Interpretacja indywidualna z dnia 21 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDWPT.4011.24.2026.3.MH
Umorzenie części kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego na spłatę zobowiązań hipotecznych zrealizowanych na cele mieszkaniowe podlega zaniechaniu poboru podatku na podstawie właściwego rozporządzenia, a zwrot nadpłaconych środków nie stanowi przychodu do opodatkowania.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie dotyczącym umorzenia części wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części w jakiej kredyt ten został przeznaczonej na spłatę kredytu hipotecznego oraz w zakresie skutków podatkowych zwrotu środków wynikających z ugody z bankiem jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
24 lutego 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 29 marca 2026 r. (data wpływu 3 kwietnia 2026 r.), pismem z 9 kwietnia 2026 r. (data wpływu 16 kwietnia 2026 r.) oraz pismem z 18 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 4 kwietnia 2006 r. został zaciągnięty kredyt hipoteczno-konsolidacyjny denominowany w CHF w (…). Kredyt został przeznaczony na cele mieszkaniowe w szczególności na budowę domu jednorodzinnego oraz spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego w złotych związanych z finansowaniem tej samej nieruchomości (domu). W wyniku przejęcia (…) obsługę kredytu przejął (…).
W dniu 16 września 2025 r. została zawarta ugoda z bankiem dotycząca rozliczenia kredytu. Na podstawie ugody bank dokonał rozliczenia kredytu poprzez zwolnienie z części zobowiązania (umorzenie części zadłużenia obejmującego kapitał i odsetki oraz zwrot określonej kwoty środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy). Kredyt nie był związany z działalnością gospodarczą i dotyczył wyłącznie celów mieszkaniowych.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
3 kwietnia 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu:
1.Czy była Pani jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczno-konsolidacyjny? W przypadku współkredytobiorców prosimy wskazać, czy wszyscy kredytobiorcy odpowiadają za spłatę kredytu solidarnie, a więc do pełnej wysokości?W przypadku współkredytobiorców proszę wskazać czy umorzenie przez bank kwoty kredytu będzie dotyczyło wszystkich współkredytobiorców i skutkowało wygaśnięciem zobowiązania wobec banku w całości po stronie każdego ze współkredytobiorców?
Odpowiedź: Nie była Pani jedynym kredytobiorcą, był nim również Pani mąż, wspólnie zam. (…). Spłata kredytu miała nastąpić solidarnie, a umorzenie przez bank kwoty kredytu skutkowało wygaśnięciem zobowiązania w stosunku do wszystkich kredytobiorców.
2.Jaki dokładnie cel zaciągnięcia ww. kredytu hipoteczno-konsolidacyjnego został wpisany w umowie o kredyt, zgodnie z treścią tej umowy?
Odpowiedź: Kredyt przeznaczony był na spłatę pożyczek zaciągniętych w banku (…), spłata pożyczki ekspresowej nr … w kwocie 4 226,90 zł, spłata pożyczki ekspresowej nr … w kwocie 9 408,27 zł, spłata pożyczki ekspresowej nr … w kwocie 68 030,57 zł.
3.Czy kredyt hipoteczno-konsolidacyjny, o którym mowa we wniosku, jest to kredyt mieszkaniowy zaciągnięty na cele mieszkaniowe, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.)?
Odpowiedź: Tak, kredyt hipoteczno-konsolidacyjny w stanie rzeczywistym został przeznaczony na budowę budynku mieszkalnego - domu jednorodzinnego oraz spłatę zobowiązań zaciągniętych na budowę domu. Kwota powzięta z kredytu hipotecznego zawartego 28 czerwca 2004 r. była niewystarczająca na budowę budynku mieszkalnego, wobec czego zostały zawarte ww. umowy pożyczek ekspresowych w zależności od etapu budowy.
4.Czy zaciągnięty kredyt hipoteczno-konsolidacyjny w całości został przeznaczony na cele wskazane w umowie kredytowej? W przypadku negatywnej odpowiedzi proszę wskazać na co faktycznie wydatkowała Pani środki pieniężne uzyskane z ww. kredytu.
Odpowiedź: Kredyt hipoteczno-konsolidacyjny w całości został przeznaczony na cele umowne, w przypadku, gdyby pozostały środki do dyspozycji kredytobiorców, zostały one przeznaczone na dalszą budowę domu, zgodnie z rzeczywistym przeznaczeniem kredytu oraz spłatę kredytu hipotecznego z dnia 28 czerwca 2004 r.
5.Czy ww. kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomościlub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie?
Odpowiedź: Spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką zwykłą w wysokości 36 204,11 CHF na nieruchomości położonej w (…), która to nieruchomość była podczas budowy.
6.Na jakiej konkretnie nieruchomości (prawie majątkowym) kredyt hipoteczno-konsolidacyjny został zabezpieczony hipoteką − prosimy wskazać dokładną datę nabycia, miejsce położenia tej nieruchomości i tytuł prawny przysługujący do niej?
Odpowiedź: Kredyt został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości objętej KW …, położonej w (…), na dz. …., do której kredytobiorcom przysługuje prawo własności.
7.Czy bank, z którym zawarta została umowa kredytowa jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów.
Odpowiedź: Tak, bank … był bankiem działającym na podstawie ustawy Prawo Bankowe oraz podlegał nadzorowi Komisji Nadzoru Finansów.
8.W związku ze wskazaniem, że
W dniu 4.04.2006 r. został zaciągnięty kredyt hipoteczno-konsolidacyjny denominowany w CHF w Banku …. Kredyt został przeznaczony na cele mieszkaniowe w szczególności na budowę domu jednorodzinnego oraz spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego w złotych związanych z finansowaniem tej samej nieruchomości (domu),
proszę odnośnie ww. kredytu hipotecznego w złotych wskazać:
a)kiedy został zaciągnięty kredyt hipoteczny w złotych;
b)jaki dokładnie cel zaciągnięcia kredytu został wskazany w umowie kredytowej z bankiem; czy w umowie kredytu wskazano, że kredyt został zaciągnięty na cele mieszkaniowe czy też wskazano inny cel (proszę wskazać jaki np. na dowolny cel, cel inny niż mieszkaniowy);
c)czy całość środków uzyskanych w związku z kredytem została przeznaczona na cele mieszkaniowe o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), jeśli nie to prosimy wskazać na jaki cel zostały przeznaczone pozostałe środki pieniężne;
d)czy bank, z którym zawarta została umowa kredytu hipotecznego jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;
e)czy kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie;
f)czy była Pani jedynym kredytobiorcą zawierającym umowę o kredyt hipoteczny? W przypadku, gdy nie była Pani jedynym kredytobiorcą, czy zgodnie z umową kredytu była Pani solidarnie wraz z pozostałymi kredytobiorcami zobowiązana do spłaty tego kredytu;
Odpowiedź: Kredyt hipoteczny w złotych został zaciągnięty 28 czerwca 2004 r. pomiędzy bankiem…. a ww. kredytobiorcami - …i Panią. Cel umowny kredytu to: „na budowę domu jednorodzinnego, położonego w …, dla którego prowadzona jest przez Sąd Rejonowy w …." Całość kwoty kredytu została przeznaczona na ten cel, a nawet była niewystarczająca, stąd późniejsze zobowiązania. Bank … był bankiem działającym na podst. Ustawy Prawo Bankowe oraz podlegał nadzorowi Komisji Nadzoru Finansów. Kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości objętej KW nr ….
9.Czy przedmiotowy kredyt hipoteczno-konsolidacyjny oraz kredyt hipoteczny zostały zaciągnięte na realizacje jednej (tej samej) inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Tak, kredyty zostały zaciągnięte na realizację budowy domu położonej w (…).
10.Czy jest Pani jedynym właścicielem ww. nieruchomości i czy ta nieruchomość służy zaspokajaniu własnych potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego do którego Pani należy?
Odpowiedź: Właścicielami nieruchomości jest … oraz Pani, jest to dom jednorodzinny wybudowany oraz, przeznaczone na cele wyłącznie mieszkaniowe służące do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych.
11.Czy nieruchomość, której dotyczą ww. kredyty jest położona w Polsce lub w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej?
Odpowiedź: Nieruchomość jest położona w Polsce.
12.Kto był stroną ugody z bankiem zawartej w dniu 16 września 2025 r.?
Odpowiedź: Stronami ugody z bankiem są Pani oraz ….
13.Czy w ramach ugody z bankiem nastąpiło również „przewalutowanie” przedmiotowego kredytu?
Odpowiedź: W ramach ugody z bankiem nastąpiło przewalutowanie CHF na złote.
14.Jakie ustalenia w sprawie rozliczenia ww. kredytu zawiera wskazana we wniosku ugoda z bankiem – proszę konkretnie wskazać jakie zobowiązania Stron wynikały z ww. ugody.
Odpowiedź: Postanowieniem zawartym w ugodzie bank zwolnił kredytobiorców z długu (umorzył zadłużenie kredytobiorców) w zakresie kwoty 31 083.44 zł, a kredytobiorcy wyrazili zgodę na to zwolnienie. Bank zobowiązał się do zwrotu kwoty 73 659.58 zł, co zostało wskazane w załączniku ugoda nr …..
15.W związku ze wskazaniem we wniosku, że:
(…) bank dokonał rozliczenia kredytu poprzez zwolnienie z części zobowiązania (umorzenie części zadłużenia obejmującego kapitał i odsetki oraz zwrot określonej kwoty środków pieniężnych na rachunek bankowy Wnioskodawcy),
proszę wskazać:
- co składa się na kwotę objętą ugodą – kwotę, w stosunku do której została Pani jako kredytobiorca/współkredytobiorca zwolniona z długu, tj. czy jest to kwota kapitału, kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego) opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorców było niezbędne do zawarcia umowy kredytu, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń? Jeżeli w skład ww. kwoty wchodzi kwota odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), to czy w zawartej umowie kredytu określone zostały jednoznacznie, wiążące dla stron umowy, zasady naliczenia takich odsetek?
- w związku z umorzeniem części zobowiązania kredytowego należy wskazać kto i kiedy, w związku z porozumieniem zawartym z bankiem, został zobowiązany do dokonania spłaty pozostałej części zadłużenia wynikającego z umowy o kredyt?
Odpowiedź: Bank zwolnił kredytobiorców z długu na którą ww. kwotę składało się: kapitał na kwotę 26 055,51 zł, odsetki od należności regularnych 5 027,75 zł, odsetki od zadłużenia przeterminowanego 0,18 zł. Zgodnie z ugodą bank wskazał, że kwota 173 888,56 zł została spłacona przez kredytobiorców wg. kursu średniego Narodowego Banku Polskiego z dnia każdorazowej spłaty. Kredytobiorcy nie byli zobowiązani do dokonania dalszej spłaty, gdyż przeliczona kwota kredytu na zł, którą bank wypłacił kredytobiorcom, wynosiła, zgodnie z ugodą …. Bank dokonał zwrotu kwoty wpłaconej ponad ww. kwotę, pomniejszoną o naliczone opłaty w dniu 25 września 2025 r. na konto bankowe.
16.W związku ze zwrotem „określonej kwoty środków pieniężnych na rachunek Wnioskodawcy”, proszę wskazać charakter tej wypłaty, tj.:
- na jakiej podstawie (w oparciu o jakie wartości lub wskaźniki) bank ustalił wysokość wypłaconej kwoty;
- czy w wyniku zawarcia ugody bank zwrócił/zwróci Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu);
- czy ww. kwota, która zostanie/została Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom wypłacona, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi;
- czy ww. kwota, która została/zostanie Pani wypłacona przez bank, stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z zawartej ugody;
Odpowiedź: Bank ustalił wskaźnik na podstawie kursu średniego NBP z dnia każdorazowej spłaty, wypłata środków przez bank stanowiła wypłatę kwoty wpłaconej ponad kwotę kredytu pomniejszoną o naliczone opłaty oraz poniesione przez bank koszty windykacyjne, co wskazane jest w załączniku, ugoda nr … ust. 3 pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4.
17.Czy zwrot ww. środków pieniężnych:
a)to odszkodowanie ze strony banku (jeśli tak, za jakie szkody)?
b)to wynagrodzenie za zaniechanie dochodzenia przez Panią roszczeń wobec banku na drodze sądowej lub odstąpienie od takich roszczeń?
c)to zadośćuczynienie ze strony banku na Pani rzecz (jeśli tak, z tytułu jakich krzywd)?
d)to świadczenie z tytułu kredytu mieszkaniowego związanym z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania?
Odpowiedź: Ugoda z bankiem nie reguluje kwestii tytułu zwrotu, a jedynie wskazuje, że nastąpiło to w wyniku przeliczenia kredytu z CHF na zł.
18.Czy zwrot określonej kwoty środków pieniężnych, o których mowa we wniosku został Pani wypłacony przez bank, jeżeli tak, to kiedy?
Odpowiedź: Kwota została wypłacona Pani.
19.Czy w przeszłości korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedź: Tak, ulga została zastosowana w przypadku analogicznej sytuacji dot. zawarcia ugody z bankiem w sprawie o kredyt budowlano-hipoteczny, wskazanej jako załącznik, ugoda nr ….
Podsumowując przedstawiony stan faktyczny, należy wskazać, że spełnione zostały przesłanki do zastosowania ulgi podatkowej. Kredyt hipoteczno-konsolidacyjny został zaciągnięty wspólnie przez Panią i … , a odpowiedzialność za jego spłatę miała charakter solidarny. Środki z kredytu, jak również z powiązanych pożyczek ekspresowych, zostały w całości przeznaczone na realizację jednego celu mieszkaniowego - budowę domu jednorodzinnego położonego w …, służącego zaspokojeniu własnych potrzeb mieszkaniowych kredytobiorców. Kredyt był zabezpieczony hipoteką na tej nieruchomości, a banki udzielające finansowania działały zgodnie z przepisami prawa bankowego i pod nadzorem właściwych instytucji.
Zawarcie ugody z bankiem skutkowało przewalutowaniem kredytu oraz częściowym umorzeniem zobowiązania, co doprowadziło do wygaśnięcia długu wobec wszystkich współkredytobiorców. Umorzenie dotyczyło zobowiązania bezpośrednio związanego z kredytem przeznaczonym na cele mieszkaniowe, a więc mieści się w zakresie regulacji przewidujących możliwość zastosowania ulgi. Dodatkowo bank dokonał zwrotu nadpłaconych środków wynikających z rozliczenia kredytu, co było konsekwencją przeliczenia zobowiązania według kursu średniego NBP.
Istotne jest również, że analogiczna sytuacja - dotycząca ugody w sprawie kredytu budowlano-hipotecznego - została już wcześniej uznana za kwalifikującą się do zastosowania ulgi, co wzmacnia zasadność jej zastosowania w niniejszej sprawie.
W konsekwencji należy uznać, że umorzenie części kredytu hipotecznego zaciągniętego na budowę własnego domu jednorodzinnego, przy jednoczesnym spełnieniu wszystkich wskazanych warunków, uzasadnia zastosowanie ulgi podatkowej.
Następnie 16 kwietnia 2026 r. udzieliła Pani odpowiedzi na pytania zawarte w wezwaniu nr 2:
1)Czy celem zaciągniętego kredytu hipoteczno-konsolidacyjnego z 4 kwietnia 2006 r., zgodnie z treścią umowy, byłatylko spłata pożyczek ekspresowych zaciągniętych w banku … czy zarówno spłata ww. pożyczek i spłata kredytu hipotecznego z dnia 28 czerwca 2004 r.?
Odpowiedź: Zgodnie z treścią umowy kredyt został zaciągnięty na spłatę pożyczek ekspresowych o których mowa w piśmie z 29 marca 2026 r. Zgodnie ze stanem faktycznym kredyt został przeznaczony zarówno na spłatę ww. pożyczek oraz spłatę kredytu hipotecznego, gdzie wszystkie te zobowiązania zostały zaciągnięte w jednym banku w ramach tej samej inwestycji mieszkaniowej. Pierwotnie kredyt hipoteczny, co zostało podkreślone wielokrotnie, był niewystarczający na ukończenie inwestycji - wybudowania domu …, bank ocenił że nie ma zdolności do zwiększenia pożyczki hipotecznej. Ale z tego też powodu bank zaoferował kolejno pożyczki ekspresowe, za które kredytobiorcy płacili za bieżące materiały potrzebne do budowy domu, w zależności od etapu budowy domu. Kredytobiorcy byli jedynie konsumentami, którzy korzystali z tego, co oferował bank w celu wykończenia budowy domu jednorodzinnego. Bank nie zaoferował kolejnego kredytu, a jedynie pożyczki ekspresowe z uwagi na brak zdolności kredytowej. Kredytem konsolidacyjnym nr (…) Bank sam dokonał spłat na podstawie zaświadczenia z 14 lutego 2006 r. (zał. 2) gdzie wskazany również jest kredyt budowlano-hipoteczny z dnia 28 czerwca 2004 r. To bank dokonał spłat, a kredytobiorcy jedynie dostarczyli zaświadczenie, na jakie cele chcą przeznaczyć kredyt konsolidacyjnym nr ….
2)W odniesieniu do pożyczek ekspresowych proszę wskazać:
a)kiedy została zaciągnięta każda z ww. pożyczek;
b)jaki dokładnie cel zaciągnięcia każdej z pożyczki został wskazany w umowie z bankiem; czy w umowie każdej z ww. pożyczek, wskazano, że pożyczka została zaciągnięta na cele mieszkaniowe czy też wskazano inny cel (proszę wskazać jaki np. na dowolny cel, cel inny niż mieszkaniowy);
c)czy całość środków uzyskanych w związku z ww. pożyczkami została przeznaczona na cele mieszkaniowe o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.), jeśli nie to prosimy wskazać na jaki cel zostały przeznaczone pozostałe środki pieniężne;
d)czy bank, z którym zawarta została umowa każdej z pożyczki jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów;
e)czy każda z ww. pożyczek została zabezpieczona hipoteką ustanowioną na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie;
f)czy była Pani jedyną pożyczkobiorcą zawierającą umowę o pożyczkę? W przypadku, gdy nie była Pani jedyną pożyczkobiorcą, czy zgodnie z umową pożyczki była Pani solidarnie wraz z pozostałymi pożyczkobiorcami zobowiązana do spłaty tych pożyczek;
Odpowiedź: Z uwagi na upływ czasu, jakim jest prawie 25 lat od zaciągnięcia pożyczek, kredytobiorcy nie dysponują dokumentami, które potwierdzają zaciągnięte pożyczki ich cel. Pożyczki ekspresowe zostały zaciągnięte w datach jak w zał. 2, stanowiącym zaświadczenie o wymaganych spłatach zobowiązań. Wszystkie pożyczki ekspresowe zostały zaciągnięte w niedługich odstępach czasu, wszystkie zostały przeznaczone na ten sam cel - budowę domu jednorodzinnego. Po spłacie pożyczek kredytobiorcy nie potrzebowali ww. dokumentów, co również zostało podniesione przez Sądem Okręgowym w (…), gdzie to Sąd zobowiązał pełnomocnika strony pozwanej do przedstawienia umów pożyczek ekspresowych, które te nie zostały przedstawione. Pożyczkobiorcami wszystkich zobowiązań byli zarówno Pani jak i …. Bank (…) był bankiem działającym na podst. Ustawy Prawo Bankowe oraz podlegał nadzorowi Komisji Nadzoru Finansów, co zostało wskazane w uprzednim piśmie.
3)W związku z tym, że w uzupełnieniu wniosku na pytanie, tj.: „Czy w przeszłości korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej?
Odpowiedziała Pani, cyt.:
Tak, ulga została zastosowana w przypadku analogicznej sytuacji dot. zawarcia ugody z bankiem w sprawie o kredyt budowlano-hipoteczny, wskazanej jako załącznik ugoda nr ...,
Należy jednoznacznie wskazać, czy korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej czy tej samej inwestycji mieszkaniowej, tj. budowę domu jednorodzinnego na działce …?
Odpowiedź: Ulga została zastosowana dla tej samej nieruchomości tj. budowę domu jednorodzinnego na działce ….
4)W uzupełnieniu wniosku w odniesieniu do zwrotu „określonej kwoty środków pieniężnych na rachunek Wnioskodawcy” wskazała Pani, że:
Bank ustalił wskaźnik na podstawie kursu średniego NBP z dnia każdorazowej spłaty wypłata środków przez bank stanowiła wypłatę kwoty wpłaconej ponad kwotę kredytu pomniejszoną o naliczone opłaty oraz poniesione przez bank koszty windykacyjne, co wskazane jest w załączniku ugoda nr … ust. 3 pkt 5 oraz ust. 3 pkt 4.
Z tak udzielonej odpowiedzi nie wynika wprost jaki charakter ma ta wypłata. Zatem, należy jednoznacznie udzielić odpowiedzi na każdy z nw. punków wskazując:
- czy w wyniku zawarcia ugody bank zwrócił/zwróci Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom środki pieniężne w kwocie uprzednio spłaconej do banku (z uwzględnieniem wartości udostępnionego kredytu);
- czy ww. kwota, która zostanie/została Pani i ewentualnie pozostałym współkredytobiorcom wypłacona, stanowi zwrot środków, które zostały wpłacone do banku tytułem spłaty kapitału, odsetek (rat kapitałowo-odsetkowych) i innych opłat związanych z kredytem, a które w wyniku ponownego przeliczenia zobowiązań kredytowych według kursu waluty przyjętego w ugodzie stały się nienależne bankowi;
- czy ww. kwota, która została/zostanie Pani wypłacona przez bank, stanowi przysporzenie ponad kwoty uiszczane tytułem spłaty przedmiotowego kredytu, tj. dodatkowe przysporzenie wynikające z zawartej ugody;
Odpowiedź: Tak, po rozliczeniu kredytu z CHF na zł bank zwrócił to, co zostało nadpłacone. Bank wypłacił solidarnie kredytobiorcom kwotę, która została wpłacona do banku tytułem spłaty rat kredytu w CHF, a po przeliczeniu kredytu na zł stała się nienależna bankowi. Bank nie wypłacił żadnej kwoty poza kwotę wynikającą z przeliczenia kredytu.
W uzupełnieniu wniosku z 18 maja 2026 r. doprecyzowała Pani opis sprawy wskazując, że kredyt konsolidacyjny z 4 kwietnia 2006 r. zgodnie z umową został przeznaczony na spłatę pożyczek ekspresowych oraz na „cel dowolny”. W ramach celu dowolnego kredyt został wydatkowany na spłatę kredytu hipotecznego z 28 czerwca 2004 r.
Pytanie
Czy kwota umorzonego zobowiązania oraz kwota zwrotu środków wynikające z ugody z bankiem dotyczącej kredytu mieszkaniowego stanowi przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i czy korzystają ze zwolnienia z opodatkowania?
Przedmiotem niniejszej interpretacji jest odpowiedź na ww. pytanie w zakresie skutków podatkowych umorzenia części wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części przeznaczonej na spłatę kredytu hipotecznego oraz w zakresie skutków podatkowych zwrotu środków. Natomiast w zakresie dotyczącymskutków podatkowych umorzenia części wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego przeznaczonego na spłatę pożyczek ekspresowych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.
Pani stanowisko w sprawie
Pani zdaniem, zarówno umorzenie zobowiązania jak i kwota zwrotu środków wynikająca z rozliczenia kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na własne cele mieszkaniowe nie podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych i korzystają ze zwolnienia z opodatkowania (Dziennik Ustaw Rzeczpospolitej Polskiej, Warszawa, 26 stycznia 2024 r. poz. 102).
W konsekwencji, Pani zdaniem po Pani stronie nie powstaje obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 163 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić, w każdej sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Wskazać również należy, że dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są: inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank wierzytelności wynikającej z zaciągniętego przez Panią kredytu konsolidacyjnego, wskazuję, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Stosownie natomiast do art. 917 Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym, umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym miejscu należy odnieść się do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 102 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1)umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b)osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2)otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2.Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1)kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2)odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3)opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 2647, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5.Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1)jednego gospodarstwa domowego albo
2)więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2023 r. poz. 1774 i 1843).
6.Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7.W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1)udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b)nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c)nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e)rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Z powyższego wynika zatem, że zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie:
- do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
- do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
- do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
- a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
- w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Istotne jest, żeby kredyt mieszkaniowy został przeznaczony na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Zaniechanie poboru podatku znajdzie zastosowanie do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie, udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b ww. rozporządzenia).
Analizowane zaniechanie może mieć zastosowanie także w przypadku umorzenia kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w sytuacji, gdy zarówno kredyt refinansowy, jak i kredyt konsolidacyjny został zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (§ 1 ust. 4 ww. rozporządzenia). W takiej sytuacji, zaniechanie obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
Co istotne, aby umorzone kwoty wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego mogły korzystać z zaniechania poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie ww. rozporządzenia, kredyt ten musiał zostać zaciągnięty na spłatę kredytu mieszkaniowego, o którym mowa w § 3 ww. rozporządzenia. A więc, na spłatę kredytu udzielonego przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw, który został zaciągnięty na cele mieszkaniowe i zabezpieczony hipotecznie.
Z informacji przedstawionych we wniosku wynika, że 4 kwietnia 2006 r. został przez Panią zaciągnięty kredyt hipoteczno-konsolidacyjny denominowany w …. Kredy został przeznaczony na cele mieszkaniowe w szczególności na budowę domu jednorodzinnego oraz spłatę wcześniej zaciągniętego kredytu hipotecznego w złotych, związanych z finansowaniem tej samej nieruchomości (domu). Kredyt hipoteczno-konsolidacyjny w stanie rzeczywistym został przeznaczony na budowę budynku mieszkalnego - domu jednorodzinnego oraz spłatę zobowiązań zaciągniętych na budowę domu. Kredyt konsolidacyjny z 4 kwietnia 2006 r. zgodnie z umową został przeznaczony na spłatę pożyczek ekspresowych oraz na „cel dowolny”. W ramach celu dowolnego kredyt został wydatkowany na spłatę kredytu hipotecznego z 28 czerwca 2004 r. Spłata kredytu została zabezpieczona hipoteką zwykłą w wysokości 36 204,11 CHF na nieruchomości, która to nieruchomość była podczas budowy. Kredyt hipoteczny w złotych został zaciągnięty 28 czerwca 2004 r. pomiędzy bankiem … a kredytobiorcami - Panią i Pani mężem. Cel umowny kredytu to: „na budowę domu jednorodzinnego, dla którego prowadzona jest przez Sąd Rejonowy księga wieczysta." Całość kwoty kredytu została przeznaczona na ten cel, a nawet była niewystarczająca, stąd późniejsze zobowiązania. Bank ... był bankiem działającym na podst. Ustawy Prawo Bankowe oraz podlegał nadzorowi Komisji Nadzoru Finansów. Kredyt hipoteczny został zabezpieczony hipoteką na nieruchomości.
W dniu 16 września 2025 r. została zawarta ugoda z bankiem dotycząca rozliczenia kredytu. Na podstawie ugody bank dokonał rozliczenia kredytu poprzez zwolnienie z części zobowiązania (umorzenie części zadłużenia obejmującego kapitał i odsetki oraz zwrot określonej kwoty środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy). Kredyt nie był związany z działalnością gospodarczą i dotyczył wyłącznie celów mieszkaniowych. W uzupełnieniu wniosku wskazała Pani, że w przeszłości korzystała Pani z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację tej samej nieruchomości, tj. budowę domu jednorodzinnego na działce ….
Mając na uwadze przedstawiony we wniosku stan faktyczny oraz powołane przepisy prawa stwierdzam, że kwota wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego zaciągniętego 4 kwietnia 2006 r., która została Pani w części umorzona przez bank (kwota kapitału i odsetek), stanowi dla Pani przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu nieodpłatnych świadczeń, klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże w stosunku do uzyskanego przez Panią przychodu związanego z umorzeniem części wierzytelności z tytułu kredytu konsolidacyjnego w części w jakiej kredyt ten został faktycznie przeznaczony na spłatę kredytu hipotecznego zaciągniętego w Banku … na budowę domu jednorodzinnego, znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe. Spełnia Pani bowiem wszystkie przesłanki umożliwiające zastosowanie ww. zaniechania w odniesieniu do tej części umorzonego kredytu. Zatem przychód w tej części nie będzie podlegał opodatkowaniu i wykazaniu w zeznaniu podatkowym.
Odnosząc się natomiast do skutków podatkowych otrzymania zwrotu określonej kwoty środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy wynikających z rozliczenia kredytu wyjaśniam, że zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
W opisie sprawy wskazała Pani, że na podstawie ugody bank dokonał rozliczenia kredytu poprzez zwolnienie z części zobowiązania (umorzenie części zadłużenia obejmującego kapitał i odsetki oraz zwrot określonej kwoty środków pieniężnych na Pani rachunek bankowy). W uzupełnienie wniosku wskazała Pani, że po rozliczeniu kredytu z CHF na zł bank zwrócił to, co zostało nadpłacone. Bank wypłacił solidarnie kredytobiorcom kwotę, która została wpłacona do banku tytułem spłaty rat kredytu w CHF, a po przeliczeniu kredytu na zł stała się nienależna bankowi. Bank nie wypłacił żadnej kwoty poza kwotę wynikającą z przeliczenia kredytu.
Zatem w analizowanej sprawie po Pani stronie nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymała Pani zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazała Pani na rzecz banku w ramach spłaty części rat udzielonego kredytu konsolidacyjnego. A zatem otrzymała Pani środki będące ekwiwalentem wydatków, które były uprzednio poniesione z Pani własnych środków. Kwota otrzymana na podstawie ugody nie powoduje więc faktycznego przyrostu w Pani majątku. Wypłata ta jest dla Pani neutralna podatkowo.
W konsekwencji, otrzymana przez Panią kwota zwrotu środków wynikająca z ugody z bankiem nie stanowi dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy. Tym samym jej uzyskanie nie skutkuje po Pani stronie obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego.
W związku z powyższym, w myśl zasady, że wadliwa argumentacja prawna, przy prawidłowo wywiedzionym skutku prawnym, winna skutkować uznaniem stanowiska podatnika za nieprawidłowe – Pani stanowisko, zgodnie z którym kwota umorzenia oraz zwrotu korzystają ze zwolnienia z opodatkowania uznałem za nieprawidłowe, bowiem kwota umorzonej wierzytelności stanowi dla Pani przychód, do którego znajdzie zastosowanie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie rozporządzenia w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, natomiast kwota zwrotu środków wynikająca z ugody z bankiem nie stanowi w ogóle przychodu.
Dodatkowe informacje
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, o ile rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Panią w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu opisu sprawy przedstawionego we wniosku, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Podkreślamy, że procedura wydawania indywidualnych interpretacji przepisów prawa podatkowego nie podlega regułom przewidzianym dla postępowania podatkowego, czy kontrolnego. Należy wskazać, że przy wydawaniu niniejszej interpretacji dokonaliśmy wyłącznie analizy okoliczności podanych we wniosku. Rolą postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów podatkowych nie jest bowiem ustalanie, czy przedstawiony we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe są zgodne ze stanem rzeczywistym. Ustalenie stanu rzeczywistego stanowi domenę ewentualnego postępowania podatkowego. To na podatniku ciąży obowiązek udowodnienia w toku tego postępowania okoliczności faktycznych, z których wywodzi on dla siebie korzystne skutki prawne. Jeżeli zatem, przedstawiony we wniosku stan faktyczny będzie różnić się od stanu występującego w rzeczywistości, wówczas wydana interpretacja nie będzie chroniła Pani w zakresie przedstawionego stanu faktycznego. W związku z powyższym załączone do wniosku dokumenty nie mogą stanowić przedmiotu merytorycznej analizy w niniejszej sprawie.
Ponadto wskazuję, że interpretacje prawa podatkowego wydawane są w indywidualnej sprawie zainteresowanego, co wynika z art. 14b § 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Natomiast „zainteresowanym” w rozumieniu ww. przepisu, jest osoba, która występuje z wnioskiem o wydanie interpretacji indywidualnej i będąca wnioskodawcą. W związku z tym, niniejsza interpretacja dotyczy wyłącznie Pani, nie wywołuje skutków prawnych dla innych osób (Pani współmałżonka).
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w … . Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


