Interpretacja indywidualna z dnia 19 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.183.2026.3.AMA
Sprzedaż działek nr 1 i 2 przez małżonków A.A. i B.B. stanowi działalność gospodarczą, podlegającą opodatkowaniu VAT, co wyklucza kwalifikację transakcji jako zarządzanie majątkiem prywatnym. Część działki numer 1 nie spełnia przesłanek zwolnienia jako teren niezabudowany w myśl art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług, w zakresie pytania nr 2 oraz części pytania nr 1, jest:
- prawidłowe w części dotyczącej braku uznania Pana A.A. za podatnika, w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 2 (pytanie nr 2 wniosku);
- nieprawidłowe w części dotyczącej braku uznania Pana A.A. za podatnika, w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 1 (pytanie nr 2 wniosku);
- nieprawidłowe w części dotyczącej braku uznania Pani B.B. za podatnika, w świetle art.15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 1 i nr 2 (pytanie nr 2 wniosku);
- nieprawidłowe w części dotyczącej uznania sprzedaży części działki nr 1 o powierzchni (…) m2 – objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, za podlegającą zwolnieniu przedmiotowemu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy jako sprzedaż nieruchomości gruntowej niezabudowanej (część pytania 1 wniosku).
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 9 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie skutków podatkowych sprzedaży działek nr 1 i 2. Uzupełnili go Państwo pismem z 28 kwietnia 2026 r. (data wpływu 30 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
- Zainteresowany będący stroną postępowania:
A.A. (...)
- Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B.B. (...)
Opis zdarzenia przyszłego
Stan faktyczny
Wnioskujący wraz z współmałżonką są właścicielami nieruchomości, która położona jest (…).
Dla nieruchomości urządzona jest księga wieczysta nr (…) przy czym składany wniosek o interpretację dotyczy działki o numerze ewidencyjnym 1 o powierzchni (…) ha oraz 2 o powierzchni (…) ha wchodzącej w skład wymienionej księgi wieczystej.
Dla nieruchomości nie wydano warunków zabudowy, nie znalazła się ona w zakresie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poza zajęciem pod ten plan części działki i wskazaniem linii zabudowy.
Wnioskujący wraz z małżonką pozostają właścicielami nieruchomości od 1999 r. i stanowi ona składnik ich majątku prywatnego w ramach wspólnoty małżeńskiej.
Przedmiotowa nieruchomość była wynajmowana przez Wnioskodawczynię z przeznaczeniem na skład złomu. W umowie najmu Wnioskodawczyni występowała jako osoba fizyczna. Umowa najmu zakończyła się we wrześniu 2025 r.
Obecnie nieruchomość nie jest wykorzystywana przez Podatników, nie jest też przedmiotem żadnej umowy.
Według oznaczenia w księdze wieczystej zakwalifikowana jest jako nieruchomość gruntowa niezabudowana.
Odpis z Księgi Wieczystej jako załącznik do niniejszego wniosku
Podatnik i współmałżonka weszli w posiadanie nieruchomości na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości - umowy sprzedaży nieruchomości - umowa z 27 stycznia 1999 r., akt notarialny (…). Notariusz (…).
Decyzja o sprzedaży nieruchomości podejmowana jest ze względu na wiek Podatników i potrzebę uporządkowania spraw majątkowych.
Przed sprzedażą nieruchomości nie będą podejmowane żadne aktywne działania marketingowe.
Podatnicy nie będą dokonywali ogłoszenia, nie będą korzystali z usług biura obrotu nieruchomościami.
Przed wystąpieniem z niniejszym wnioskiem o interpretację doszło do sprzedaży nieruchomości stanowiącej własność podatnika A.A. Dotyczyło to jednej nieruchomości położonej w (…). Wskazana wyżej nieruchomość nabyta w 1993 r. w drodze spadku, na nieruchomości wybudowano budynek wielorodzinny 3-kondygnacyjny, nieruchomość była wynajmowana na cele niemieszkalne, magazynowe, pozostawała w stanie surowym zamkniętym. Nieruchomość została sprzedana w 2023 r. po uzyskaniu interpretacji podatkowej 0113-KDIPT2-2.4011.744.2020.8.AKU oraz 0114-KDIP4-4.4012.421.2020.4.KS.
Podatnicy posiadają inne nieruchomości, lecz nie mają względem nich planów sprzedaży.
Podatnicy nie udzielili i nie zamierzają udzielić pełnomocnictwa do działania w ich imieniu w związku z transakcją sprzedaży nieruchomości, a także nie prowadzą działalności związanej z obrotem nieruchomościami.
Podatnicy nie planują zlecenia sprzedaży agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości.
Przed sprzedażą Podatnicy nie podejmowali działań mających na celu zwiększenie wartości nieruchomości.
Podatnicy nie zawarli ani też nie zamierzają zawierać umowy przedwstępnej w związku ze sprzedażą nieruchomości.
W odniesieniu do warunków mających znaczenie dla podatku VAT
Oboje Wnioskujący wiele lat temu jako osoby fizyczne byli podatnikami podatku VAT z tytułu najmu powierzchni banneru reklamowego na nieruchomości.
Małżonka Podatnika była podatnikiem VAT jako osoba fizyczna wcześniej z tytułu wynajmu nieruchomości niezabudowanej - wykorzystywanej na skup złomu.
Obecnie zarówno A.A. jak i B.B.jako osoby fizyczne nie są podatnikami VAT.
Dodatkowo Podatnicy nie posiadają statusu rolnika ryczałtowego.
Nieruchomość, której dotyczy wniosek o interpretację, nie była oddawana do używania na podstawie umów odpłatnych innych niż najem.
Obecnie nieruchomość nie jest w żaden sposób wykorzystywana.
Na potrzeby własne do działki została doprowadzona energia elektryczna.
Na nieruchomości nie znajdują się budynki ani budowle w rozumieniu prawa budowlanego, należące do właścicieli.
Wnioskujący i Jego współmałżonka jednocześnie są wspólnikami (…) Spółka jawna, która zajmuje się projektowaniem i budową linii elektrycznych oraz wznoszeniem budynków mieszkalnych na ograniczoną skalę.
Ze względu na rodzaj prowadzonej działalności (…) Spółka jawna jest podatnikiem podatku VAT.
Nieruchomość, której dotyczy niniejszy wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej nie była w żadnym momencie wkładem do spółki lub składnikiem majątkowym wykorzystywanym w prowadzonej działalności.
Wnioskujący w imieniu własnym w 2020 r. występował o interpretację indywidualną w zakresie planowanej transakcji sprzedaży innej nieruchomość będącej jego wyłączną własnością zabudowanej budynkiem wielorodzinnym, która była przedmiotem interpretacji nr 0114-KDIP4-2.4012.421.2020.4.KS pod kątem podatku od towarów i usług oraz 0113-KDIPT2-2.4011.744.2020.8.AKU w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych.
Dodatkowo, Podatnik wraz z współmałżonką występował w 2025 r. z wnioskiem o interpretację podatkową w zakresie nieruchomość niezabudowanej (…), w zakresie którego otrzymał interpretuję odnoszącą się do podatku VAT 0114-KDIP1-3.4012.306.2025.AMA oraz do podatku dochodowego od osób fizycznych 0114-KDIP3-2.4011.422.2025.4.MT. Do dnia składania niniejszego wniosku nie doszło do sprzedaży nieruchomości, której dotyczyły wnioski o interpretacje wskazane powyżej.
Zdarzenie przyszłe
Wnioskujący wraz z małżonką zamierzają sprzedać opisaną powyżej nieruchomość.
Uzupełnienie i doprecyzowanie opisu zdarzenia przyszłego
Na moment sprzedaży w zakresie miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego znajduje się jedynie część działki o numerze ewidencyjnym 1 o powierzchni (…) m2 z przeznaczeniem terenu według planu pod drogę publiczną klasy głównej ruchu przyspieszonego.
Wynajem terenu na skład złomu przez B.B., dotyczył terenu obu działek, tj. nr 1 i 2, łącznie z terenem objętym ww. miejscowym planem.
Na moment planowanej sprzedaży jedynie na części działki 1 objętej planem miejscowym znajduje się budowla, tj. - stacja transformatorowa będąca własnością spółki (…). Nieruchomość jest obciążona służebnością przesyłu na rzecz tego podmiotu. Poza wymienioną stacją transformatorową na działkach 1 i 2 nie znajdują się i nie będą się znajdowały jakiekolwiek naniesienia należące do osób trzecich.
Wynajmowany był wyłącznie teren pod baner reklamowy, który znajdował się na terenie działki nr 1 w części nieobjętej miejscowym planem. Teren pod baner nie był wynajmowany jednocześnie z wynajmem nieruchomości pod skład złomu. Okres trwania umowy najmu pod baner reklamowy to: 1 maja 2008 r. do 17 marca 2016 r. Baner nie był wynajmowany na rzecz tego samego nabywcy co wynajem pod skład złomu.
Działki Wnioskodawcy nabyli do majątku prywatnego. Zakup nie był dokumentowany fakturą VAT z wskazanym podatkiem, w związku z czym nie przysługiwało Wnioskodawcom prawo do odliczenia podatku VAT.
Żadna z działek nie była wykorzystywana przez Wnioskodawców w całym okresie posiadania wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT ze względu na to, że była wynajmowana pod banner reklamowy, a później pod skład złomu na co Podatnicy wystawiali faktury VAT.
Pytania
1.Czy Wnioskodawca i jego Współmałżonka mogą zostać uznani za podatników podatku VAT ze względu na to, że przyszła transakcja sprzedaży dotyczyłaby nieruchomości gruntowej niezabudowanej, która podlegałaby zwolnieniu przedmiotowemu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku od towarów i usług?
2.Czy Podatnicy w związku z planowaną sprzedażą mogą być uznani za wykonujących działalność gospodarczą w świetle art. 15 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
Podatek VAT
Nieruchomość będąca przedmiotem wniosku o interpretację jako przedmiot dostawy pozostaje zdefiniowana w ustawie o VAT.
Zgodnie z obowiązującymi przepisami dostawa - sprzedaż terenów niezabudowanych innych niż budowlane podlega przedmiotowemu zwolnieniu z podatku VAT.
Nieruchomość, której dotyczy wniosek, w księdze wieczystej jest opisana jako nieruchomość gruntowa niezabudowana.
Dla nieruchomości nie wydano decyzji o warunkach zabudowy ani też nie jest ona objęta miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - częściowo obejmuje ją plan miejscowy dla (…) w części przy (…) z wyznaczeniem ograniczenia linii zabudowy.
Dodatkowo, zgodnie z przepisami ustawy, do tego, żeby sprzedaż nieruchomości podlegała podatkowi VAT, konieczne jest dokonanie sprzedaży w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, przy czym definicja działalności gospodarczej w ustawie o VAT jest bardzo szeroka i w niektórych przypadkach może dotyczyć osób fizycznych.
Planowana sprzedaż nieruchomości, nie wchodzi w zakres działalności Podatnika i Jego współmałżonki jako wspólników (…) Spółka jawna.
Planowana sprzedaż stanowi element standardowego działania względem składników majątkowych Podatnika i Jego żony.
Nie jest to działanie zaplanowane, systematyczne i ciągłe, a ma na celu zbycie składnika majątku wspólnego do czego Podatnik i Jego żona są uprawnieni jako właściciele.
Podatnik nie podjął nakładów na przedmiot sprzedaży, nie stworzył dostępu do drogi, mediów, nie podejmował działania w celu uzbrojenia terenu lub innego ulepszenia nieruchomości.
Ze względu na to, że nieruchomość, której dotyczy wniosek nie ma ustalonego statusu nieruchomości budowlanej, zdaniem Wnioskodawcy, jej sprzedaż będzie podlegać zwolnieniu przedmiotowemu z podatku VAT na art. 43 ust. 1 pkt 9 jako dostawa terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Ze względu na to, że planowana sprzedaż nieruchomości nie stanowi przejawu prowadzenia przez podatnika działalności gospodarczej, zdaniem podatnika, od planowanej sprzedaży nieruchomości w opisanych warunkach nie będzie konieczności naliczenia i odprowadzenia podatku VAT zarówno przez Niego jak i Jego małżonkę.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku, jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanej dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do treści art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Towarem jest także udział w prawie własności. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
a) określone udziały w nieruchomości;
b) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości;
c)udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Należy więc przyjąć, że w oparciu o definicję zawartą w art. 2 pkt 6 ustawy, zbycie nieruchomości, jak również nieruchomości stanowiącej współwłasność, traktowane jest jako czynność odpłatnej dostawy towarów, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy. Potwierdził to Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w uchwale 7 sędziów z 24 października 2011 r. sygn. akt I FPS 2/11.
Stosownie natomiast do art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (…).
Z treści powołanego wyżej przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy jednoznacznie wynika, że dostawa towarów i świadczenie usług co do zasady podlegają opodatkowaniu VAT wówczas, gdy są wykonywane odpłatnie. Aby uznać dane świadczenie za odpłatne, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Przy czym, przepisy ustawy nie określają postaci wynagrodzenia.
Ponadto, aby dana czynność (świadczenie) podlegało opodatkowaniu podatkiem VAT musi istnieć bezpośredni związek o charakterze przyczynowym, pomiędzy świadczoną usługą a świadczeniem wzajemnym. Otrzymana zapłata powinna być konsekwencją wykonania świadczenia.
Odpłatność określana jest przez strony umowy i jeśli strony ustalą zapłatę wówczas wykonane świadczenie staje się odpłatne. W przypadku istnienia świadczenia wzajemnego otrzymanego przez świadczącego usługę, należy uznać czynności wykonywane w ramach zawartej umowy za odpłatne świadczenie usług określone w art. 8 ust. 1 ustawy podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych.
Kwestie dotyczące stosunków majątkowych pomiędzy małżonkami reguluje natomiast ustawa z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (t. j. Dz. U. z 2023 r. poz. 2809 ze zm.), zwanej dalej „Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym”.
Stosownie do art. 31 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków.
W świetle art. 35 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
W czasie trwania wspólności ustawowej żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego. Nie może również rozporządzać ani zobowiązywać się do rozporządzania udziałem, który w razie ustania wspólności przypadnie mu w majątku wspólnym lub w poszczególnych przedmiotach należących do tego majątku.
Jak stanowi art. 36 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie są obowiązani współdziałać w zarządzie majątkiem wspólnym, w szczególności udzielać sobie wzajemnie informacji o stanie majątku wspólnego, o wykonywaniu zarządu majątkiem wspólnym i o zobowiązaniach obciążających majątek wspólny.
W myśl natomiast art. 36 § 2 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Każdy z małżonków może samodzielnie zarządzać majątkiem wspólnym, chyba że przepisy poniższe stanowią inaczej. Wykonywanie zarządu obejmuje czynności, które dotyczą przedmiotów majątkowych należących do majątku wspólnego, w tym czynności zmierzające do zachowania tego majątku.
Zgodnie z art. 37 § 1 pkt 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Zgoda drugiego małżonka jest potrzebna do dokonania czynności prawnej prowadzącej do zbycia, obciążenia, odpłatnego nabycia nieruchomości lub użytkowania wieczystego, jak również prowadzącej do oddania nieruchomości do używania lub pobierania z niej pożytków.
Z uwagi na powyższe regulacje prawne w akcie notarialnym dokumentującym tego rodzaju nabycie nieruchomości wymieniani są oboje małżonkowie, jeżeli istnieje między nimi ustawowa wspólność majątkowa. Wspólność wynikająca ze stosunku małżeństwa jest współwłasnością łączną uprawniającą do współposiadania rzeczy wchodzących w skład majątku wspólnego, a w czasie jej trwania żaden z małżonków nie może żądać podziału majątku wspólnego.
Na mocy zapisu zawartego w art. 43 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego:
Oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym.
Zatem istotą wspólności majątkowej małżeńskiej, zarówno ustawowej, jak i umownej, jest to, że każdy z małżonków jest współwłaścicielem poszczególnych składników majątku wspólnego (dorobkowego) na zasadach współwłasności łącznej (bezudziałowej).
Nie każda jednak czynność stanowiąca dostawę towarów w rozumieniu art. 5 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Dostawa towarów podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i 2 ustawy.
Według art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Należy wskazać, że małżeństwo nie należy do żadnej kategorii podmiotów wymienionych w cytowanym wyżej art. 15 ust. 1 ustawy. Powyższe stwarza dla małżonków prowadzących działalność gospodarczą szczególną sytuację prawną. Żaden z przepisów ustawy o podatku od towarów i usług nie zabrania małżonkom prowadzenia działalności gospodarczej jako odrębnym podatnikom. Nie ma przy tym przeszkód, aby pomiędzy małżonkami prowadzącymi odrębne działalności istniała ustawowa wspólność majątkowa.
W konsekwencji, podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu.
Autonomiczność prawa podatkowego wyklucza bowiem możliwość interpretacji przepisów, która zakładałaby, że stosunki majątkowe między małżonkami, regulowane przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, mogą kształtować zakres praw i obowiązków podatników podatku od towarów i usług. Zatem nie każda czynność, która wywołuje skutki na gruncie prawa cywilnego, będzie takie skutki wywoływała na gruncie prawa podatkowego.
Jeżeli więc przedmiotem dokonywanej dostawy lub świadczonej usługi jest majątek wspólny małżonków, to podatnikiem podatku od towarów i usług w okolicznościach wskazanych w art. 15 ustawy będzie ten małżonek, który dokonuje dostawy lub świadczy usługę we własnym imieniu (który jest stroną czynności prawnej) – jako podatnik VAT.
W kontekście powyższego, uwzględniając definicję działalności gospodarczej, należy stwierdzić, że dostawa towarów będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług tylko w sytuacji, gdy dokonana zostanie przez podmiot o statusie podatnika, który będzie działał w takim charakterze w odniesieniu do tej konkretnie czynności. Natomiast dla stwierdzenia, że dla danej transakcji podmiot jest podatnikiem podatku od towarów i usług, konieczne jest prowadzenie przez niego działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na podstawie art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Z przytoczonych regulacji prawa wspólnotowego wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej ani też nie został wykorzystany w trakcie jego posiadania na cele działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, czy też prowadzenia działalności, ani też w trakcie posiadania nie został wykorzystany do działalności gospodarczej.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą.
Inaczej jest natomiast – wyjaśnił Trybunał – w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy o VAT, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z dnia 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
Ze wskazanych powyżej orzeczeń wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania nieruchomości w ramach majątku osobistego.
Uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy. W przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
Przyjęcie więc, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działki, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że są Państwo właścicielami niezabudowanych działek gruntu nr 1 o powierzchni (…) ha i nr 2 o powierzchni (…) ha, które zamierzają Państwo sprzedać. Pozostają Państwo właścicielami nieruchomości od 1999 r. na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości - umowy sprzedaży nieruchomości i stanowi ona składnik Państwa majątku prywatnego w ramach wspólnoty małżeńskiej. Obecnie nieruchomość nie jest wykorzystywana przez Państwa, nie jest też przedmiotem żadnej umowy. Decyzja o sprzedaży nieruchomości podejmowana jest ze względu na Państwa wiek i potrzebę uporządkowania spraw majątkowych. Obecnie nieruchomość nie jest w żaden sposób wykorzystywana.
Obecnie nie są Państwo podatnikami VAT. Dodatkowo nie posiadają Państwo statusu rolnika ryczałtowego.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii uznania Państwa za podatników wykonujących działalność gospodarczą w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy w związku z planowaną sprzedażą oraz podlegania sprzedaży działki nr 1 w części objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zwolnieniu przedmiotowemu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, jako sprzedaży nieruchomości gruntowej niezabudowanej.
Aby odnieść się do kwestii możliwości zastosowania zwolnienia przedmiotowego przy sprzedaży nieruchomości należy w pierwszej kolejności ustalić czy w odniesieniu do planowanej sprzedaży ww. nieruchomości, znajdującej się we wspólności majątkowej małżeńskiej, będą Państwo spełniali przesłanki do uznania Państwa za podatników podatku od towarów i usług, a tym samym czy transakcja ta będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Jak już wyżej wskazano, istotnym dla określenia, czy w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT - co do zasady - mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy.
W opisie zdarzenia wyjaśnili Państwo, że pomimo, iż są Państwo wspólnikami (…) Spółka jawna (podatnika podatku VAT), która zajmuje się projektowaniem i budową linii elektrycznych oraz wznoszeniem budynków mieszkalnych na ograniczoną skalę, to ww. nieruchomości nie były w żadnym momencie wkładem do spółki lub składnikiem majątkowym wykorzystywanym w tej działalności.
W tym miejscu należy jednak zwrócić uwagę, że teren obu działek, tj. nr 1 i 2 był wynajmowany samodzielnie przez Panią B.B. z przeznaczeniem na skład złomu, do we września 2025 r. na podstawie umowy najmu. Była Pani podatnikiem VAT jako osoba fizyczna z tytułu wynajmu nieruchomości niezabudowanej - wykorzystywanej na skup złomu.
Dodatkowo, oboje Państwo wiele lat temu, od 1 maja 2008 r. do 17 marca 2016 r. jako osoby fizyczne byli podatnikami podatku VAT z tytułu najmu powierzchni baneru reklamowego na terenie działki nr 1. Wynajmowali Państwo wyłącznie teren pod baner reklamowy. Teren pod baner nie był wynajmowany jednocześnie z wynajmem nieruchomości pod skład złomu. Baner nie był wynajmowany na rzecz tego samego nabywcy co wynajem pod skład złomu.
Zgodnie z treścią art. 659 § 1 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Przez umowę najmu wynajmujący zobowiązuje się oddać najemcy rzecz do używania przez czas oznaczony lub nieoznaczony, a najemca zobowiązuje się płacić wynajmującemu umówiony czynsz.
Tak więc najem jest umową dwustronnie zobowiązującą i wzajemną, odpowiednikiem świadczenia wynajmującego, polegającego na oddaniu rzeczy do używania, jest świadczenie najemcy, polegające na płaceniu umówionego czynszu.
W kontekście tej sprawy należy zwrócić uwagę na treść zdania drugiego definicji pojęcia „działalność gospodarcza”, w której mowa o wykorzystywaniu m.in. towarów w sposób ciągły do celów zarobkowych. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej. Takie wykorzystywanie towarów ma miejsce poprzez oddanie ich w stosunki obligacyjne (najem, dzierżawa, leasing itp.).
W konsekwencji, najem nieruchomości stanowi odpłatne świadczenie usług, o którym mowa w art. 8 ust. 1 ustawy i podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na mocy przepisu art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy. Dzierżawa wypełnia zatem określoną w art. 15 ust. 2 ustawy definicję działalności gospodarczej, bez względu na to, czy jest prowadzona w ramach działalności gospodarczej, czy jako odrębne źródło przychodu w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W tym przypadku istotny jest też ww. wyrok TSUE C-291/92. Z orzeczenia tego wynika bowiem, że aby uznać daną nieruchomość za majątek osobisty muszą istnieć obiektywne dowody potwierdzające przeznaczenie danej nieruchomości wyłącznie do celów prywatnych w całym okresie jej posiadania. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. W analizowanej sprawie, jednakże teren działki 1 był, w sposób ciągły, wynajmowany zarówno przez Panią B.B. jak i przez Pana A.A. za odpłatnością, a teren działki 2 był również, w sposób ciągły, wynajmowany przez Panią B.B. za odpłatnością. Czynność ta mieści się w pojęciu wykonywania działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy. Najem ww. terenu polega bowiem na wykorzystywaniu przedmiotu umowy w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Tym samym,wynajęcie przez Państwa ww. gruntu spowodowało, że utracił on charakter majątku prywatnego.
Innymi słowy, wynajmowanie przez Państwa terenu działki 1 (pod baner reklamowy, pod skup złomu) w sposób ciągły dla celów zarobkowych, spowodowało, że wykorzystywali Państwo teren tej działki w prowadzonej działalności gospodarczej (opodatkowanej), a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego. Natomiast wynajmowanie przez Panią B.B. terenu działki nr 2 (pod skup złomu) w sposób ciągły dla celów zarobkowych, spowodowało, że Zainteresowana wykorzystywała teren tej działki w prowadzonej działalności gospodarczej (opodatkowanej), a nie wyłącznie w ramach majątku osobistego.
Ze względu na wykazany ścisły związek wykorzystywania ww. gruntu w prowadzonej odpowiednio przez Państwa oraz przez Zainteresowaną działalności gospodarczej, biorąc także pod uwagę przywołane orzeczenie TSUE C-291/92,należy stwierdzić, że nie wykazali Państwo w tym konkretnym przypadku zamiaru wykorzystywania nieruchomości wyłącznie do celów osobistych przez cały okres posiadania ww. działek. Działki te nie służyły wyłącznie do zaspokajania Państwa potrzeb prywatnych. Planowana sprzedaż działki nr 1 nie będzie więc dla Państwa stanowiła czynności rozporządzania majątkiem prywatnym (osobistym), a sprzedaż działki nr 2 nie będzie tego rodzaju czynnością dla Pani B.B.
W tej sytuacji, gdy nie dysponują już Państwo majątkiem prywatnym, a składnikiem majątku wykorzystywanego w działalności gospodarczej, ocena odnosząca się do zakresu podejmowanych przez Państwa działań w odniesieniu do planowanej sprzedaży (czy jest to nadal zwykły zarząd majątkiem prywatnym, czy też zakres Państwa działań wykracza poza ramy typowego rozporządzania majątkiem osobistym) stała się bezzasadna.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że:
- planowana sprzedaż znajdującej się we współwłasności majątkowej małżeńskiej działki gruntu nr 1 stanowić będzie zarówno dla Pani B.B. jak też dla Pana A.A. dostawę dokonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Państwo będą podatnikami podatku VAT, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, z tytułu tej dostawy;
- planowana sprzedaż znajdującej się we współwłasności majątkowej małżeńskiej działki gruntu nr 2 stanowić będzie wyłącznie dla Pani B.B. dostawę dokonywaną w ramach prowadzonej działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy, a Zainteresowana będzie podatnikiem podatku VAT, w myśl art. 15 ust. 1 ustawy, z tytułu tej dostawy.
Państwa stanowisko w zakresie części pytania nr 2 wniosku, dotyczącej braku uznania Pana A.A. za podatnika, w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 1 oraz braku uznania Pani B.B. za podatnika, w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 1 i nr 2, uznaję za nieprawidłowe.
Państwa argumentacja dotycząca zakresu czynności w ramach rozporządzania majątkiem prywatnym znajduje natomiast zastosowanie w odniesieniu do planowanej przez Pana A.A. sprzedaży terenu działki nr 2, który nie był przez Niego wynajmowany odpłatnie.
Na gruncie przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, dotyczących stosunków majątkowych między małżonkami, nic nie uprawnia do wniosku, że wykonywanie czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług przez jednego z małżonków (np. odpłatne świadczenie usług) czyni podatnikiem tego podatku również drugiego małżonka, gdy czynności te dotyczą składników ich majątku wspólnego.
Skoro każdy z małżonków jest uprawniony do samodzielnego zarządzania majątkiem wspólnym, to może on samodzielnie, we własnym imieniu i na własny rachunek dokonywać czynności prawnych będących wykonywaniem tego zarządu, jakkolwiek skuteczność czynności przekraczających zakres zwykłego zarządu wymaga akceptacji drugiego małżonka.
Jak już wyżej wskazano, ustawa o podatku od towarów i usług nie wymienia małżonków jako odrębnej kategorii podatników, a podatnikiem podatku od towarów i usług jest ten z małżonków, który dokonał czynności podlegającej opodatkowaniu. Natomiast zgodnie z cytowanym już art. 15 ust. 1 ustawy, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W przypadku podlegania opodatkowaniu sprzedaży działki nr 2, stanowiącej majątek wspólny małżeński, istotne jest, czy w celu dokonania tej dostawy Zainteresowany podjął aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Skutkowałoby to koniecznością uznania również Pana A.A. za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że działka gruntu nr 2 nie była wykorzystywana przez Pana w działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Nieruchomość nie była oddawana do używania na podstawie umów odpłatnych innych niż ww. najem. Nieruchomość nie była w żadnym momencie wkładem do spółki (…) Spółka jawna lub składnikiem majątkowym wykorzystywanym w prowadzonej działalności. Nie prowadzi Pan działalności związanej z obrotem nieruchomościami. Przed sprzedażą nieruchomości nie będą podejmowane żadne aktywne działania marketingowe. Nie będzie Pan dokonywał ogłoszenia, nie będzie korzystał z usług biura obrotu nieruchomościami. Nie planuje Pan zlecenia sprzedaży agencji pośrednictwa w sprzedaży nieruchomości. Przed sprzedażą nie podejmował Pan działań mających na celu zwiększenie wartości nieruchomości. Na potrzeby własne do działki została doprowadzona energia elektryczna. Nie zawarł Pan ani też nie zamierza Pan zawierać umowy przedwstępnej w związku ze sprzedażą nieruchomości. Nie udzielili i nie zamierzają udzielić Pan pełnomocnictwa do działania w ich imieniu w związku z transakcją sprzedaży nieruchomości. W 2023 r. sprzedał Pan jedną nieruchomość stanowiącą Pana własność.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że skala Pana zaangażowania w odniesieniu do przygotowania działki nr 2 do sprzedaży, nie wykracza poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. W analizowanej sprawie brak jest przesłanek świadczących o takiej Pana aktywności w przedmiocie sprzedaży działki nr 2, stanowiącej majątek wspólny małżeński, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego – stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Całokształt powyższych okoliczności wskazuje, że Pana aktywność w tym zakresie w pełni mieści się w granicach zarządu majątkiem prywatnym, a stanowisko to pozostaje w zgodzie z przywołanym wyrokiem TSUE C-180/10, C-181/10. Nie wystąpił bowiem taki ciąg zdarzeń, który jednoznacznie przesądziłby, że sprzedaż przez Pana ww. działki, stanowiącej ustawowy majątek wspólny małżeński, wypełni przesłanki działalności gospodarczej. Pojedyncza czynność, tj. doprowadzenie energii energetycznej, nie może przesądzać, że przy sprzedaży ww. działki zachowa się Pan jak handlowiec.
Mając na uwadze powołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w tym konkretnym przypadku – sprzedaży działki nr 2, stanowiącej majątek wspólny małżeński, nie podjął Pan aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Podjęte przez Pana działania należą zatem do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
Wobec powyższego należy uznać, że w okolicznościach wskazanych w opisie zdarzenia przyszłego, sprzedając działkę nr 2, znajdującą się we wspólności majątkowej małżeńskiej, będzie Pan korzystał z przysługującego Panu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy.
Państwa stanowisko w zakresie części pytania nr 2 wniosku, dotyczącej braku uznania Pana A.A. za podatnika, w świetle art. 15 ust. 1 i 2 ustawy, w związku z planowaną sprzedażą działki nr 2, uznaję za prawidłowe.
W konsekwencji, nie znajduje uzasadnienia rozstrzygnięcie kwestii korzystania przez Pana A.A. ze zwolnienia dla sprzedaży działki nr 2 na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Skoro zatem wyłącznie Zainteresowana wykorzystywała do prowadzenia działalności gospodarczej w rozumieniu przepisów ustawy o podatku od towarów i usług ww. nieruchomość stanowiącą majątek wspólny małżeński, to Pani B.B. w sensie ekonomicznym na gruncie podatku VAT jest właścicielem tej nieruchomości i to Ona dokona w efekcie planowanej dostawy całej nieruchomości (działki nr 2) – przeniesienia prawa do rozporządzania tą nieruchomością jak właściciel, natomiast u Pana A.L. czynność ta nie będzie stanowiła czynności podlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Tym samym, sprzedaż nieruchomości stanowiących majątek wspólny małżeński, czyli działki nr 1 przez Państwa oraz działki nr 2 przez Zainteresowaną, będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, jako odpłatna dostawa towarów na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 7 ust. 1 ustawy.
Z przedstawionych okoliczności sprawy wynika, że zamierzają Państwo sprzedać m.in. działkę o numerze ewidencyjnym 1, znajdującą się we wspólności majątkowej małżeńskiej, która na moment planowanej sprzedaży w części, tj. o powierzchni (…) m2, znajdowała się będzie w zakresie miejscowego planu zagospodarowanie przestrzennego z przeznaczeniem terenu pod drogę publiczną klasy głównej ruchu przyspieszonego. Na moment planowanej sprzedaży na tym terenie znajdowała się będzie budowla, tj. stacja transformatorowa będąca własnością spółki (…). Nieruchomość jest obciążona służebnością przesyłu na rzecz tego podmiotu.
Stosownie do art. 46 § 1 Kodeksu cywilnego:
Nieruchomościami są części powierzchni ziemskiej stanowiące odrębny przedmiot własności (grunty), jak również budynki trwale z gruntem związane lub części takich budynków, jeżeli na mocy przepisów szczególnych stanowią odrębny od gruntu przedmiot własności.
Jak stanowi art. 47 § 1 Kodeksu cywilnego:
Część składowa rzeczy nie może być odrębnym przedmiotem własności i innych praw rzeczowych.
Według art. 47 § 2 Kodeksu cywilnego:
Częścią składową rzeczy jest wszystko, co nie może być od niej odłączone bez uszkodzenia lub istotnej zmiany całości albo bez uszkodzenia lub istotnej zmiany przedmiotu odłączonego.
W świetle art. 48 Kodeksu cywilnego:
Z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, do części składowych gruntu należą w szczególności budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane, jak również drzewa i inne rośliny od chwili zasadzenia lub zasiania.
Rzecz, która stała się częścią składową innej rzeczy (rzeczy nadrzędnej), traci samodzielny byt prawny i dzieli losy prawne rzeczy nadrzędnej. Zgodnie zatem z zasadą „superficies solo cedit”, gdy władający gruntem poniósł nakłady na tę nieruchomość, stają się one własnością właściciela gruntu.
Na podstawie art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego:
Urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne nie należą do części składowych nieruchomości, jeżeli wchodzą w skład przedsiębiorstwa.
Jeśli więc znajdujące się na działce części infrastruktury wodociągowej, kanalizacyjnej, ciepłowniczej, gazowej i elektrycznej są przyłączone do przedsiębiorstw świadczących usługi wodociągowe, kanalizacyjnej oraz elektroenergetyczne, to stanowią one własność tych przedsiębiorstw.
Stwierdzić więc należy, że będą Państwo sprzedawali sam grunt (część działki nr 1 o powierzchni (…) m2) bez znajdującego się na niej ww. naniesienia.
Przechodząc więc do Państwa wątpliwości w zakresie zwolnienia przedmiotowego dla ww. dostawy, wskazać należy, że realizowana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może albo być opodatkowana właściwą stawką podatku VAT, albo może korzystać ze zwolnienia od podatku.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów zostały określone m.in. w art. 43 ustawy.
Kwestię zwolnienia dostawy niezabudowanych gruntów reguluje przepis art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
Stosownie do treści art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania z ww. zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane. Przy czym o tym, że dany teren jest terenem budowlanym przesądzają zapisy w planie zagospodarowania przestrzennego lub decyzja o warunkach zabudowy.
W okolicznościach analizowanej sprawy, przedmiotem planowanej przez Państwa dostawy będzie wyłącznie grunt, którego nie można jednak uznać za teren niezabudowany, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy. Powyższe wynika z faktu, że na część działki nr 1 o powierzchni(…) m2 znajduje się ww. naniesienie.
Tym samym, dostawa części działki nr 1 o powierzchni (…) m2, objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, nie będzie objęta zwolnieniem od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy.
Jeżeli przy zbyciu nieruchomości wystąpią przesłanki uniemożliwiające zastosowanie zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować możliwość zwolnienia dostawy w oparciu o przepis art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Dla zastosowania zwolnienia od podatku VAT, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów (w tym nieruchomości), spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
•towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
•brak prawa do odliczenia podatku VAT naliczonego przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów.
Niespełnienie jednego z powyższych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Zaznaczenia wymaga przy tym co wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygnatura akt I FSK 627/12, że:
„zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) Dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub ustawy, co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok ETS z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał”.
W wyroku, na który powołuje się NSA, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Powyższe oznacza, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
W omawianej sprawie, zwolnienie z opodatkowania podatkiem VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy sprzedaży ww. części działki nr 1, również nie będzie miało miejsca, ponieważ nie zostały spełnione warunki przedstawione w tym przepisie. Prawo do nieruchomości nabyli Państwo na podstawie umowy przeniesienia własności nieruchomości - umowy sprzedaży nieruchomości - umowa z 27 stycznia 1999 r. Zakup ten nie był dokumentowany fakturą VAT z wskazanym podatkiem. Nie można w tej sytuacji uznać, że nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT, skoro dostawa nie była objęta tym podatkiem. Ponadto, ww. część działki nr 1 wykorzystywali Państwo na cele działalności opodatkowanej.
W konsekwencji, sprzedaż przez Państwa posiadanego prawa własności na zasadach wspólności majątkowej małżeńskiej niezabudowanej części działki nr 1 o powierzchni (…) m2, objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, będzie stanowiła czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 ust. 1 ustawy, która nie będzie korzystała ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 bądź pkt 2 ustawy.
Tym samym, dostawa ta będzie opodatkowana podatkiem VAT według właściwej stawki podatku od towarów i usług.
Państwa stanowisko w zakresie części pytania nr 1 wniosku, dotyczącej uznania sprzedaży części działki nr 1 o powierzchni(…) m2 – objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, za podlegającą zwolnieniu przedmiotowemu od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy jako sprzedaż nieruchomości gruntowej niezabudowanej, uznaję za nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja dotyczy wyłącznie kwestii podlegania opodatkowaniu sprzedaży działek nr 1 i nr 2 oraz kwestii zwolnienia przedmiotowego sprzedaży części działki nr 1 o powierzchni (…) m2 objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (pytanie nr 2 i część pytania nr 1 wniosku), natomiast kwestia zwolnienia przedmiotowego sprzedaży części działki nr 1 nieobjętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i działki nr 2 (część pytania nr 1 wniosku) zostanie rozpatrzona w odrębnym rozstrzygnięciem.
Rozpatrując wniosek o wydanie interpretacji nie analizuję załączonych do wniosku dokumentów, lecz dokonuję oceny prawnej przedstawionych we wniosku okoliczności w kontekście zadanego pytania przyporządkowanego do danego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Tym samym, dokumenty dołączone do złożonego wniosku nie są przedmiotem mojej merytorycznej analizy.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A.A. (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


