Interpretacja indywidualna z dnia 19 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDWP.4011.192.2026.2.AS1
Wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej na działce gospodarskiej, niedotyczące inwestycji infrastrukturalnej przez uprawniony podmiot, stanowi przychód opodatkowany podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a nie korzysta z wyłączenia na mocy art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
29 kwietnia 2026 r. wpłynął Pana wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnił go Pan pismem z 12 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
W dniu 30.10.2025 r. ustanowił Pan aktem notarialnym odpłatną służebność gruntową (prawo przejazdu i przechodu i media) na działce 1.
Działka ta wchodzi w skład gospodarstwa rolnego łącznie 1.24 ha fizycznego co potwierdza decyzja w sprawie wymiaru podatku rolnego.
W akcie notarialnym użyto sformułowania wynagrodzenie za ustawową służebność. Wynagrodzenie jest jednorazowe.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Jest Pan współwłaścicielem (udział 1/2) nieruchomości gruntowej, na której na podstawie aktu notarialnego ustanowiono odpłatną służebność.
Przedmiotowa działka wchodzi w skład Pana gospodarstwa rolnego. Zgodnie z aktem notarialnym działka nr 1 stanowi użytki rolne. Razem z Pana pozostałymi gruntami rolnymi tworzy ona gospodarstwo rolne o łącznie powierzchni powyżej 1 ha.
Umowa ustanowienia służebności gruntowej została zawarta z osobą fizyczną (sąsiadem). Nie jest to podmiot wymieniony w art. 134 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ani podmiot realizujący inwestycje w zakresie infrastruktury naftowej.
Jest to służebność gruntowa polegająca na prawie przejazdu, przechodu oraz przeprowadzenia mediów. Nie jest to służebność przesyłu.
Wynagrodzenie otrzymano zgodne z aktem notarialnym 30.10.2025 r. w kwocie 5000 zl.
Pytanie
Czy jednorazowa kwota otrzymana przez Pana z tytułu ustanowienia służebności gruntowej na nieruchomości wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego korzysta ze zwolnienia z podatku od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT, pomimo nazwania tej kwoty wynagrodzeniem?
Pana stanowisko w sprawie
Uważa Pan, że otrzymane wynagrodzenie jest w całości zwolnione z podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o PIT. Przepis ten wyraźnie zwalnia z opodatkowania odszkodowania i wynagrodzenia za ustanowienie służebności gruntowej, jeżeli dotyczą one gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego. Pana stan faktyczny w pełni odpowiada tej przesłance.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawową zasadą obowiązującą w przepisach ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592) jest zasada powszechności opodatkowania, która wyrażona została w art. 9 ust. 1 tej ustawy. Zgodnie z jego treścią:
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a, i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Stosownie do treści art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Zgodnie natomiast z brzmieniem art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Jak wynika z powyższego przepisu, katalog przychodów zaliczanych do tzw. innych źródeł jest katalogiem otwartym. Tym samym do tego źródła należy zaliczyć wszystkie inne przychody, które nie mogą być zakwalifikowane do pozostałych kategorii źródeł, szczegółowo wymienionych w treści art. 10 ust. 1 cyt. ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych przewiduje jednak sytuacje, w których uzyskanie przez podatnika określonej korzyści majątkowej mieszczącej się w definicji przychodu nie spowoduje jednocześnie powstania obowiązku podatkowego na gruncie ww. ustawy. Takie świadczenia w momencie ich uzyskania będą zwolnione z opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zamknięty katalog zwolnień przedmiotowych ujęty został w art. 21 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Podkreślenia wymaga jednak, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej – powszechności i równości opodatkowania, a ich zastosowanie nie może odbywać się na podstawie wykładni rozszerzającej, tzn. muszą być interpretowane ściśle. Stąd też korzystanie z przedmiotowego zwolnienia przysługuje podatnikowi wyłącznie w sytuacji spełnienia wszystkich przesłanek wskazanych w przepisie prawa.
Na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego są odszkodowania wypłacone, na podstawie wyroków sądowych i zawartych umów (ugód), posiadaczom gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego, z tytułu:
a) ustanowienia służebności gruntowej,
b) rekultywacji gruntów,
c) szkód powstałych w uprawach rolnych i drzewostanie
‒w wyniku prowadzenia na tych gruntach, przez podmioty uprawnione na podstawie odrębnych przepisów, inwestycji dotyczących budowy infrastruktury przesyłowej ropy naftowej i produktów rafinacji ropy naftowej oraz budowy urządzeń infrastruktury technicznej, o których mowa w art. 143 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2026 r. poz. 399).
Zgodnie z art. 143 ust. 2 ww. ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami:
Przez budowę urządzeń infrastruktury technicznej rozumie się budowę drogi oraz wybudowanie pod ziemią, na ziemi albo nad ziemią przewodów lub urządzeń wodociągowych, kanalizacyjnych, ciepłowniczych, elektrycznych, gazowych i telekomunikacyjnych.
Istotą powyższego zwolnienia jest udzielenie preferencji podatkowej posiadaczom gruntów, którzy zmuszeni są udostępnić grunt wchodzący w skład gospodarstwa rolnego na cele realizowanej w inwestycji dotyczącej budowy urządzeń infrastruktury technicznej.
Cytowane wyżej zwolnienie przedmiotowe zawiera kilka warunków, których jednoczesne spełnienie uprawnia do jego stosowania Zwolnieniem objęte są odszkodowania pod warunkiem, spełnienia następujących przesłanek:
a)beneficjentem odszkodowania jest posiadacz gruntów wchodzących w skład gospodarstwa rolnego;
b)źródłem odszkodowania jest wyrok sądowy lub zawarta umowa/ugoda;
c)wypłata odszkodowania następuje z tytułu ustanowienia służebności gruntowej w wyniku prowadzenia na tych gruntach przez podmioty uprawnione określonych inwestycji.
Jednocześnie zgodnie z art. 21 ust. 1 pkt 120a ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Wolne od podatku dochodowego jest wynagrodzenie otrzymane za ustanowienie służebności przesyłu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego.
W myśl art. 3051 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):
Nieruchomość można obciążyć na rzecz przedsiębiorcy, który zamierza wybudować lub którego własność stanowią urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1, prawem polegającym na tym, że przedsiębiorca może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej, zgodnie z przeznaczeniem tych urządzeń (służebność przesyłu).
Urządzenia, o których mowa w art. 49 § 1 Kodeksu cywilnego, to urządzenia służące do doprowadzania lub odprowadzania płynów, pary, gazu, energii elektrycznej oraz inne urządzenia podobne.
Stosownie do art. 3052 § 1 Kodeksu cywilnego:
Jeżeli właściciel nieruchomości odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna dla właściwego korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, przedsiębiorca może żądać jej ustanowienia za odpowiednim wynagrodzeniem.
Z art. 305² § 2 Kodeksu cywilnego wynika, że:
Jeżeli przedsiębiorca odmawia zawarcia umowy o ustanowienie służebności przesyłu, a jest ona konieczna do korzystania z urządzeń, o których mowa w art. 49 § 1, właściciel nieruchomości może żądać odpowiedniego wynagrodzenia w zamian za ustanowienie służebności przesyłu.
Z przedstawionego we wniosku opisu stanu faktycznego oraz z jego uzupełnienia wynika, że umowa służebności gruntowej została zawarta z osobą fizyczną (sąsiadem), a sama ustanowiona służebność gruntowa polega na prawie przejazdu, przechodu oraz przeprowadzenia mediów.
Oznacza to, że w analizowanej sprawie nie zostały spełnione kryteria do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego na mocy ww. art. 21 ust. 1 pkt 120 ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych, ani na podstawie jakiegokolwiek innego przepisu tej ustawy. Z uwagi na to, wynagrodzenie otrzymane w ramach ustanowienia służebności gruntowej będzie podlegało opodatkowaniu w myśl art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Biorąc pod uwagę treść wniosku oraz powyższe przepisy, stwierdzam, że otrzymane przez Pana wynagrodzenie za ustanowienie służebności gruntowej stanowi przychód z innych źródeł, o którym mowa w art. 20 ust. 1 w zw. z art. 10 ust. 1 pkt 9 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Zatem, Pana stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Przedmiotowa interpretacja rozstrzyga w zakresie zastosowania przepisów regulujących podatek dochodowy od osób fizycznych względem Pana, a nie wywiera skutku prawnego dla innych osób.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (...). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.
POTRZEBUJESZ POMOCY?