Interpretacja indywidualna z dnia 15 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-2.4012.208.2026.2.AA

Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe

Szanowny Panie,

stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe w zakresie:

• braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do pozostałych kwot objętych Ugodą – odsetkami za opóźnienie oraz kosztami sądowymi

i nieprawidłowe w zakresie:

• prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturze nr 11/5/2021 poprzez dokonanie korekty oraz ustalenia początku biegu terminu o którym mowa w art. 86 ust. 13 ustawy.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

11 marca 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 9 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 13 kwietnia 2026 r. (wpływ 15 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

1.Strony transakcji i przedmiot usługi

Wnioskodawca – A.A. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą (…) (NIP: (…)), czynny podatnik VAT - zlecił wykonanie prac elektrycznych spółce A. Sp. z o.o. z siedzibą w (…) (NIP: (…)), wpisanej do KRS pod numerem (…). Spółka ta prowadziła działalność w branży budowlano-elektrycznej (PKWiU 43.21.10.2) i była czynnym podatnikiem VAT. Spółka A. Sp. z o.o. zmieniła następnie nazwę na B. Sp. z o.o. (dane rejestrowe bez zmian, ten sam NIP: (…)).

2.Faktura nr 11/5/2021 i okoliczności jej niezaksięgowania

13 maja 2021 r. spółka B. Sp. z o.o. wystawiła na rzecz Wnioskodawcy fakturę nr 11/5/2021 (dalej: „Faktura”) dokumentującą wykonanie prac elektrycznych na terenie zakładu (…), zgodnie z Protokołem Finansowego Zaawansowania Robót nr 5/2021 z 30 kwietnia 2021 r. Faktura opiewała na następujące kwoty:

Faktura wystawiona była z klauzulą „Mechanizm Podzielonej Płatności” (MPP) z terminem płatności na 12 czerwca 2021 r. Faktura ta nigdy nie została przez wystawcę zaksięgowana ani ujęta w deklaracji VAT — co, jak wynikało z toku postępowania sądowego, było działaniem celowym, mającym na celu uniknięcie zapłaty podatku „z góry" od spornej należności.

3.Postępowania sądowe i wyrok

W związku z nieuregulowaniem należności z Faktury, spółka B. Sp. z o.o. (następca nazwy A.) wszczęła dwa postępowania sądowe:

a)Postępowanie 1 (sygn. akt (…)): Sąd Okręgowy w (…), Wydział (…), wyrokiem z 22 lutego 2023 r. zasądził określone kwoty na rzecz spółki.

Wyrok utrzymany przez Sąd Apelacyjny w (…) wyrokiem z dnia 4 czerwca 2024 r. (sygn. (…)).

b)Postępowanie 2 (sygn. akt (…)): Sprawa tocząca się przed Sądem Rejonowym dla (…), Wydział (…).

4.Ugoda pozasądowa i jej wykonanie

4 lipca 2024 r. strony zawarły ugodę (dalej: „Ugoda”), na mocy której Wnioskodawca zobowiązał się do zapłaty na rzecz B. Sp. z o.o. kwoty 250 000,00 zł (słownie: dwieście pięćdziesiąt tysięcy złotych) w czterech ratach:

Wszystkie cztery płatności zostały zrealizowane przez Wnioskodawcę, co potwierdza wyciąg bankowy z rachunku (...) (nr (…)). Ugoda obejmowała zarówno należność główną z tytułu wykonanych usług elektrycznych (w tym kwotę wynikającą z Faktury), jak i odsetki za opóźnienie naliczone od 11 maja 2021 r. do 6 czerwca 2024 r. w kwocie 27 966,31 zł oraz koszty postępowania sądowego.

5.Stanowisko pełnomocnika kontrahenta w kwestii VAT

Pełnomocnik Pana A.A., r.pr. B.B., w korespondencji wskazał, że należności będące przedmiotem Ugody stanowią wynagrodzenie za usługi (nie odszkodowanie), w związku z czym kwoty ujęte w Ugodzie należy traktować jako kwoty brutto, od których kontrahent ma obowiązek odprowadzić VAT od kwoty netto. Wskazał też, że wystawiona w 2021 r. Faktura nie została przez B. Sp. z o.o. zaksięgowana ani ujęta w rozliczeniu podatkowym, a od czasu uprawomocnienia się wyroku brak jest podstaw do powstrzymywania się od wystawienia faktury.

6.Formalne zakwestionowanie Faktury przez Wnioskodawcę — dowód z lipca 2021 r.

2 lipca 2021 r. Wnioskodawca skierował do pełnomocnika B. Sp. z o.o. — adw. C.C. — pisemną odpowiedź na wezwanie do zapłaty z dnia 24 czerwca 2021 r. W piśmie tym Wnioskodawca:

a)wprost wskazał, że kwota roszczenia opisana w wezwaniu nie jest należna B. Sp. z o.o., gdyż uzgodniona ryczałtowa kwota wynagrodzenia B. Sp. z o.o. (455 000,00 zł netto) została już wcześniej osiągnięta i rozliczona;

b)wyraźnie zakwestionował Fakturę nr 11/5/2021 jako wystawioną bez jakiegokolwiek uzgodnienia z Wnioskodawcą, informując o jej odesłaniu bez księgowania;

c)zakwestionował protokół zaawansowania robót nr 5/2021 z 30 kwietnia 2021 r. jako jednostronnie sporządzony przez B. Sp. z o.o. i nieposiadający mocy dokumentu umocowującego do wystawienia faktury;

d)zarzucił B. Sp. z o.o. niezakończenie prac w uzgodnionym terminie, wykonywanie prac w sposób wadliwy oraz wielokrotne nieusuwanie wad mimo wezwań.

Powyższe pismo stanowi pisemny, datowany dowód na to, że Faktura nr 11/5/2021 była formalnie zakwestionowana przez Wnioskodawcę już w lipcu 2021 r. — bezpośrednio po jej otrzymaniu. Wnioskodawca odesłał fakturę bez księgowania i bez uznania roszczenia. W tej sytuacji zaksięgowanie i odliczenie VAT z Faktury byłoby sprzeczne z rzeczywistym stanowiskiem Wnioskodawcy, który kwestionował, że transakcja w ogóle doszła do skutku zgodnie z treścią faktury.

Postępowania sądowe wszczęte następnie przez B. Sp. z o.o. potwierdziły sporny charakter należności przez ponad trzy lata. Dopiero prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego z 4 czerwca 2024 r. (sygn. (…)) przesądził o istnieniu zobowiązania, a ostateczne uregulowanie nastąpiło poprzez zawarcie i pełne wykonanie Ugody w latach 2024-2026.

7.Brak wystawienia faktury do Ugody

Do dnia złożenia niniejszego wniosku B. Sp. z o.o. nie wystawiła nowej faktury dokumentującej kwoty wynikające z Ugody, pomimo zapłaty całości kwoty 250 000,00 zł. Wnioskodawca dysponuje jedynie Fakturą nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r.

Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu stanu faktycznego

Usługi z faktury nr 11/5/2021 były przez Wnioskodawcę wykorzystywane wyłącznie do czynności opodatkowanych VAT stawką 23%. Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności zwolnionych z VAT. Wnioskodawca nie wykonuje żadnych czynności niepodlegających VAT.

Wnioskodawca prowadzi działalność gospodarczą pod firmą (…) (NIP: (…), REGON: (…)) w zakresie robót elektrycznych i elektroinstalacyjnych (PKWiU 43.21.10.2, PKD 43.21.Z) i jest czynnym podatnikiem podatku VAT. Na podstawie zlecenia nr (…) z 30 grudnia 2020 r. Wnioskodawca pełnił rolę głównego wykonawcy robót elektrycznych w zakładzie (…) Sp. z o.o. w (…) i zlecił część prac jako  podwykonawstwo spółce A. Sp. z o.o. (następnie: B. Sp. z o.o., NIP: (…)). Faktura nr 11/5/2021 dokumentuje wynagrodzenie tego podwykonawcy za prace elektryczne wg protokołu zaawansowania robót nr 5/2021 z 30 kwietnia 2021 r. Nabywane usługi były bezpośrednio związane z wykonywaniem przez Wnioskodawcę jego własnych usług elektrycznych na rzecz (…), które w całości opodatkowane były VAT stawką 23%.

Postanowienia Ugody i jej związek z fakturą nr 11/5/2021.

Ugoda z 4 lipca 2024 r. dotyczyła w części płatności za usługi udokumentowane fakturą nr 11/5/2021. Ugoda obejmowała jednak całościowe rozliczenie roszczeń z dwóch postępowań sądowych wynikających z dwóch faktur — nie dotyczyła więc wyłącznie faktury nr 11/5/2021.

Ugoda dotyczyła roszczeń z następujących faktur:

a)Faktura nr 3/4/2021 z 9 kwietnia 2021 r., wystawca: A. Sp. z o.o. (dziś: B. Sp. z o.o.), wartość brutto: 159.133,30 zł (netto: 129.376,67 zł + VAT 23%: 29.756,63 zł). Faktura zaksięgowana po obu stronach — Wnioskodawca odliczył wykazany VAT naliczony. Wnioskodawca zapłacił 79.566,65 zł i zatrzymał 15.913,33 zł (10% brutto) tytułem umownego zabezpieczenia. Nieuregulowana należność główna wyniosła 63.653,32 zł. Faktura nr 3/4/2021 nie jest przedmiotem niniejszego wniosku.

b)Faktura nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r., wystawca: B. Sp. z o.o., wartość brutto: 143.744,57 zł (netto: 116.865,50 zł+ VAT 23%: 26.879,07 zł). Faktura zakwestionowana przez Wnioskodawcę pismem z dnia 2 lipca 2021 r. i odesłana bez księgowania. Jest przedmiotem niniejszego wniosku.

Kluczowe postanowienia Ugody:

§ 1: Wnioskodawca zobowiązał się do zapłaty kwoty 250.000,00 zł w czterech ratach.

·150.000,00 zł w terminie 3 dni od zawarcia Ugody (zrealizowano: 10 lipca 2024 r.),

·35.000,00 zł w terminie 6 miesięcy (zrealizowano: 11 grudnia 2024 r.),

·35.000,00 zł w terminie 12 miesięcy (zrealizowano: 27 czerwca 2025 r.),

·30.000,00 zł w terminie 18 miesięcy (zrealizowano: 2 stycznia 2026 r.).

Alokacja pierwszej raty (150.000,00 zł) zgodnie z § 1 Ugody:

· 91.619,53 zł na poczet Postępowania 2 ((…)): należność główna 63.653,22 zł + odsetki ustawowe za opóźnienie w transakcjach handlowych od 11 maja 2021 r. do 6 czerwca 2024 r. w kwocie 27.966,31 zł;

· 58.380,47 zł na poczet tytułów wykonawczych z Postępowania 1 ((…) / (…)).

§ 2: Po zapłacie wszystkich rat Wierzyciel zobowiązał się nie podejmować środków egzekucyjnych z Postępowania 1.

§ 3: Strony uzgodniły, że zapłata z § 1 lit. a) stanowić będzie wolę definitywnego zakończenia Postępowania 2 ze skutkami z art. 355 k.p.c. Strony złożą we właściwym sądzie stosowny wniosek w tym przedmiocie oraz wniosek o wzajemne zniesienie kosztów procesu w Postępowaniu 2.

Wszystkie cztery płatności zostały przez Wnioskodawcę wykonane, co potwierdzają przelewy z rachunku (...) nr (…).

Postępowania sądowe a faktura nr 11/5/2021 — rozstrzygnięcia sądu.

Postępowanie 1 dotyczyło bezpośrednio roszczeń wynikających z faktury nr 11/5/2021.

Postępowanie 1 - sygn. (…) - (…):

Strona powodowa B. Sp. z o.o. wniosła pozew do Sądu Okręgowego w (…) (Wydział (…)) dochodząc łącznie kwoty 159.657, 15 zł: (i) wynagrodzenia z faktury nr 11/5/2021 (143.744,57 zł) oraz (ii) zatrzymanego przez Wnioskodawcę zabezpieczenia z faktury nr 3/4/2021 (15.913,33 zł), wraz z odsetkami.

Wyrokiem z 22 lutego 2023 r. Sąd Okręgowy w (…) (sygn. ... ):

·w pkt I zasądził od Wnioskodawcy kwotę 160.105,15 zł (obejmującą należność główną 159.657,15 zł oraz rekompensatę za koszty dochodzenia należności ok. 448 zł) wraz z odsetkami ustawowymi za opóźnienie w transakcjach handlowych od kwoty 159.657,15 zł od 29 czerwca 2021 r.;

·w pkt II zasądził 13.423 zł tytułem kosztów procesu.

Wnioskodawca wniósł apelację. Sąd Apelacyjny w (…) (Wydział (…)) wyrokiem z 4 czerwca 2024 r. (sygn. (…)) oddalił apelację. Wyrok uprawomocnił się 4 czerwca 2024 r.

Postępowanie 2 - sygn. (…) (wcześniej (…)):

B. Sp. z o.o. wniosła pozew do Sądu Rejonowego dla (…) (Wydział (…), pozew z 16 czerwca 2021 r.) dochodząc reszty z faktury nr 3/4/2021 w kwocie 63.653,32 zł wraz z odsetkami od 11 maja 2021 r. Nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydano 25 października 2021 r. ((…)) na kwotę 64.102,32 zł. Po wniesieniu sprzeciwu przez Wnioskodawcę sprawa toczyła się jako (…). Postępowanie zostało umorzone w wyniku Ugody - strony złożyły wniosek na podstawie art. 355 k.p.c.

Z wyroków wynika, że usługi z Faktury nr 11/5/2021 były faktycznie wykonane. Z prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w (…) z 4 czerwca 2024 r. (sygn. (…)) utrzymującego w mocy wyrok SO z 22 lutego 2023 r. (sygn. (…)) wynika, że prace elektryczne świadczone przez B. Sp. z o.o. na terenie zakładu (…), dokumentowane fakturą nr 11/5/2021 , były faktycznie wykonane i kwoty wynikające z tej faktury były należne.

Wnioskodawca wyjaśnia: 2 lipca 2021 r. złożył pisemną odpowiedź na wezwanie do zapłaty z 24 maja 2021 r. i zakwestionował fakturę nr 11/5/2021 jako wystawioną bez uzgodnienia, odesłał ją bez księgowania oraz zakwestionował protokół zaawansowania nr 5/2021 jako jednostronnie sporządzony. Wskazywał też, że B. przekroczyło ryczałt (455.000 zł netto) i wykonało część prac wadliwie. Sąd ostatecznie uwzględnił roszczenia B. Wyrok z 4 czerwca 2024 r. definitywnie potwierdził istnienie i wymagalność zobowiązania. To formalne, pisemne zakwestionowanie faktury w lipcu 2021 r. i wieloletni spór sądowy były powodem, dla którego Wnioskodawca nie odliczył VAT z faktury 11/5/2021 w momencie jej otrzymania.

Pytania (ostatecznie sformułowane w piśmie uzupełniającym)

1.Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w kwocie 26.879,07 zł wynikającego z Faktury nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r., w sytuacji gdy nie dokonał tego odliczenia w momencie otrzymania faktury z uwagi na kwestionowanie zasadności roszczenia w toku postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem 4 czerwca 2024 r., a usługi objęte tą Fakturą były i są związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT Wnioskodawcy?

2.Czy Wnioskodawca może odliczyć podatek naliczony z Faktury nr 11/5/2021 poprzez korektę deklaracji w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT — i czy w okolicznościach niniejszej sprawy pięcioletni termin na złożenie korekty biegnie od początku roku, w którym wystawiono fakturę (2021 r., co oznaczałoby jego upływ z dniem 31 grudnia 2025 r.), czy też od początku roku, w którym roszczenie zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem lub Ugodą (2024 r.)? W rozliczeniu za który konkretny okres podatkowy Wnioskodawca powinien wykazać to odliczenie?

3.Czy Wnioskodawcy przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT wyłącznie w odniesieniu do kwoty odpowiadającej wynagrodzeniu za usługi elektryczne (netto: 116.865,50 zł + VAT: 26.879,07 zł) udokumentowanemu Fakturą nr 11/5/2021 , natomiast pozostałe kwoty objęte Ugodą — odsetki za opóźnienie (27.966,31 zł) i koszty sądowe — jako niestanowiące wynagrodzenia za usługę nie podlegają opodatkowaniu VAT i nie rodzą po stronie Wnioskodawcy prawa do odliczenia podatku naliczonego?

4.Czy Wnioskodawca — posiadający Fakturę nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r. (brutto: 143.744,57 zł, VAT: 26.879,07 zł), z której nie skorzystał w terminach z art. 86 ust. 10 i 10b pkt 1 ustawy o VAT — jest uprawniony do odliczenia tego podatku naliczonego poprzez korektę deklaracji w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT, i w deklaracji za który konkretny okres podatkowy powinien tego odliczenia dokonać?

Pana stanowisko w sprawie

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania 1:

Zdaniem Wnioskodawcy przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w kwocie 26.879,07 zł z Faktury nr 11/5/2021, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT. Usługi objęte Fakturą były związane wyłącznie z czynnościami opodatkowanymi VAT.

Wnioskodawca posiada fakturę spełniającą wymogi z art. 106e ustawy o VAT, stanowiącą podstawę do odliczenia z art. 86 ust. 2 pkt I lit. a ustawy o VAT.

Prawo do odliczenia jest niezależne od tego, czy nabywca kwestionował roszczenie na gruncie cywilnoprawnym. Skoro prawomocny wyrok z 4 czerwca 2024 r. potwierdził, że usługi były faktycznie wykonane, warunki materialne odliczenia z art. 86 ust. 1 ustawy o VAT są spełnione. Odmowa odliczenia wyłącznie z uwagi na wcześniejsze kwestionowanie faktury byłaby sprzeczna z zasadą neutralności VAT.

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania 2:

Zdaniem Wnioskodawcy pięcioletni termin z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT należy liczyć od początku roku 2024, a nie 2021.

Podstawa prawna: zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy o VAT prawo do odliczenia VAT powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych usług powstał obowiązek podatkowy po stronie dostawcy. Zgodnie z art. 86 ust. 10b pkt 1 prawo to powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę. Zgodnie z art. 86 ust. 11, jeżeli podatnik nie skorzystał z tego prawa w tych terminach, może odliczyć podatek w jednym z trzech następnych okresów rozliczeniowych (bez korekty). Jeżeli nie skorzystał i z tej możliwości — może złożyć korektę deklaracji za jeden z okresów rozliczeniowych, w którym powstało prawo do odliczenia, jednak nie później niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym prawo to powstało (art. 86 ust. 13 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym od 1 lipca 2023 r., zmienionym przez ustawę SLIM VAT 3).

W ocenie Wnioskodawcy prawo do odliczenia nie powstało w maju 2021 r., ponieważ:

• Faktura dokumentowała roszczenie formalnie zakwestionowane pismem z 2 lipca 2021 r. i będące przedmiotem sporu sądowego przez ponad 3 lata — do czasu wyroku nie istniała pewność, że transakcja doszła do skutku;
• odliczenie VAT z Faktury kwestionowanej sądowo narażałoby Wnioskodawcę na zarzut odliczenia z faktury stwierdzającej czynności, które nie zostały dokonane (art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy o VAT) — gdyby sąd uwzględnił stanowisko Wnioskodawcy. Zasada neutralności VAT wymaga umożliwienia odliczenia, gdy usunięta zostanie niepewność co do faktu wykonania usługi — co nastąpiło dopiero z chwilą uprawomocnienia wyroku (4 czerwca 2024 r.).

Prawo do odliczenia powstało zatem w czerwcu 2024 r. Pięcioletni termin z art. 86 ust. 13 biegnie od początku 2024 r. i na dzień złożenia niniejszego uzupełnienia (kwiecień 2026 r.) nie upłynął.

Co do konkretnego okresu korekty: Wnioskodawca wskazuje, że powinien złożyć korektę JPK_V7 za czerwiec 2024 r. (miesiąc uprawomocnienia wyroku — art. 86 ust. 10 i 10b pkt 1). Możliwe jest też złożenie korekty za lipiec, sierpień lub wrzesień 2024 r., gdyby prawo rozszerzyć o okresy, w których mogło być wykonane na podstawie art. 86 ust. 11 — jednak art. 86 ust. 11 dotyczy odliczenia na bieżąco (bez korekty), które w tych miesiącach nie zostało dokonane. Wnioskodawca wnosi zatem o potwierdzenie, że właściwym mechanizmem jest korekta JPK V7 za czerwiec 2024 r. w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT.

Gdyby organ przyjął odmienną wykładnię, że termin biegnie od 2021 r. (co oznaczałoby jego upływ z dniem 31 grudnia 2025 r.), pozbawienie Wnioskodawcy prawa do odliczenia byłoby sprzeczne z zasadą neutralności i proporcjonalności VAT oraz z orzecznictwem TSUE: wyrok z 12 lipca 2012 r. w sprawie C-284/11 EMS-Bulgaria Transport OOD (krajowe terminy prekluzyjne nie mogą naruszać zasady skuteczności) i wyrok z 15 września 2016 r. w sprawie C-518/14 Senatex GmbH (zasada neutralności VAT); a przede wszystkim wyroki z 29 kwietnia 2008 r. w sprawach połączonych C-95/07 i C-96/07 Ecotrade SPA (TSUE wprost orzekł, że krajowy termin prekluzyjny uniemożliwiający odliczenie VAT narusza zasadę skuteczności prawa unijnego).

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania 3:

Zdaniem Wnioskodawcy: tak — prawo do odliczenia VAT przysługuje wyłącznie w odniesieniu do wynagrodzenia za usługę, tj. kwoty 26.879,07 zł VAT z Faktury nr 11/5/2021. Ugoda stanowi sposób uregulowania zaległej należności za wykonaną usługę i nie zmienia jej podatkowego charakteru (art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 8 ust. 1 ustawy o VAT).

Odsetki za opóźnienie (27.966,31 zł) nie stanowią wynagrodzenia za świadczenie — są rekompensatą za opóźnienie płatności. Nie istnieje ekwiwalentne świadczenie wzajemne uzasadniające ich opodatkowanie VAT. Odsetki nie podlegają VAT i nie rodzą prawa do odliczenia. Analogicznie koszty sądowe.

Stanowisko Wnioskodawcy do pytania 4:

Zdaniem Wnioskodawcy jest on uprawniony do odliczenia podatku naliczonego z Faktury nr 11/5/2021 poprzez korektę deklaracji w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT. Wnioskodawca posiada Fakturę spełniającą wymogi formalne z art. 106e ustawy o VAT. Prawo do odliczenia na podstawie art. 86 ust. 10 i ust. 10b pkt 1 ustawy o VAT powstało najwcześniej w czerwcu 2024 r. (uprawomocnienie wyroku).

Właściwym mechanizmem jest korekta deklaracji JPK V7 za czerwiec 2024 r. w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT. Termin na złożenie tej korekty — 5 lat od początku 2024 r. — nie upłynął.

Wnioskodawca zaznacza, że nie wnosi o interpretację dotyczącą obowiązku wystawienia faktury przez kontrahenta. Faktura nr 11/5/2021 istnieje i jest w posiadaniu Wnioskodawcy. Pytanie dotyczy wyłącznie jego prawa i okresu odliczenia VAT z posiadanej faktury.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe w zakresie:

• braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do pozostałych kwot objętych Ugodą – odsetkami za opóźnienie oraz kosztami sądowymi

i nieprawidłowe w zakresie:

• prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturze nr 11/5/2021 poprzez dokonanie korekty oraz ustalenia początku biegu terminu o którym mowa w art. 86 ust. 13 ustawy.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z przepisem art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:

W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.

Stosownie do art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:

Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:

a)nabycia towarów i usług,

b)dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.

Z powyższego wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).

Zasady dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu regulują przepisy art. 106a-106q ustawy.

Jak stanowi art. 2 pkt 22 i 31 ustawy:

Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:

22) sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.

31) fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie.

Na podstawie art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:

Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.

W myśl art. 106i ust. 3 pkt 1 ustawy:

Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2-9.

Zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 19a ust. 1 ustawy:

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.

Zgodnie z art. 86 ust. 10 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.

W myśl art. 86 ust. 10b pkt 1 ustawy:

Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny.

W myśl art. 86 ust. 11 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.

Zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy:

Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:

1)za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo

2)za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego

- nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.

Ustawodawca umożliwił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W myśl art. 88 ust. 3a pkt 2 ustawy:

Nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego faktury i dokumenty celne w przypadku gdy transakcja udokumentowana fakturą nie podlega opodatkowaniu albo jest zwolniona od podatku.

W opisie sprawy podał Pan informacje, z których wynika, że:

• zlecił Pan wykonanie prac elektrycznych spółce A. Sp. z o.o. (obecnie B. Sp. z o.o.);
• 13 maja 2021 r. spółka B. Sp. z o.o. wystawiła na Pana rzecz Fakturę nr 11/5/2021 dokumentującą wykonanie prac elektrycznych, zgodnie z Protokołem Finansowego Zaawansowania Robót nr 5/2021 z 30 kwietnia 2021 r.;
• Faktura nie została przez wystawcę zaksięgowana ani ujęta w deklaracji VAT — co, jak wynikało z toku postępowania sądowego, było działaniem celowym, mającym na celu uniknięcie zapłaty podatku „z góry” od spornej należności;
• zakwestionował Pan Fakturę jako wystawioną bez uzgodnienia, odesłał ją Pan bez księgowania oraz zakwestionował protokół zaawansowania nr 5/2021 jako jednostronnie sporządzony. Wskazywał Pan, że B. przekroczyło ryczałt i wykonało część prac wadliwie;
• w związku z nieuregulowaniem należności z Faktury, spółka B. Sp. z o.o. wszczęła dwa postępowania sądowe;
• sąd ostatecznie uwzględnił roszczenia B. Wyrok z 4 czerwca 2024 r. definitywnie potwierdził istnienie i wymagalność zobowiązania. Z wyroków wynika, że usługi z Faktury nr 11/5/2021 były faktycznie wykonane i kwoty wynikające z tej faktury były należne;
• Prawomocny wyrok Sądu Apelacyjnego przesądził o istnieniu zobowiązania, a ostateczne uregulowanie nastąpiło poprzez zawarcie i pełne wykonanie Ugody w latach 2024-2026;
• Ugoda z 4 lipca 2024 r. dotyczyła w części płatności za usługi udokumentowane fakturą nr 11/5/2021. Ugoda obejmowała jednak całościowe rozliczenie roszczeń z dwóch postępowań sądowych wynikających z dwóch faktur — nie dotyczyła więc wyłącznie faktury nr 11/5/2021;
• formalne, pisemne zakwestionowanie faktury w lipcu 2021 r. i wieloletni spór sądowy były powodem, dla którego nie odliczył Pan VAT z Faktury 11/5/2021 w momencie jej otrzymania;
• nabywane usługi były bezpośrednio związane z wykonywaniem przez Pana własnych usług elektrycznych, które w całości opodatkowane były VAT stawką 23%;
• do dnia złożenia wniosku B. Sp. z o.o. nie wystawiła nowej faktury VAT dokumentującej kwoty wynikające z Ugody.

Pana wątpliwości dotyczą ustalenia czy przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w kwocie 26.879,07 zł wynikającego z faktury nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r., w sytuacji gdy nie dokonał Pan tego odliczenia w momencie otrzymania faktury oraz czy może Pan dokonać odliczenia poprzez korektę deklaracji w trybie art. 86 ust. 13 ustawy o VAT i czy pięcioletni termin na złożenie korekty biegnie od początku roku, w którym wystawiono fakturę (2021 r.), czy też od początku roku, w którym roszczenie zostało potwierdzone prawomocnym wyrokiem lub Ugodą (2024 r.).

Należy podkreślić, że faktura jest dokumentem odzwierciedlającym prawidłowy przebieg zdarzenia gospodarczego zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. Przy ocenie zdarzenia gospodarczego nie można jednak pominąć okoliczności towarzyszących transakcji, wskazujących na rzeczywisty charakter podmiotu dokonującego zakupu. Faktury są dokumentem o charakterze sformalizowanym.

Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze. A contrario, nie będzie można uznać za prawidłową faktury, gdy sprzecznie z jej treścią wykazuje ona zdarzenie gospodarcze, które w ogóle nie zaistniało bądź zaistniało w innych rozmiarach albo między innymi podmiotami.

Odnosząc się do Pana wątpliwości należy zaznaczyć, że - jak wynika z przepisów - podatek nierozliczony w okresie otrzymania faktury lub w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych może zostać rozliczony w okresie 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego. Odliczenie podatku, zgodnie z art. 86 ust. 13 ustawy będzie możliwe wyłącznie poprzez korektę deklaracji za okres, w którym wystąpiło prawo do odliczenia podatku.

W opisanej sprawie mamy do czynienia z sytuacją, gdy w maju 2021 r. otrzymał Pan Fakturę dokumentującą wykonanie prac elektrycznych (zgodnie z Protokołem Finansowego Zaawansowania Robót), jednak zakwestionował Pan jej zasadność i nie odliczył Pan kwoty podatku VAT naliczonego wykazanego na tej Fakturze. W związku z nieuregulowaniem należności Kontrahent wszczął postępowania sądowe. Z wyroków zapadłych w sprawie wynika, że usługi z Faktury nr 11/5/2021 były faktycznie wykonane i kwoty wynikające z tej faktury były należne. Zawarł Pan z kontrahentem Ugodę i uregulował Pan zobowiązania objęte Ugodą. Wskazał Pan, że Ugoda z 4 lipca 2024 r. dotyczyła w części płatności za usługi udokumentowane Fakturą nr 11/5/2021. Ponadto, z wniosku wynika, że na fakturze wykazano podatek VAT w wysokości 26 879,07 zł.

W opisanej sprawie, odnosząc się kwestii prawa do odliczenia podatku naliczonego, należy wskazać, że z przepisów art. 86 ust. 10b ustawy wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstało w momencie otrzymania przez Pana Faktury, gdyż dokumentowała ona rzeczywiste zdarzenie gospodarcze. Przy czym podatek nierozliczony w okresie otrzymania Faktury lub w jednym z dwóch następnych okresów rozliczeniowych mógł Pan rozliczyć w okresie 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego – czyli w ciągu 5 lat, licząc od początku 2021 r. Ponadto, w myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy, mógł Pan dokonać odliczenia podatku naliczonego wyłącznie w wysokości wynikającej z posiadanej Faktury.

Mając na uwadze powyższe, skoro otrzymał Pan fakturę w 2021 r., to brak jest podstaw do uznania, że pięcioletni termin z art. 86 ust. 13 ustawy o VAT należy liczyć od początku roku 2024 r. Skoro z zapadłych w sprawie wyroków wynika, że usługi z Faktury nr 11/5/2021 były faktycznie wykonane i kwoty wynikające z tej faktury były należne, to sprzedawca nie był zobowiązany do ponownego udokumentowania wykonanych robót w 2024 roku, a pierwotna Faktura nr 11/5/2021  pozostawała w obrocie prawnym od 2021 r.

Tym samym, nie ma Pan prawa do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z Faktury nr 11/5/2021 przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej, gdyż upłynęło już 5 lat, licząc od początku roku, w którym wystąpiło prawo do obniżenia podatku należnego.

Odnosząc się do Pana stanowiska, że pozbawienie Wnioskodawcy prawa do odliczenia byłoby sprzeczne z zasadą neutralności i proporcjonalności należy wskazać, że z opisu sprawy wynika, że prawomocny wyrok w tej sprawie zapadł 4 czerwca 2024 r., natomiast termin na dokonanie odliczenia upłynął z początkiem roku 2026 r. Zatem nie został Pan tego prawa pozbawiony. Co więcej, prawo do odliczenia podatku naliczonego jest przywilejem, z którego podatnik może, ale nie musi skorzystać.

Zatem, nie przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego VAT w kwocie 26.879,07 zł wynikającego z Faktury nr 11/5/2021 z 13 maja 2021 r., w sytuacji, gdy nie dokonał tego odliczenia w momencie otrzymania faktury z uwagi na kwestionowanie zasadności roszczenia w toku postępowania sądowego zakończonego prawomocnym wyrokiem 4 czerwca 2024 r., ponieważ pięcioletni termin na dokonanie korekty, wynikający z art. 86 ust. 13 ustawy należy liczyć od momentu otrzymania przez Pana Faktury, tj. od 2021 roku.

Pana wątpliwości dotyczą również prawa do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do pozostałych kwot objętych Ugodą, tj. odsetek za opóźnienie i kosztów sądowych.

Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:

Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.

Stosownie do art. 8 ustawy:

Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:

1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;

2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;

3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.

Z tak szeroko sformułowanej definicji wynika, że przez świadczenie usług należy przede wszystkim rozumieć określone zachowanie podatnika na rzecz odrębnego podmiotu, które zasadniczo wynika z dwustronnego stosunku zobowiązaniowego, zakładającego istnienie podmiotu będącego odbiorcą (nabywcą usługi), jak również podmiotu świadczącego usługę.

Wobec tego, każde świadczenie niebędące dostawą towarów polegające na działaniu, zaniechaniu lub tolerowaniu czyjegoś zachowania stanowi, co do zasady, usługę w rozumieniu ustawy o podatku od towarów i usług. Niemniej muszą być przy tym spełnione następujące warunki:

• w następstwie zobowiązania, w wykonaniu którego usługa jest świadczona, druga strona (wierzyciel/nabywca) jest bezpośrednim beneficjentem świadczenia,
• świadczonej usłudze odpowiada świadczenie wzajemne ze strony nabywcy (wynagrodzenie).

Oba ww. warunki powinny być spełnione łącznie, aby świadczenie podlegało, jako usługa, opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.

Przy czym z treści powołanego przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług, co do zasady, podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie.

Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.

Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie się na rzecz innego podmiotu, polegające na działaniu (dokonanie czynności na rzecz innego podmiotu) albo na zaniechaniu (zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji). Na świadczenie mogą się również składać jednocześnie zachowania polegające na działaniu oraz na zaniechaniu.

Zatem za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:

• istnieje związek prawny między dostawcą towaru i jego odbiorcą/między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
• wynagrodzenie otrzymane przez dostawcę/usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz odbiorcy towaru/usługobiorcy,
• istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
• odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
• istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.

Definicja świadczenia usług ma charakter dopełniający definicję dostawy towarów i jest wyrazem realizacji zasady powszechności opodatkowania podatkiem od towarów i usług transakcji wykonywanych przez podatników w ramach ich działalności gospodarczej. Przez świadczenie należy zatem rozumieć każde zachowanie niebędące dostawą towarów i świadczone na rzecz innego podmiotu. Powołane przepisy wskazują, że pojęcie świadczenia usług ma bardzo szeroki zakres, gdyż nie obejmuje wyłącznie działań podatnika, lecz również zobowiązanie do powstrzymania się od dokonywania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji. Usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.

W świetle art. 29a ust. 1 ustawy:

Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.

Z kolei art. 29a ust. 6 ustawy stanowi, że:

Podstawa opodatkowania obejmuje:

1)podatki, cła, opłaty i inne należności o podobnym charakterze, z wyjątkiem kwoty podatku;

2)koszty dodatkowe, takie jak prowizje, koszty opakowania, transportu i ubezpieczenia, pobierane przez dokonującego dostawy lub usługodawcę od nabywcy lub usługobiorcy.

Stosownie natomiast do art. 29a ust. 7 ustawy:

Podstawa opodatkowania nie obejmuje kwot:

1)stanowiących obniżkę cen w formie rabatu z tytułu wcześniejszej zapłaty;

2)udzielonych nabywcy lub usługobiorcy opustów i obniżek cen, uwzględnionych w momencie sprzedaży;

3)otrzymanych od nabywcy lub usługobiorcy jako zwrot udokumentowanych wydatków poniesionych w imieniu i na rzecz nabywcy lub usługobiorcy i ujmowanych przejściowo przez podatnika w prowadzonej przez niego ewidencji na potrzeby podatku.

Z powyższych przepisów wynika, że co do zasady podstawa opodatkowania obejmuje wszystko co stanowi wartość otrzymanego świadczenia, które dostawca lub świadczący usługę otrzymuje lub powinien otrzymać od kupującego. Przepis art. 29a ust. 6 i ust. 7 ustawy wymienia elementy, które powinny być wliczane bądź nie do podstawy opodatkowania.

Aby dana czynność (usługa) podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym pomiędzy świadczoną usługą, a otrzymanym świadczeniem wzajemnym, w ten sposób, że zapłacone kwoty stanowią rzeczywiste wynagrodzenie za wyodrębnioną usługę świadczoną w ramach stosunku prawnego lub dochodzi do wymiany świadczeń wzajemnych. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.

W opisie sprawy wskazał Pan, że Ugoda obejmowała zarówno należność główną z tytułu wykonanych usług elektrycznych (w tym kwotę wynikającą z Faktury), jak i odsetki za opóźnienie naliczone od 11 maja 2021 r. do 6 czerwca 2024 r. w kwocie 27 966,31 zł oraz koszty postępowania sądowego.

Należy stwierdzić, że w opisanym przypadku kwota obejmująca odsetki za opóźnienie naliczone od 11 maja 2021 r. do 6 czerwca 2024 r. nie stanowi elementu podstawy opodatkowania wykonanych na Pana rzecz usług. W tej sytuacji bowiem odsetki za zwłokę stanowią rekompensatę za opóźnioną płatność z tytułu wykonanych prac elektrycznych.

Zatem kwota odsetek pozostaje poza zakresem opodatkowania podatkiem VAT.

Odnosząc się do kwoty odpowiadającej kosztom sądowym należy wskazać, że zgodnie z art. 98 § 1, 2, 3 i 4 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 468 ze zm.):

§ 1. Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).

§ 2. Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu prowadzącego postępowanie.

§ 3. Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.

§ 4. Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.

Powołany przepis statuuje dwie podstawowe zasady rozstrzygania o kosztach procesu:

a.zasadę odpowiedzialności za wynik procesu, zgodnie z którą strona przegrywająca (merytorycznie albo formalnie i niezależnie od tego, czy ponosi winę w prowadzeniu procesu), zobowiązana jest zwrócić swemu przeciwnikowi poniesione przez niego koszty procesu oraz

b.zasadę kosztów niezbędnych i celowych zobowiązującą stronę przegrywającą do zwrotu przeciwnikowi procesowemu tylko tych poniesionych faktycznie kosztów procesu, jakie były niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (uznaniowa ocena sądu w tym względzie uzależniona jest od okoliczności sprawy, a zarazem ograniczona dyspozycjami art. 98 § 2 i § 3) – (Bodio Joanna, Demendecki Tomasz, Jakubecki Andrzej, Marcewicz Olimpia, Telenga Przemysław, Wójcik Mariusz P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna 2008, wyd. III, komentarz do art. 98, publikacja elektroniczna LEX).

Zgodnie z art. 99 ustawy Kodeks postępowania cywilnego,

Stronom reprezentowanym przez radcę prawnego, rzecznika patentowego lub Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej zwraca się koszty w wysokości należnej według przepisów o wynagrodzeniu adwokata.

Jak wynika z powyższego, obydwie obowiązujące w postępowaniu cywilnym zasady zwrotu kosztów procesu przesądzają o konieczności zwrotu kosztów przez stronę przegrywającą. Istotą różnicy w przedstawionych zasadach jest sposób ustalenia poszczególnych składników takich kosztów.

W opisie sprawy wskazał Pan, że w ramach Postępowania 1 Sąd Okręgowy w (…) zasądził zwrot 13.423 zł tytułem kosztów procesu.

Biorąc pod uwagę powołane przepisy w kontekście przedstawionego stanu sprawy należy stwierdzić, że kontrahent nie świadczył żadnej usługi na Pana rzecz, związanej z zasądzonym zwrotem kosztów zastępstwa procesowego, gdyż w tym zakresie pomiędzy Panem a drugą strona nie istnieje świadczenie wzajemne. Tym samym należy uznać, że w tym konkretnym przypadku, kontrahent otrzymując od Pana kwotę zwrotu kosztów zastępstwa procesowego nie świadczy na Pana rzecz usług w rozumieniu art. 8 ust. 1 ustawy, tak więc czynność ta nie podlega opodatkowaniu.

W konsekwencji, pozostałe kwoty objęte Ugodą – odsetki za opóźnienie i koszty sądowe nie stanowią wynagrodzenia za usługi i nie dotyczą czynności objętych opodatkowaniem VAT. Zatem nie wystąpi podatek naliczony, który mógłby podlegać odliczeniu przez Pana.

W konsekwencji nie przysługuje Panu prawo do odliczenia w odniesieniu do pozostałych kwot objętych Ugodą – odsetkami za opóźnienie oraz kosztami sądowymi.

Zatem Pana stanowisko w zakresie braku prawa do odliczenia podatku naliczonego w odniesieniu do pozostałych kwot objętych Ugodą – odsetkami za opóźnienie oraz kosztami sądowymi należało uznać za prawidłowe.

Natomiast Pana stanowisko w zakresie prawa do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturze nr 11/5/2021 poprzez dokonanie korekty oraz ustalenia początku biegu terminu o którym mowa w art. 86 ust. 13 ustawy należało uznać za nieprawidłowe.

Z uwagi na to, że – jak rozstrzygnięto powyżej – nie przysługuje Panu prawo do odliczenia podatku naliczonego wykazanego na Fakturze nr 11/5/2021, odstępuję od rozstrzygnięcia w odniesieniu, za który okres podatkowy należy dokonać korekty deklaracji.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia

Ponadto, interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego podanym przez Pana w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zastosuje się Pan do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:

1) z zastosowaniem art. 119a;

2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;

3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.