Interpretacja indywidualna z dnia 29 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0113-KDIPT1-3.4012.157.2026.2.JM
Sprzedaż działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego przez osobę fizyczną, nabytych w drodze darowizny i wykorzystywanych w działalności rolniczej, nie stanowi działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, gdy brak działań wykraczających poza zwykłe zarządzanie majątkiem prywatnym.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowny Panie,
stwierdzam, że Pana stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
18 lutego 2026 r. wpłynął Pana wniosek z 11 lutego 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT sprzedaży działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego. Uzupełnił go Pan pismem z 4 maja 2026 r. (wpływ 4 maja 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
(zwany dalej Stroną lub Wnioskodawcą) dokonywał przez wiele lat sprzedaży gruntów będącego częścią gospodarstwa rolnego. Do 2018 roku sprzedawał grunty samodzielnie, a od tego roku (2018) wraz z (zwaną dalej Żoną) w związku z przekazaniem jej w formie darowizny połowy gospodarstwa rolnego. Poniżej zostanie przedstawiona chronologia zdarzeń mająca zaznaczenie dla właściwej interpretacji ewentualnych skutków podatkowych w kontekście podatku VAT. Chronologia ta będzie obejmować cały okres, tj. transakcje samodzielnej sprzedaży przez Wnioskodawcę jak i po przekazaniu Żonie połowy gospodarstwa rolnego w 2018 roku czyli wspólnie z Żoną.
30 czerwca 2006 r. rodzice przekazali Wnioskodawcy w drodze darowizny gospodarstwo rolne zgodnie z Aktem Notarialnym Rep. Nr, było to warunkiem otrzymania przez rodziców renty strukturalnej. Strona na tym gospodarstwie rolnym prowadziła działalność rolniczą będąc rolnikiem ryczałtowym. Od tego momentu tj. 2006 roku aż do momentu przekazania połowy gospodarstwa rolnego Żonie w 2018 roku transakcje sprzedaży poszczególnych działek będących częścią gospodarstwa rolnego otrzymanego od rodziców dotyczyły tylko Strony jako jedynego właściciela gospodarstwa rolnego. Wnioskodawca jako jedyny właściciel do momentu darowizny Żonie połowy gospodarstwa rolnego dokonał następujących transakcji sprzedaży:
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 3 sierpnia 2011 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 29 września 2011 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 29 września 2011 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 27 marca 2013 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 2 grudnia 2015 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 10 maja 2016 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 29 marca 2018 roku repetytorium numer.
W dniu 3 sierpnia 2018 roku ma miejsce wskazana powyżej okoliczność tj. przekazanie połowy własności gospodarstwa rolnego, które do tego momentu, było własnością Wnioskodawcy na rzecz Żony. Czynność ta potwierdzona jest aktem notarialnym umowa darowizny z dnia 3 sierpnia 2018 roku repetytorium numer. Należy wyraźnie też wskazać, iż Strona i Żona zawarli związek małżeński w 2011 roku. W związku z tym, jako że Wnioskodawca nabył gospodarstwo rolne od rodziców w 2006 roku, to do momentu darowizny jego połowy na rzecz Żony tj. 2018 roku był on jedynym właścicielem tego gospodarstwa rolnego. Zawarcie związku małżeńskiego pomiędzy Wnioskodawcą a Żoną nie miało więc znaczenia dla własności gospodarstwa rolnego, którego jedynym właścicielem do momentu darowizny w 2018 roku był Wnioskodawca, ponieważ stanowiło to jego majątek odrębny, który nie był objęty współwłasnością majątkową.
Jeżeli chodzi o transakcję sprzedaży poszczególnych działek będących częścią gospodarstwa rolnego od momentu przekazania przez Wnioskodawcę połowy gospodarstwa rolnego Żonie to były one następujące:
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 17 kwietnia 2019 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 15 kwietnia 2019 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 4 listopada 2019 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 2 marca 2020 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 14 sierpnia 2020 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 23 grudnia 2020 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 2 lutego 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 6 kwietnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 6 sierpnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 15 kwietnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 9 marca 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 22 listopada 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 8 grudnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 7 września 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 17 sierpnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 1 grudnia 2021 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 4 października 2022 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2023 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 11 sierpnia 2023 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2023 roku repetytorium numer
·Akt notarialny umowa darowizny z dnia 29 grudnia 2023 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 19 stycznia 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 17 maja 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 9 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 9 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 13 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 30 stycznia 2024 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 21 listopada 2025 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 2 czerwca 2025 roku repetytorium numer
·Akt notarialny sprzedaży z dnia 10 listopada 2025 roku repetytorium numer.
Status sprzedawanych działek w ewidencji gruntów to działki rolne i opłacany był od nich podatek rolny przez Stronę i Żonę. Jest to okoliczność oczywista, ponieważ pierwotnie sam Wnioskodawca a później Żona wraz z nim (od 2018 roku) tj. uzyskania współwłasności gospodarstwo rolnego w związku z darowizną dokonaną przez Wnioskodawcę na rzecz Żony, do momentu sprzedaży każdej z ww. działek prowadzili na tych działkach działalność rolniczą. Jako, że działki te zostały sprzedane Kupujący mieli prawo je wykorzystać w dowolny sposób. W planach zagospodarowania przestrzennego gminy działki te są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Jednakże jak wskazano powyżej Strona i Żona wykorzystywali grunty rolne do działalności rolniczej i nadal te, które pozostają nadal w ich współwłasności służą działalności rolniczej. Żona uzyskuje dodatkowy dochód, poza działalnością rolniczą, z tytułu umowy zlecenia. Jeżeli chodzi o Wnioskodawcę to jedynym jego dochodem jest dochód z działalności rolniczej. Należy także wyjaśnić kontekst podpisania aktu notarialnego umowy darowizny z dnia 29 grudnia 2023 roku repetytorium numer. Darowizna ta została dokonana na rzecz gminy w celu możliwości wybudowania przez gminę drogi do nieruchomości znajdujących przy gospodarstwie rolnym. Wybudowanie drogi przez gminę było konieczne dla możliwości rozwoju terenu tj. rozwoju budownictwa mieszkaniowego.
Bardzo istotną kwestią z punktu widzenia przedmiotowej interpretacji jest fakt, iż dochody uzyskane ze sprzedaży gruntów będących częścią gospodarstwa rolnego służyły przede wszystkim finansowaniu budowy wspólnego domu przez Wnioskodawcę i Żonę. Środki finansowe, które nie służyły budowie domu były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej przez Stronę i Żonę. W przeszłości Wnioskodawca ani Żona nie kupowali jakichkolwiek nieruchomości. W związku z tym nie było żadnych transakcji mających znamiona handlu nieruchomościami. Tak naprawdę w sytuacji Strony mamy do czynienia ze sprzedażą jednej nieruchomości podzielonej tylko na mniejsze części (działki) co wymuszone jest warunkami transakcji. Ponadto nie można nawet mówić o zakupie, ponieważ jak wskazano powyżej Wnioskodawca uzyskał gospodarstwo rolne w drodze darowizny od swoich rodziców co wyklucza samo w sobie charakter handlowy tej transakcji, ponieważ nie ma Pan do czynienia z zakupem i późniejszą sprzedażą będącą, skutkiem tego zakupu.
Wskazane działki nie były nigdy wykorzystywane w działalności gospodarczej Wnioskodawcy i w związku tym nie były także wprowadzone do ewidencji środków trwałych, ponieważ Wnioskodawca i Żona takiej działalności nie prowadzą i nie będę prowadzić. Po prostu działki te stanowią ich majątek prywatny i dlatego brak jest związku z czynnościami wykonywanymi w ramach działalności gospodarczej.
Strona na gruntach gospodarstwa rolnego przed sprzedażą danej działki dokonywała zbioru produktów rolnych jako rolnik ryczałtowy. Oczywiście część, będąca nadal współwłasnością Strony wykorzystywana jest do działalności rolniczej.
Wnioskodawca i Żona w celu sprzedaży działek nie podpisywali umowy pośrednictwa z firmą zajmującą się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Jedyną rzeczą jaką robili w celu sprzedaży działek było umieszczenie ogłoszenia w serwisie ogłoszeniowym. Nie planują tego typu czynności w przypadku ewentualnych późniejszych sprzedaży działek będących częścią gospodarstwa rolnego.
W związku z powyższym powstały u Strony wątpliwości co do hipotetycznych skutków w podatku VAT, które zaowocowały przedstawionym poniżej pytaniami.
Ad. 1
Wniosek składany przez Wnioskodawcę jak wynika z pytań dotyczy działek, które zostały sprzedane jak i działek, które w przyszłości mogą stać się przedmiotem sprzedaży. Łączna liczba działek, których dotyczy przedmiotowy wniosek, czyli działek sprzedanych i tych które mogą zostać w przyszłości sprzedane to 41. W związku z tym Wnioskodawca wskaże poniżej wszystkie numery działek z podziałem na działki, które już są sprzedane oraz te, które w przyszłości mogą stać się przedmiotem sprzedaży.
Numery działek, które zostały sprzedane A/6, A/7, A/8, A/10, A/11, A/14, A/15, B/1, B/3, B/4, B/6, B/7, B/8, B/10, B/11, B/12, B/14, B/15, B/16, B/17, B/18, B/19, B/21, B/22, B/23, B/24, B/25, B/26, B/29, B/30, B/31, B/34, B/35, B/36, B/37, B/45, B/46, C/44, C/32.
Numery działek, które w przyszłości mogą zostać przedmiotem sprzedaży B/48, B/50.
Ad. 2
Jeżeli chodzi o numery działek objęte pytaniem nr 1 wniosku tj. działek już sprzedanych, to są to następujące numery A/6, A/7, A/8, A/10, A/11, A/14, A/15, B/1, B/3, B/4, B/6, B/7, B/8, B/10, B/11, B/12, B/14, B/15, B/16, B/17, B/18, B/19, B/21, B/22, B/23, B/24, B/25, B/26, B/29, B/30, B/31, B/34, B/35, B/36, B/37, B/45, B/46, C/44, C/32.
Ad. 3
Jeżeli chodzi o numery działek objęte pytaniem nr 2 wniosku tj. działek mogących być w przyszłości przedmiotem sprzedaży, to są to następujące numery B/48, B/50.
Ad. 4
Przedmiotem sprzedaży były lub też będą w przyszłości działki, które Wnioskodawca otrzymał od rodziców w drodze darowizny jako, gospodarstwo rolne, które później także w formie darowizny w połowie przekazał żonie, która w związku z tym stała się współwłaścicielką (wynika to jednoznacznie ze stanu faktycznego wskazanego we wniosku). Wnioskodawca wraz z żoną dokonali sprzedaży prawa własności działek w związku z czym kupujący stał się ich 100% właścicielem.
Ad. 5
Podziału działek dokonał Wnioskodawca wraz z żoną ze względu na problemy finansowe w gospodarstwie rolnym oraz budową domu. Podział dokonywany był poprzez zgłaszanie go do wydziału geodezji, aby wyodrębnić daną działkę pod sprzedaż. Jak wskazano w stanie faktycznym środki finansowe uzyskane ze sprzedaży służyły budowie domu oraz potrzebom gospodarstwa rolnego.
Ad. 6
Celem darowizny na rzecz gminy było to, aby powstały drogi wewnętrzne na których możliwy byłby ruch pojazdów samochodowych czy też jednośladów. Bez dokonania tejże darowizny gmina nie miałaby możliwości wybudowania drogi. Takie działanie było niezbędne, ponieważ w innym przypadku nabywcy działek nie mieliby możliwości dojazdu do swojej działki. Oczywistą konsekwencją jest także to, że wyodrębnione drogi wewnętrzne mogłyby zostać drogami asfaltowymi, które wybuduje gmina.
Ad. 7
W zamian za darowiznę na rzecz gminy organ ten nie był zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia na rzecz Wnioskodawcy w związku z czym nie otrzymał on żadnej gratyfikacji.
Ad. 8
Działki, które zostały już sprzedane, do momentu ich sprzedaży były wykorzystywane przez Wnioskodawcę do działalności rolniczej jako rolnik ryczałtowy o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. roku o podatku od towarów i usług. Z kolei działki, które nadal są własnością Wnioskodawcy są wykorzystywane przez niego do działalności rolniczej jako rolnik ryczałtowy.
Wnioskodawca nie zrezygnował i nie zamierza zrezygnować ze zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT i zarejestrować się jako podatnik VAT czynny z tytułu wykonywania działalności rolniczej.
Ad. 9a
Działki będące przedmiotem wniosku, które zostały sprzedane i te które hipotetycznie w przyszłości mogą zostać sprzedane nigdy nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Ad. 9b
Działki będące przedmiotem wniosku, które zostały sprzedane i te które hipotetycznie w przyszłości mogą zostać sprzedane nigdy nie były przedmiotem umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze oraz nie były udostępniane odpłatnie osobom trzecim. Działki już sprzedane do momentu ich sprzedaży były już wykorzystywane w gospodarstwie rolnym.
Ad. 9c
Przed sprzedażą działki Wnioskodawca nie podejmował jakichkolwiek czynności wymagających zaangażowania środków finansowych zmierzających do podniesienia wartości przedmiotowych działek, w tym uzyskania decyzji/pozwoleń, uzbrojenia terenu, doprowadzenia mediów, ogrodzenia czy też innych. Także w odniesieniu do hipotetycznych przyszłych sprzedaży nie planuje wykonywania tego typu czynności.
Ad. 9d
Wnioskodawca ani żona nigdy nie udzielali innej osobie pełnomocnictwa do działania w związku ze sprzedażą działek. W przyszłości nie planują także udzielania jakiegokolwiek pełnomocnictwa przy hipotetycznych sprzedażach działek.
Ad. 9e
Żadne decyzje czy też pozwolenie nie zostały i nie zostaną wydane przez dokonaniem sprzedaży działek ani w odniesieniu do działek już sprzedanych.
Ad. 9f
Wnioskodawca nie występował o zmianę przeznaczenia gruntu.
Ad. 9g
Wnioskodawca nie występował o uzyskanie warunków technicznych przyłączy kanalizacyjnych lub energetycznych w związku ze sprzedażą działek. Także w odniesieniu do hipotetycznych przyszłych sprzedaży nie planuje wykonywania tego typu czynności.
Pytania
1.Czy sprzedaż przez Wnioskodawcę ww. działek biorąc pod uwagę opisany powyżej stan faktyczny, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
2.Czy sprzedaż przez Wnioskodawcę w przyszłości kolejnych działek będących częścią gospodarstwa rolnego, biorąc pod uwagę opisany powyżej stan faktyczny, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
Pana stanowisko w sprawie
Ad. 1
Sprzedaż przez Wnioskodawcę działek rolnych opisanych w stanie faktycznym nie będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
Wnioskodawca nie działa w przypadku sprzedaży gruntów w charakterze podatnika podatku VAT.
Na mocy art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności. Działalność gospodarcza, według art. 15 ust. 2 ustawy o VAT, obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik. Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych. Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy stwierdzić należy, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Na mocy art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L 347 z 11.12.2006 r. str. 1, z póżn. zm.) - zwanej dalej Dyrektywą 112, „podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży, bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań nie jest podatnikiem podatku VAT ten kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku osobistego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 UVAT) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku osobistego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że uznanie, że dany podmiot w odniesieniu do konkretnej czynności działa jako podatnik podatku od towarów i usług, wymaga oceny każdorazowo odnoszącej się do okoliczności faktycznych danej sprawy.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (dalej TSUE) z dnia 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie - zdaniem Trybunału - okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Inaczej jest natomiast- wyjaśnił TSUE - w wypadku gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Chodzi tu przykładowo o nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykle formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przykładowo przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
W niniejszej sprawie konieczne stało się zatem ustalenie, czy w świetle przedstawionych informacji Wnioskodawca w celu sprzedaży nieruchomości, podjął aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 15 ust. 2 UVAT, co skutkować będzie koniecznością uznania go za podmiot prowadzący „działalność gospodarczą” w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż ta nastąpi w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej NSA) z dnia 29 października 2007 r, sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
Biorąc pod uwagę powołane przepisy oraz opis sprawy należy stwierdzić, że w analizowanej sytuacji brak jest podstaw do uznania Strony - w związku ze sprzedażą działek - za podatnika podatku VAT prowadzącego działalność gospodarczą w zakresie handlu nieruchomościami. Powyższe wynika z faktu, że nieruchomość rolna, o której mowa we wniosku, nie została nabyta przez Wnioskodawcę z zamiarem jej dalszej odsprzedaży a otrzymał ją od rodziców w drodze darowizny. Tak więc Strona intencjonalnie nie nabyła omawianej nieruchomości, a późniejszy fakt darowania połowy gospodarstwa rolnego Żonie, co biorąc pod uwagę fakt bycia małżeństwem i posiadania dzieci jest sytuacją naturalną. Połowa udziału we własności gospodarstwa rolnego została darowane Żonie dla celów rolniczych, tak by ona też prowadziła działalność rolniczą na tych gruntach, przy czym sam fakt prowadzenia działalności rolniczej na przedmiotowych gruntach nie przesądza o konieczności opodatkowania dostawy działek. Wnioskodawca nie prowadził i nie prowadzi związanej z przedmiotową nieruchomością działalności gospodarczej.
Ponadto, Wnioskodawca nie podejmował szeregu czynności przygotowawczych zmierzających do zbycia przedmiotowej nieruchomości. Sam fakt podziału działek na mniejsze tego nie zmienia, bo ma tylko ma ułatwić ich sprzedaż. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 9 marca 2016 r. sygnatura II FSK 1423/14: Samo tylko wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych (zatwierdzenie podziału, ustalenie warunków zabudowy - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Z kolei w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. o sygnaturze II FSK 855/14 NSA stwierdził, iż: Nie przekraczają granic takiego zarządu czynności stanowiące naturalną konsekwencję prawidłowego gospodarowania własnym mieniem. Działań z zachowaniem - normalnych w takich przypadkach - reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. Także w judykaturze zauważa się (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r. sygn. akt II FSK 867/12), że błędne jest automatyczne wiązanie z działalnością gospodarczą takich działań podatnika, jak jednostkowe zlecenie sprzedaży rzeczy profesjonalnej agencji, czy też poszukiwanie przezeń nabywcy za pomocą Internetu. Takie zachowania, w szczególności w XXI wieku, nie wykraczają poza normalny zarząd własnymi sprawami majątkowymi. Z kolei w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy o sygnaturze I SA/Bd 540/17 z dnia 20 czerwca 2017 r. stwierdzono: Jednak w kontekście wyroku Trybunału Sprawiedliwości w sprawach połączonych Słaby i in, C180/10 i C181/10 sama liczba i zakres transakcji sprzedaży, fakt, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny, długość okresu, w jakim te transakcje następowały jak i wysokość osiągniętych z nich przychodów nie ma znaczenia dla przesądzenia, w jakim charakterze działa podatnik dokonujący sprzedaży gruntów, bowiem całość powyższych elementów może odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego (pkt 37-38 wyroku).
W niniejszej sprawie brak jest zatem przesłanek świadczących o takiej aktywności Strony w przedmiocie zbycia ww. nieruchomości, która byłaby porównywalna do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem (brak przesłanek zawodowego - stałego i zorganizowanego charakteru takiej działalności). Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż wskazanych we wniosku działek wypełnia przesłanki działalności gospodarczej. Wnioskodawca nie podjął takich aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców.
Działania podejmowane przez Wnioskodawcę należą do zakresu zwykłego zarządu majątkiem prywatnym. Sprzedając przedmiotowe działki skorzysta z przysługującego mu prawa do rozporządzania własnym majątkiem, która to czynność oznacza działanie w sferze prywatnej i do której nie mają zastosowania przepisy UVAT. Wobec powyższego należy uznać, że Strona dokonując sprzedaży ww. nieruchomości korzysta z przysługującego prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 UVAT. Brak tego statusu pozbawia Wnioskodawcę cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy o VAT, w zakresie sprzedaży wskazanych działek, a ich dostawę, cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. W konsekwencji, mając na uwadze powołane przepisy prawa oraz okoliczności analizowanej sprawy należy stwierdzić, że sprzedaż przedmiotowych działek nie będzie stanowiła działalności gospodarczej, o której mowa w art. 15 ust. 2 ustawy o VAT. Tym samym Strona z tego tytułu, nie wystąpi w charakterze podatnika w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy, a czynność ta nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT.
Wnioskodawca sprzedawał grunty rolne, a nie handlował nimi.
Oceniając sprawę należy uwzględnić kontekst sprawy. Grunty sprzedawane przez Wnioskodawcę nie były nabyte z zamiarem ich dalszej odsprzedaży, ale zostały otrzymane od jego rodziców w 2006 roku w celu prowadzenia na nich działalności rolniczej. Takie zresztą były wymogi uzyskania przez rodziców Strony renty strukturalnej.
Oceniając sprawę należy podkreślić, że decydującym czynnikiem dla rozważań o prowadzeniu/nieprowadzeniu przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej polegającej na handlu gruntami był i jest cel nabycia przez nią gruntów będących w przyszłości przedmiotem sprzedaży. Innymi słowy, momentem mającym kluczowe znaczenie dla rozpatrywania charakteru sprzedaży gruntów (sprzedaż składnika gospodarstwa rolnego czy też sprzedaż towaru handlowego) były dla gruntów lata ich zakupu i intencje, jakie w tej chwili towarzyszy Wnioskodawcy. Jak wskazano powyżej Strona nie nabyła gruntu w celach handlowych (nie na potrzeby działalności gospodarczej w zakresie handlu), lecz dla potrzeb gospodarstwa rolnego, w którym te grunty były faktycznie wykorzystywane. Ponadto same nabycie zostało dokonane w wyniku darowizny a nie zakupu co wyklucza poniesienie wydatku przez nią, rozumianego jako nabycie towarów handlowych, w celu dalszej ich odsprzedaży. Taka sytuacja oznacza, iż nie ma możliwości zaliczenia sprzedaży tych gruntów do działalności gospodarczej w zakresie handlu gruntami. Poza tym fakt prowadzenia działalności rolniczej na gruntach rolnych otrzymanych od rodziców, na całości tych gruntów, do chwili obecnej w pełni pokazuje, iż rozpatrywanie tej kwestii w kontekście działalności gospodarczej jest absurdalne. Prowadzenie działalności rolniczej jako rolnik ryczałtowy nie jest prowadzeniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 UVAT. Takie uproszczenie byłoby bezprawne i niezgodne z interpretacją tego przepisu - art. 15 UVAT. Poza tym Wnioskodawca nie dokonał od początku otrzymania od rodziców gruntów rolnych ani jednej transakcji zakupu i sprzedaży innych nieruchomości poza będącymi przedmiotem wniosku o wydanie interpretacji. W takim stanie faktycznym szukanie celu handlowego w działaniach Wnioskodawcy, znamionującego działalność gospodarczą w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 UVAT jest nie do przyjęcia. To, że Wnioskodawca wraz z Żoną sprzedali ww. działki będące częścią gospodarstwa rolnego otrzymanego przez Małżonka od swoich rodziców wynika ze zmiany sytuacji życiowej (budowa domu + inwestycja w gospodarstwo rolne), a nie z zamiaru sprzedaży tychże gruntów, zaplanowanej już w momencie ich zakupu/otrzymania. To właśnie ten zamiar w momencie zakupu jest decydujący dla uznania danej czynności za działalność gospodarczą. Poza tym w omawianej sprawie nie mamy de facto do czynienia z zakupem, którego skutkiem w przypadku działalności gospodarczej jest sprzedaż i w konsekwencji powstanie zysku będącego różnicą pomiędzy ceną zakupu i sprzedaży, tylko darowizną, którą przyjął od swoich rodziców. Późniejsza darowizna połowy udziałów w gospodarstwie rolnym przez Stronę na rzecz Żony jest bez znaczenia w sprawie. Powyższą wykładnię potwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w składzie 7 sędziów we wskazanej już uchwale z dnia 29 października 2007 r. (sygn. I FPS 3/07) oraz w wielu innych orzeczeniach. W związku z powyższym, aby dostawę towarów uznać za działalność gospodarczą, należy wykazać, że w momencie zakupu gruntu podatnik miał zamiar dokonywać takich czynności (zakupu i następnie sprzedaży) wielokrotnie, którego to zamiaru nie było.
Należy wyraźnie rozróżnić zamiar Wnioskodawcy z chwili nabycia rzeczonych gruntów (a co jest dla sprawy najważniejsze, bo decyduje czy dana osoba już w chwili zakupu miała mieć znamiona podatnika podatku VAT), od jego późniejszych zamiarów, które powstały na skutek różnych okoliczności. Innymi słowy, kluczowa w analizie przedmiotowej sprawy jest intencja Wnioskodawcy w momencie, w którym powziął on decyzję o przyjęciu gruntów od rodziców w formie darowizny. Jak wskazano powyżej intencją w tym czasie było nabycie gruntu na potrzeby gospodarstwa rolnego. Trudno zaakceptować sytuację, w której grunty nabyte (otrzymane w darowiźnie przez Wnioskodawcę od jego rodziców) pod potrzeby gospodarstwa rolnego i w tym celu przez nią wykorzystywane, potraktować ich sprzedaż - nie planowaną z powodów komercyjnych, a wymuszoną potrzebami osobistymi - jako sprzedaż towarów handlowych, którymi nigdy te grunty nie były.
Brak działań przygotowujących zbycie działek jako wyróżnik działalności gospodarczej.
Nie wymaga chyba większej argumentacji teza, że każdy podmiot - czy to komercyjny, czy prywatny - np. osoba fizyczna sprzedająca swoje mieszkanie - wykonuje w tym celu jakieś zaplanowane i przemyślane logicznie czynności, bo inaczej się po prostu nie da tego zrobić (bez przemyślenia kiedy, za ile i może komu co sprzedać). Dlatego to nie może być uznane za wyróżnik działalności gospodarczej, bo ten element towarzyszy także niekomercyjnym (prywatnym) transakcjom. Aby stwierdzić, że występuje przesłanka czynności wskazujących na prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie handlu nieruchomościami konieczne jest stwierdzenie, że podjęto szereg działań - od momentu zbycia do nabycia -potwierdzający profesjonalny, zarobkowy charakter działań. Pierwszym zatem momentem oceny czy działalność ma taki charakter, są okoliczności nabycia. Przeciwko takiemu charakterowi przemawiać będzie zwłaszcza nabycie w okolicznościach niezależnych od podatnika (czyli w niniejszej sprawie gospodarstwo rolne otrzymane od rodziców przez Wnioskodawcę w 2006 r. w formie darowizny), brak negocjacji ceny, prowadzenie na nieruchomości jakiejkolwiek działalności (u Wnioskodawcy działalności rolniczej), a zatem wszystko, co wskazuje, iż w chwili zakupu (w niniejszej sprawie darowizna) podatnik nie podporządkowywał swych działań planom późniejszej sprzedaży z zyskiem. O braku komercyjnego charakteru działalności świadczyć może również w szczególności dokonanie sprzedaży ze względu na okoliczności życiowe, w pośpiechu (nagła potrzeba uzyskania pieniędzy na inny cel, nieziszczenie celu, dla którego realizacji nieruchomość nabyto) - krótko mówiąc wszystko, co wskazuje na to, iż osiągnięcie jak najwyższego zysku nie było priorytetem zbywcy. U podstaw przyszłych transakcji sprzedaży nieruchomości przez Wnioskodawcę jest budowa domu bez zaciągania kredytu i dalszy rozwój gospodarstwa rolnego. Poza tym jak wskazano powyżej przedmiotowe nieruchomości nigdy nie były, nią są i nie będą wykorzystywane w działalności gospodarczej, ponieważ stanowiły one i te które nie zostały sprzedane stanowią jej prywatny majątek. Czynności Strony są po prostu działaniami niezbędnymi do zaistnienia zbycia nieruchomości.
Jak już wskazano powyżej brak jest ciągu określonych działań przygotowujących działki do ich zbycia - jako wyróżniku działalności gospodarczej przez Wnioskodawcę. Działania Strony tj. zbycia działek rolnych nie miały jakichkolwiek znamion prowadzenia działalności gospodarczej co wyklucza rozważania w tej materii.
Podział nieruchomości na mniejsze działki.
Argumentem, który mógłby hipotetycznie świadczyć o prowadzeniu przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej (w zakresie handlu nieruchomościami) nie jest fakt podziału gospodarstwa rolnego na mniejsze działki. Taka argumentacja jest błędna, ponieważ pozbawiana jest podstaw logicznych i odbiega od realiów życia. Przecież fakt dokonania podziału nieruchomości stanowiącej gospodarstwo rolne nie ma żadnego związku z prowadzeniem działalności gospodarczej. Dokonanie podziału podyktowane jest tym, że wtedy łatwiej to sprzedać. Ponadto, co oczywiste Wnioskodawca dalej wykorzystuje część, która nie została sprzedana do prowadzenia działalności rolniczej wraz z Żoną. Działanie Wnioskodawcy tj. podział gruntu rolnego na mniejsze działki w związku z planowanym zbyciem jest działaniem racjonalnym i powszechnie spotykanym. Dlatego uznanie tego działania (w takich realiach stanu faktycznego), jako działalności gospodarczej jest pozbawione podstaw prawnych w przepisach ustawy o VAT, a konkretnie w art. 15 ust. 1 i 2. Należy zadać sobie pytanie, czy takie działanie Wnioskodawcy ma charakter gospodarczy/handlowy i wykonywane jest w sposób ciągły, zorganizowany z dużą częstotliwością. Oczywiście odpowiedź na to pytanie jest jedna, czyli przecząca, co oznacza brak znamion prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej w rozumieniu wskazanych przepisów.
Kierując się tą błędną ideologią równie dobrze można zrobić z podatnika każdego, kto kupuje grunt pod budowę budynku mieszkalnego, ale po pewnym czasie dochodzi do wniosku, że grunt jest za duży (nie podoła finansowo budując duży dom) i dzieli go na dwie mniejsze działki, z których na pierwsze] będzie się budował a drugą wystawi do sprzedaży. Wtedy sprzedając ową drugą działkę winien od niej zapłacić podatek VAT (jako handlarz gruntami). Wnioskodawca wraz z Żoną, aby łatwiej sprzedać swój prywatny majątek dokonali podziału gruntu i była to jedyna droga do sprzedaży tego gruntu, nie mająca cech działalności gospodarczej, co czyni ich działania racjonalnymi.
Niewątpliwie sprzedaż poszczególnych działek tworzy efekt skali. Gdyby sprzedano całą nieruchomość rolną (bez jej uprzedniego podziału) to nie byłoby problemu (jedna transakcja), ale sprzedaż poszczególnych działek - mimo istnienia czynników te sprzedaże tłumaczących, jako nie z powodów handlowych wywołuje uzyskanie efektu skali. To jednak fałszywy trop. Sam podział składnika majątku na mniejsze i ich późniejsza sprzedaż nie może być uznany za działalność gospodarczą, jak to nie ma obiektywnie charakteru takiej działalności. Mierzenie działalności głównie ilością dokonanych transakcji, bez uwzględnienia ich kontekstu, stanowi naruszenie reguł oceny materiału dowodowego. Tutaj ponownie trzeba zacytować fragment orzeczenia NSA z wyroku z dnia 9 marca 2016 r. sygnatura II FSK 1423/14: Samo tylko wyodrębnienie z jednej nieruchomości działek gruntu, powiązane także z koniecznością uprzedniego uzyskania stosownych decyzji administracyjnych (zatwierdzenie podziału, ustalenie warunków zabudowy - w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) nie wykracza poza działania mieszczące się w zwykłym zarządzie własnymi sprawami majątkowymi. Wyrok wprost dotyczy gruntów, dlatego ma pełne przełożenie na sprzedawane działki przez Wnioskodawcę.
Nie można tutaj także zapomnieć o innym ważnym, czynniku przeczącym koncepcji prowadzenia przez Stronę działalności gospodarczej w zakresie handlu gruntami - taki podział gruntu na mniejsze działki ułatwił jego zbycie, bo trudniej się zbywa większe działki. Gdyby nie było tego podziału nikt by nie kupił danej działki rolnej ponieważ pojedynczej stronie umowy nie byłaby potrzebna aż tak duża powierzchnia a poza tym Strona dalej prowadzi gospodarstwo wraz z Żoną i nie chcą sprzedać w całości gruntów rolnych.
Brak umieszczenia oferty sprzedaży w biurze pośrednictwa w obrocie nieruchomościami.
Fakt braku podpisania umowy pośrednictwa z firmą zajmującą się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami w celu sprzedaży ww. działek przez Stronę jest kolejnym dowodem braku prowadzenia przez Wnioskodawcę działalności gospodarczej. Oczywiście takie działania wykonują także osoby sprzedające swój prywatny majątek tak jak Wnioskodawca, jak i podmioty gospodarcze zajmujące się prowadzeniem działalności w tej materii i sama w sobie okoliczność ta nie decyduje o fakcie prowadzenia czy też nie działalności gospodarczej. Deweloperzy często podpisują umowy pośrednictwa z biurem pośrednictwa w celu prezentacji przez tych pośredników jego oferty i tak samo osoby prywatne chcące sprzedać swoje mieszkania. Trzeba to jeszcze raz mocno podkreślić - takie ogłoszenia robi większość osób chcących sprzedać swój majątek prywatny. Jak zauważył NSA w wyroku z dnia 4 marca 2015 r. o sygnaturze II FSK 855/14: Nie przekraczają granic takiego zarządu czynności stanowiące naturalną konsekwencję prawidłowego gospodarowania własnym mieniem. Działań z zachowaniem - normalnych w takich przypadkach - reguł gospodarności nie należy z gruntu utożsamiać z działalnością gospodarczą. Także w judykaturze zauważa się (por. wyrok NSA z dnia 30 stycznia 2014 r., sygn. akt II FSK 867/12), że błędne jest automatyczne wiązanie z działalnością gospodarczą takich działań podatnika, jak jednostkowe zlecenie sprzedaży rzeczy profesjonalnej agencji, czy też poszukiwanie przezeń nabywcy za pomocą Internetu. Takie zachowania, w szczególności w XXI wieku, nie wykraczają poza normalny zarząd własnymi sprawami majątkowymi. W świetle powyższego wyroku nie jest niczym dziwnym poszukiwanie nabywcy przez biuro nieruchomości i to nie jest żaden wyróżnik działalności gospodarczej, ale nawet tej czynności Strona nie wykonała. Jedyną czynnością było umieszczenie ogłoszenia na portalu ogłoszeniowym.
Dochody ze sprzedaży działek rolnych nie podlegają pod dyspozycję art. 15 ust. 1 i 2 UVAT, oraz dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 1 UVAT.
Jak już wyżej udowodniono w kontekście stanu faktycznego sprawy, działania Wnioskodawcy nie mają znamion działania podatnika podatku VAT. Uważna analiza sprawy winna doprowadzić do wniosku, iż w kontekście omawianych działań Strona nie spełnia przymiotu bycia podatnikiem podatku VAT, na tle tak skonstruowanej definicji podatnika w art. 15 ust. 1 i 2 UVAT. Wobec tego nie można zastosować w sprawie art. 5 ust. 1 pkt 1) UVAT, a który to przepis nie ma zastosowania w sprawie i wyklucza opodatkowanie wymienionych wyżej transakcji sprzedaży działek rolnych.
Ad. 2
Argumentacja zawarta w Ad. 1 znajduje tutaj odpowiednie zastosowanie tzn. późniejsze sprzedaże nie powodują uznania Wnioskodawcy za podatnika podatku VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawił Pan we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Według art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Zatem, grunty spełniają definicję towaru wynikającą z art. 2 pkt 6 ustawy, a ich sprzedaż jest traktowana jako czynność odpłatnej dostawy towarów na terytorium kraju.
Towarem jest także udział w prawie własności lub użytkowania wieczystego nieruchomości. Jest to zgodne z normami unijnymi, bowiem w myśl art. 15 ust. 2 Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. Urz. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1, ze zm.), zwanej dalej „Dyrektywą 2006/112/WE”:
Państwa członkowskie mogą uznać za rzeczy:
1) określone udziały w nieruchomości,
2) prawa rzeczowe dające ich posiadaczowi prawo do korzystania z nieruchomości,
3) udziały i inne równoważne udziałom tytuły prawne dające ich posiadaczowi prawne lub faktyczne prawo własności lub posiadania nieruchomości lub jej części.
Podkreślić więc należy, że współwłaściciel ma względem swego udziału pozycję wyłącznego właściciela, a rozporządzanie udziałem polega na tym, że współwłaściciel może zbyć swój udział.
Wskazać należy, że nie każda czynność stanowiąca dostawę towarów, w rozumieniu art. 7 ustawy podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, ponieważ aby dana czynność podlegała opodatkowaniu tym podatkiem, musi być wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały określone w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
W myśl art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Natomiast stosownie do art. 15 ust. 4 ustawy:
W przypadku osób fizycznych prowadzących wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie za podatnika uważa się osobę, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym mowa w art. 96 ust. 1.
W myśl art. 15 ust. 5 ustawy:
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio do osób fizycznych prowadzących wyłącznie działalność rolniczą w innych niż wymienione w ust. 4 przypadkach.
Z kolei stosownie do art. 2 pkt 16 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o gospodarstwie rolnym - rozumie się przez to gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów o podatku rolnym.
Zgodnie z art. 2 pkt 19 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o rolniku ryczałtowym - rozumie się przez to rolnika dokonującego dostawy produktów rolnych lub świadczącego usługi rolnicze, korzystającego ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 3, z wyjątkiem rolnika obowiązanego na podstawie odrębnych przepisów do prowadzenia ksiąg rachunkowych.
Należy zauważyć, że przepisy ustawy o podatku od towarów i usług zawierają pewne szczególne rozwiązania dotyczące podatników, którzy prowadzą wyłącznie gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie oraz podatników, którzy prowadzą wyłącznie działalność rolniczą w innych ramach niż gospodarstwo rolne, leśne lub rybackie. Wówczas za podatnika jest uważana osoba, która złoży zgłoszenie rejestracyjne, o którym stanowi art. 96 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług.
Określony w ustawie zakres opodatkowania podatkiem od towarów i usług wskazuje, że do tego, aby faktycznie zaistniało opodatkowanie danej czynności, konieczne jest, aby czynność podlegającą opodatkowaniu wykonał podmiot, który dla tej właśnie czynności będzie działał jako podatnik.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie, ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność, występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Ponadto, działalność gospodarczą stanowi wykorzystywanie towarów w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Przez ciągłe wykorzystywanie składników majątku należy rozumieć takie wykorzystywanie majątku, które charakteryzuje się powtarzalnością lub długim okresem trwania. Zatem, czerpanie dochodów ze składnika majątku wskazuje na prowadzenie działalności gospodarczej.
Analizując powyższe przepisy należy stwierdzić, że dostawa towarów podlegać będzie opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana będzie przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
W oparciu o art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Jednocześnie, w art. 12 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady wskazano, że:
Państwa członkowskie mogą uznać za podatnika każdego, kto okazjonalnie dokonuje transakcji związanej z działalnością, o której mowa w art. 9 ust. 1 akapit drugi, w szczególności jednej z następujących transakcji:
a) dostawa budynku lub części budynku oraz związanego z nim gruntu, przed pierwszym zasiedleniem;
b) dostawa terenu budowlanego.
Według art. 2 ust. 1 lit. a) Dyrektywy 2006/112/WE Rady:
Opodatkowaniu VAT podlegają następujące transakcje: odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze.
Z przytoczonych regulacji wynika, że podatnikiem podatku od towarów i usług może być każda osoba, która okazjonalnie dokonuje czynności opodatkowanych, przy czym czynności te powinny być związane z działalnością zdefiniowaną jako działalność gospodarcza, tj. wszelką działalnością producentów, handlowców i osób świadczących usługi, włącznie z działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie.
Warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług w świetle powyższych przepisów, jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie – czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Właściwym zatem jest wykluczenie osób fizycznych z grona podatników w przypadku, gdy dokonują sprzedaży, przekazania bądź darowizny towarów stanowiących część majątku prywatnego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej.
W kontekście powyższych rozważań, nie jest podatnikiem podatku od towarów i usług ten, kto jako osoba fizyczna dokonuje jednorazowych lub okazjonalnych transakcji, za które nie jest przewidziana ściśle regularna zapłata oraz nie prowadzi zorganizowanej, czy zarejestrowanej działalności gospodarczej, a tylko np. wyzbywa się majątku prywatnego. Dokonywanie określonych czynności incydentalnie, poza sferą prowadzonej działalności gospodarczej, również nie pozwala na uznanie danego podmiotu za podatnika w zakresie tych czynności.
Przyjęcie, że dany podmiot sprzedając grunt działa w charakterze podatnika prowadzącego handlową działalność gospodarczą (jako handlowiec) wymaga ustalenia, czy jego działalność w tym zakresie przybiera formę zawodową (profesjonalną). Przejawem zaś takiej aktywności określonej osoby w zakresie obrotu nieruchomościami, która może wskazywać, że jej czynności przybierają formę zorganizowaną może być np.: nabycie terenu przeznaczonego pod zabudowę, jego uzbrojenie, wydzielenie dróg wewnętrznych, działania marketingowe podjęte w celu sprzedaży działek, wykraczające poza zwykłe formy ogłoszenia, uzyskanie decyzji o warunkach zabudowy terenu, czy wystąpienie o opracowanie planu zagospodarowania przestrzennego dla sprzedawanego obszaru, prowadzenie działalności gospodarczej w zakresie usług deweloperskich lub innych tego rodzaju usług o zbliżonym charakterze. Przy czym, na tego rodzaju aktywność „handlową” wskazywać musi ciąg powyżej przytoczonych okoliczności, a nie stwierdzenie jedynie faktu wystąpienia pojedynczych z nich.
Zatem, w kwestii ustalenia, czy sprzedaż działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego podlega opodatkowaniu podatkiem VAT istotne jest, czy w świetle zaprezentowanego opisu sprawy, w celu dokonania sprzedaży ww. działek, podjął Pan aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producenta, handlowca i usługodawcę w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy, co skutkuje koniecznością uznania Pana za podmiot prowadzący działalność gospodarczą w rozumieniu tego przepisu, a więc za podatnika podatku od towarów i usług, czy też sprzedaż nastąpiła w ramach zarządu majątkiem prywatnym.
Zwykłe nabycie lub sprzedaż rzeczy nie stanowi wykorzystywania w sposób ciągły majątku rzeczowego w celu uzyskania z tego tytułu dochodu w rozumieniu art. 9 ust. 1 Dyrektywy 2006/112/WE Rady (a tym samym art. 15 ust. 2 ustawy) jako, że jedynym przychodem z takich transakcji może być ewentualny zysk ze sprzedaży tej rzeczy.
Dodatkowo należy wskazać, że działalność gospodarcza powinna cechować się stałością, powtarzalnością i niezależnością jej wykonywania, bowiem związana jest z profesjonalnym obrotem gospodarczym. Nie jest natomiast działalnością handlową, a zatem i gospodarczą, sprzedaż majątku prywatnego, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży i nie jest związany z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Z orzeczenia Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 15 września 2011 r. w sprawach połączonych Jarosław Słaby przeciwko Ministrowi Finansów (C-180/10) oraz Emilian Kuć i Halina Jeziorska-Kuć przeciwko Dyrektorowi Izby Skarbowej w Warszawie (C-181/10) wynika, że czynności związane ze zwykłym wykonywaniem prawa własności nie mogą same z siebie być uznawane za prowadzenie działalności gospodarczej. Sama liczba i zakres transakcji sprzedaży nie mogą stanowić kryterium rozróżnienia między czynnościami dokonywanymi prywatnie, które znajdują się poza zakresem zastosowania Dyrektywy, a czynnościami stanowiącymi działalność gospodarczą. Podobnie – zdaniem Trybunału – okoliczność, że przed sprzedażą zainteresowany dokonał podziału gruntu na działki w celu osiągnięcia wyższej ceny łącznej. Całość powyższych elementów może bowiem odnosić się do zarządzania majątkiem prywatnym zainteresowanego.
Co istotne – jak wskazał TSUE – dla uznania, że czynność sprzedaży działek następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym nie ma znaczenia fakt, że podmiot dokonujący dostawy jest „rolnikiem ryczałtowym”. Według TSUE, sprzedaż działek przekształconych z rolnych na budowlane nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, jeżeli następuje w ramach zarządzania majątkiem prywatnym. Trybunał orzekł, że „osoby fizycznej, która prowadziła działalność rolniczą na gruncie nabytym ze zwolnieniem z podatku od wartości dodanej i przekształconym wskutek zmiany planu zagospodarowania przestrzennego niezależnej od woli tej osoby w grunt przeznaczony pod zabudowę, nie można uznać za podatnika podatku od wartości dodanej w rozumieniu prawa UE, kiedy dokonuje ona sprzedaży tego gruntu, jeżeli sprzedaż ta następuje w ramach zarządu majątkiem prywatnym tej osoby”.
Inaczej jest natomiast - jak wyjaśnił Trybunał - w wypadku, gdy zainteresowany podejmuje aktywne działania w zakresie obrotu nieruchomościami, angażując środki podobne do wykorzystywanych przez producentów, handlowców i usługodawców w rozumieniu art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy. Zatem, za podatnika należy uznać osobę, która w celu dokonania sprzedaży gruntów angażuje podobne środki wykazując aktywność w przedmiocie zbycia nieruchomości porównywalną do działań podmiotów zajmujących się profesjonalnie tego rodzaju obrotem, tj. działania wykraczające poza zakres zwykłego zarządu majątkiem prywatnym.
W rozumieniu powyższych twierdzeń pomóc mogą zapisy orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 29 października 2007 r., sygn. akt I FPS 3/07, w myśl którego formalny status danego podmiotu jako podatnika zarejestrowanego, a także okoliczność, że dana czynność została wykonana wielokrotnie lub jednorazowo, lecz z zamiarem częstotliwości nie mogą przesądzać o opodatkowaniu tej czynności bez każdorazowego ustalenia, czy w odniesieniu do konkretnej czynności podmiot ten występował w charakterze podatnika podatku VAT.
Jak wynika z dokonanej wyżej analizy przepisów, warunkiem opodatkowania danej czynności podatkiem od towarów i usług jest spełnienie dwóch przesłanek łącznie: po pierwsze - dana czynność ujęta jest w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, po drugie - czynność została wykonana przez podmiot, który w związku z jej wykonaniem jest podatnikiem podatku od towarów i usług.
Jak wyjaśniono wyżej - odwołując się zarówno do treści przepisów ustawy, jak i stanowiska judykatury - w przypadku osób fizycznych, które dokonują sprzedaży, przekazania, bądź darowizny towarów stanowiących część majątku osobistego, tj. majątku, który nie został nabyty w celu jego odsprzedaży bądź wykonywania innych czynności w ramach działalności gospodarczej, należy szczególnie wnikliwie przeanalizować okoliczności, w jakich będzie realizowana transakcja. Co do zasady bowiem osoby fizyczne, które dokonują transakcji w ramach zarządu majątkiem prywatnym, wykluczone są z grona podatników VAT.
W tym miejscu podkreślić należy, że pojęcie „majątku prywatnego” nie występuje na gruncie analizowanych przepisów ustawy, jednakże wynika z wykładni art. 15 ust. 2 ustawy, w której zasadnym jest odwołanie się do treści orzeczenia TSUE w sprawie C-291/92 (Finanzamt Uelzen v. Dieter Armbrecht), które dotyczyło kwestii opodatkowania sprzedaży przez osobę, będącą podatnikiem podatku od wartości dodanej, części majątku niewykorzystywanej do prowadzonej działalności gospodarczej, a służącej jej do celów prywatnych. „Majątek prywatny” to zatem taka część majątku danej osoby fizycznej, która nie jest przez nią przeznaczona ani wykorzystywana dla potrzeb prowadzonej działalności gospodarczej. Ze wskazanego orzeczenia wynika zatem, że podatnik musi w całym okresie posiadania danej nieruchomości wykazywać zamiar wykorzystywania części nieruchomości w ramach majątku osobistego. Przykładem takiego wykorzystania nieruchomości mogłoby być, np. wybudowanie domu dla zaspokojenia własnych potrzeb mieszkaniowych. Potwierdzone to zostało również w wyroku TSUE z 21 kwietnia 2005 r., sygn. akt C-25/03 Finanzamt Bergisch Gladbach v. HE, który stwierdził, że majątek prywatny to mienie wykorzystywane dla zaspokojenia potrzeb własnych.
W opisie sprawy podał Pan informacje, z których wynika, że:
·30 czerwca 2006 r. rodzice przekazali Panu w drodze darowizny gospodarstwo rolne Aktem Notarialnym;
·na tym gospodarstwie rolnym prowadził Pan działalność rolniczą będąc rolnikiem ryczałtowym;
·od tego momentu tj. 2006 roku aż do momentu przekazania połowy gospodarstwa rolnego Żonie w 2018 roku transakcje sprzedaży poszczególnych działek będących częścią gospodarstwa rolnego otrzymanego od rodziców dotyczyły tylko Pana jako jedynego właściciela gospodarstwa rolnego;
·jako jedyny właściciel do momentu darowizny Żonie połowy gospodarstwa rolnego dokonał Pan następujących transakcji sprzedaży:
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 3 sierpnia 2011 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 29 września 2011 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 29 września 2011 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 27 marca 2013 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 2 grudnia 2015 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 10 maja 2016 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 29 marca 2018 roku repetytorium numer;
·3 sierpnia 2018 roku ma miejsce przekazanie połowy własności gospodarstwa rolnego, które do tego momentu, było własnością Pana na rzecz Żony;
·transakcje sprzedaży poszczególnych działek będących częścią gospodarstwa rolnego od momentu przekazania przez Pana połowy gospodarstwa rolnego Żonie:
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 17 kwietnia 2019 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 15 kwietnia 2019 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 4 listopada 2019 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 2 marca 2020 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 14 sierpnia 2020 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 23 grudnia 2020 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 2 lutego 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 6 kwietnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 6 sierpnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 15 kwietnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 9 marca 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 22 listopada 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 8 grudnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 7 września 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 17 sierpnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 1 grudnia 2021 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 4 października 2022 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2023 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 11 sierpnia 2023 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 23 czerwca 2023 roku repetytorium numer
oAkt notarialny umowa darowizny z dnia 29 grudnia 2023 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 19 stycznia 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 17 maja 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 9 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 9 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 13 sierpnia 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 30 stycznia 2024 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 21 listopada 2025 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 2 czerwca 2025 roku repetytorium numer
oAkt notarialny sprzedaży z dnia 10 listopada 2025 roku repetytorium numer;
·status sprzedawanych działek w ewidencji gruntów to działki rolne i opłacany był od nich podatek rolny przez Pana i Żonę. Pierwotnie Pan samodzielnie a później wraz Żoną (od 2018 roku), do momentu sprzedaży każdej z ww. działek prowadzili na tych działkach działalność rolniczą.
·w planach zagospodarowania przestrzennego gminy działki te są przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową. Jednakże jak wskazano powyżej Pan i Żona wykorzystywali grunty rolne do działalności rolniczej i te działki, które pozostają nadal w ich współwłasności służą działalności rolniczej.
·jedynym Pana dochodem jest dochód z działalności rolniczej;
·wyjaśnił Pan kontekst podpisania aktu notarialnego umowy darowizny z dnia 29 grudnia 2023 roku. Celem darowizny na rzecz gminy było to, aby powstały drogi wewnętrzne na których możliwy byłby ruch pojazdów samochodowych czy też jednośladów. Bez dokonania tejże darowizny gmina nie miałaby możliwości wybudowania drogi. Takie działanie było niezbędne, ponieważ w innym przypadku nabywcy działek nie mieliby możliwości dojazdu do swojej działki. W zamian za darowiznę na rzecz gminy, organ ten nie był zobowiązany do jakiegokolwiek świadczenia na Pana rzecz, w związku z czym nie otrzymał Pan żadnej gratyfikacji;
·dochody uzyskane ze sprzedaży gruntów będących częścią gospodarstwa rolnego służyły przede wszystkim finansowaniu budowy wspólnego domu przez Pana i Żonę. Środki finansowe, które nie służyły budowie domu były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej przez Pana i Żonę;
·w przeszłości Pan ani Żona nie kupowali jakichkolwiek nieruchomości;
·wskazane działki nie były nigdy wykorzystywane w Pana działalności gospodarczej i w związku tym nie były także wprowadzone do ewidencji środków trwałych, ponieważ Pan i Żona takiej działalności nie prowadzą i nie będę prowadzić;
·działki te stanowią Państwa majątek prywatny;
·w celu sprzedaży działek nie podpisywał Pan umowy pośrednictwa z firmą zajmującą się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Jedyną rzeczą jaką Pan robił w celu sprzedaży działek było umieszczenie ogłoszenia w serwisie ogłoszeniowym. Nie planuje Pan tego typu czynności w przypadku ewentualnych późniejszych sprzedaży działek będących częścią gospodarstwa rolnego;
·działki będące przedmiotem wniosku, które zostały sprzedane i te które hipotetycznie w przyszłości mogą zostać sprzedane nigdy nie były wykorzystywane do czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Nigdy nie były przedmiotem umów najmu, dzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze oraz nie były udostępniane odpłatnie osobom trzecim;
·przed sprzedażą nie podejmował Pan jakichkolwiek czynności wymagających zaangażowania środków finansowych zmierzających do podniesienia wartości przedmiotowych działek, w tym uzyskania decyzji/pozwoleń, uzbrojenia terenu, doprowadzenia mediów, ogrodzenia czy też innych. Także w odniesieniu do przyszłych sprzedaży nie planuje wykonywania tego typu czynności;
·nigdy nie udzielał Pan innej osobie pełnomocnictwa do działania w związku ze sprzedażą działek. W przyszłości nie planuje Pan także udzielania jakiegokolwiek pełnomocnictwa przy sprzedażach działek.
·nie występował Pan o zmianę przeznaczenia gruntu.
·nie występował o uzyskanie warunków technicznych przyłączy kanalizacyjnych lub energetycznych w związku ze sprzedażą działek. Także w odniesieniu do hipotetycznych przyszłych sprzedaży nie planuje wykonywania tego typu czynności.
Pana wątpliwości w analizowanej sprawie dotyczą niepodlegania opodatkowaniu podatkiem VAT dokonanej oraz planowanej sprzedaży działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego.
Wniosek składany przez Wnioskodawcę jak wynika z pytań dotyczy działek, które zostały sprzedane jak i działek, które w przyszłości mogą stać się przedmiotem sprzedaży. Łączna liczba działek, których dotyczy przedmiotowy wniosek, czyli działek sprzedanych i tych które mogą zostać w przyszłości sprzedane to 41. W związku z tym Wnioskodawca wskaże poniżej wszystkie numery działek z podziałem na działki, które już są sprzedane oraz te, które w przyszłości mogą stać się przedmiotem sprzedaży.
Numery działek, które zostały sprzedane i są objęte pytaniem nr 1 wniosku to: A/6, A/7, A/8, A/10, A/11, A/14, A/15, B/1, B/3, B/4, B/6, B/7, B/8, B/10, B/11, B/12, B/14, B/15, B/16, B/17, B/18, B/19, B/21, B/22, B/23, B/24, B/25, B/26, B/29, B/30, B/31, B/34, B/35, B/36, B/37, B/45, B/46, C/44, C/32.
Numery działek, działek mogących być w przyszłości przedmiotem sprzedaży i które są objęte pytaniem nr 2 wniosku to: B/48, B/50.
Dostawa towarów (np. udziału w nieruchomości) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy dokonywana jest przez podmiot mający status podatnika, a dodatkowo działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy. Dopiero po zdefiniowaniu podmiotu jako podatnika VAT dla danej czynności - co do zasady - mają dla określenia jego praw i obowiązków zastosowanie przepisy ustawy. Należy zatem ustalić, czy w odniesieniu do czynności sprzedaży działek, będzie Pan spełniał przesłanki do uznania Pana za podatnika podatku od towarów i usług.
W kontekście powyższych rozważań istotna jest więc ocena, czy z przedstawionego we wniosku opisu sprawy wynika, że w celu sprzedaży działek podjął Pan działania charakterystyczne dla profesjonalnego obrotu nieruchomościami. Ocena ta powinna przy tym uwzględniać nie tylko samodzielne znaczenie poszczególnych kryteriów kwalifikacji określonych działań jako cech charakteryzujących działalność handlową, ale też brać pod uwagę całokształt tychże działań, ich wzajemne uzupełnianie się i przydatność z punktu widzenia tego rodzaju działalności gospodarczej.
Analiza sprawy w kontekście powołanych przepisów prowadzi do wniosku, że sprzedaż przez Pana działek/udziału w działkach, o których mowa we wniosku (zarówno dokonana, jak i ewentualna późniejsza sprzedaż) nie będzie podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, gdyż brak jest przesłanek, aby w związku z tymi transakcjami uznać Pana za podatnika tego podatku. Z zawartego we wniosku opisu sprawy nie wynika bowiem taka Pana aktywność, która wykraczałaby poza ramy czynności związanych ze zwykłym wykonywaniem prawa własności. Nie wystąpił bowiem ciąg zdarzeń, które jednoznacznie przesądzają, że sprzedaż działek/udziałów w działkach będzie wypełniać przesłanki działalności gospodarczej.
Otrzymał Pan gospodarstwo rolne od rodziców w drodze darowizny, działki użytkowane były przez Pana w działalności rolniczej, jako rolnik ryczałtowy. Nie podejmował Pan jakichkolwiek czynności wymagających zaangażowania środków finansowych zmierzających do podniesienia wartości przedmiotowych działek, w tym uzyskania decyzji/pozwoleń, uzbrojenia terenu, doprowadzenia mediów, ogrodzenia czy też innych. Także w odniesieniu do przyszłych sprzedaży nie planuje wykonywania tego typu czynności. Nigdy nie udzielał i nie planuje Pan udzielić innej osobie pełnomocnictwa do działania w związku ze sprzedażą działek. Nie występował Pan o zmianę przeznaczenia gruntu. Nie występował Pan o uzyskanie warunków technicznych przyłączy kanalizacyjnych lub energetycznych w związku ze sprzedażą działek. Także w odniesieniu do przyszłych sprzedaży nie planuje Pan wykonywania tego typu czynności. Środki finansowe uzyskane ze sprzedaży gruntów służyły finansowaniu budowy wspólnego domu i były wykorzystywane do prowadzenia działalności rolniczej. W celu sprzedaży działek nie podpisywał Pan umowy pośrednictwa z firmą zajmującą się pośrednictwem w obrocie nieruchomościami. Jedyną rzeczą jaką Pan robił w celu sprzedaży działek było umieszczenie ogłoszenia w serwisie ogłoszeniowym. Nie planuje Pan tego typu czynności w przypadku ewentualnych późniejszych sprzedaży działek będących częścią gospodarstwa rolnego.
Zatem nie podjął Pan aktywnych działań w zakresie obrotu nieruchomościami, które świadczyłyby o angażowaniu środków w sposób podobny do wykorzystywanych przez handlowców. Tym samym w odniesieniu do sprzedaży działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego (dokonanej, jak i ewentualnych późniejszych sprzedaży) nie zachowuje się Pan jak handlowiec. Podział gruntu oraz darowizna dokonana na rzecz gminy nie stanowią czynności, w myśl tez wynikających z wyroku TSUE C-180/10 i 181/10, wystarczających do uznania, że w odniesieniu do sprzedaży opisanych działek zachowuje się Pan jak handlowiec.
W konsekwencji, dokonując sprzedaży działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego (dokonanych w przeszłości oraz późniejszych sprzedaży) korzysta Pan z przysługującego Panu prawa do rozporządzania majątkiem osobistym, co nie jest wykonywaniem działalności gospodarczej w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy. Brak tego statusu pozbawia Pana cech podatnika podatku VAT, o którym mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, a dostawę cech czynności podlegającej opodatkowaniu, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Zatem sprzedaż działek wydzielonych z Nieruchomości należącej do gospodarstwa rolnego (dokonanych w przeszłości oraz późniejszych sprzedaży) nie jest/nie będzie czynnością podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Tym samym, Pana stanowisko uznałem za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia i zdarzenia przyszłego, które Pan przedstawił i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Należy zauważyć, że zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa:
Składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego.
Jestem ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego), ponosi Pan ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym jego przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
W konsekwencji, w zakresie późniejszych sprzedaży w przyszłości, ta interpretacja ma zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny będzie pokrywał się z opisem sprawy przedstawionym przez Pana we wniosku.
Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej:
Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, na wniosek zainteresowanego, wydaje, w jego indywidualnej sprawie, interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną).
W związku z powyższym, wydana interpretacja dotyczy tylko sprawy będącej przedmiotem Pana wniosku (pytań). Inne kwestie przedstawione w opisie stanu faktycznego, bądź we własnym stanowisku, które nie zostały objęte pytaniami nie mogą być, zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej, rozpatrzone. Ponadto, należy zaznaczyć, że ta interpretacja dotyczy tylko Pana i nie wywołuje skutków podatkowych dla Pana małżonki.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pana sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pan do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pan prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


