 pkt 3) doradztwo dla przedsiębiorstw w zakresie struktury kapitałowej, strategii przedsiębiorstwa lub innych zagadnień związanych z taką strukturą lub strategią;

-art. 69 ust. 4 pkt 4) doradztwo i inne usług w zakresie łączenia, podziału oraz przejmowania przedsiębiorstw;

-art. 69 ust. 4 pkt 5) wymianie walutowej, w przypadku gdy jest to związane z działalnością maklerską;

-art. 69 ust. 4 pkt 6) sporządzanie analiz inwestycyjnych, analiz finansowych oraz innych rekomendacji o charakterze ogólnym dotyczących transakcji w zakresie instrumentów finansowych;

-art. 69 ust. 4 pkt 8) wykonywanie czynności określonych w art. 69 ust 4. pkt 1-7 oraz ust. 2 u.o.f., których przedmiotem są instrumenty bazowe instrumentów pochodnych wskazanych w art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. d-f oraz i, jeżeli czynności te pozostają w związku z działalnością maklerską.

4.Czy BB wykonuje usługi, o których mowa w art. 43 ust. 15 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.)? Jeśli tak – prosimy wskazać jakie.

Odp. W art. 43 ust. 15 jest mowa:

1)czynności ściągania długów, w tym factoringu;

2)usług doradztwa;

3)usług w zakresie leasingu.

BB wykonuje wskazane powyżej usługi doradztwa. BB nie wykonuje natomiast czynności ściągania długów, w tym factoringu oraz usług w zakresie leasingu.

Z uwagi na brak doprecyzowania w pytaniu, odpowiedź na powyższe sformułowano w odniesieniu do całej działalności prowadzonej przez BB, a nie w odniesieniu do czynności na rzecz AA objętych niniejszym wnioskiem o interpretację. BB nie wykonuje na rzecz AA usług doradztwa w odniesieniu do przedmiotowych Kontraktów.

5.Czy BB zamierza skorzystać z możliwości zrezygnowania ze zwolnienia od podatku VAT świadczonych usług i wybrać ich opodatkowanie, na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy o podatku od towarów i usług ? Jeżeli tak, to należy wskazać datę (dzień, miesiąc, rok) od kiedy zamierza skorzystać z ww. możliwości?

Odp. BB nie zamierza korzystać z możliwości zrezygnowania ze zwolnienia od podatku VAT świadczonych usług i wybrać ich opodatkowanie, na podstawie art. 43 ust. 22 ustawy o podatku od towarów i usług.

6.Czy w przypadku Państwa główna działalność w odniesieniu do gazu polega na jego odprzedaży i własne zużycie gazu jest nieznaczne?

Odp. Tak, w przypadku AA główna działalność w odniesieniu do gazu polega na jego odprzedaży i własne zużycie gazu jest nieznaczne.

7.Czy są Państwo podatnikiem, o którym mowa w art. 145e ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług? Jeśli tak, to proszę konkretnie wskazać którym wśród wymienionych w punktach art. 145e ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?

Odp. AA jest podatnikiem, o którym mowa w art. 145e ust. 2 pkt 5 ustawy o podatku od towarów i usług, czyli nabywcą zarejestrowanym zgodnie z art. 96 ust. 4 jako podatnik VAT czynny i jednocześnie jest podmiotem posiadającym koncesję wydaną przez Prezesa Urzędu Regulacji Energetyki na podstawie ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, umożliwiającą obrót towarami wskazanymi w ust. 1 (tj. gazem).

8.Czy przed dokonaniem pierwszej czynności, o której mowa w art. 145e ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, złożą Państwo oraz BB, naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienie o rozpoczęciu dokonywania tych czynności?

Odp. Tak. BB i AA złożyły już zawiadomienia o rozpoczęciu dokonywania tych czynności, zgodnie z art. 145i ustawy o VAT.

9.Czy w ramach zawartej umowy z Państwem w związku z Kontraktem BB nabywa od Giełdy gaz we własnym imieniu i na własny rachunek, tj. czy BB nabywa prawo do rozporządzania gazem jak właściciel?

Odp.

-BB w opisanych okolicznościach nie nabywa gazu od Giełdy we własnym imieniu i na własny rachunek. BB działa tym przypadku we własnym imieniu, lecz na rachunek AA.

-W opisanych okolicznościach BB nie nabywa prawa do rozporządzania gazem jak właściciel. Ponieważ pytanie Organu odnosi się do zawartej umowy, to Wnioskodawca wyjaśnia, że powyższe nie wynika z umowy kompleksowej zawartej przez BB i AA, gdyż ta umowa nie odnosi się do kwestii przenoszenia prawa do rozporządzania towarami.

Wnioskodawca dodatkowo wyjaśnia, że w przedmiotowych okolicznościach będzie stosowana typowa praktyka stosowana w przypadku rozliczenia transakcji realizowanych na rynku giełdowym. Ze względu na specyfikę rynku (anonimowość transakcji) BB otrzyma od podmiotu trzeciego fakturę na swoje dane. Następnie analogiczną fakturę wystawi na AA. Opisana praktyka jest typowa dla transakcji giełdowych realizowanych za pośrednictwem maklera. Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie Organu BB nie nabywa jednak prawa do rozporządzania gazem jak właściciel.

10.Czy w ramach zawartej umowy z Państwem w związku z Kontraktem BB nabywa gaz od Giełdy we własnym imieniu ale na rzecz Państwa i na Państwa rachunek?

Odp. Tak, BB działa tym przypadku we własnym imieniu, lecz na rzecz i na rachunek AA.

11.Czy zgodnie z zawartą przez Państwa umową w związku Kontraktem z BB będzie możliwe rozliczenie poprzez fizyczną dostawę gazu?

Odp. Tak, na moment rozpoczęcia realizacji czynności opisanych we wniosku przez BB na rzecz AA dotyczących Kontraktów, na podstawie umowy będzie możliwe rozliczenie poprzez fizyczną dostawę gazu w związku z Kontraktem.

12.Czy w ramach zawartej przez Państwa umowy w związku Kontraktem z BB dojdzie do przeniesienia na jedną ze stron prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel?

Odp. Pytanie Organu odnosi się do zawartej umowy, zatem Wnioskodawca przyjmuje, że chodzi o umowę kompleksową zawartą przez BB i AA. Ta umowa nie odnosi się do kwestii przenoszenia prawa do rozporządzania towarami, zatem z tej umowy nie wynika, czy dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzania gazem jak właściciel na jedną ze stron.

Kontrakty objęte niniejszym wnioskiem mogą być zrealizowane poprzez dostawę gazu, ale dopuszczają też brak jej realizacji, co może mieć miejsce w okolicznościach opisanych we wniosku.

-W przypadku odstąpienia przez AA od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w Kontrakcie (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego) nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel.

-Jeżeli natomiast nie dojdzie do odstąpienia od fizycznej dostawy (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego), czyli Kontrakt będzie wykonany w podstawowej formule – z fizyczną dostawą, to dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na AA lub z AA. Ze względu na specyfikę rynku (anonimowość transakcji) BB otrzyma od podmiotu trzeciego fakturę na swoje dane. Następnie analogiczną fakturę wystawi na AA (albo odwrotnie). Opisana praktyka jest typowa dla transakcji giełdowych realizowanych za pośrednictwem maklera. Nie dojdzie jednak do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na BB lub z BB.

13.Czy w związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w ramach zawartej umowy będzie możliwe rozliczenie stron poprzez fizyczną dostawę gazu?

Odp. W związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu nie będzie możliwe rozliczenie stron przez fizyczną dostawę gazu.

Powyższe nie wynika jednak wprost z umowy łączącej AA i BB, lecz z warunków Giełdy, zgodnie z którymi zamknięcie pozycji przed terminem wygaśnięcia (w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego) skutkuje wyłącznie rozliczeniem finansowym, bez możliwości przeprowadzenia dostawy fizycznej. Zasady Giełdy przewidują, że fizyczna dostawa jest możliwa wyłącznie po wejściu Kontraktu w okres dostawy, tj. po terminie jego zapadalności, a proces rozliczenia fizycznego jest realizowany w ramach właściwego okresu dostawy określonego w specyfikacji Kontraktu. Przed tym momentem uczestnik nie może brać udziału w procesie nominacji ani w żadnej formie fizycznego rozliczenia.

14.Czy w związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w ramach zawartej umowy dojdzie do przeniesienia na jedną ze strona prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel?

Odp. W związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu (zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego) nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel

Powyższe nie wynika jednak wprost z umowy łączącej AA i BB, lecz z warunków Giełdy, zgodnie z którymi zamknięcie pozycji przed terminem wygaśnięcia skutkuje wyłącznie rozliczeniem finansowym, bez możliwości przeprowadzenia dostawy fizycznej. Zasady Giełdy przewidują, że fizyczna dostawa jest możliwa wyłącznie po wejściu Kontraktu w okres dostawy, tj. po terminie jego zapadalności, a proces rozliczenia fizycznego jest realizowany w ramach właściwego okresu dostawy określonego w specyfikacji kontraktu. Przed tym momentem uczestnik nie może brać udziału w procesie nominacji ani w żadnej formie fizycznego rozliczenia.

15.Jaki konkretnie charakter ma zawarta umowa pomiędzy Państwem a BB, np. umowy hedgingowej, swap towarowy czy inny – jaki?

Odp. Wskazana przez organ umowa zawarta między AA a BB (umowa kompleksowa) sama w sobie nie ma charakteru umowy hedgingowej ani swapu towarowego, ale na jej podstawie mogą być zawarte transakcje o takim charakterze za pośrednictwem BB. Przedmiotem tej umowy jest bowiem świadczenie przez BB kompleksowych usług dotyczących obrotu towarami giełdowymi, instrumentami finansowymi (w tym opartych na towarach giełdowych), uprawnieniami do emisji CO2 AA. Są to w szczególności usługi brokerskie i usługi w zakresie realizacji obowiązków raportowych AA.

16.Czy zawarta przez Państwa umowa z BB jest instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi(t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 722 ze zm.), a jeżeli tak to proszę wskazać:

a)który konkretnie rodzaj instrumentu wśród wymienionych w art. 2 ust. 1 pkt 2 ww. ustawy stanowi ten instrument finansowy?

b)czy ww. instrument finansowy dotyczy praw i udziałów odzwierciedlających:

-tytuł prawny do towarów,

-prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku?

Odp. Nie, umowa zawarta przez AA z BB to umowa o świadczenie kompleksowych usług opisanych w odpowiedzi na pytanie nr 15. Powyższa umowa nie jest instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi.

Jeśli w pytaniu chodzi natomiast o charakter Kontraktu będącego przedmiotem wniosku (a nie umowy między BB a AA), to stanowi on instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy z 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2021, poz. 328 ze zm., dalej: UOIF), gdzie instrumentem bazowym będzie gaz. Ww. instrument finansowy dotyczy praw i udziałów odzwierciedlających:

-prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Pytania

1.Czy w wyniku opisanego zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu (w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej) i rozliczenia finansowego dochodzi do podlegających opodatkowaniu w Polsce czynności, w odniesieniu do których BB albo Klient pełnią rolę podatnika VAT jako sprzedawca lub nabywca?

2.Co w opisanych okolicznościach należy wykazać jako podstawę opodatkowania VAT na fakturze dokumentującej czynności, o których mowa w pytaniu nr 1?

3.Kiedy powstaje obowiązek podatkowy w przypadku czynności, o których mowa w pytaniu nr 1?

4.Czy czynności wskazane w pkt 1 podlegają zwolnieniu z VAT?

Państwa stanowisko w sprawie (z uwzględnieniem uzupełnienia wniosku)

1.Zdaniem Zainteresowanych w opisanych okolicznościach dochodzi do podlegających w Polsce opodatkowaniu dostaw towarów, w odniesieniu do których BB oraz Klient pełnią rolę podatnika VAT. Występują następujące dostawy towaru opodatkowane w Polsce:

a.dostawa gazu od BB do Klienta i od Klienta do BB (miejscem opodatkowania jest Polska i zastosowanie ma odwrotne obciążenie, więc podatnikiem jest nabywca – odpowiednio BB albo Klient);

b.dostawa gazu od Giełdy na rzecz BB (miejscem opodatkowania jest Polska i zastosowanie ma odwrotne obciążenie, więc podatnikiem jest nabywca – BB).

2.Zdaniem Zainteresowanych podstawę opodatkowania w przypadku dostaw towarów, o których mowa w pytaniu nr 1, należy identyfikować odrębnie dla dostawy wynikającej z Kontraktu pierwotnego i odwrotnego (zawartego w celu zamknięcia pozycji). Podstawę opodatkowania stanowi w każdym przypadku pełna cena sprzedaży towaru (czyli odpowiednio cena z Kontraktu pierwotnego albo odwrotnego), a nie wyłącznie wynik wynikający z zamknięcia pozycji. W związku z tym pełną cenę kontraktową należy wykazać jako podstawę opodatkowania VAT na fakturze dokumentującej dostawę towaru.

3.Zdaniem Zainteresowanych obowiązek podatkowy w przypadku dostaw towaru (gazu) wskazanych w pytaniu nr 1 (w przypadku uznania, że miejscem dostawy jest Polska) powstaje w dacie wystawienia faktury, jednaknie później niż z upływem terminu płatności ustalonego między wystawcą a odbiorcą tej faktury.

4.Zdaniem Zainteresowanych dostawy opisane w pkt 1 ani wynik rozliczenia finansowego nie podlegają zwolnieniu z VAT.

Uzasadnienie stanowiska Zainteresowanych

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 1 - dostawa towarów

Zdaniem Zainteresowanych w opisanych okolicznościach dochodzi do dostawy towarów, w odniesieniu do której BB oraz Klient pełnią rolę podatnika VAT. Rozliczenie pieniężne towarzyszące zamknięciu Kontraktu i brak fizycznej dostawy instrumentu bazowego (gazu) nie modyfikuje charakteru Kontraktu, którego istotą pierwotnie była dostawa gazu po określonej cenie w określonym terminie w przyszłości. Gdyby nie podjęto decyzji o rezygnacji z fizycznej dostawy na rzecz rozliczenia pieniężnego, to po terminie wygaśnięcia Kontraktu nastąpiłaby dostawa instrumentu bazowego (gaz) i zapłata za ten towar ceny kontraktowej. W tych okolicznościach należałoby realizowaną transakcję opodatkować w sposób właściwy dla dostawy towaru.

W ocenie Zainteresowanych z uwagi na specyfikę Kontraktu, która przewiduje fizyczną dostawę towaru, prawidłowym jest zatem zakwalifikowanie przedmiotowych czynności na potrzeby VAT jako dostawy towaru bez względu na decyzję o zastosowaniu rozliczenia pieniężnego.

W związku z tym, zdaniem Zainteresowanych na moment wygaśnięcia pozycji poprzez zajęcie pozycji przeciwstawnej można zidentyfikować na potrzeby VAT transakcje stanowiące dostawy towarów wynikające z Kontraktu pierwotnego oraz przeciwstawna dostawa wynikająca z Kontraktu odwrotnego zawartego w celu zamknięcia pozycji:

·zakup towaru przez BB od Giełdy i sprzedaż towaru od BB na rzecz Klienta;

·zakup towaru przez BB od Klienta i sprzedaż towaru przez BB na rzecz Giełdy.

Dla każdej z powyższych dostaw należy indywidualnie ustalić skutki w podatku VAT, w tym w szczególności miejsce opodatkowania dostawy.

Nabycie towaru przez BB od Giełdy

Główna działalność BB w odniesieniu do gazu polega na odprzedaży, a własne zużycie jest nieznaczne.

Ponadto BB posiada siedzibę w Polsce, jest zarejestrowana jako czynny podatnik VAT i wykonuje czynności w zakresie obrotu towarami giełdowymi. Tak opisane okoliczności zdarzenia przyszłego wskazują, że w przypadku transakcji nabycia gazu przez BB od Giełdy, miejscem opodatkowania będzie terytorium kraju. BB spełnia bowiem przesłanki wskazane w art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy o VAT, aby uznać, że właśnie w Polsce będzie miejsce opodatkowania nabycia gazu. W tych okolicznościach BB powinien być – zgodnie z art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy – uznany za podatnika zobowiązanego do rozliczenia podatku należnego z tytułu nabycia od Giełdy gazu, bo podmiot dokonujący dostawy gazu (Giełda) nie posiada w Polsce siedziby ani ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Z kolei nabywca (BB) jest zarejestrowany jako czynny podatnik podatku od towarów i usług. Ponadto nie zaistnieje przesłanka negatywna, wskazana w art. 17 ust. 1 pkt 5 lit. c ustawy, czyli dostawa gazu nie jest dokonywana w ramach wewnątrzwspólnotowej sprzedaży towarów na odległość lub sprzedaży na odległość towarów importowanych rozliczanej w procedurze szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 9, lub na zasadach odpowiadających tym regulacjom.

W analizowanych okolicznościach dochodzi zatem do dostawy gazu od Giełdy na rzecz BB. Miejscem opodatkowania zakupu gazu przez BB od Giełdy będzie Polska, a BB jako nabywca powinien rozliczyć podatek wynikający z tego zakupu na podstawie art. 22 ust. 5 oraz art. 17 ust. 1 pkt 5. BB w związku zakupem gazu od Giełdy jest zatem podatnikiem z tytułu podlegającej opodatkowaniu dostawy gazu.

Dostawa towaru przez BB do Giełdy

W przypadku sprzedaży gazu przez BB do Giełdy, miejsce dostawy należy określić zgodnie z art. 22 ust. 1 pkt 5 ustawy. Z uwagi na to, że Giełda ma siedzibę poza Polską, nie posiada w Polsce stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, a do tego nie jest zarejestrowana w Polsce jako podatnik VAT, miejscem dostawy gazu będzie kraj siedziby Giełdy. W takiej sytuacji to Giełda będzie zobligowana do rozliczenia podatkowego na terytorium swojego kraju transakcji nabycia gazu od BB. Reasumując –miejscem opodatkowania sprzedaży gazu przez BB do Giełdy nie będzie Polska, zatem BB nie rozlicza podatku wynikającego tej dostawy gazu (na podstawie art. 22 ust. 5 oraz art. 5 ust. 1).

W analizowanych okolicznościach dochodzi zatem do dostawy gazu od BB na rzecz Giełdy, ale nie jest to dostawa podlegająca opodatkowaniu w Polsce i BB nie jest podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia tej transakcji.

Dostawa towaru przez BB do Klienta i od Klienta do BB

Przepis art. 145e ust. 1 ustawy wskazuje, że w okresie od dnia 1 kwietnia 2023 r. do dnia do dnia 31 grudnia 2026 r. w przypadku dostawy gazu w systemie gazowym podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne będące nabywcą tego gazu. Przy czym uznanie nabywcy gazu za podatnika wymaga łącznego spełnienia następujących warunków:

·nabywcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, którego główna działalność w odniesieniu do nabywania gazu lub energii elektrycznej polega na ich odprzedaży i którego własne zużycie tych towarów jest nieznaczne, w szczególności wskazany w art. 145e ust. 2 ustawy;

·dostawa tych towarów są dokonywane w ramach transakcji zawartej bezpośrednio lub za pośrednictwem uprawnionego podmiotu na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych lub rynku regulowanym lub OTF w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;

·dostawcą jest podatnik zarejestrowany zgodnie z art. 96 ust. 4, u którego sprzedaż nie jest zwolniona od podatku na podstawie art. 113 ust. 1 i 9.

Jak wskazano w art. 145e ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT, za nabywcę (o którym mowa w art. 145e ust. 1 pkt 1 ustawy) uważa się w szczególności podatnika zarejestrowanego zgodnie z art. 96 ust. 4, będącego towarowym domem maklerskim lub domem maklerskim w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych. Ponadto przepis art. 145i ust. 1 ustawy o VAT wymaga, aby dostawca i nabywca złożyli naczelnikowi urzędu skarbowego, przed dokonaniem pierwszej czynności, o której mowa w art. 145e ust. 1, zawiadomienie o rozpoczęciu dokonywania tych czynności.

Przedstawione okoliczności zdarzenia przyszłego wskazują, że w przypadku sprzedaży lub zakupu gazu pomiędzy BB i Klientem (polskie podmioty), zastosowanie znajdzie mechanizm wskazany w art. 145e ust. 1 ustawy o VAT.

W tym wypadku podatnikiem zobowiązanym do rozliczenia czynności w podatku VAT będzie w każdym przypadku nabywca gazu. Wskazano bowiem w opisie zdarzenia przyszłego, że będą spełnione wszystkie przesłanki zawarte w art. 145e ustawy, aby zastosowanie znalazł mechanizm odwrotnego obciążenia, gdy podatnikami są nabywcy gazu, tzn.:

a.BB i Klient są zarejestrowanymi podatnikami VAT;

b.BB i Klient będą spełniać kryteria określone w art. 145e ust. 2 ustawy;

c.dostawa gazu będzie dokonywana w ramach transakcji zawartej za pośrednictwem uprawnionego podmiotu (Giełda);

d.u BB i Klienta sprzedaż nie jest zwolniona na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy.

Ponadto wypełnione zostaną wymagania wymienione w art. 145i ust. 1 ustawy o VAT, czyli BB i Klient będący dostawcami lub nabywcami gazu, przed dokonaniem pierwszej czynności, o której mowa w art. 145e ust. 1 ustawy, złożą naczelnikowi urzędu skarbowego zawiadomienie o rozpoczęciu dokonywania tych czynności.

W analizowanych okolicznościach dochodzi zatem do dostawy gazu przez BB do Klienta i od Klienta do BB. Z uwagi na to że do dostawy gazu pomiędzy BB i Klientem zastosowanie ma odwrotne obciążenie, to podmiot będący nabywcą w ramach tych transakcji będzie zobowiązany do rozliczenia VAT w Polsce. BB jest zatem podatnikiem z tytułu dostawy towarów jako nabywca gazu od Klienta. Z kolei Klient jest podatnikiem z tytułu dostawy towarów jako nabywca gazu od BB.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 2 - podstawa opodatkowania

Zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca trzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy podstawa opodatkowania obejmuje: podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku; koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy. Natomiast jak stanowi art. 29a ust. 7 ustawy podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot: stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty; udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży; otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady podstawa opodatkowania obejmuje wszystko, co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie powinny być wliczane do podstawy opodatkowania.

Na podstawie art. 2 pkt 22 ustawy ilekroć w ustawie jest mowa o sprzedaży, rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

W orzeczeniu w sprawie C-427/98 (Komisja Europejska v. Republika Federalna Niemiec) Trybunał Sprawiedliwości E wskazał, że wynagrodzenie (kwota należna w rozumieniu art. 29 ust. 1 ustawy) jest wartością subiektywną, a więc wartością faktycznie otrzymaną w danym przypadku. W szczególności, niedopuszczalna jest sytuacja, gdy podstawa opodatkowania byłaby wyższa od kwoty, którą podatnik ostatecznie otrzymuje.

Pojęcie kwoty należnej z tytułu sprzedaży łączy się ściśle z pojęciem "wynagrodzenie", które jest sprzedawcy należne z tytułu jego świadczenia na rzecz nabywcy. O wynagrodzeniu w ramach danej sprzedaży można mówić, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem będącym świadczeniem wzajemnym. Dostawcę towarów lub usługodawcę musi łączyć z odbiorcą stosunek prawny, z którego wynika obowiązek dostawy towarów lub świadczenia usług oraz wysokość wynagrodzenia (świadczenia wzajemnego).

Za dokonanie tych czynności, wynagrodzenie musi być wyrażalne w pieniądzu, co jednak nie oznacza, że musi mieć ono postać pieniężną, gdyż wynagrodzenie (odpłatność) jako świadczenie wzajemne może również przybrać postać rzeczową (zapłatą za towar lub usługę może być inny towar lub usługa), albo mieszaną (zapłata w części pieniężna, a w części rzeczowa). Innymi słowy, musi istnieć możliwość określenia ceny wyrażonej w pieniądzu w stosunku do świadczenia wzajemnego stanowiącego wynagrodzenie za dostawę towarów lub świadczenie usług.

Mając na uwadze konstrukcję normatywną podstawy opodatkowania wyrażoną w przytoczonych powyżej art. 29a ust. 1 i ust. 6 ustawy, należy podkreślić, że podstawą opodatkowania jest w istocie kwota należna, co istotne, pomniejszona o należny z tytułu danej usługi podatek.

Zdaniem Zainteresowanych w przedmiotowych okolicznościach podstawę opodatkowania każdej z powyższych dostaw podlegających opodatkowaniu w Polsce stanowi pełna cena sprzedaży gazu (czyli cena kontraktowa), a nie wynik sam finansowy przeciwstawnych transakcji (czyli różnica między ceną kontraktową  ceną rynkową z dnia zamknięcia). Dotyczy to dostaw gazu dokonywanych pomiędzy BB i Klientem oraz dostawy gazu dokonywanej przez Giełdę na rzecz BB, gdzie BB występuje w charakterze podatnika jako nabywca gazu.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 3 – obowiązek podatkowy

Art. 19a ustawy przewiduje ogólne i szczególne reguły powstawania obowiązku podatkowego w VAT. Ze względu na wykazaną w pkt 1 uzasadnienia tezę, że w przypadku Kontraktów dochodzi do dostawy (w rozumieniu ustawy) towaru – gazu bez względu na fakt, czy nastąpi jego fizyczny przepływ, czy pozycja zostanie zamknięta poprzez zawarcie transakcji odwrotnej, obowiązek podatkowy powstanie według reguł szczególnych przewidzianych dla dostawy gazu przewodowego określony w ust. 5 pkt 4a) oraz ust. 7 wyżej wskazanego przepisu. Jest to zatem data wystawienia faktury, jednak termin nie późniejszy niż upływ terminu płatności ustalonego między wystawcą a odbiorcą tej faktury.

Uzasadnienie w zakresie pytania nr 4 – brak zwolnienia z VAT

Zakres zwolnienia dla szeroko pojętych usług finansowych wyznaczają przepisy art. 43 ust. 1 pkt 12 oraz pkt 37-41 ustawy o VAT wraz z regulacjami art. 43 ust. 15 i 16. W kontekście omawianych transakcji terminowych kluczowe znaczenie ma treść art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT w zw. z art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, zwalnia się od podatku usługi, których przedmiotem są instrumenty finansowe, o których mowa w UOIF, z wyłączeniem przechowywania tych instrumentów i zarządzania nimi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie.

W myśl art. 43 ust. 16 ustawy zwolnienie, o którym mowa w ust. 1 pkt 41, nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających:

·tytuł prawny do towarów;

·tytuł własności nieruchomości;

·prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;

·udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części;

·prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Dokonując analizy pojęć użytych do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy o VAT powinny one być interpretowane w sposób ścisły, gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady przewidującej opodatkowanie VAT odpłatnego świadczenia usług. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Jak wynika z przedstawionych okoliczności sprawy zgodnie ze specyfikacją produktu giełdowego, którego dotyczy niniejszy wniosek, przedmiotem jest Kontrakt terminowy na gaz, który zgodnie z jego warunkami kończy się dostawą towaru. Określony w opisie zdarzenia przyszłego cel Klienta w sytuacji objętej wnioskiem może zostać zrealizowany, w zależności od okoliczności, poprzez zakup gazu z dostawą (w przyszłości – w terminie określonym w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz) albo odstąpienie od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz, dopuszczającym brak jej realizacji. W opisie zdarzenia przyszłego określono, że Klient będzie dążył do przywozu paliwa gazowego na terytorium RP, natomiast w niektórych przypadkach nastąpi zamknięcie pozycji poprzez zawarcie transakcji odwrotnej i rozliczenie finansowe. Takich przypadków dotyczą pytania sformułowane we wniosku i stanowisko Zainteresowanych.

Odnosząc się do powyższego należy zauważyć, że ustawodawca przewidział zwolnienie od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT dla usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe zdefiniowane w UOIF, wśród których są, zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. e) UOIF będące przedmiotem niniejszego wniosku „opcje, kontrakty terminowe, swapy oraz inne instrumenty pochodne, których instrumentem bazowym jest towar i które mogą być wykonane przez dostawę, pod warunkiem że są dopuszczone do obrotu w systemie obrotu instrumentami finansowymi, z wyłączeniem produktów energetycznych będących przedmiotem obrotu hurtowego na OTF, które muszą być wykonywane przez dostawę”.

Zakres przedmiotowego zwolnienia został jednak ograniczony treścią art. 43 ust. 16 ustawy o VAT i nie każdy instrument finansowy w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi będzie skutkował zastosowaniem zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT. Jak wynika bowiem z art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT przedmiotowe zwolnienie nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku. Z treści tego przepisu wynika zatem, że wyłączenie ze zwolnienia od podatku w trybie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT, dotyczy instrumentów, których instrumentem bazowym jest towar w postaci gazu, w odniesieniu do których istnieje możliwość realizacji kontraktu poprzez fizyczne dostarczenie towaru (która to czynność jest uznawana opodatkowana dostawa towaru). Ustawodawca posługuje się w art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT sformułowaniem: „mogą być realizowane”, a nie zwrotem: „są realizowane”.

Zatem dla zastosowania wyłączenia ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy o VAT dla kontaktów terminowych, których instrumentem bazowym są m.in. opodatkowane towary, bez znaczenia pozostaje fakt, że strony przewidziały mechanizm prowadzący do tego, że nabyty kontrakt terminowy kończyć się będzie wyłącznie rozliczeniem pieniężnym, skoro sama charakterystyka kontraktu terminowego przewiduje możliwość fizycznego dostarczenia gazu. Zgodnie z giełdową charakterystyką Kontraktu taka możliwość istnieje. Kontrakty te bowiem będąc instrumentami finansowymi, stanowią zobowiązanie stron do dostarczenia i przyjęcia instrumentu bazowego po określonej cenie w ściśle określonym terminie. Klient kupując przedmiotowy Kontrakt, uzyskuje więc prawo do zakupu w przyszłości instrumentu bazowego po cenie ustalonej w tym Kontrakcie, niezależnie od tego, jak w przyszłości (w momencie realizacji) cena tego instrumentu będzie się kształtowała. Sprzedawca zaś zbywa prawo do sprzedaży w przyszłości ww. instrumentu bazowego po ustalonej w Kontrakcie cenie. Natomiast tylko ze względu na okoliczności biznesowe rozliczenie Kontraktów następuje nie poprzez fizyczną dostawę instrumentu bazowego, tylko poprzez rozliczenie pieniężne. Zamknięcie pozycji przed terminem wygaśnięcia oznacza zmianę formy rozliczenia Kontraktu terminowego (z rzeczywistej na nierzeczywistą), ale bez względu na to w dalszym ciągu mamy do czynienia z realizacją Kontraktu terminowego, który zgodnie z jego specyfiką może być wykonany poprzez opodatkowaną dostawę gazu.

W związku z tym, zdaniem Zainteresowanych w okolicznościach przedstawionych w opisie zdarzenia przyszłego nie występują czynności podlegające zwolnieniu przedmiotowemu z VAT. W szczególności wynagrodzenia za usługę zwolnioną z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 w związku z ust. 16 pkt 5 ustawy o VAT nie stanowi kwota wyniku rozliczenia Kontraktu (rozliczeniu towarzyszy wykazanie dostawy towaru na potrzeby VAT, zgodnie ze stanowiskiem wyrażonym w odniesieniu do pytania nr 1).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Na wstępie wyjaśniam, że celem zachowania spójności wypowiedzi, odpowiedzi w kwestiach objętych zakresem postawionych we wniosku pytań udzielono w innej kolejności niż wynika to z treści wniosku.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:

Przy czym, jak stanowi art. 2 pkt 6 ustawy:

Stosownie do art. 8 ust. 1 ustawy:

Pod pojęciem usługi należy zatem rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do grona usług każde świadczenie, które nie jest dostawą towarów w myśl art. 7 ustawy.

Każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi zatem co do zasady usługę w rozumieniu ustawy, niemniej jednak muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, nabywca jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Należy podkreślić, że oba ww. warunki winny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

W dorobku orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (np. wyrok z 8 marca 1988 r. w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council przeciwko Commissioners of Customs and Excise), przyjmuje się, że odpłatność ma miejsce wtedy, gdy istnieje bezpośredni związek pomiędzy dostawą towarów lub świadczeniem usług a otrzymanym wynagrodzeniem, przy czym wynagrodzenie jakkolwiek musi być wyrażone w pieniądzu, to jednak nie musi być w tej formie dokonane. Należy podkreślić, że na gruncie przepisów o podatku od towarów i usług bez znaczenia pozostaje to, czy kwota uzyskanego wynagrodzenia (cena) została skalkulowana tak, że stanowi tylko koszt wytworzenia towaru lub wykonania usługi, czy została powiększona także o zysk sprzedającego.

Skoro przepisy nie określają formy zapłaty za świadczoną usługę, należy uznać, że zobowiązanie usługobiorcy może mieć postać świadczenia nie tylko określonej sumy pieniędzy, ale także świadczenie innej usługi (usługi wzajemnej). Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę. Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT, musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę, wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy, podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

·istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,

·wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,

·istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,

·odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,

·istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

W myśl art. 8 ust. 2a ustawy:

Z powyższego przepisu wynika, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. W świetle uregulowań art. 8 ust. 2a ustawy, należy przyjąć, że nawet jeśli podmiot faktycznie nie świadczy usługi (osobiście nie wykonuje czynności), jednakże pośrednio bierze udział w jej świadczeniu to dla potrzeb podatku od towarów i usług, takie zachowanie jest traktowane na równi ze świadczeniem konkretnej usługi. Podmiot ten staje się zatem podatnikiem ze wszystkimi, wynikającymi z tego, konsekwencjami, tj. w szczególności powinien opodatkować i udokumentować tę usługę według zasad dla niej przewidzianych.

Powyższy przepis jest odpowiednikiem art. 28 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 s. 1 ze zm.), zwanej dalej Dyrektywą 2006/112/WE Rady, który stanowi, że:

Oznacza to, że podmiot świadczący (sprzedający) daną usługę nabytą we własnym imieniu, lecz na rzecz osoby trzeciej traktowany jest najpierw jako usługobiorca, a następnie jako usługodawca tej samej usługi. Przeniesienie ciężaru kosztów na inną osobę, nie może być zatem w żaden inny sposób potraktowane niż jako świadczenie usługi w tym samym zakresie.

Należy wskazać, że zakres opodatkowania podatkiem VAT wyznacza nie tylko czynnik przedmiotowy – opodatkowaniu podlega odpłatna dostawa towarów lub odpłatne świadczenie usług, ale także czynnik podmiotowy – czynności muszą być wykonywane przez podatnika.

Stosownie do treści art. 15 ust. 1 ustawy:

Zgodnie z ust. 2 powołanego artykułu:

W przypadku świadczenia usług, istotnym dla prawidłowego rozliczenia podatku od towarów i usług jest określenie miejsca świadczenia danej usługi. Regulacje prawne obowiązujące w tym zakresie, zostały zawarte w ustawie o podatku od towarów i usług w rozdziale 3 działu V „Miejsce świadczenia przy świadczeniu usług”.

W myśl art. 28a ustawy:

Zgodnie z ogólną zasadą wyrażoną w art. 28b ust. 1 ustawy:

Z powyższych przepisów wynika, że miejscem świadczenia usług do których nie znajduje zastosowania art. 28e, art. 28f ust. 1 i 1a, art. 28g ust. 1, art. 28i, art. 28j ust. 1 i 2 oraz art. 28n ustawy na rzecz podatnika działającego w takim charakterze jest miejsce, w którym podatnik będący usługobiorcą posiada siedzibę swojej działalności gospodarczej.

Z opisu sprawy wynika, że BB jest spółką z siedzibą w Polsce będącą zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku VAT oraz jest wyspecjalizowanym podmiotem z Grupy Kapitałowej CC, działającym jako dom maklerski, w oparciu o przepisy:

• ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. 2024 poz. 722), regulującej zasady prowadzenia działalności maklerskiej, w tym pośrednictwa w obrocie instrumentami finansowymi oraz wykonywania zleceń klientów;
• ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych (Dz.U. 2022 poz. 170 z późn. zm.), w zakresie dotyczącym obrotu towarami giełdowymi, w tym energią elektryczną i prawami majątkowymi związanymi z emisją gazów cieplarnianych.

Główne obszary działalności BB obejmują: (...).

BB wykonuje usługi przechowywania instrumentów finansowych. BB wykonuje również usługi pośrednictwa w tym zakresie, nie wykonuje natomiast usług zarządzania instrumentami finansowymi.

Klient (Państwa Spółka) jest spółką akcyjną z siedzibą w Polsce, zarejestrowaną jako podatnik czynny na potrzeby podatku od towarów i usług. Przedmiotem działalności gospodarczej Klienta jest m.in.: (...). W związku z tym Klient, zgodnie z przypisaną mu rolą, realizuje na rzecz spółek należących do CC określone zadania. Należą do nich m.in. usługi (...) (Z) realizowane w celu optymalizacji marży w obszarze (...) i zapewnienia efektywności przychodów z (...).

Strony łączy umowa o świadczenie kompleksowych usług (Umowa). Poza dotychczas realizowaną współpracą (głównie świadczone przez BB pośrednictwo w obrocie towarami giełdowymi) Umowa przewiduje, że BB będzie realizował na rzecz Klienta usługi w zakresie nabywania i zbywania na rachunek dającego zlecenie Klienta instrumentów finansowych notowanych na giełdach, których instrumentem bazowym jest gaz. Przedmiotem umowy zawartej między Klientem a BB jest świadczenie przez BB kompleksowych usług dotyczących obrotu towarami giełdowymi, instrumentami finansowymi (w tym opartych na towarach giełdowych), uprawnieniami do emisji CO₂ AA. Natomiast charakter Kontraktu będącego przedmiotem wniosku, stanowi instrument finansowy w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 2 lit. e ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, gdzie instrumentem bazowym będzie gaz. Ww. instrument finansowy dotyczy praw i udziałów odzwierciedlających prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Przedmiotem niniejszego wniosku jest planowana realizacja zleceń nabycia lub zbycia kontraktów terminowych o określonej specyfice, których instrumentem bazowym jest gaz (Kontrakt lub Kontrakt terminowy). Terminowy zakup instrumentu bazowego może zostać zrealizowany przez:

·nabycie gazu z dostawą (w przyszłości – w terminie określonym w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz) na potrzeby (...) w ramach realizacji obowiązków wynikających z umowy Z, jeżeli taki zakup jest zasadny ekonomicznie w porównaniu do zakupu gazu na rynku TGE lub jeżeli nie będzie istniała odpowiednia płynność produktów terminowych na rynku TGE,

·odstąpienie od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w zawartym Kontrakcie terminowym na gaz, dopuszczającym brak jej realizacji – w przypadku kiedy zasadne ekonomiczne będzie jedynie zabezpieczenie ceny dostawy na okres, na który nie będzie istniała odpowiednia płynność produktów terminowych na rynku TGE.

Nabywca Kontraktu zajmuje tzw. długą pozycję w danym kontrakcie (transakcji), która polega na zobowiązaniu do kupna w przyszłości. Natomiast sprzedawca Kontraktu zajmuje krótką pozycję, tzn. przyjmuje zobowiązanie sprzedaży, czyli ewentualnej dostawy przedmiotu kontraktu w przyszłości. Transakcje dotyczące Kontraktów będą odbywać się na rynku regulowanym (na Giełdzie). Transakcje będą zawierane za pośrednictwem BB oraz Giełdy (jej podmiotu rozliczającego). BB umożliwia zawieranie transakcji, ale nie staje się właścicielami / posiadaczem Kontraktów, ani instrumentu bazowego. W momencie realizacji zlecenia (czyli w momencie otwarcia pozycji) nie dokonuje się zapłaty na rzecz strony przeciwnej Kontraktu, a jedynie zabezpiecza się odpowiedni depozyt. Nie dochodzi też wówczas do nabycia instrumentu bazowego - gazu.

Przebieg planowanych czynności dotyczących Kontraktów terminowych:

1. Zlecenie nabycia / sprzedaży Kontraktu

BB realizuje zlecenie Klienta dotyczące nabycia / sprzedaży kontraktu terminowego na dostawę gazu - Kontraktu. Na podstawie takiego zlecenia na rachunku pieniężnym prowadzonym na rzecz Klienta przez BB dokonuje się blokady środków pieniężnych na pokrycie depozytu zabezpieczającego (). Jednocześnie BB dokonuje zapisu na rachunku instrumentów finansowych Klienta, który służy do rejestrowania stanu posiadania instrumentów finansowych. Zapis dokonywany jest przez BB na podstawie dokumentów ewidencyjnych wystawionych przez Giełdę. Od momentu otwarcia pozycji wartość depozytu zabezpieczającego podlega bieżącej aktualizacji w każdy dzień sesyjny o wartość dziennego wyniku finansowego wynikającą z otwartych pozycji w Kontraktach Klienta.

2. Przewiduje się, że Strony będą czekały do terminu wygaśnięcia Kontraktu, jednak mogą również zamknąć pozycję przed terminem wygaśnięcia. Zamknięcie pozycji przed terminem zapadalności, będzie polegać na dokonaniu transakcji przeciwnej tj. jeżeli Klient kupił Kontrakt (zajął pozycję długą), aby zamknąć pozycję musi zawrzeć transakcję, w której będzie wystawcą Kontraktu (złożyć BB zlecenie sprzedaży). Jeżeli Klient wystawił Kontrakt (zajął pozycję krótką), aby zamknąć pozycję musi zawrzeć transakcję, w której będzie nabywcą Kontraktu (poprzez złożenie BB zlecenia zakupu). W przypadku zamknięcia pozycji Klient będzie zatem jednocześnie nabywcą i wystawcą. Pozycje te ekonomicznie się znoszą, tak jakby Klient nie miał w portfelu żadnych instrumentów. W tej sytuacji na rachunku inwestycyjnym Klienta nie są rejestrowane dwie przeciwne pozycje na tym samym kontrakcie, lecz w efekcie zawarcia transakcji odwrotnej pozycja pierwotna jest zamykana i z rachunku instrumentów Klienta znika pozycja w danym Kontrakcie. W związku z tym nie dojdzie do dostawy instrumentu bazowego (gaz) i zostanie dokonane rozliczenie pieniężne. W zależności od relacji ceny terminowej do ceny rynkowej z momentu zamknięcia - po stronie Klienta może wystąpić zysk (dodatni wynik na transakcji), strata (ujemny wynik na transakcji), bądź rozliczenie może być neutralne finansowo (zerowy wynik na transakcji). Na skutek zamknięcia i rozliczenia pieniężnego, Giełda ustali dokładną kwotę rozliczenia zgodnie z obowiązującym algorytmem. W związku z opisanym zamknięciem pozycji tylko jedna ze stron będzie zobowiązana uregulować ustaloną przez Giełdę kwotę rozliczenia na rzecz drugiej. Kupujący Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku wzrostu ceny, natomiast sprzedający Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku spadku ceny. Jeżeli zatem wynik na danym Kontrakcie okaże się dla Klienta dodatni, Klient osiągnie zysk na danym Kontrakcie i jego rachunek zostanie uznany dodatnią kwotą rozliczenia przez BB, który otrzyma tę kwotę od Giełdy. Jeżeli wynik okaże się ujemny, Klient osiągnie stratę na danym Kontrakcie i jego rachunek zostanie obciążony kwotą rozliczenia przez BB, który ureguluje tę kwotę do Giełdy. W związku z dokonaniem zamknięcia pozycji przed terminem, zwolnieniu ulega depozyt zabezpieczający.

W ramach zawartej umowy z Klientem (Państwem) w związku z Kontraktem BB nie nabywa gazu od Giełdy we własnym imieniu i na własny rachunek. BB działa tym przypadku we własnym imieniu, lecz na rachunek AA. W opisanych okolicznościach BB nie nabywa prawa do rozporządzania gazem jak właściciel. W przypadku odstąpienia przez AA od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w Kontrakcie (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego) nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel. Jeżeli natomiast nie dojdzie do odstąpienia od fizycznej dostawy (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego), czyli Kontrakt będzie wykonany w podstawowej formule – z fizyczną dostawą, to dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na AA lub z AA. Ze względu na specyfikę rynku (anonimowość transakcji) BB otrzyma od podmiotu trzeciego fakturę na swoje dane. Następnie analogiczną fakturę wystawi na AA (albo odwrotnie). Opisana praktyka jest typowa dla transakcji giełdowych realizowanych za pośrednictwem maklera. Nie dojdzie jednak do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na BB lub z BB. W związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu nie będzie możliwe rozliczenie stron przez fizyczną dostawę gazu i nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel.

Przechodząc do kwestii objętej zakresem pytania nr 1 należy odwołać się do art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (t. j. Dz. U. z 2024 r., poz. 722 ze zm.) zgodnie z którym:

W analizowanej sprawie w zakresie wątpliwości przedstawionych w pytaniu nr 1 należy w pierwszej kolejności odnieść się kwestii charakteru instrumentów pochodnych i kontraktów terminowych.

W piśmiennictwie określa się, że instrument pochodny to rozwiązanie, w przypadku którego treść prawa podmiotowego jest uzależniona od wartości dóbr występujących w obrocie, względnie od wskaźników ekonomicznych opisujących wartość takich dóbr (vide: L. Sobolewski, Prawo o publicznym obrocie papierami wartościowymi, 1999, s. 142).

Prawa pochodne to takie, których cena zależy bezpośrednio lub pośrednio od ceny lub wartości instrumentów finansowych (instrumentów bazowych).

Prawa pochodne dzieli się na dwie kategorie: praw rozliczeniowych (nierzeczywistych) i realnych (rzeczywistych). Instrumenty te mogą mieć charakter nierzeczywisty, obejmując rozliczenie pieniężne instrumentu do kursu referencyjnego bez dostawy instrumentu bazowego, jak również charakter rzeczywisty - tj. w ramach których następuje faktyczna dostawa instrumentu bazowego. Prawa (transakcje) nierzeczywiste mają zapewnić uzyskanie korzyści bądź ochronę przed stratami z powodu wahań cen instrumentu pierwotnego. Kontrakt terminowy jest realizowany poprzez rozliczenie różnic między cenami instrumentów. Ponadto prawa pochodne dzieli się na instrumenty typu call (kupna) oraz typu put (sprzedaży).

Kontrakt terminowy to powstałe w wyniku zawarcia transakcji giełdowej zobowiązanie pomiędzy stronami transakcji (sprzedającym i kupującym) o dostarczenie lub przyjęcie towaru giełdowego (zwanego instrumentem bazowym), w której ilość, jakość, czas dostawy, miejsce dostawy są zgodne z przyjętymi przez giełdę standardami, a cena jest negocjowana pomiędzy stronami. Instrumentem bazowym mogą być zarówno towary jak i wartości ekonomiczne, które da się wycenić w pieniądzach (waluty). Sprzedający i kupujący kontrakt terminowy może podczas sesji giełdowej anulować wcześniej zawarte przez siebie transakcje poprzez zawarcie transakcji odwrotnej.

Z wniosku wynika, że Zainteresowani przystąpią do Umowy w ramach której, BB będzie realizował na rzecz Państwa (Klienta) usługi w zakresie nabywania i zbywania na rachunek dającego zlecenie Klienta instrumentów finansowych notowanych na giełdach, których instrumentem bazowym jest gaz. Umowa ma obejmować realizację zleceń nabycia lub zbycia kontraktów terminowych o określonej specyfice, których instrumentem bazowym jest gaz (Kontrakt terminowy).

Wskazali Państwo, że ww. Umowa nie jest zawierana w celach spekulacyjnych lecz celem Państwa jako Klienta jest wycena ryzyka związanego z instrumentem bazowym (gazem), a także zabezpieczenie przed tym ryzykiem (hedging). Terminowy zakup instrumentu bazowego (np. kupno futures opartego na gazie) pozwala na uniknięcie wzrostu cen instrumentu bazowego (gazu), który planuje się kupić w przyszłości.

Kontrakt może być zrealizowany poprzez dostawę gazu, ale dopuszcza też brak jej realizacji, gdzie:

·W przypadku odstąpienia przez Państwa od fizycznej dostawy gazu przewidzianej w Kontrakcie (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego) nie dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel.

·Jeżeli natomiast nie dojdzie do odstąpienia od fizycznej dostawy (czy też zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu w drodze zajęcia pozycji przeciwstawnej wynikającej z zawarcia Kontraktu odwrotnego), czyli Kontrakt będzie wykonany w podstawowej formule – z fizyczną dostawą, to dojdzie do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na AA lub z AA. Ze względu na specyfikę rynku (anonimowość transakcji) BB otrzyma od podmiotu trzeciego fakturę na swoje dane. Następnie analogiczną fakturę wystawi na AA (albo odwrotnie). Opisana praktyka jest typowa dla transakcji giełdowych realizowanych za pośrednictwem maklera. Nie dojdzie jednak do przeniesienia prawa do rozporządzenia gazem jak właściciel na BB lub z BB.

W tym miejscu należy podkreślić, że przedmiotem Państwa wątpliwości są skutki w podatku VAT związane z okolicznościami dotyczącymi doprowadzenia do rozliczenia finansowego Kontraktu (zamiast fizycznej dostawy instrumentu bazowego) poprzez wykonanie przez BB zlecenia Klienta polegającego na dokonaniu transakcji przeciwnej - w rezultacie skutki zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu oraz rozliczenia pieniężnego po aktualnej cenie (tj. uznanie albo obciążenie przez BB rachunku Klienta kwotą stanowiącą wynik rozliczenia finansowego).

Transakcje dotyczące ww. Kontraktów będą odbywać się na rynku regulowanym (na Giełdzie). Transakcje będą zawierane za pośrednictwem BB oraz Giełdy (jej podmiotu rozliczającego).

Zamknięcie pozycji u żadnej ze stron Kontraktu nie tworzy podstawy do dokonania dostawy instrumentu bazowego, ani do żądania zapłaty pełnej wartości ceny terminowej. W związku z zamknięciem pozycji tylko jedna ze stron będzie zobowiązana uregulować ustaloną przez Giełdę kwotę rozliczenia na rzecz drugiej. Zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu, oznacza transakcję o charakterze czysto finansowym, a wynagrodzenie z tego tytułu w sensie ekonomicznym jest związane z zabezpieczeniem ceny dostawy gazu.

Kupujący Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku wzrostu ceny, natomiast sprzedający Kontrakt otrzymuje zysk w przypadku spadku ceny. Jeżeli zatem wynik na danym Kontrakcie okaże się dla Państwa jako Klienta dodatni, Klient osiągnie zysk na danym Kontrakcie i jego rachunek zostanie uznany dodatnią kwotą rozliczenia przez BB, który otrzyma tę kwotę od Giełdy. Jeżeli wynik okaże się ujemny, Państwo jako Klient osiągniecie stratę na danym Kontrakcie i rachunek zostanie obciążony kwotą rozliczenia przez BB, który ureguluje tę kwotę do Giełdy. W związku z dokonaniem zamknięcia pozycji przed terminem, zwolnieniu ulega depozyt zabezpieczający.

Analiza przedstawionego opisu sprawy prowadzi do wniosku, że czynności opisane we wniosku nie będą stanowiły dostawy towarów, gdyż – jak wynika z opisu sprawy - pomiędzy Stronami Kontraktu nie dochodzi do dostawy towarów, a więc żadna ze Stron Kontraktu nie przenosi prawa do rozporządzania towarem jak właściciel.

Opisane warunki Kontraktu wskazują, że choć Strony zawarły Kontrakt terminowy, którego instrumentem bazowym był towar - „gaz”, to jednak w wyniku wcześniejszego zamknięcia pozycji dojdzie do zmiany transakcji rzeczywistej (w przypadku której następuje faktyczna dostawa) na nierzeczywistą w wyniku której nie dojdzie do dostawy towaru bazowego, lecz do rozliczenia finansowego. Strony transakcji korzystają bowiem z odpłatnej możliwości zamknięcia pozycji przed terminem jaką daje Kontrakt, polegającej na rezygnacji z zakupu towaru (gaz) będącego instrumentem bazowym w zamian za rozliczenie finansowe. W wyniku czego dojdzie do zmiany pierwotnego sposobu rozliczenia Kontraktu terminowego z przewidywanej dostawy towaru (gazu) na rozliczenie finansowe.

Państwo jako Klient angażując się w Kontrakt terminowy na Giełdzie w zależności od sytuacji będziecie zajmowali pozycję długą (kupno Kontraktu) jak również pozycję krótką (sprzedaż Kontraktu). Zamknięcie pozycji przed terminem zapadalności, będzie natomiast polegać na dokonaniu transakcji przeciwnej tj. jeżeli Klient kupił Kontrakt (zajął pozycję długą), aby zamknąć pozycję musi zawrzeć transakcję, w której będzie wystawcą Kontraktu (złożyć BB zlecenie sprzedaży). Jeżeli Państwo jako Klient wystawili Kontrakt (zajęli pozycję krótką), aby zamknąć pozycję muszą zawrzeć transakcję, w której będą nabywcą Kontraktu (poprzez złożenie BB zlecenia zakupu). W zależności od relacji ceny terminowej do ceny rynkowej z momentu zamknięcia - po stronie Państwa jako Klienta może wystąpić zysk (dodatni wynik na transakcji), strata (ujemny wynik na transakcji), bądź rozliczenie może być neutralne finansowo (zerowy wynik na transakcji).

Jeżeli wynik na Kontrakcie okaże się dla Państwa (Klienta) dodatni, Klient osiągnie zysk na Kontrakcie i jego rachunek zostanie uznany dodatnią kwotą rozliczenia przez BB, który otrzyma tę kwotę od Giełdy. Jeżeli wynik okaże się ujemny, Państwo jako Klient osiągniecie stratę na Kontrakcie i rachunek zostanie obciążony kwotą rozliczenia przez BB, który ureguluje tę kwotę do Giełdy.

W tym miejscu należy zaznaczyć, że w przedmiotowym przypadku nie występuje bezpośrednia relacja pomiędzy dwoma stronami Kontraktu terminowego, tj. Państwem a podmiotem będącym nabywcą lub zbywcą tych kontraktów (podmiotem anonimowym), gdyż ze względu na specyfikę rynku zajmującego się obrotem towarami energetycznymi oraz instrumentami finansowymi, w tym kontraktami terminowymi na dostawę gazu w transakcjach tych uczestniczą również BB oraz Giełda, która ustala dokładną kwotę rozliczenia. Z opisu sprawy wnika przy tym, że BB działa we własnym imieniu, lecz na rachunek Państwa – w przypadku zamknięcia pozycji przed terminem zapadalności Państwo jako Klient składacie BB zlecenie sprzedaży lub zakupu. Ponadto w przypadku „zysku” BB uznaje rachunek Państwa jako Klienta kwotą rozliczenia, którą otrzyma od Giełdy, natomiast w przypadku „straty” obciąża rachunek Państwa kwotą rozliczenia, którą ureguluje do Giełdy.

Z powyższych okoliczności wynika zatem, że chociaż ww. podmioty, tj. BB oraz Giełda uczestniczą w rozliczeniach i przepływach pieniężnych związanych z zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu, to faktycznymi beneficjentami tego świadczenia są Państwo - jeżeli wynik okaże się ujemny i Państwa rachunek zostanie obciążony kwotą rozliczenia oraz druga strona Kontraktu (podmiot, który faktycznie zajmuje przeciwstawną pozycję do Państwa) – jeżeli wynik dla Państwa okaże się dodatni i Państwa rachunek zostanie uznany kwotą rozliczenia.

Tym samym, w sytuacji gdy Państwo osiągną na Kontrakcie wynik dodatni dojdzie do odpłatnego świadczenia usług polegających na zabezpieczeniu ceny gazu na podstawie art. 8 ust. 1 ustawa, gdzie to Państwo wystąpią jako usługodawca, natomiast BB jako usługobiorca tych usług, przy czym rzeczywistym beneficjentem tego świadczenia jest druga strona Kontraktu, tj. podmiot, który zajmie przeciwstawną pozycję do Państwa.

Natomiast, w sytuacji gdy Państwo osiągną na Kontrakcie wynik ujemny, biorąc pod uwagę fakt, że BB działa we własnym imieniu, lecz na Państwa rachunek, należy uznać, że udział BB w transakcji polega na nabyciu ww. usługi polegającej na zabezpieczeniu ceny gazu i „dostarczeniu” jej we własnym imieniu nabywcy, tj. Państwa. W tym przypadku zastosowanie znajduje art. 8 ust. 2a ustawy, który tworzy fikcję prawną, gdzie podmiot, który jedynie kupuje i odprzedaje usługę, jest uważany za podmiot, który jest zarazem nabywcą i świadczącym tę usługę. Zatem usługodawcą będzie BB a usługobiorcą i zarazem rzeczywistym beneficjentem tego świadczenia będą Państwo.

W konsekwencji pomiędzy BB, a Państwem będzie dochodziło do wzajemnego świadczenia usług związanych z Kontraktem terminowym, które podlegają opodatkowaniu u obu ww. podmiotów, które mogą być uznane za usługodawców i podatników VAT z tytułu świadczeń dokonanych na rzecz drugiej strony transakcji w zależności czy wynik na przedmiotowym Kontrakcie okaże się dodatni czy ujemy.

Przechodząc do kwestii objętej zakresem pytania nr 4 wskazać należy, że zwolnienie od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.

Zakres i zasady zwolnienia dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.

Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy:

W świetle art. 43 ust. 15 ustawy:

Ponadto, zgodnie z art. 43 ust. 16 ustawy:

Sprecyzowanie przepisów regulujących zwolnienie od podatku od towarów i usług dla usług finansowych, ma na celu zapewnienie jednolitego stosowania tego zwolnienia w odniesieniu do rynku wspólnotowego, jak również zapewnienie spójności przepisów dotyczących podatku od towarów i usług z przepisami krajowymi regulującymi funkcjonowanie rynku finansowego.

Zwolnienia od podatku usług finansowych oparte zostały na obiektywnych kryteriach i nie są uzależnione od rodzaju podmiotu świadczącego te usługi.

Dokonując analizy pojęć użytych do opisania zwolnień, o których mowa w art. 43 ustawy, należy podkreślić, że winny one być interpretowane w sposób ścisły – gdyż zwolnienia te stanowią odstępstwa od ogólnej zasady. Zwolnienia stanowią pojęcia autonomiczne prawa wspólnotowego, które mają na celu uniknięcie rozbieżności pomiędzy państwami członkowskimi w stosowaniu systemu podatku VAT i które należy sytuować w ogólnym kontekście wspólnego systemu podatku VAT.

Biorąc pod uwagę powyższe, należy wskazać, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy znajduje zastosowanie do takich usług, które łącznie spełniają następujące warunki:

• przedmiotem tych usług są instrumenty finansowe w rozumieniu art. 2 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz usługi pośrednictwa w tym zakresie,
• usługi te nie dotyczą przechowywania ww. instrumentów i zarządzania nimi,
• usługi te nie dotyczą praw i udziałów odzwierciedlających: tytuł prawny do towarów, tytuł własności nieruchomości, prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości, udziały i inne tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części, bądź prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są m.in. towary (w tym gaz), mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń i które mogą zostać zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Trzeba jednak mieć na względzie, że zakres przedmiotowego zwolnienia został ograniczony treścią art. 43 ust. 16 ustawy i nie każdy instrument finansowy w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi będzie korzystał ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy. Jak wynika bowiem z art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy przedmiotowe zwolnienie nie ma zastosowania do usług dotyczących praw i udziałów odzwierciedlających prawa majątkowe, których instrumentami bazowymi są towary, mierniki i limity wielkości produkcji oraz uprawnienia do emisji zanieczyszczeń, i które mogą być zrealizowane poprzez dostawę towarów lub świadczenie usług innych niż zwolnione z podatku.

Z treści tego przepisu wynika zatem, że wyłączenie ze zwolnienia od podatku w trybie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy, dotyczy instrumentów pochodnych, których instrumentem bazowym jest towar, w odniesieniu do których istnieje możliwość realizacji kontraktu poprzez fizyczne dostarczenie instrumentu bazowego (która to czynność uznawana jest jako opodatkowane świadczenie usług).

Warto w tym miejscu zauważyć, że ustawodawca posługuje się w art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy sformułowaniem: „mogą być realizowane”, a nie zwrotem: „są realizowane”.

Zatem dla zastosowania wyłączenia ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy dla kontraktów terminowych, których instrumentem bazowym są towary, bez znaczenia pozostaje fakt, że zawarty kontrakt terminowy kończy się w efekcie rozliczeniem pieniężnym, skoro sam charakter takiej transakcji przewiduje możliwość fizycznego dostarczenia instrumentu bazowego.

Ze względu na powyższe - pomimo tego że kontrakty terminowe, których instrumentem bazowym jest towar, stanowią instrumenty finansowe w rozumieniu przepisów ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, to jednak obrót tymi instrumentami nie może korzystać ze zwolnienia od podatku na mocy art. 43 ust. 1 pkt 41 z uwagi na treść cytowanego wyżej art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy. Przesłanką skorzystania ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy jest bowiem nie tylko świadczenie usług, których przedmiotem są instrumenty finansowe w rozumieniu ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, ale także istotne znaczenie ma, aby świadczone usługi nie zostały wymienione w art. 43 ust. 16 ustawy.

Zatem uwzględniając powyższe okoliczności należy stwierdzić, że dokonywane czynności w związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu (mimo wcześniejszego zobowiązania stron do rozliczenia transakcji poprzez fizyczne dostarczenie instrumentu bazowego) nie będą korzystały ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.

Odnosząc się do kwestii objętej zakresem pytania nr 2 należy wskazać, że zgodnie z art. 29a ust. 1 ustawy:

W myśl art. 29a ust. 6 ustawy:

W analizowanym przypadku w związku z zamknięciem pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu podstawą opodatkowania podatkiem VAT jest wszystko, co stanowi zapłatę, tj. realne wynagrodzenie, jakie osiągną strony z tytułu ww. czynności. Na skutek zamknięcia i rozliczenia pieniężnego, Giełda ustali dokładną kwotę rozliczenia zgodnie z obowiązującym algorytmem.

Zatem w przypadku zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu, podstawę opodatkowania dla celów podatku od towarów i usług, o której mowa w art. 29a ust. 1 ustawy, stanowić będzie kwota faktycznego/realnego wynagrodzenia, a więc kwota rozliczeniowa otrzymana/pobrana przez każdą ze stron (tj. przez Państwa  oraz BB) w związku z wyżej określonym świadczeniem usług. Zatem:

·dla Państwa podstawą opodatkowania VAT będzie wynik dodatni (dodatnia wartość) rozliczenia w odniesieniu do konkretnej transakcji (a więc w związku z realizacją poszczególnych instrumentów pochodnych) z uwzględnieniem rozliczenia dokonanego przez Giełdę, pomniejszony o kwotę należnego podatku,

·dla BB podstawą opodatkowania VAT będzie natomiast kwota rozliczenia, którą (w przypadku gdy wynik okaże się ujemny) zostanie obciążony przez BB rachunek Klienta, pomniejszona o kwotę należnego podatku. W tej sytuacji kwota rozliczenia zostanie pobrana przez BB od Klienta, a następnie BB „ureguluje te kwotę do Giełdy”. Kwota ta stanowi podstawę opodatkowania usług świadczonych przez BB na podstawie art. 8 ust. 2a ustawy.

W odniesieniu do kwestii i objętej zakresem pytania nr 3 należy zauważyć, że stosownie do art. 19a ust. 1 ustawy:

Zgodnie z art. 19a ust. 2 ustawy:

W myśl art. 19a ust. 3 ustawy:

Przy czym, stosownie do art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy:

Zgodnie z art. 19a ust. 8 ustawy:

Dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego, należy ustalić moment wykonania usługi. Ustawa nie definiuje tego momentu, ani w żaden sposób nie precyzuje, jakimi kryteriami należy posługiwać się dla jego określenia. Należy jednak wskazać, że o faktycznym wykonaniu usługi decyduje jej charakter. Z kolei o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba, że moment ten jest określony przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług.

Przepis art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy wprowadza szczególny moment powstania obowiązku podatkowego m.in. dla określonych usług korzystających ze zwolnienia od podatku. Metoda ustalania momentu powstania obowiązku podatkowego wymieniona w art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy ma jednak zastosowanie wyłącznie do usług finansowych, których świadczenie jest zwolnione od podatku VAT na mocy m.in. art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy.

Z kolei brak możliwości korzystania ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 41 ustawy z uwagi na treść cytowanego wyżej art. 43 ust. 16 pkt 5 ustawy, powoduje że przepis art. 19a ust. 5 pkt 1 lit. e ustawy nie będzie miał zastosowania – i dla przedmiotowych usług finansowych, obowiązek podatkowy powstanie na zasadach ogólnych.

Tym samym obowiązek podatkowy dla usług dokonywanych w ramach zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu powstanie na zasadach ogólnych - zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy -  w momencie wykonania usługi tj. w momencie zamknięcia ww. kontraktu.

Oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 1-4 należało uznać je za nieprawidłowe. Podstawą bowiem Państwa własnego stanowiska w zakresie ww. pytań było błędne uznanie dokonywanych czynności w ramach zamknięcia pozycji przed terminem wygaśnięcia Kontraktu za dostawy towarów.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.

Tut. Organ informuje, iż wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem wniosku (zapytania) Zainteresowanych. Inne kwestie przedstawione we wniosku, które nie zostały objęte pytaniem nie mogą być – zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej – rozpatrzone.

Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku opisem sprawy. Ponoszą Państwo ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. Zatem, należy zaznaczyć, że wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie sprawy. W konsekwencji w przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Należy wskazać, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z treści art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. W związku z tym, interpretacje te wywierają skutki prawne jedynie w stosunku do tego podmiotu, do którego są skierowane. Zatem, niniejsza interpretacja indywidualna jest wiążąca dla Zainteresowanych, natomiast nie wywołuje skutków prawnych dla innych podmiotów.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r., poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem sprawy. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

AA (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.