Rekomendacje dla pracodawców: jak przygotować firmę na nowe uprawnienia PIP od 8 lipca 2026 r.

Od 8 lipca 2026 r. Państwowa Inspekcja Pracy uzyska prawo przekształcenia umowy cywilnoprawnej w umowę o pracę w wyniku decyzji administracyjnej. Konsekwencje dla pracodawcy mogą być dotkliwe - korekty składek ZUS nawet za pięć lat wstecz, rozliczenia podatkowe oraz roszczenia pracownicze z tytułu nadgodzin i zaległego urlopu. Wyjaśniamy jak przebiega procedura PIP oraz jakie działania powinien podjąć pracodawca, aby ograniczyć ryzyko przed wejściem przepisów w życie.

Rekomendacje dla pracodawców: jak przygotować firmę na nowe uprawnienia PIP od 8 lipca 2026 r.

Nowe przepisy zakładają możliwość przekształcenia w formie decyzji umowy cywilnoprawnej (np. umowy zlecenia, umowy o dzieło) w umowę o pracę. Będzie się to jednak odbywało dwuetapowo.

W pierwszym kroku inspektor pracy wyda polecenie usunięcia naruszeń dotyczących funkcjonowania umowy cywilnoprawnej, jeżeli są spełnione warunki właściwe do zawarcia stosunku pracy. Zatem jeżeli dochodzi do faktycznego świadczenia pracy przez osobę za wynagrodzeniem w warunkach, w których powinna być zawarta umowa o pracę, to takie zatrudnienie, jeśli odbywa się w ramach umowy cywilnoprawnej, będzie mogło zostać zakwestionowane przez inspektora pracy. Jeżeli naruszenia nie zostaną usunięte, wówczas okręgowy inspektor pracy stwierdzi w drodze decyzji administracyjnej istnienie stosunku pracy. W takiej sytuacji, na podstawie ustaleń dokonanych w toku kontroli przez inspektora pracy, okręgowy inspektor pracy będzie zawiadamiał strony o wszczęciu postępowania zmierzającego do wydania decyzji o przekształceniu umowy (stroną postępowania będzie również pracownik).

Ustalenie stosunku pracy przez PIP pociąga za sobą określone konsekwencje dla pracodawcy, takie jak:

• konieczność skorygowania deklaracji i dopłaty składek (często do 5 lat wstecz, jeśli kontrola wykaże długotrwałe naruszenie),
• rozliczenie zaliczek na podatek dochodowy jak od przychodu ze stosunku pracy,
• pracownik może żądać wypłaty za nadgodziny, udzielenia zaległego urlopu wypoczynkowego za maksymalnie 3 lata wstecz.

Szczegółowy opis procedury krok po kroku – od kontroli po odwołanie sądowe – dostępny jest w formie dodatku do najnowszego wydania Monitora Prawa Pracy i Ubezpieczeń.