Interpretacja indywidualna z dnia 28 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-1.4010.143.2026.2.AJ
Straty poniesione przez bank w wyniku wyłudzeń kredytów mogą zostać uznane za koszty uzyskania przychodów zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT, jeśli są wynikiem niezawinionych zdarzeń, związanych z prowadzoną działalnością, odpowiednio udokumentowane i równoczesnie nieostrzeżone przepisami ograniczającymi koszty podatkowe.
Interpretacja indywidualna - stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób prawnych jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z tego samego dnia o wydanie interpretacji indywidualnej dotyczący podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie ustalenia, czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Bank jest uprawniony do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów.
Uzupełnili go Państwo w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 27 kwietnia 2026 r.
Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego
(A) [dalej: Bank lub Wnioskodawca] stanowi oddział zagraniczny spółki (B) z siedzibą w Estonii, będącej instytucją utworzoną za zezwoleniem estońskich władz nadzorczych. Bank operuje na rynku polskim na zasadzie jednolitej licencji bankowej, w ramach której prowadzi działalność bankową w rozumieniu ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe.
Głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest udzielanie kredytów (pożyczek) na rzecz klientów indywidualnych - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak również pośrednictwo pieniężne. Bank, z uwagi na przyjęty model biznesowy, nie prowadzi w Polsce stałych placówek, a jego cała działalność kredytowa (pożyczkowa) prowadzona jest online. Przy czym, Bank korzysta również z usług pośredników finansowych, mogących prowadzić sprzedaż produktów finansowych Banku w sposób stacjonarny.
Bank, jako podmiot prowadzący limitowaną prawnie działalność w zakresie wykonywania czynności bankowych oraz będący instytucją zaufania publicznego, stosuje w prowadzonej przez siebie działalności najwyższe kryteria w zakresie zapewnienia standardów bezpieczeństwa, między innymi w zakresie: ochrony powierzonych środków oraz środków znajdujących się w posiadaniu Banku, obsługi klientów, ochrony danych osobowych. Bank działa pod ścisłą kontrolą estońskiego organu nadzoru finansowego oraz innych instytucji, które mają za zadanie kontrolę przedsiębiorstw działających na polskim rynku.
Bank, zgodnie z zaleceniami instytucji kontrolnych, tworzy i wprowadza w życie procedury i regulaminy określające szczegółowe zasady prowadzenia poszczególnych operacji przez swoich pracowników. Stosuje polityki i procedury zarządzania ryzykiem operacyjnym i bezpieczeństwem Banku, w tym - przeciwdziałania przestępstwom i nadużyciom oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy (anty-money laundering policy). W ramach opisanych procedur w Banku funkcjonuje stały audyt wewnętrzny połączony ze stosowaniem systemów bezpieczeństwa. Działalność Banku prowadzona jest przy użyciu zaawansowanych technologicznie systemów sprawozdawczych, rachunkowych oraz uwzględnia weryfikację dokumentów i danych osobowych pozyskiwanych przy zawieraniu umowy z klientem.
Pracownicy Banku przed udzieleniem kredytu przeprowadzają szereg czynności opartych na wewnętrznych procedurach, których celem jest ograniczanie ryzyka wyłudzeń polegających na podszywaniu się pod klientów oraz nadużyć w procesie kredytowym. Działania te obejmują zarówno weryfikację tożsamości i danych klienta (KYC), ocenę zdolności kredytowej, jak również obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CTF).
Bank weryfikuje tożsamość klienta oraz spójność i wiarygodność danych podanych we wniosku kredytowym w zakresie, na jaki pozwalają powszechnie obowiązujące przepisy prawa polskiego, jak również rekomendacje organów nadzoru bankowego (Rekomendacja T KNF). Bank weryfikuje dane w oparciu o deklaracje klienta, dane dostępne w zewnętrznych bazach danych, czy dane o rachunkach bankowych prowadzonych przez inne banki komercyjne prowadzące działalność na terenie Rzeczpospolitej Polskiej. Stosowane przez Bank środki pozwalają na ograniczenie ryzyka niezgodnego z prawem wykorzystania danych klienta, umożliwiają weryfikacje autentyczności dokumentów stwierdzających tożsamość, pozwalają stwierdzić czy osoba składająca wniosek faktycznie kontroluje wykorzystywane kanały kontaktu z Bankiem (numer telefonu, skrzynka poczty elektronicznej e-mail).
Kluczowym elementem zabezpieczenia procesu jest weryfikacja rachunku bankowego wskazanego do wypłaty środków i minimalizacja ryzyka przejęcia tożsamości lub kierowania wypłaty na rachunek osoby trzeciej. Bank stosuje mechanizmy potwierdzenia, że rachunek należy do wnioskodawcy lub zweryfikowanego partnera będącego wykonawcą usługi finansowanej kredytem.
Bank prowadzi działania obejmujące identyfikację i weryfikację tożsamości klienta, ocenę ryzyka związanego z zawarciem umowy z klientem, weryfikację klienta względem list sankcyjnych i list osób eksponowanych politycznie (PEP). W przypadkach uzasadnionych ryzykiem Bank eskaluje sprawę do właściwych jednostek organizacyjnych (compliance), podejmuje decyzje o wstrzymaniu zawarcia umowy lub wypłaty środków, a także realizuje obowiązki raportowe przewidziane przepisami.
Bank dokumentuje podejmowane czynności, utrzymuje dane pozwalające na przeprowadzenie wewnętrznego jak i zewnętrznego audytu (logi systemowe, wyniki kontroli, decyzje i uzasadnienia) oraz zapewnia cykliczny przegląd stosowanych zabezpieczeń.
Stosowany przez Bank szereg zabezpieczeń systemowych i analitycznych obejmuje w szczególności:
1. Weryfikację danych klienta w zewnętrznych źródłach informacji
Bank automatycznie weryfikuje dane klienta w dostępnych rejestrach i bazach zewnętrznych, w szczególności w: bazie dokumentów zastrzeżonych, rejestrze dowodów osobistych, rejestrze zastrzeżeń PESEL, rejestrach dłużników prowadzonych przez KRD S.A. oraz ERIF Biuro Informacji Gospodarczej, a także w bazie BIK zawierającej informacje o historii kredytowej klienta w bankach oraz pozabankowych instytucjach finansowych.
Weryfikacja ta umożliwia identyfikację istniejących i historycznych zobowiązań, opóźnień w spłacie oraz sygnałów ostrzegawczych mogących wskazywać na podwyższone ryzyko nadużyć lub prób wyłudzeń.
2. Zastosowanie modeli scoringowych i reguł antyfraudowych
Proces podejmowania decyzji kredytowych wspierany jest przez modele scoringowe oraz zestawy reguł biznesowych i antyfraudowych, które w sposób automatyczny oceniają poziom ryzyka transakcji. Reguły te uwzględniają kombinacje cech klienta, parametrów wniosku, informacji o historii kredytowej oraz danych kontekstowych.
Dodatkowym narzędziem wspierającym zapobieganie nadużyciom jest platforma CFD (Cyber Fraud Detection), umożliwiająca wykrywanie prób wyłudzeń w kanałach online na podstawie analizy tzw. Digital Fingerprint.
3. Ciągłe doskonalenie skuteczności narzędzi
Skuteczność stosowanych mechanizmów jest regularnie monitorowana i doskonalona w oparciu o analizę potwierdzonych przypadków nadużyć, wyniki portfela kredytowego oraz informacje zwrotne z procesów windykacyjnych. W ramach tego procesu co miesiąc odbywają się dwa cykliczne spotkania: przegląd jakości portfela kredytowego oraz przegląd jakości partnerów, podczas których analizowane są wyniki, identyfikowane obszary podwyższonego ryzyka oraz definiowane działania korygujące.
Dodatkowo Bank wykorzystuje raporty w narzędziu Tableau, które są aktualizowane w trybie dziennym i umożliwiają bieżący monitoring jakości portfela kredytowego, obserwację trendów oraz wczesną identyfikację sygnałów ostrzegawczych wskazujących na potencjalne pogorszenie jakości lub zwiększone ryzyko nadużyć.
Na tej podstawie aktualizowane są reguły decyzyjne, parametry modeli oraz zakres wykorzystywanych danych, co pozwala na bieżące dostosowywanie systemów kontroli do zmieniających się schematów wyłudzeń. Obecnie Bank prowadzi prace nad wdrożeniem Platformy Antyfraudowej BIK, umożliwiającej międzybankową wymianę informacji o próbach wyłudzeń.
4. Wielopoziomowy charakter kontroli
Proces przyznawania kredytu opiera się na połączeniu automatycznych mechanizmów systemowych z kontrolą manualną stosowaną w przypadkach podwyższonego ryzyka. Takie podejście zapewnia dodatkową warstwę zabezpieczeń oraz ogranicza ryzyko podejmowania błędnych decyzji w sytuacjach nietypowych lub trudnych do jednoznacznej oceny automatycznej.
Pomimo stosowania opisanych powyżej procedur bezpieczeństwa - zgodnych z rynkowym standardem/dobrymi praktykami dotyczącymi instytucji finansowych - zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do wyłudzenia kredytów (pożyczek), zwanego branżowo transakcją fraudową (ang. fraud). Katalog zdarzeń mogących skutkować popełnieniem tego typu przestępstw obejmuje:
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną nienależącym do niej dokumentem tożsamości, najczęściej uzyskanym w wyniku kradzieży czy zgubienia przez właściciela dokumentu,
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną kontem bankowym poszkodowanego celem weryfikacji tożsamości poszkodowanego w procesie weryfikacji AIS (polegającym na potwierdzeniu tożsamości poprzez logowanie się do bankowości internetowej za pośrednictwem licencjonowanych instytucji),
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną nienależącym do niej dokumentem tożsamości oraz danymi poszkodowanego poprzez oszustwo polegające na wyłudzeniu danych i wykorzystaniu ich w innych celach niż przedstawiono je poszkodowanemu (np. w ramach fikcyjnego procesu rekrutacyjnego lub fikcyjnej transakcji sprzedaży).
Przy czym, z uwagi na nieustannie zmieniające się metody działania przestępców, powyższy katalog ma charakter otwarty, obejmujący zidentyfikowane dotychczas przez Bank schematy działania.
W razie zaistnienia takich sytuacji Bank, w celu wyjaśnienia okoliczności zawarcia umowy, wszczyna procedurę wewnętrzną.
Bank dokonuje wewnętrznego dochodzenia na podstawie danych posiadanych w systemie Banku oraz danych przekazanych przez poszkodowanego lub organy ścigania. W przypadku stwierdzenia zaistnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa, Bank dokonuje stosownej korekty w „X” S.A., odpowiednio oznacza sprawę w systemie Banku oraz zgłasza zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do organów ścigania.
Jeżeli w wyniku wewnętrznego dochodzenia okaże się, że kredyt (pożyczka) została wyłudzona na skutek popełnia przestępstwa, w zależności od okoliczności sprawy Wnioskodawca albo inna osoba (np. której tożsamość została wykorzystana), składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania (policji lub prokuratury). Niekiedy takie zawiadomienie spotyka się z odmową wszczęcia postępowania (np. z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu).
Również wszczęte postępowanie nie zawsze pozwala na ustalenie sprawcy. W razie braku jakichkolwiek dowodów pozwalających na stwierdzenie, kto popełnił przestępstwo, organy ścigania wydają postanowienie o umorzeniu postępowania z powodu niewykrycia sprawcy. Jest to w praktyce najczęstszy sposób zakończenia procedury karnej.
W niektórych przypadkach postępowanie prowadzone przez organy ścigania kończy się wniesieniem do sądu aktu oskarżenia przeciwko podejrzanemu. Zdarzają się przy tym sytuacje, w których postępowanie sądowe kończy się wyrokiem umarzającym postępowanie z uwagi na zaistnienie przesłanek przewidzianych w kodeksie postępowania karnego (np. śmierć oskarżonego) lub wyrokiem uniewinniającym, w którym sąd stwierdza, że do popełnienia czynu zabronionego doszło, jednak sprawcą tego czynu nie jest oskarżony
W opisanych powyżej przypadkach, tj. odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, umorzenia postępowania przygotowawczego, wyroku umarzającego postępowanie lub wyroku uniewinniającego, Bank, nie dostrzegając realnej możliwości odzyskania środków, odpisuje wierzytelności kredytowe (pożyczkowe) z ksiąg rachunkowych, ponosząc stratę w środkach obrotowych. Odpisy dokonywane są w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcia kończące dane postępowanie (np. wyroki/postanowienia).
Każdorazowo Bank gromadzi pełną dokumentację związaną z wyłudzeniami, w szczególności korespondencję i postanowienia organów ścigania oraz wyroki sądu.
Należy przy tym wskazać, że w opisywanych sytuacjach nie mogą znaleźć zastosowania przepisy szczególne w zakresie rozpoznawania przez banki kosztów podatkowych z tytułu wierzytelności nieściągalnych i odpisów na straty kredytowe. Przepisy te stosuje się wyłącznie do wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek), a za takowe nie mogą zostać uznane środki wypłacone przez Wnioskodawcę w przypadku wyłudzenia, z uwagi na nieważność zawartych umów kredytu (pożyczki).
Należy ponadto wskazać, że wniosek dotyczy wyłącznie sytuacji, w których do wyłudzenia doszło pomimo prawidłowego zastosowania przewidzianych w Banku procedur bezpieczeństwa. Nie obejmuje on natomiast sytuacji, w których Wnioskodawca zidentyfikował uchybienia, wynikające przykładowo z niedbalstwa pracownika odpowiedzialnego za udzielenie kredytu (pożyczki).
W piśmie z 27 kwietnia 2026 r., stanowiącym uzupełnienie wniosku wskazali Państwo m.in., że:
(B) jest zagranicznym rezydentem podatkowym prowadzącym w Polsce działalność poprzez oddział przedsiębiorcy zagranicznego (Wnioskodawcę), będący jednocześnie zakładem zagranicznym dla potrzeb podatku dochodowego od osób prawnych.
Z uwagi na praktykę i stanowisko organów podatkowych, (B) jest zarejestrowany w Polsce pod dwoma numerami NIP:
- (…) - wykorzystywanym dla celów realizacji obowiązków podatnika CIT oraz VAT;
- (…) - wykorzystywanym dla celów realizacji obowiązków płatnika PIT i ZUS.
Pomimo wskazanej powyżej podwójnej rejestracji, wymaga podkreślenia, że Wnioskodawca nie stanowi podmiotu prawnie odrębnego od swojej jednostki macierzystej. Niemniej jednak fakt, że działalność w Polsce prowadzona jest właśnie w formie Wnioskodawcy, tj. oddziału przedsiębiorcy zagranicznego, i to tej (polskiej) działalności dotyczy pytanie zadane we wniosku, determinował sposób opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego, a zatem również wskazania wnioskodawcy. Natomiast podanie NIP (…), wynika z faktu, iż jest on właściwy dla rozliczeń z tytułu podatku będącego przedmiotem wniosku i jest wykazywany na składanych deklaracjach CIT-8.
Pytanie
Czy w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Bank jest uprawniony do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego Bank jest uprawniony do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów.
Szczegółowe uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy CIT, kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.
W świetle powyższego przepisu, zgodnie z utrwaloną praktyką organów podatkowych, kosztem uzyskania przychodów jest każdy wydatek, który spełnia łącznie następujące warunki:
- został poniesiony przez podatnika, tj. w ostatecznym rozrachunku musi on zostać pokryty z zasobów majątkowych podatnika,
- jest definitywny (rzeczywisty), tj. wartość poniesionego wydatku nie została podatnikowi w jakikolwiek sposób zwrócona,
- pozostaje w związku z działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika,
- poniesiony został w celu uzyskania przychodów, zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów,
- został właściwie udokumentowany,
- nie został wyłączony z katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów (o których mowa w art. 16 ust. 1 ustawy CIT).
Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.
Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.
Wymaga podkreślenia, że w tzw. negatywnym katalogu kosztów nie zostały wymienione straty w środkach obrotowych. Oznacza to, że co do zasady tego rodzaju straty, jeśli spełniają ogólne przesłanki z art. 15 ust. 1 ustawy CIT, mogą zostać uznane za koszty podatkowe. Do takiej konkluzji prowadzi także wnioskowaniea contrario z wybranych punktów art. 16 ust. 1 ustawy CIT (np. pkt 5, 6, 25 lit. c czy 39), w których ustawodawca wprost wymienił rodzaje start podlegających wyłączeniu. Gdyby zatem intencją prawodawcy było także ograniczenie możliwości rozpoznawania kosztów uzyskania przychodów z tytułu strat w środkach obrotowych, zostałyby one wprost wymienione w tym przepisie.
Należy przy tym wskazać, że ponoszenie strat jest częścią prowadzenia działalności gospodarczej. Straty ze swej istoty są następstwem zdarzeń niepożądanych, skutkujących powstaniem ubytków w majątku podatników. Zdarzenia powodujące straty nie mogą być co prawda uznane za służące osiągnięciu przychodów podatkowych. Są one jednak skutkiem ubocznym działalności biznesowej, która do tego prowadzi, a ryzyko ich ponoszenia jest jej nieodłącznym elementem. W orzecznictwie i stanowiskach organów podatkowych przyjmuje się, że straty w środkach obrotowych mogą podlegać zaliczeniu do kosztów podatkowych w przypadku spełnienia określonych warunków:
- strata musi być związana z całokształtem prowadzonej działalności,
- jej powstanie musi być spowodowane działaniem niezawinionym przez podatnika,
- musi być właściwie udokumentowana,
- podatnik musi wykazać, że podjął właściwe działania zabezpieczające przed powstaniem tejże straty
(por. prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z 27 sierpnia 2020 r.; sygn. I SA/Ol 269/20).
Pogląd ten podzielił także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 22 maja 2025 r. (sygn. II FSK 1124/22), wskazując jednocześnie, iż jedynie straty w środkach obrotowych powstałe w trakcie normalnego, racjonalnego działania podatnika, ze szczególnym uwzględnieniem dochowania należytej staranności w trakcie prowadzenia działalności gospodarczej, mogą być uznane za koszt uzyskania przychodu. Każdy przypadek straty w środkach obrotowych, należy rozpatrywać zatem indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika.
Należy przy tym podkreślić, że jak zostało wskazane w opisie stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, Wnioskodawca w ramach jednolitej licencji bankowej prowadzi w Polsce działalność bankową polegającą m.in. na udzielaniu kredytów (pożyczek). Jest to główny obszar działalności Banku, stanowiący podstawowe źródło jego przychodów. Niewątpliwie zatem straty mają związek z głównym przedmiotem działalności Wnioskodawcy. Stanowią one jej efekt uboczny i są elementem zwykłego ryzyka biznesowego, którego nie może uniknąć żaden podmiot prowadzący tego typu działalność, niezależnie od surowości wdrożonych procedur bezpieczeństwa.
Dwoma kolejnymi przesłankami, które należy rozpatrywać równolegle i w sposób powiązany, są kwestie zawinienia podatnika przy powstaniu straty oraz podjęcia właściwych działań zabezpieczających przed jej powstaniem. Zdaniem Wnioskodawcy, okoliczności te powinny być analizowane przez pryzmat podejmowanych działań lub zaniechań w sytuacjach, które pozostawały w bezpośrednim związku przyczynowo-skutkowym z powstaniem ubytku w majątku. Kluczowe znaczenie ma zatem ocena, czy podatnik podjął adekwatne środki zaradcze i nie przyczynił się do wystąpienia niepożądanego zdarzenia. Nie sposób natomiast przypisać podatnikowi przyczynienia się do straty w przypadkach, gdy jej źródłem były zdarzenia o charakterze siły wyższej, działania podmiotów trzecich bądź inne okoliczności, które przy zachowaniu normalnych warunków prowadzenia danego rodzaju działalności gospodarczej, co do zasady, nie skutkują powstaniem strat.
Do tej ostatniej kategorii zalicza się sytuacje, w których strata występuje mimo wdrożenia adekwatnych procedur, mechanizmów kontrolnych oraz sprawowania nadzoru. Nie jest tu natomiast wystarczający sam fakt zgłoszenia wyłudzenia „po fakcie” właściwym organom odpowiedzialnym za ściganie jego sprawców.
W tym kontekście należy wskazać, że zgodnie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego Wnioskodawca wprowadził szereg procedur, które stosowane są przez jego pracowników i mają zapobiegać powstaniu strat wynikających z wyłudzeń.
Pracownicy Banku, przed podjęciem decyzji o udzieleniu kredytu (pożyczki), realizują wieloetapowy proces oceny ryzyka, oparty na wewnętrznych procedurach, politykach kredytowych oraz rozwiązaniach systemowych. Celem tego procesu jest ograniczenie ryzyka kredytowego oraz skuteczne przeciwdziałanie wyłudzeniom i fałszerstwom.
W trakcie procesu przyznawania finansowania Bank stosuje szereg zabezpieczeń systemowych i analitycznych, obejmujących w szczególności:
1. Weryfikację danych klienta w zewnętrznych źródłach informacji
Bank automatycznie weryfikuje dane klienta w dostępnych rejestrach i bazach zewnętrznych, w szczególności w: bazie dokumentów zastrzeżonych, rejestrze dowodów osobistych, rejestrze zastrzeżeń PESEL, rejestrach dłużników prowadzonych przez „Y” S.A. oraz ERIF Biuro Informacji Gospodarczej, a także w bazie BIK zawierającej informacje o historii kredytowej klienta w bankach oraz pozabankowych instytucjach finansowych.
Weryfikacja ta umożliwia identyfikację istniejących i historycznych zobowiązań, opóźnień w spłacie oraz sygnałów ostrzegawczych mogących wskazywać na podwyższone ryzyko nadużyć lub prób wyłudzeń.
2. Zastosowanie modeli scoringowych i reguł antyfraudowych
Proces podejmowania decyzji kredytowych wspierany jest przez modele scoringowe oraz zestawy reguł biznesowych i antyfraudowych, które w sposób automatyczny oceniają poziom ryzyka transakcji. Reguły te uwzględniają kombinacje cech klienta, parametrów wniosku, informacji o historii kredytowej oraz danych kontekstowych.
Dodatkowym narzędziem wspierającym zapobieganie nadużyciom jest platforma CFD (Cyber Fraud Detection), umożliwiająca wykrywanie prób wyłudzeń w kanałach online na podstawie analizy tzw. Digital Fingerprint.
3. Ciągłe doskonalenie skuteczności narzędzi
Skuteczność stosowanych mechanizmów jest regularnie monitorowana i doskonalona w oparciu o analizę potwierdzonych przypadków nadużyć, wyniki portfela kredytowego oraz informacje zwrotne z procesów windykacyjnych. W ramach tego procesu co miesiąc odbywają się dwa cykliczne spotkania: przegląd jakości portfela kredytowego oraz przegląd jakości partnerów, podczas których analizowane są wyniki, identyfikowane obszary podwyższonego ryzyka oraz definiowane działania korygujące.
Dodatkowo Bank wykorzystuje raporty w narzędziu Tableau, które są aktualizowane w trybie dziennym i umożliwiają bieżący monitoring jakości portfela kredytowego, obserwację trendów oraz wczesną identyfikację sygnałów ostrzegawczych wskazujących na potencjalne pogorszenie jakości lub zwiększone ryzyko nadużyć.
Na tej podstawie aktualizowane są reguły decyzyjne, parametry modeli oraz zakres wykorzystywanych danych, co pozwala na bieżące dostosowywanie systemów kontroli do zmieniających się schematów wyłudzeń. Obecnie Bank prowadzi prace nad wdrożeniem Platformy Antyfraudowej BIK, umożliwiającej międzybankową wymianę informacji o próbach wyłudzeń.
4. Wielopoziomowy charakter kontroli
Proces przyznawania kredytu opiera się na połączeniu automatycznych mechanizmów systemowych z kontrolą manualną stosowaną w przypadkach podwyższonego ryzyka. Takie podejście zapewnia dodatkową warstwę zabezpieczeń oraz ogranicza ryzyko podejmowania błędnych decyzji w sytuacjach nietypowych lub trudnych do jednoznacznej oceny automatycznej.
Pomimo stosowania opisanych powyżej procedur, zdarzają się sytuacje, w których w wyniku przestępstwa dochodzi do wyłudzenia kredytów (pożyczek). Należy przy tym podkreślić, że sytuacje te są w praktyce nieuniknione, pomimo dochowania należytej staranności i stosowania adekwatnych środków bezpieczeństwa. W szczególności wynika to ze skali prowadzonej przez Bank działalności oraz naturalnego ryzyka biznesowego. Następstwem takich zdarzeń jest także wewnętrzne dochodzenie, które ma na celu ustalenie, czy wyłudzenie nie wynikało z niedochowania procedur przez pracowników Banku. W przypadku stwierdzenia przestępstwa, Wnioskodawca podejmuje także szereg działań zmierzających do wykrycia jego sprawcy. W pierwszej kolejności intencją Banku jest zidentyfikowanie osoby, która popełniła przestępstwo i odzyskanie utraconych środków. W efekcie należy uznać, że powstanie straty w wyniku wyłudzenia kredytu (pożyczki) w przypadku należytego zastosowania przez pracowników Banku opisanych procedur bezpieczeństwa, jest wynikiem działania niezawinionego przez Wnioskodawcę, który podjął odpowiednie działania zabezpieczające przed poniesieniem straty.
Natomiast w zakresie odpowiedniego udokumentowania należy wskazać, że Wnioskodawca gromadzi i przechowuje prawomocne rozstrzygnięcia organów ścigania i sądów kończące dane postępowanie. Dokumenty te stanowią podstawę dokonania odpisu, a także potwierdzają brak możliwości odzyskania poniesionych strat. Niewątpliwie zatem straty związane z wyłudzeniami są udokumentowane w sposób odpowiedni.
Należy również wskazać, że stanowisko Wnioskodawcy znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, wydanych w zbliżonych stanach faktycznych, również odniesieniu do strat ponoszonych przez banki i inne podmioty finansowe w wyniku wyłudzenia kredytów i pożyczek, m.in.:
- z 6 października 2020 r., znak: 0111-KDIB1-2.4010.356.2020.1.DP,
- z 22 września 2020 r., znak: 0111-KDIB2-1.4010.243.2020.1.MK,
- z 16 stycznia 2020 r., znak: 0114-KDIP2-2.4010.462.2019.1.JG,
- z 6 maja 2019 r., znak: 0111-KDIB1-1.4010.92.2019.1.SG,
- z 12 lutego 2016 r., znak: IPPB3/4510-999/15-2/DP.
Z uwagi na powyższe należy uznać, że w świetle przedstawionego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego stanowisko Banku, dotyczące bycia uprawnionym do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów, należy uznać za prawidłowe.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zasady kwalifikowania wydatków do kosztów uzyskania przychodów określają przepisy art. 15 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 554 ze zm., dalej: „ustawa o CIT”).
Zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy o CIT:
Kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Koszty poniesione w walutach obcych przelicza się na złote według kursu średniego ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień poniesienia kosztu.
Powyższe oznacza, że wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, po wyłączeniu zastrzeżonych w ustawie, są kosztami uzyskania przychodów, o ile pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami lub służą zachowaniu bądź zabezpieczeniu źródła przychodów. Kosztami będą zarówno koszty pozostające w bezpośrednim związku z uzyskiwanymi przychodami, jak i pozostające w związku pośrednim, jeżeli zostanie wykazane, że zostały w sposób racjonalny poniesione w tym celu, nawet wówczas gdy z obiektywnych powodów przychód nie został osiągnięty.
Zatem do kosztów uzyskania przychodów podatnik ma prawo zaliczyć wszystkie koszty, zarówno te bezpośrednio, jak i pośrednio związane z przychodami, o ile zostały prawidłowo udokumentowane, za wyjątkiem kosztów ustawowo uznanych za niestanowiące kosztów uzyskania przychodów. Podatnik, zaliczając dany wydatek do kosztów uzyskania przychodów, winien wykazać jego związek z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz to, że poniesienie wydatku ma lub może mieć wpływ na wielkość osiągniętego przychodu lub że wydatek ten jest związany z konkretnym przedsięwzięciem gospodarczym.
Katalog wydatków niestanowiących kosztów uzyskania przychodów, pomimo ich związku z przychodami i prowadzoną działalnością gospodarczą zawarty został w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT. Należy jednak pamiętać, że samo wyliczenie kosztów, których nie uważa się za koszty uzyskania przychodów, nie stwarza domniemania, że wszelkie pozostałe koszty, które nie są zamieszczone w art. 16 ustawy o CIT, zostaną ex lege uznane za koszty mające wpływ na podstawę opodatkowania.
Wśród wymienionych w tzw. negatywnym katalogu kosztów ujętym w art. 16 ust. 1 ustawy o CIT nie wyszczególniono strat w środkach obrotowych. Oznacza to, iż co do zasady straty te, jako związane z prowadzoną działalnością, mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Zaliczenie strat w środkach obrotowych do kosztów uzyskania przychodów powinno być jednak każdorazowo oceniane w aspekcie:
- całokształtu prowadzonej przez podatnika działalności,
- okoliczności, które spowodowały powstanie straty,
- udokumentowania straty,
- podjętych przez podatnika działań zabezpieczających.
W związku z brakiem w ustawie o CIT definicji „straty” należy to pojęcie postrzegać w rozumieniu potocznym, powszechnie używanym. I tak „strata” w języku potocznym oznacza „ubytek”, „poniesioną szkodę”, „to co się przestało posiadać”. Na ogół strata wynika ze zniszczenia, uszkodzenia, utracenia składników majątku np. w wyniku pożaru, powodzi lub kradzieży, czyli jest ona następstwem zdarzeń losowych i nie wynika z celowego działania podatnika. Przyjmuje się, iż dla celów podatkowych tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie i z dochowaniem należytej staranności można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
Każdy przypadek straty w środkach obrotowych, należy rozpatrywać indywidualnie, z uwzględnieniem okoliczności faktycznych towarzyszących sprawie i oceniać pod kątem całokształtu działalności prowadzonej przez podatnika. W niektórych przypadkach, strata jako zdarzenie losowe, może stanowić koszt uzyskania przychodów. Jednakże musi być to strata rzeczywista i prawidłowo udokumentowana. Ponadto istotnym warunkiem jest aby strata nie powstała z winy podatnika, jako wynik jego niedbalstwa lub naruszenia przepisów albo braku nadzoru nad pracownikami. W tym miejscu organ zgadza się więc z ogólnymi tezami zawartymi w wyroku NSA z dnia 19 grudnia 2012 r. (sygn. akt II FSK 86/12), który to wyrok został przytoczony przez Wnioskodawcę.
Z opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego wynika, że głównym przedmiotem Państwa działalności jest udzielanie kredytów (pożyczek) na rzecz klientów indywidualnych - osób fizycznych nieprowadzących działalności gospodarczej, jak również pośrednictwo pieniężne. Bank, z uwagi na przyjęty model biznesowy, nie prowadzi w Polsce stałych placówek, a jego cała działalność kredytowa (pożyczkowa) prowadzona jest online. Przy czym, Bank korzysta również z usług pośredników finansowych, mogących prowadzić sprzedaż produktów finansowych Banku w sposób stacjonarny.
Wskazali Państwo również, że Bank, zgodnie z zaleceniami instytucji kontrolnych, tworzy i wprowadza w życie procedury i regulaminy określające szczegółowe zasady prowadzenia poszczególnych operacji przez swoich pracowników. Stosuje polityki i procedury zarządzania ryzykiem operacyjnym i bezpieczeństwem Banku, w tym - przeciwdziałania przestępstwom i nadużyciom oraz przeciwdziałania praniu pieniędzy (anty-money laundering policy). W ramach opisanych procedur w Banku funkcjonuje stały audyt wewnętrzny połączony ze stosowaniem systemów bezpieczeństwa. Działalność Banku prowadzona jest przy użyciu zaawansowanych technologicznie systemów sprawozdawczych, rachunkowych oraz uwzględnia weryfikację dokumentów i danych osobowych pozyskiwanych przy zawieraniu umowy z klientem.
Pracownicy Banku przed udzieleniem kredytu przeprowadzają szereg czynności opartych na wewnętrznych procedurach, których celem jest ograniczanie ryzyka wyłudzeń polegających na podszywaniu się pod klientów oraz nadużyć w procesie kredytowym. Działania te obejmują zarówno weryfikację tożsamości i danych klienta (KYC), ocenę zdolności kredytowej, jak również obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy i finansowaniu terroryzmu (AML/CTF). Stosowane przez Bank środki pozwalają na ograniczenie ryzyka niezgodnego z prawem wykorzystania danych klienta, umożliwiają weryfikacje autentyczności dokumentów stwierdzających tożsamość, pozwalają stwierdzić czy osoba składająca wniosek faktycznie kontroluje wykorzystywane kanały kontaktu z Bankiem (numer telefonu, skrzynka poczty elektronicznej e-mail). Kluczowym elementem zabezpieczenia procesu jest weryfikacja rachunku bankowego wskazanego do wypłaty środków i minimalizacja ryzyka przejęcia tożsamości lub kierowania wypłaty na rachunek osoby trzeciej. Bank stosuje mechanizmy potwierdzenia, że rachunek należy do wnioskodawcy lub zweryfikowanego partnera będącego wykonawcą usługi finansowanej kredytem. Bank prowadzi działania obejmujące identyfikację i weryfikację tożsamości klienta, ocenę ryzyka związanego z zawarciem umowy z klientem, weryfikację klienta względem list sankcyjnych i list osób eksponowanych politycznie (PEP). W przypadkach uzasadnionych ryzykiem Bank eskaluje sprawę do właściwych jednostek organizacyjnych (compliance), podejmuje decyzje o wstrzymaniu zawarcia umowy lub wypłaty środków, a także realizuje obowiązki raportowe przewidziane przepisami. Bank dokumentuje podejmowane czynności, utrzymuje dane pozwalające na przeprowadzenie wewnętrznego jak i zewnętrznego audytu (logi systemowe, wyniki kontroli, decyzje i uzasadnienia) oraz zapewnia cykliczny przegląd stosowanych zabezpieczeń.
Co istotne, wskazali Państwo, że pomimo stosowania opisanych powyżej procedur bezpieczeństwa, zdarzają się sytuacje, w których dochodzi do wyłudzeń kredytów (pożyczek).
Katalog zdarzeń mogących skutkować popełnieniem wskazanego przestępstwa obejmuje:
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną nienależącym do niej dokumentem tożsamości, najczęściej uzyskanym w wyniku kradzieży czy zgubienia przez właściciela dokumentu,
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną kontem bankowym poszkodowanego celem weryfikacji tożsamości poszkodowanego w procesie weryfikacji AIS (polegającym na potwierdzeniu tożsamości poprzez logowanie się do bankowości internetowej za pośrednictwem licencjonowanych instytucji),
- posłużenie się przez osobę nieuprawnioną nienależącym do niej dokumentem tożsamości oraz danymi poszkodowanego poprzez oszustwo polegające na wyłudzeniu danych i wykorzystaniu ich w innych celach niż przedstawiono je poszkodowanemu (np. w ramach fikcyjnego procesu rekrutacyjnego lub fikcyjnej transakcji sprzedaży).
Bank dokonuje wewnętrznego dochodzenia na podstawie danych posiadanych w systemie Banku oraz danych przekazanych przez poszkodowanego lub organy ścigania. W przypadku stwierdzenia zaistnienia podejrzenia popełnienia przestępstwa, Bank dokonuje stosownej korekty w „X” S.A., odpowiednio oznacza sprawę w systemie Banku oraz zgłasza zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa do organów ścigania. Jeżeli w wyniku wewnętrznego dochodzenia okaże się, że kredyt (pożyczka) została wyłudzona na skutek popełnia przestępstwa, w zależności od okoliczności sprawy Wnioskodawca albo inna osoba (np. której tożsamość została wykorzystana), składa zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa do organów ścigania (policji lub prokuratury). Niekiedy takie zawiadomienie spotyka się z odmową wszczęcia postępowania (np. z uwagi na znikomą społeczną szkodliwość czynu).
W przypadku odmowy wszczęcia postępowania przygotowawczego, umorzenia postępowania przygotowawczego, wyroku umarzającego postępowanie lub wyroku uniewinniającego, Bank, nie dostrzegając realnej możliwości odzyskania środków, odpisuje wierzytelności kredytowe (pożyczkowe) z ksiąg rachunkowych, ponosząc stratę w środkach obrotowych. Odpisy dokonywane są w oparciu o prawomocne rozstrzygnięcia kończące dane postępowanie (np. wyroki/postanowienia).
Wyjaśnili Państwo, że w opisywanych sytuacjach nie mogą znaleźć zastosowania przepisy szczególne w zakresie rozpoznawania przez banki kosztów podatkowych z tytułu wierzytelności nieściągalnych i odpisów na straty kredytowe. Przepisy te stosuje się wyłącznie do wierzytelności z tytułu kredytów (pożyczek), a za takowe nie mogą zostać uznane środki wypłacone przez Państwa w przypadku wyłudzenia, z uwagi na nieważność zawartych umów kredytu (pożyczki).
Każdorazowo Bank gromadzi pełną dokumentację związaną z wyłudzeniami, w szczególności korespondencję i postanowienia organów ścigania oraz wyroki sądu.
Końcowo wskazali Państwo również, że wniosek dotyczy wyłącznie sytuacji, w których do wyłudzenia doszło pomimo prawidłowego zastosowania przewidzianych w Banku procedur bezpieczeństwa. Nie obejmuje on natomiast sytuacji, w których zidentyfikowali Państwo uchybienia, wynikające przykładowo z niedbalstwa pracownika odpowiedzialnego za udzielenie kredytu (pożyczki).
Odpowiadając na Państwa wątpliwość zauważyć należy, że do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów niezbędne jest wykazanie, że zostały one poniesiony w celu osiągnięcia przychodów ze źródła przychodów lub w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, a więc winien być spełniony ogólny warunek określony w art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych.
Jednocześnie należy pamiętać, że ciężar prawidłowego udokumentowania wydatku i wykazania związku przyczynowo-skutkowego pomiędzy poniesionym wydatkiem a uzyskaniem (zachowaniem lub zabezpieczeniem źródła) przychodów spoczywa na podatniku. To właśnie podatnik musi wykazać, że poniósł koszt celowy i zasadny z punktu widzenia prowadzonej przez siebie działalności. Decydując się na poniesienie określonych wydatków musi sam dokonać oceny, czy wydatki, które poniósł mają na celu uzyskanie przychodu albo zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, a następnie podjąć decyzję o ich ewentualnym zakwalifikowaniu do kosztów podatkowych.
W związku z powyższym konieczne jest każdorazowe dokonanie oceny, czy wypłacone przez Bank środki w celu udzielenia kredytu/pożyczki poniesione zostały w sposób celowy. A zatem należy zbadać, czy w świetle wszystkich występujących w sprawie okoliczności, podatnik zachował należytą staranność i czy poniesione straty będą następstwem zdarzeń niezależnych od Banku. Tak będzie między innymi w przypadku, gdy do strat opisanych we wniosku nie przyczynił się sam Bank działający także poprzez swoich pracowników. Taka sytuacja stanowi bowiem element nieuniknionego ryzyka związanego z prowadzoną działalnością gospodarczą i przesądza o celowości poniesionego wydatku.
Należy podkreślić, że podatnik oceniając związek wydatku z prowadzoną działalnością gospodarczą winien zakładać, że dany koszt może obiektywnie przyczynić się do osiągnięcia przychodu. Ponadto, należy mieć na względzie, że uznając wydatek za koszt uzyskania przychodu odnosi on ewidentne korzyści albowiem o ten koszt zmniejsza podstawę opodatkowania. Uznanie danego wydatku za koszt uzyskania przychodów jest możliwe tylko wtedy, gdy z prawidłowo i rzetelnie udokumentowanych zdarzeń wynika ponad wszelką wątpliwość, iż jest to wydatek celowy i racjonalnie uzasadniony. Każde zdarzenie należy przy tym rozpatrywać i oceniać indywidualnie.
Należy zaznaczyć, iż działalność gospodarcza podlega określonym regułom ekonomicznym i musi opierać się o zasadę racjonalności działań w dążeniu do realizacji postawionego celu. Zauważyć należy, że podatnik nie może kwalifikować do kosztów uzyskania przychodów wydatków, będących następstwem jego niewłaściwego lub nieracjonalnego działania. Ryzyko prowadzonej działalności gospodarczej ponosi podatnik i nie ma możliwości przenoszenia tego ryzyka na budżet państwa. Wyjątkiem mogą być jedynie nieprzewidywalne sytuacje, których uniknięcie było niemożliwe, pomimo podjęcia przez podatnika wszelkich koniecznych działań w celu zapobieżenia im. W tym zakresie konieczne byłoby udowodnienie tego, że każda decyzja o udzieleniu finansowania potencjalnemu klientowi odbyła się przy zachowaniu należytej staranności, a przy podjęciu decyzji zachowane zostały wszelkie procedury bezpieczeństwa transakcji i weryfikacji klienta, przy czym należy podkreślić, że nie jest tutaj wystarczającym argumentem fakt zgłoszenia wyłudzenia do organów ścigania, ale działania podjęte w celu uniknięcia wyłudzenia. Ustalenie powyższego nie jest możliwe w drodze wydania interpretacji indywidualnej, gdyż organ upoważniony do jej wydania nie może prowadzić postępowania dowodowego i dokonywać oceny zgromadzonych dowodów. Organ podatkowy jest ograniczony w tym zakresie opisem stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) i może opierać się jedynie na informacjach podanych przez podatnika.
Zatem, uznając Państwa stanowisko za prawidłowe należy wskazać, że informacje - na temat zachowania należytej staranności przez podatnika i braku jego winy w zaistniałych stratach związanych z utratą powierzonych środków finansowych - organ czerpie z treści wniosku złożonego przez Państwa. W sytuacji gdy stan faktyczny/zdarzenie przyszłe odbiega od opisu zawartego we wniosku wydana interpretacja nie zapewnia podatnikowi funkcji ochronnej, gdyż odnosi się do innej sytuacji niż występująca w rzeczywistości.
Ponadto należy wskazać, że kosztem podatkowym może być tylko taka strata, która jest zdarzeniem losowym, niezależnym od woli podatnika, powodującym ubytek (szkodę), pod warunkiem, że podatnik nie przyczynia się w jakiś sposób do powstania tego ubytku lub nie ułatwia jego powstania. Jakiekolwiek zawinienie ze strony podatnika przez niezachowanie staranności wymaganej w danych warunkach, niedopełnienie obowiązków ciążących na podatniku w celu uniknięcia szkody, uniemożliwia przyjęcie, że powstała szkoda stanowi stratę o charakterze losowym. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że tylko stratę powstałą na skutek zdarzeń nieprzewidywalnych, nie do uniknięcia przez racjonalnie działający podmiot można uznać za zdarzenie, które uzasadnia zaliczenie powstałej straty w ciężar kosztów uzyskania przychodów.
W odniesieniu do środków pieniężnych oznacza to, że za stratę w tych środkach można uznać wyłącznie skutki takiego nagłego i nieprzewidywalnego zdarzenia, które spowodowało definitywny, tj. trwały i bezzwrotny, uszczerbek w majątku podatnika, tj. utratę (bądź zmniejszenie wartości) składników majątku (środków pieniężnych) będących w jego posiadaniu lub stanowiących jego własność. Ponadto, aby zaliczyć poniesioną stratę do kosztów uzyskania przychodów, niezbędne jest spełnienie warunku formalnego, tj. właściwe udokumentowanie poniesionego kosztu. Właściwym dokumentem na okoliczność powstałej straty jest posiadanie protokołu szkód, który powinien określać rodzaj szkody, jej ilość, wartość, przyczynę powstania straty, podpis osób uprawnionych oraz datę. Zaistnienie szkody powinno być potwierdzone przez właściwe organy, np. Policję, Prokuraturę czy Sąd.
W tym miejscu wymaga podkreślenia, że definitywność straty oznacza, że ma ona charakter nieodwracalny. Możliwość kwalifikacji straty w rachunku podatkowym uzależniona jest zatem od wykazania, że doszło do ostatecznego, pewnego uszczuplenia majątku podatnika, które zostało potwierdzone przez odpowiednie organy. W tym właśnie kontekście należy upatrywać spełnienia kolejnej przesłanki dotyczącej właściwego dokumentowania.
Z opisu sprawy wynika, że gromadzą Państwo pełną dokumentację związaną z wyłudzeniami, w szczególności korespondencję i postanowienia organów ścigania oraz wyroki sądu.
Mając na względzie powyższe należy stwierdzić, że dopiero w momencie zakończenia postępowania sądowego i uzyskania rozstrzygnięcia organów ścigania mogą Państwo w sposób pewny wskazać, że strata ma charakter nieodwracalny i dysponować dokumentem kończącym wskazane postępowanie spełniającym warunki właściwego dokumentowania.
Zatem prawidłowe jest Państwa stanowisko, zgodnie z którym Bank jest uprawniony do zaliczenia strat poniesionych w wyniku wyłudzeń kredytów (pożyczek) do kosztów uzyskania przychodów.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa we wniosku i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym, a w części dotyczącej zdarzenia przyszłego - stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem zdarzenia przyszłego podanego przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do powołanych we wniosku interpretacji indywidualnych wskazać należy, iż rozstrzygnięcie w nich zawarte nie są wiążące dla tutejszego Organu. Interpretacje organów podatkowych dotyczą tylko konkretnych, indywidualnych spraw podatników, osadzonych w określonym stanie faktycznym lub zdarzeniu przyszłym i tylko w tych sprawach rozstrzygnięcia w każdej z nich zawarte są wiążące.
Odnosząc się do przywołanego przez Państwa wyroku sądu administracyjnego stwierdzić należy, że orzeczenia sądowe nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa i są wiążące jedynie w sprawach, w których zapadły. Organ, mimo że w ocenie indywidualnych spraw podatników posiłkują się wydanymi rozstrzygnięciami sądów i innych organów, to nie ma możliwości zastosowania ich wprost, ponieważ nie stanowią materialnego prawa podatkowego.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeżeli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej stanowi element czynności będących przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


