Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.61.2026.2.DR
Zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego, przy spełnieniu przesłanek art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn, skutkuje zastosowaniem zwolnienia podatkowego oraz zwolnieniem obdarowanego z obowiązku zgłoszenia nabycia poszczególnych rat darowizny.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
13 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek z 12 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych zawarcia w formie aktu notarialnego umowy darowizny wypłacanej w ratach. Uzupełniła go Pani – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 23 kwietnia 2026 r. (data wpływu 24 kwietnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Wnioskodawczyni jest osobą fizyczną posiadającą obywatelstwo polskie oraz austriackie. Wnioskodawczyni odzyskała obywatelstwo polskie w roku 2020 i obywatelstwo to posiada także w dacie złożenia niniejszego wniosku.
Wnioskodawczyni pozostaje w związku małżeńskim, przy czym obecnie małżonkowie pozostają w separacji nieformalnej regulowanej przepisami prawa szwajcarskiego. Separacja oznacza, że małżonkowie nadal pozostają w związku małżeńskim, tym samym nie mogą zawrzeć innego związku małżeńskiego ale nie mieszkają już razem. Separacja nie ma także wpływu na wzajemne zobowiązania alimentacyjne, które pozostają w mocy.
Zarówno Wnioskodawczyni, jak i jej małżonek posiadają w dacie złożenia niniejszego wniosku miejsce zamieszkania na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej, gdzie koncentrują swoje sprawy osobiste i życiowe, pozostają zatem obecnie rezydentami podatkowymi Szwajcarii. Wnioskodawczyni planuje na stałe powrócić do RP od 1 stycznia 2027 r., po tej dacie nastąpi zmiana jej rezydencji podatkowej.
W roku 2026 planowane jest zawarcie przez małżonka Wnioskodawczyni – jako darczyńcę oraz przez Wnioskodawczynię – jako obdarowaną umowy darowizny w formie aktu notarialnego zgodnie z art. 888 i nast. Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r Kodeks cywilny (tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 1071).
Zgodnie z planami umowa darowizny wskazywać będzie kwotę darowizny łącznie i jednocześnie zawierać będzie postanowienie, zgodnie z którym wypłata darowizny następować będzie w kilkudziesięciu miesięcznych ratach, przy czym pierwsza z rat zostanie przekazana obdarowanej w miesiącu styczniu 2027 r.
Przekazywanie środków wynikających z notarialnej umowy darowizny będzie realizowane w formie przelewów bankowych z rachunku bankowego małżonka Wnioskodawczyni prowadzonego przez bank na terenie Szwajcarii na rachunek bankowy Wnioskodawczyni prowadzony w polskim banku (…).
Umowa darowizny zgodnie z kodeksowym ujęciem takiej umowy będzie się zatem wiązała z bezpłatnym świadczeniem z majątku darczyńcy kosztem jego majątku do majątku obdarowanej tj. Wnioskodawczyni. Celem zawarcia ww. umowy jest zapewnienie przez męża Wnioskodawczyni – na jej rzecz środków na życie po rozstaniu i rozwiązaniu wspólnego gospodarstwa domowego.
Umowa darowizny będzie wskazywać, że środki otrzymane w ramach umowy darowizny przez Wnioskodawczynię będą stanowiły jej majątek osobisty. Wnioskodawczyni w chwili zawarcia umowy darowizny będzie posiadała obywatelstwo polskie.
Zgodnie z projektem umowy darowizny co do terminowego wykonywania na rzecz Wnioskodawczyni obowiązku wynikającego z zawartej umowy darowizny mąż Wnioskodawczyni podda się egzekucji na podstawie art. 777 § 1 pkt 4 k.p.c.
W uzupełnieniu wniosku Wnioskodawczyni wskazała, że na moment planowanego zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego Wnioskodawczyni będzie pozostawać w związku małżeńskim z darczyńcą.
Pytania
1. Czy nabycie przez Wnioskodawczynię środków pieniężnych tytułem darowizny od małżonka, przekazywanych z rachunku bankowego prowadzonego na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej na rachunek bankowy Wnioskodawczyni prowadzony przez bank z siedzibą na terenie RP, podlega pod regulacje polskiej Ustawy o podatku od spadków i darowizn – w oparciu o art. 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn?
2. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawczyni w zakresie pytania 1 za prawidłowe - czy uzyskana przez Wnioskodawczynię darowizna będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn?
3. W przypadku uznania stanowiska Wnioskodawczyni w zakresie pytania 1 za prawidłowe, to czy w przypadku zawarcia umowy darowizny pomiędzy małżonkami w formie aktu notarialnego, przewidującej przekazywanie środków pieniężnych w częściach (w ratach) na rachunek bankowy Wnioskodawczyni, Wnioskodawczyni będzie zobowiązana do składania zgłoszenia SD-Z2 po każdorazowym otrzymaniu raty darowizny?
Pani stanowisko w sprawie
Ad. 1 Zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie przez nią środków pieniężnych tytułem darowizny od małżonka będzie podlegało pod regulacje Ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1837).
Ad. 2 Zdaniem Wnioskodawczyni, uzyskana przez nią darowizna środków pieniężnych będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Ad. 3 Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku zawarcia umowy darowizny pomiędzy małżonkami w formie aktu notarialnego, przewidującej przekazywanie środków pieniężnych w częściach (w ratach), Wnioskodawczyni nie będzie zobligowana do składania zgłoszenia SD-Z2 po każdorazowym otrzymaniu poszczególnych rat darowizny.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawczyni
Ad. 1
Zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie przez nią środków pieniężnych tytułem darowizny od małżonka będzie podlegało pod regulacje Ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 Ustawy o podatku od spadków i darowizn, „Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej "podatkiem", podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem (...) darowizny, polecenia darczyńcy”.
Jednocześnie, zgodnie z art. 2 wyżej wymienionej ustawy „Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.”
W przedstawionym zdarzeniu przyszłym przedmiotem darowizny będą środki pieniężne znajdujące się na rachunku bankowym prowadzonym przez bank na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej, a więc majątek znajdujący się za granicą.
Jednakże Wnioskodawczyni – jako obdarowana – zarówno w dacie złożenia niniejszego Wniosku, jak również w dacie zawarcia notarialnej umowy darowizny oraz później będzie posiadała obywatelstwo polskie.
W konsekwencji spełniona zostanie przesłanka określona w art. 2 ww. Ustawy, skutkująca objęciem nabycia ww. środków pieniężnych w drodze umowy darowizny – zasadami opodatkowania przewidzianymi w Ustawie o podatku od spadków i darowizn na terenie RP.
Mając powyższe na uwadze, zdaniem Wnioskodawczyni, nabycie środków pieniężnych w drodze darowizny od małżonka, pomimo że środki te znajdować się będą na rachunku bankowym prowadzonym przez bank poza granicami RP i będą przekazywane z tego rachunku bankowego na rachunek w banku polskim będzie podlegało pod regulacje Ustawy o podatku od spadków i darowizn na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Decyduje o tym bowiem status Wnioskodawczyni jako obywatelki RP.
Ad.2
Zdaniem Wnioskodawczyni, uzyskana przez nią darowizna środków pieniężnych będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Z art. 4a ust. 1 Ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że: „Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1) zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2) w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.”.
Jednocześnie, stosownie do art. 4a ust. 4 pkt 2 tej ustawy: „(…) obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy (…) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron”.
Jak wynika z powyższych przepisów umowa darowizny pomiędzy osobami fizycznymi należącymi do tzw. zerowej grupy podatkowej korzysta ze zwolnienia w podatku od spadków i darowizn przy spełnieniu określonych przesłanek.
Przedmiotem wniosku jest planowana umowa darowizny pomiędzy Wnioskodawczynią (osoba obdarowana) a mężem Wnioskodawczyni (darczyńca), tj. pomiędzy małżonkami, którzy kwalifikują się do tzw. grupy zerowej pokrewieństwa. Oznacza to, że warunek podmiotowy opisywanego zwolnienia będzie spełniony, bowiem obdarowaną oraz darczyńcę łączą relacje ściśle wskazane w art. 4a ust. 1 ww. ustawy, tj. status małżonków.
Okoliczność, iż małżonkowie w dacie zawarcia umowy darowizny będą pozostawać w faktycznej separacji, nie zmienia postaci rzeczy, ponieważ osoby te nadal będą funkcjonować jako „żonaty” oraz „zamężna” tj. jako małżonkowie. Wniosek powyższy pozostaje aktualny także i w takim przypadku, gdyby po zawarciu umowy darowizny a przed realizacją wszystkich wypłat doszło do rozwodu Wnioskodawczyni oraz jej małżonka. Umowa darowizny zostanie bowiem zawarta w okresie w którym ww. osoby pozostawać będą w związku małżeńskim, zaś późniejsze wypłaty rat darowizny nie stanowią samoistnych darowizn a jedynie wykonanie jednej umowy darowizny zawartej przed notariuszem w formie aktu notarialnego.
Idąc dalej w przypadku darowizny środków pieniężnych (art. 4a ust. 1 pkt 2) ustawy o podatku od spadków i darowizn) warunkiem zastosowania opisywanego zwolnienia jest udokumentowanie kwot otrzymanej darowizny dowodem ich przekazania na rachunek bankowy obdarowanego.
W przypadku planowanej umowy, poszczególne transze będą przekazywane na rachunek bankowy Wnioskodawczyni, w związku z czym również ten warunek zostanie spełniony. Wnioskodawczyni będzie bowiem posiadać potwierdzenia przelewów ww. kwot, które mogą zostać wygenerowane przez stronę internetową banku.
Ostatnim warunkiem zwolnienia darowizny środków pieniężnych, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku i od spadków i darowizn, jest dopełnienie obowiązku zgłoszenia faktu ich nabycia do właściwego urzędu skarbowego.
Ze względu jednak na formę prawną zawarcia planowanej umowy darowizny tj. akt notarialny pod stronie Wnioskodawczyni nie powstanie obowiązek zgłoszenia do właściwego urzędu skarbowego wartości darowizny otrzymanej od męża. Zobowiązanym bowiem do zgłoszenia wartości darowizny do organu podatkowego będzie notariusz. Wynika to wprost z zacytowanego powyżej przepisu art. 4a ust. 4 pkt 2) ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Tym samym powyższa analiza regulacji podatkowych potwierdza, że uzyskana przez Wnioskodawczynię darowizna środków pieniężnych będzie korzystać ze zwolnienia z podatku od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Ad. 3
Zdaniem Wnioskodawczyni, w przypadku zawarcia umowy darowizny pomiędzy małżonkami w formie aktu notarialnego, przewidującej przekazywanie środków pieniężnych w częściach (w ratach), Wnioskodawczyni nie będzie zobligowana do składania zgłoszenia SD-Z2 po każdorazowym otrzymaniu poszczególnych rat darowizny.
Jak wskazano powyżej, jednym z warunków zwolnienia z podatku od spadków i darowizn darowizny pieniężnej od męża do żony, poza wpłatą na rachunek bankowy, pozostaje zgłoszenie faktu uzyskania darowizny do organu podatkowego.
Jednakże z mocy art. 4a ust. 4 pkt 2) ww. ustawy: „(…) obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy (…) nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron”.
W przypadku analizowanego zdarzenia przyszłego umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego, skutkiem czego obowiązek przekazania umowy darowizny do organu podatkowego spoczywał będzie na notariuszu spisującym ww. akt. Tym samym Wnioskodawczyni nie będzie zobligowana do samodzielnego dokonywania zgłoszeń.
Wniosku powyższego nie zmienia okoliczność, że darowizna będzie wykonywana częściami w ratach.
Znajduje to potwierdzenie w interpretacjach podatkowych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej.
Np. z interpretacji z dnia 6 marca 2025 r., Znak: 0111-KDIB2-3.4015.27.2025.1.AD wynika, że: „W odniesieniu do Pana wątpliwości dotyczących obowiązku odrębnego zgłaszania każdej transzy darowizny, wykonanej na podstawie umowy sporządzonej w formie aktu notarialnego, należy przywołać treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. W myśl tego przepisu, zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego wyklucza obowiązek składania zgłoszeń zarówno w związku z zawarciem umowy jak również z faktem otrzymania poszczególnych transz darowizny. Ustawa o podatku od spadków i darowizn wiąże bowiem obowiązek zgłoszenia nabycia (rzeczy czy prawa) z momentem powstania obowiązku podatkowego. A ten, tj. obowiązek podatkowy - w przypadku zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego - powstaje w momencie (z chwilą) zawarcia aktu, a nie z chwilą nabycia poszczególnych części darowizny”.
Analogiczne stanowisko zostało zaprezentowane w interpretacji indywidualnej Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 3 lipca 2023 r., Znak: 0111-KDIB2-3.4015.95.2023.1.AD. Organ wskazał, że „zgłoszenie powinno zostać złożone – co do zasady na formularzu SD-Z2 – (…) jednakże (…) obowiązek zgłoszenia nie obejmuje (…) przypadku, gdy w formie aktu notarialnego została zawarta umowa darowizny”. Jednocześnie podkreślono, że „ze względu na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 (…) zawarcie umowy darowizny w formie aktu notarialnego wyklucza obowiązek składania zgłoszeń zarówno w związku z zawarciem umowy jak również z faktem otrzymania poszczególnych transz darowizny”.
Identyczny wniosek wynika także z interpretacji Dyrektora KIS z dnia 28 marca 2018 r., Znak: 0111-KDIB2-2.4015.44.2018.1.AR: „Z treści wniosku wynika, że Wnioskodawca planuje zawrzeć ze swoją córką darowiznę w formie aktu notarialnego. Na podstawie tej umowy darczyńca dokonał darowizny środków pieniężnych na rzecz Wnioskodawcy. Planowana umowa darowizny będzie przewidywać, że darowana kwota będzie realizowana (przekazywana) w comiesięcznych ratach w ciągu kilku/kilkunastu najbliższych lat, na cele nieokreślone. Wnioskodawca będzie otrzymywał wypłaty darowizny w formie polecenia przelewu na osobisty rachunek bankowy w miesięcznych ratach na początku każdego miesiąca począwszy od daty zawarcia planowanej umowy darowizny. W świetle przytoczonych przepisów prawa oraz przedstawionego zdarzenia przyszłego, należy zgodzić się z Wnioskodawcą, że otrzymana przez niego w przyszłości darowizna środków pieniężnych będzie podlegała zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn. Jeśli bowiem przekazanie środków zostanie udokumentowane w sposób określony w art. 4a ust. 1 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, tj. dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, to spełnione będą - jak wynika z przedstawionego zdarzenia przyszłego - wszystkie warunki do zwolnienia. Wnioskodawca otrzymywać będzie bowiem w ratach darowiznę od córki, czyli osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn a umowa darowizny zostanie zawarta w formie aktu notarialnego. Jak słusznie stwierdza Wnioskodawca - ze względu na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zachowanie formy aktu notarialnego dla omawianej darowizny będzie wykluczać obowiązek składania zawiadomień po stronie Wnioskodawcy z tytułu samej umowy jak i poszczególnych wypłacanych rat”.
Mając na uwadze powyższe regulacje oraz utrwaloną linię interpretacyjną, w ocenie Wnioskodawczyni w przedstawionym zdarzeniu przyszłym zastosowanie znajdzie art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, co oznacza, że nie powstanie obowiązek dokonywania zgłoszenia SD-Z2 ani w związku z zawarciem umowy darowizny, ani po otrzymaniu poszczególnych rat darowizny.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 1 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem darowizny i polecenia darczyńcy.
W myśl art. 2 ww. ustawy:
Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Stosownie do art. 3 pkt 1 ww. ustawy:
Podatkowi nie podlega: nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jako, że przepisy tej ustawy nie definiują pojęcia „darowizna” należy odwołać się do odpowiednich przepisów Kodeksu cywilnego.
Na podstawie art. 888 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę darowizny darczyńca zobowiązuje się do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swojego majątku.
Celem darowizny jest dokonanie nieodpłatnego przysporzenia na rzecz obdarowanego kosztem majątku darczyńcy. Może ona polegać zarówno na przesunięciu do majątku obdarowanego określonych przedmiotów majątkowych, jak i na innych formach dyspozycji majątkowych darczyńcy prowadzących do zmniejszenia jego majątku, a po stronie majątku obdarowanego – do zwiększenia aktywów lub zmniejszenia pasywów. Świadczenie ma charakter nieodpłatny, gdy druga strona umowy nie zobowiązuje się do jakiegokolwiek świadczenia w zamian za uczynioną darowiznę. Do zawarcia umowy darowizny podobnie jak każdej innej umowy, niezbędne jest zgodne oświadczenie woli złożone przez obie strony umowy.
Jak stanowi natomiast art. 890 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:
Oświadczenie darczyńcy powinno być złożone w formie aktu notarialnego. Jednakże umowa darowizny zawarta bez zachowania tej formy staje się ważna, jeżeli przyrzeczone świadczenie zostało spełnione.
Zgodnie z art. 5 ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn:
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Jak wynika z treści art. 6 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje, przy nabyciu w drodze darowizny – z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy – z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń.
W myśl natomiast art. 6 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia poszczególnych części.
Z przytoczonego wcześniej art. 888 § 1 Kodeksu cywilnego wynika, że treścią umowy darowizny jest zobowiązanie się darczyńcy do bezpłatnego świadczenia na rzecz obdarowanego kosztem swego majątku. Darowizna jest umową konsensualną, jednostronnie zobowiązującą. Zostaje zawarta, gdy dwie lub więcej stron złożą zgodnie oświadczenia woli. Staje się ona skuteczna przez samo porozumienie. W momencie zawarcia umowy, tj. sporządzenia aktu notarialnego – jak w niniejszej sprawie – obdarowany nabywa całość przedmiotu darowizny. W związku z tym, że umowa darowizny ma charakter konsensualny, a nie realny, wydanie przedmiotu darowizny, w świetle definicji nie stanowi warunku jej zawarcia i pozostaje dla jej skuteczności okolicznością obojętną. Uwzględniając powyższe, ustawodawca w odniesieniu do umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego wskazuje jednoznacznie, kiedy powstaje obowiązek podatkowy – powstaje w momencie złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego (art. 6 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od spadków i darowizn). Nie ma zatem w takim przypadku zastosowania określony w art. 6 ust. 1a ustawy o podatku od spadków i darowizn szczególny moment powstania obowiązku podatkowego odnoszący się do chwili nabycia poszczególnych części (raty darowizny).
Z opisu zdarzenia przyszłego wynika, że jest Pani osobą fizyczną posiadającą obywatelstwo polskie oraz austriackie. Odzyskała Pani obywatelstwo polskie w roku 2020 i obywatelstwo to posiada Pani także w dacie złożenia niniejszego wniosku. Pozostaje Pani w związku małżeńskim, przy czym obecnie pozostają Państwo w separacji nieformalnej regulowanej przepisami prawa szwajcarskiego. Zarówno Pani, jak i Pani małżonek posiadają w dacie złożenia niniejszego wniosku miejsce zamieszkania na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej. W roku 2026 planowane jest zawarcie przez Pani małżonka – jako darczyńcę oraz przez Panią – jako obdarowaną umowy darowizny w formie aktu notarialnego zgodnie z art. 888 i nast. Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny. Zgodnie z planami umowa darowizny wskazywać będzie kwotę darowizny łącznie i jednocześnie zawierać będzie postanowienie, zgodnie z którym wypłata darowizny następować będzie w kilkudziesięciu miesięcznych ratach, przy czym pierwsza z rat zostanie przekazana obdarowanej w miesiącu styczniu 2027 r. Przekazywanie środków wynikających z notarialnej umowy darowizny będzie realizowane w formie przelewów bankowych z rachunku bankowego Pani małżonka prowadzonego przez bank na terenie Szwajcarii na Pani rachunek bankowy prowadzony w polskim banku (…).
Jak z powyższych przepisów wynika, nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:
-nabywane rzeczy znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub
-nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą; jednakże w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Natomiast nabycie przez osobę fizyczną rzeczy i praw majątkowych tytułem darowizny nie podlega podatkowi od spadków i darowizn, jeżeli:
-nabywane rzeczy znajdują się za granicą lub prawa majątkowe wykonywane są za granicą, jednakże w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca nie jest obywatelem polskim lub nie ma miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub,
-nabywane rzeczy ruchome znajdują się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub nabywane prawa majątkowe wykonywane są na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale w dniu nabycia zarówno darczyńca jak i obdarowany nie są obywatelami polskimi i nie mają miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Uogólniając, należy stwierdzić, że ustawodawca w ustawie o podatku od spadków i darowizn określił dwa samoistne stany prawne – normujące odmienne zdarzenia – w zakresie przysporzenia majątkowego, z którymi prawo wiąże powstanie obowiązku podatkowego. Pierwszy, określony w treści art. 1 ww. ustawy, odnosi się do nabycia rzeczy lub praw na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezależnie od obywatelstwa czy też miejsca zamieszkania uprawnionej osoby fizycznej. Drugi stan prawny, określony w art. 2 cyt. ustawy, odnosi się do posiadania obywatelstwa polskiego lub miejsca stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Ustawodawca jako wiodącą przyjął zasadę domicylu, zgodnie z którą obowiązek podatkowy ciąży na osobie mającej stałe miejsce zamieszkania w Polsce, nawet gdy chodzi o nabycie rzeczy lub praw majątkowych za granicą. Drugą zaś z zasad w zakresie przedmiotu opodatkowania jest zasada obywatelstwa i miejsca stałego pobytu, stosownie do której obowiązek podatkowy powstaje z momentem otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny, jeżeli nabywca jest obywatelem polskim lub ma miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Dokonując analizy przedmiotowej sprawy w pierwszej kolejności należy zauważyć, że przedmiot darowizny, który stanowić będą środki pieniężne, w chwili dokonania darowizny znajdował się będzie poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej – na terytorium Konfederacji Szwajcarskiej. W przedmiotowej sprawie nie znajdzie zatem zastosowania art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn. Przepis ten bowiem dotyczy rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Z powyższego wynika również, że w opisanej sprawie nie może mieć zastosowania wyłączenie zawarte w art. 3 ustawy o podatku od spadków i darowizn, ponieważ wyłączenie to ma zastosowanie m.in. do nabycia rzeczy ruchomych, które znajdują się na terytorium Polski.
Należy jednak wskazać, że na mocy art. 2 ww. ustawy, przedmiotem ustawy o podatku od spadków i darowizn objęte jest również nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych za granicą. Jednakże, powołany przepis ma zastosowanie tylko wówczas, gdy w chwili zawarcia umowy darowizny nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Jak wynika z wniosku, posiada Paniobywatelstwo polskie. Tym samym nabycie przez Panią darowizny od męża będzie podlegało opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn.
Zgodnie z art. 9 ust. 1 pkt 1 oraz ust. 2 ww. ustawy:
Opodatkowaniu podlega nabycie, od jednego zbywcy, własności rzeczy i praw majątkowych o czystej wartości przekraczającej 36 120 zł – jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej.
Jeżeli nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych od tego samego zbywcy następuje więcej niż jeden raz, do czystej wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się czystą wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych dotychczas od tego samego zbywcy w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok. Od podatku obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków, ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
Stosownie do art. 14 ust. 3 pkt 1 ww. ustawy:
Do I grupy podatkowej zalicza się: małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo, ojczyma, macochę i teściów.
Należy zauważyć, że – co do zasady – darowizna podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Podatek ustala się z uwzględnieniem tzw. kwoty wolnej od podatku. Na wysokość podatku ma wpływ przynależność do grupy podatkowej, do której zaliczany jest nabywca.
Niezależnie od powyższego, ustawa o podatku od spadków i darowizn przewiduje w swojej treści zwolnienie dla członków najbliższej rodziny.
W myśl art. 4a ust. 1 ww. ustawy:
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1)zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 1a-2, a w przypadku nabycia w drodze dziedziczenia – w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2)w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki pieniężne, a ich wartość doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 – udokumentują ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Z treści przepisu art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn jednoznacznie wynika, że zwolnieniem tym objęte jest nabycie przez osoby, których łączą relacje ściśle w przepisie określone (tzw. grupa zerowa). Między innymi są to małżonkowie.
Należy podkreślić, że w przypadku darowizny środków pieniężnych oba warunki wskazane w art. 4a ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy muszą być spełnione łącznie, aby można było zastosować zwolnienie.
Zgłoszenie o nabyciu własności rzeczy i praw majątkowych powinno być dokonane na formularzu SD-Z2 określonym przez Ministra Finansów w rozporządzeniu z dnia 20 listopada 2015 r. w sprawie wzoru zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych (Dz.U. z 2015 r. poz. 2060).
Zgodnie z art. 4a ust. 3 ww. ustawy:
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych do I grupy podatkowej.
Przy czym, w myśl art. 4a ust. 4 ww. ustawy:
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1)wartość majątku ostatnio nabytego doliczona do wartości majątku nabytego dotychczas od tej samej osoby lub po tej samej osobie w roku, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, i w okresie 5 lat poprzedzających ten rok nie przekracza kwoty określonej w art. 9 ust. 1 pkt 1 lub
2)nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Pani wątpliwość budzi to czy darowizna otrzymana od męża będzie korzystać ze zwolnienia, o którym mowa w art. 4a ust. 1 ww. ustawy i czy będzie Pani musiała składać zgłoszenie SD-Z2 po każdorazowym otrzymaniu raty darowizny.
Z treści ww. art. 4a ust. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn wynika, że w przypadku gdy przedmiotem darowizny są środki pieniężne, dla skorzystania ze zwolnienia z opodatkowania konieczne jest spełnienie trzech warunków:
-otrzymanie darowizny od jednej z osób wymienionych w tym przepisie;
-złożenie zgłoszenia o nabyciu własności środków pieniężnych (poza sytuacją przewidzianą w art. 4a ust. 4 ustawy);
-udokumentowanie ich otrzymania dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek, inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub przekazem pocztowym.
Z przedstawionych w uzupełnieniu wniosku informacji wynika, że na moment planowanego zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego będzie Pani pozostawać w związku małżeńskim z darczyńcą. A zatem otrzyma Pani darowiznę od osoby wymienionej w art. 4a ust. 1 ustawy podatku od spadków i darowizn.
Ponadto spełniony zostanie warunek udokumentowania, o którym mowa w art. 4a ust. 1 pkt 2 ww. ustawy, ponieważ środki pieniężne, które otrzyma Pani tytułem darowizny od męża wpłyną na Pani konto.
W odniesieniu natomiast do ostatniego warunku, tj. obowiązku zgłoszenia nabycia darowizny należy przeanalizować treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ww. ustawy. W myśl tego przepisu, obowiązek zgłoszenia nie dotyczy m.in. przypadku, gdy nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo gdy w tej formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
Jak wynika z opisu zdarzenia przedstawionego we wniosku, umowa darowizny środków pieniężnych, które będą przekazywane na Pani rzecz w ratach, zostanie zawarta w formie aktu notarialnego. A zatem spełniony zostanie także trzeci warunek do skorzystania ze zwolnienia z art. 4a ustawy o podatku od spadków i darowizn – sposób poinformowania naczelnika organu podatkowego o nabyciu. Nie będzie Pani – stosownie do art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn – zobowiązana do zgłoszenia nabycia darowizny ani odrębnego zgłaszania każdej raty darowizny, którą Pani otrzyma na podstawie umowy darowizny zawartej w formie aktu notarialnego.
Należy zatem zgodzić się z Panią, że otrzymana przez Panią darowizna środków pieniężnych będzie podlegać zwolnieniu z opodatkowania podatkiem od spadków i darowizn na podstawie art. 4a ww. ustawy o podatku od spadków i darowizn. Spełnione zostaną bowiem – jak wynika z przedstawionego zdarzenia – warunki do zwolnienia. Ponadto ze względu na treść art. 4a ust. 4 pkt 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, zachowanie formy aktu notarialnego dla omawianej darowizny będzie wykluczać obowiązek zgłaszania naczelnikowi urzędu skarbowego nabycia środków pieniężnych tytułem darowizny jak i poszczególnych rat darowizny.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Przedmiotowa interpretacja – zgodnie ze złożonym wnioskiem – została wydana wyłącznie dla Pani, a tym samym płynąca z niej funkcja ochronna ma zastosowanie tylko dla Pani. Nie rozstrzyga ona zatem o obowiązkach notariusza jako płatnika podatku od spadków i darowizn.
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
