Interpretacja indywidualna z dnia 18 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.362.2026.1.MN
Zwrot środków uzyskanych w wyniku pozasądowej ugody dotyczącej umowy kredytu hipotecznego oraz zwrot kosztów procesu nie stanowią przychodu podatkowego, gdyż nie prowadzą do trwałego przysporzenia majątkowego, a jedynie przywracają wcześniejszy stan posiadania.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
18 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 13 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1)Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A. (…)
2)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B. (…)
Opis zdarzenia przyszłego
Pani B.B. i Pan A.A. (dalej: „Wnioskodawcy”), polscy rezydenci, podlegający nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu w Polsce, 11 czerwca 2002 r. zawarli z (…) Spółka Akcyjna Umowę kredytu hipotecznego nr (…) (dalej: „Umowa”).
Udzielony kredyt ma charakter kredytu denominowanego - według umowy, kwota w CHF wynosiła 76.000,00 CHF. Kredyt został udzielony Powodom na zakup spółdzielczego własnościowego prawa do mieszkania.
Kredyt został wypłacony w złotówkach przeliczonych według kursu kupna waluty obcej według Tabeli kursów. Zgodnie z treścią Umowy kredytu nie było możliwości wypłaty kredytu w walucie CHF.
Zgodnie z § 5 ust. 3 Umowy kwota kredytu musiała zostać wypłacona w złotych. Umowa Kredytu nie przewidywała możliwości wypłaty kredytu w walucie CHF. Wypłata udzielonego kredytu nastąpiła jednorazowo w dniu 15 czerwca 2002 r. w kwocie 194 651,20 PLN
Również spłata kredytu wraz z odsetkami miała następować w złotych polskich w wysokości stanowiącej równowartość spłaty raty kredytu w walucie obcej przy zastosowaniu kursu sprzedaży wg aktualnej tabeli kursowej Banku (§ 10 ust. 9 ust. Umowy) kredyt przez cały okres trwania Umowy był przez Powodów spłacany w walucie PLN. Kredyt został przez Powodów całkowicie spłacony 10 czerwca 2022 r.
W ocenie Wnioskodawców, Umowa zawiera wady skutkujące jej nieważnością. Z racji nieważności czynności zobowiązującej do świadczenia, wpłaty Wnioskodawców na poczet Umowy stanowią nienależne świadczenie w rozumieniu art. 410 § 2 k.c. Dlatego też powinny one zostać zwrócone Wnioskodawcom na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.
W związku z powyższym, Wnioskodawcy wystąpili do Sądu Okręgowego w (…) z powództwem przeciwko Bankowi o zapłatę kwoty 117.350,12 PLN. Bank przedstawił Wnioskodawcom propozycję ugody pozasądowej (dalej: „Ugoda”), na mocy której zaproponował zwrot na rzecz Wnioskodawców kwotę 111.748,92 PLN (dalej: „Kwota zwrotu”). Zaproponowana przez Bank treść ugody nie potwierdza jednak nieważności umowy. Na skutek Ugody Wnioskodawcy mają wycofać pozew. Wnioskodawcy podkreślają, że chodzi o ugodę pozasądową.
Na dzień złożenia niniejszego wniosku, wysokość Kwoty zwrotu została przez Strony ustalona. Wnioskodawcy nie mają wpływu na treść pozostałych postanowień zawartych w Ugodzie. Wnioskodawcy wskazują, że Bank nie zgadza się na prowadzenie negocjacji co do innych postanowień Ugody niż kwoty rozliczeń (np. Bank nie zgadza się na wprowadzenie do ugody postanowienia, zgodnie z którym strony potwierdziłyby nieważność Umowy).
Wnioskodawcy oświadczają, że:
·kredyt z Umowy został zaciągnięty na własne potrzeby mieszkaniowe;
·kredyt został zabezpieczony hipoteką;
·nie korzystali z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w niniejszym wniosku inwestycji.
Bank, z którym Wnioskodawcy zawarli Umowę kredytu jest podmiotem, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawnionym do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów. Zgodnie z umową ww. kredytu, Wnioskodawcy byli zobowiązani do spłaty kredytu.
Nieruchomość, na której nabycie Wnioskodawcy zaciągnęli kredyt położona jest w Polsce.
Jeżeli chodzi o kwoty rozliczeń, to:
·Bank wypłacił Wnioskodawcom kwotę 194.651,20 PLN,
·Wnioskodawcy wykonując Umowę kredytu wpłacili kwotę 306.400,12 PLN.
W związku z powyższym, Kwota zwrotu w wysokości stanowiłaby w istocie, zwrot znacznej części spłaconych rat Kredytu.
Poniżej treść ugody z bankiem:
W tym celu Strony zawierają Ugodę następującej treści:
§ 1
1. Bank i Kredytobiorca potwierdzają, że mieli wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia.
2. Strony potwierdzają, że Bank wypłacił Kredytobiorcy kwotę kredytu w wysokości 194.651,20 PLN przeznaczoną na realizację celu kredytu określonego w Umowie, a Kredytobiorca oświadcza, że wykorzystano kwotę kredytu na realizację tego celu.
3. Kredytobiorca w całym okresie obowiązywania Umowy zapłacił Bankowi tytułem spłaty wierzytelności wynikających z Umowy kwotę 306.400,12 PLN (przy czym kwoty spłacone w CHF przeliczono po kursie średnim NBP z dnia danej spłaty), a Umowa została rozliczona z dniem ostatniej spłaty w dniu 10 czerwca 2022 r.
4. Po przewalutowaniu zobowiązań Kredytobiorcy wynikających z Umowy z CHF na PLN zgodnie z zasadami określonymi w załączniku nr 4 do Ugody Bank zobowiązuje się do zwrotu kwoty 111.748,92 PLN przelewem na rachunek Kredytobiorcy o numerze: (…) w terminie 14 dni od zawarcia Ugody.
5. W związku z zawarciem Ugody, Strony zgodnie oświadczają, że odstępują od dochodzenia roszczeń w postępowaniu, o którym mowa w pkt 3 preambuły Ugody oraz, że nie będą występować w przyszłości względem siebie z roszczeniami wywodzonymi z treści postanowień Umowy, jej zawarcia oraz wykonywania, w brzmieniu sprzed zmiany Umowy dokonanej Ugodą, ze względu na przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym zmianę waluty, wysokość i zasady spłaty wierzytelności Banku wynikającej z Umowy. Ugoda wyczerpuje wszelkie wzajemne roszczenia Stron w ww. zakresie.
6. Kredytobiorca oświadcza, że przed zawarciem Ugody nie przeniósł, ani nie zobowiązał się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową i zobowiązuje się nie dokonywać tego rodzaju czynności do dnia wejścia w życie Ugody.
7. W terminie 21 dni, od zawarcia ugody, Bank przygotuje dokumenty zwalniające zabezpieczenie kredytu. Kredytobiorca będzie mógł odebrać dokumenty w dowolnym oddziale Banku. Koszty związane z wykreśleniem hipoteki z księgi wieczystej ponosi Kredytobiorca.
8. Bank zwraca na rzecz Kredytobiorcy przelewem na rachunek o numerze (…), którego posiadaczem jest Kancelaria Prawna (…):
‒kwotę 5.400,00 PLN, stanowiącą zwrot kosztów zastępstwa procesowego w sprawie, o której mowa w pkt 3 preambuły Ugody, w terminie 14 dni kalendarzowych od zawarcia Ugody;
‒kwotę 500,00 PLN, stanowiącą zwrot połowy opłaty sądowej w sprawie, o której mowa w pkt 3 preambuły Ugody, w terminie 14 dni kalendarzowych od zawarcia Ugody.
§ 2
Kredytobiorca oświadcza, że Ugoda wyczerpuje jego oczekiwania w stosunku do Banku związane z zakresem postępowania sądowego określonego w preambule Ugody pkt 3. Strony zrzekają się jakichkolwiek dalszych roszczeń w stosunku do drugiej strony związanych z Umową i jej realizacją jak również roszczeń dotyczących wynagrodzenia za wzajemnie udostępniony kapitał oraz waloryzację tego kapitału.
§ 3
1. Strony zobowiązują się i potwierdzają, że wszelkie przekazane i ujawnione jej przez drugą Stronę informacje związane ze zdarzeniami określonymi w preambule Ugody oraz prowadzonymi między Stronami rozmowami i negocjacjami dotyczącymi realizacji roszczeń Kredytobiorcy określonych Ugodą (zwane dalej „Informacjami Poufnymi”) zostaną zachowane w pełnej tajemnicy i poufności, zostaną użyte i wykorzystane wyłącznie dla celów związanych z realizacją Ugody oraz, że nie zostaną przekazane lub ujawnione jakiejkolwiek osobie trzeciej bez wyraźnej, uprzedniej zgody drugiej Strony wyrażonej w formie pisemnej. W przypadku wyrażenia zgody, Strona przekazująca informacje osobie trzeciej ponosi pełną odpowiedzialność za działania osoby trzeciej w zakresie wykorzystania Informacji Poufnych odmiennie niż w zakresie i na zasadach określonych Ugodą.
2. Strony uzgadniają również, że każda ze Stron będzie zwolniona z obowiązku zachowania w poufności Informacji Poufnych w przypadku, jeżeli obowiązek ich ujawnienia wynikać będzie z bezwzględnie obowiązujących przepisów prawa. W każdym takim przypadku Strona zobowiązana do ujawnienia informacji, będzie zobowiązana do:
1) natychmiastowego poinformowania drugiej Strony o obowiązku ujawnienia Informacji Poufnych oraz o osobach lub podmiotach na rzecz których ujawnienie ma nastąpić lub nastąpiło;
2) ujawnienia tylko takiej części Informacji Poufnych, jaka jest wymagana przez prawo;
3) podjęcia wszelkich możliwych działań w celu zapewnienia, że ujawnione Informacje Poufne będą traktowane w sposób poufny i wykorzystywane tylko dla celów uzasadnionym celem ujawnienia.
3. W przypadku naruszenia niniejszego zobowiązania do zachowania poufności, druga Strona będzie miała prawo dochodzenia roszczeń przewidzianych prawem na zasadach ogólnych.
§ 4
1. Z zastrzeżeniem §1 ust. 8, pozostałe koszty procesu Strony wzajemnie znoszą i jednocześnie zgodnie wnoszą o umorzenie postępowania w sprawie.
2. Ugodę sporządzono w dwóch jednobrzmiących egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron.
3. Kredytobiorca zobowiązuje się cofnąć powództwo skierowane przeciwko Bankowi, które zostało złożone w Sądzie Okręgowym w (…) i jest rozpoznawane w sprawie pod sygnaturą (…) wraz ze zrzeczeniem się roszczenia w terminie 7 dni od zaksięgowania na rachunku kwoty opisanej w § 1 ust. 4.
4. Załącznikami do Ugody, stanowiącymi jej integralną część, są:
1) informacja w sprawie podstawowych warunków ugodowego rozliczenia Umowy kredytu
2) historia przepływów dla rachunku kredytowego
3) informacja przedkontraktowa w sprawie zawarcia Ugody,
4) metoda ustalania zadłużenia dla Ugody.
5. Ugoda wchodzi w życie z dniem jej podpisania przez Strony.
Pytanie
Czy Kwota zwrotu w wysokości 111.748,92 PLN oraz zwrot kosztów procesu, w tym kosztów zastępstwa procesowego, w wysokości 5.400 PLN które Bank ma wypłacić Wnioskodawcom w wyniku ugody pozasądowej o treści jak w opisanym stanie faktycznym, będzie stanowiła po stronie Wnioskodawców przychód, od którego Wnioskodawcy będzie zobowiązani zapłacić podatek dochodowy?
Państwa stanowisko w sprawie
Stanowisko Wnioskodawców w odniesieniu do przedstawionego powyżej pytania jest takie, że Kwota zwrotu oraz koszty procesu zwracane przez Bank nie stanowią przychodu Wnioskodawców, od którego należy uiścić podatek dochodowy.
Pojęcie przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 1 w zw. z art. 9 ust. 1 w zw. z art. 11 ust. 1 PIT wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 PIT mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego.
Kwota zwrotu obejmuje zwrot środków pieniężnych, które Wnioskodawcy wcześniej zapłacili Bankowi w trakcie trwania umowy kredytu.
W ocenie Wnioskodawców, dochodzi wówczas do powrotu w tym zakresie do wcześniej istniejącego stanu posiadania. Wnioskodawcy nie otrzymują niczego, czego wcześniej sami nie posiadali, gdyż odzyskali swoje własne środki, które bank powinien im zwrócić z powodu nieważności umowy. Nie dochodzi zatem do przysporzenia w majątku Wnioskodawców, a zatem nie ma przychodu po stronie Wnioskodawców.
Zgodnie z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
W przedstawionej powyżej sytuacji, po stronie Wnioskodawców nie doszło do powstania przysporzenia majątkowego albowiem w związku z zawarciem ugody Wnioskodawcy otrzymają zwrot własnych środków pieniężnych, które wpłacili na rzecz Banku.
Kwota otrzymana na podstawie ugody z bankiem nie spowoduje więc faktycznego przyrostu w majątku Wnioskodawców. Kwota zwrotu w wysokości 111.748,92 PLN zaproponowana przez bank nie będzie stanowiła przychodu do opodatkowania.
Zwrot kosztów zastępstwa procesowego obejmuje zwrot środków pieniężnych, które Wnioskodawcy uiścili na poczet złożenia pozwu (koszt wynagrodzenia pełnomocnika profesjonalnego).
Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w wysokości 5.400,00 PLN oraz kwota 500,00 PLN, stanowiącą zwrot połowy opłaty sądowej w sprawie nie stanowi przychodu do opodatkowania. Wnioskodawcy ponieśli te koszty nawet w wysokości wyższej, niż kwota zwracana.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Reguły dotyczące opodatkowania
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
- pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.
Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.
Źródła przychodów
W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Źródłami przychodów są inne źródła.
Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Wskazali Państwo, że na podstawie proponowanej ugody bank ma zwrócić na Państwa rzecz określoną kwoty i koszty procesu.
Powzięli Państwo wątpliwość, jakie mogą być dla Państwa skutki podatkowe w tego tytułu.
Wypłata określonej kwoty
Ugoda – jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.
Zgodnie z art. 917 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.
Instytucja kredytu została natomiast uregulowana przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.
Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Państwa skutki podatkowe z tytułu wypłaty określonej kwoty
Z opisu sprawy wynika, że w wyniku ugody otrzymają Państwo zwrot znacznej części spłaconych rat kredytu wynikający z rozliczeń pomiędzy wypłatą kredytu na Państwa rzecz, a Państwa wpłatami na rzecz banku.
W przypadku zwrotu środków pieniężnych, które klient wcześniej wpłacał do Banku tytułem wykonania umowy kredytu - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika – ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot nadpłaconych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty zaciągniętego kredytu.
Taka wypłata jest dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstaje przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Tym samym – z tytułu tego zwrotu nie będzie na Państwu ciążył obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.
W tym zakresie Państwo stanowisko jest prawidłowe.
Skutki podatkowe zwrotu kosztów procesu
Zgodnie z art. 98 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1568 ze zm.):
Strona przegrywająca sprawę obowiązana jest zwrócić przeciwnikowi na jego żądanie koszty niezbędne do celowego dochodzenia praw i celowej obrony (koszty procesu).
Stosownie do art. 98 § 2 cytowanej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu prowadzonego przez stronę osobiście lub przez pełnomocnika, który nie jest adwokatem, radcą prawnym lub rzecznikiem patentowym, zalicza się poniesione przez nią koszty sądowe, koszty przejazdów do sądu strony lub jej pełnomocnika oraz równowartość zarobku utraconego wskutek stawiennictwa w sądzie. Suma kosztów przejazdów i równowartość utraconego zarobku nie może przekraczać wynagrodzenia jednego adwokata wykonującego zawód w siedzibie sądu procesowego.
Z kolei w myśl art. 98 § 3 tej ustawy:
Do niezbędnych kosztów procesu strony reprezentowanej przez adwokata zalicza się wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Zgodnie z art. 98 § 4 Kodeksu postępowania cywilnego:
Wysokość kosztów sądowych, zasady zwrotu utraconego zarobku lub dochodu oraz kosztów stawiennictwa strony w sądzie, a także wynagrodzenie adwokata, radcy prawnego i rzecznika patentowego regulują odrębne przepisy.
W tym miejscu wyjaśniam, że zgodnie z przepisem art. 95 § 1 i 2 ustawy Kodeks cywilny:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych albo wynikających z właściwości czynności prawnej, można dokonać czynności prawnej przez przedstawiciela. Czynność prawna dokonana przez przedstawiciela w granicach umocowania pociąga za sobą skutki bezpośrednio dla reprezentowanego.
Na podstawie art. 96 ww. ustawy:
Umocowanie do działania w cudzym imieniu może opierać się na ustawie (przedstawicielstwo ustawowe) albo na oświadczeniu reprezentowanego (pełnomocnictwo).
W myśl art. 104 ustawy Kodeks postępowania cywilnego:
Koszty procesu, w którym zawarto ugodę, znosi się wzajemnie, jeżeli strony nie postanowiły inaczej.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1228 ze zm.):
Koszty sądowe obejmują opłaty i wydatki.
W myśl natomiast art. 5 ust. 1 pkt 4 ww. ustawy:
Wydatki obejmują w szczególności wynagrodzenie należne innym osobom lub instytucjom oraz zwrot poniesionych przez nie kosztów.
Jak wynika z powyższych przepisów, koszty procesu (w tym zastępstwa procesowego i opłaty od wniesionego pozwu) mają charakter zwrotu wydatków poniesionych przez powoda.
Zwrot ten nie rodzi więc obowiązku podatkowego w świetle przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, o ile kwota zasądzona tytułem zwrotu ww. kosztów nie przewyższała faktycznie poniesionych przez powoda wydatków.
Skutki podatkowe związane ze zwrotem kosztów procesu należy odnosić bezpośrednio do Kredytobiorcy, niezależnie od dalszych rozliczeń pomiędzy Kredytobiorcą, a kancelarią prawną reprezentującą kredytobiorcę.
Nie ma zatem znaczenia, czy „technicznie” zwrot kosztów dokonywany jest na konto kredytobiorcy, czy od razu na konto kancelarii prowadzącej sprawę.
Mając na uwadze powyższe, zwrot poniesionych przez Państwa kosztów procesu – do wysokości poniesionych przez Państwa wydatków - nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem jeśli kwota zwrotu nie będzie przewyższać kosztów faktycznie przez Państwa poniesionych, to zwrot ten nie będzie stanowić po Państwa stronie przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Państwa stanowisko w tym zakresie również jest prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


