Interpretacja indywidualna z dnia 2 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0111-KDIB2-2.4015.85.2026.4.PB

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowni Państwo,

stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od spadków i darowizn jest prawidłowe.

Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej

7 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek wspólny z 30 marca 2025 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy m.in. podatku od spadków i darowizn w zakresie skutków podatkowych nieodpłatnego działu spadku. Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie – pismem z 12 maja 2026 r. (wpływ 12 maja 2026 r.). Treść wniosku wspólnego jest następująca:

Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem

1)Zainteresowany będący stroną postępowania:

Pan A

(…);

2)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Pani B

(…);

3)Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:

Pani C

(…);

Opis stanu faktycznego

A (Zainteresowany będący stroną postępowania, dalej: Wnioskodawca) jest osobą fizyczną podlegającą w Polsce nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu. Wnioskodawca składa wniosek w imieniu własnym oraz swoich dwóch sióstr – B i C (Zainteresowane niebędące stroną postępowania). Trójka rodzeństwa dokonała dokładnie takiej samej czynności prawnej. W poniższym piśmie gdziekolwiek mowa o Wnioskodawcy należy rozumieć jako Wnioskodawca (A) oraz jego dwie siostry (B i C).

Wnioskodawca był jednym ze spadkobierców po zmarłej (...) października 2024 r. cioci D (ciocia dla Wnioskodawcy to siostra ojca Wnioskodawcy, która nie miała własnych dzieci, brat zmarłej – ojciec Wnioskodawcy, zmarł w 2021 r.; zmarła i Wnioskodawca byli dla siebie II grupą podatkową).

Spadek został nabyty aktem poświadczenia dziedziczenia (akt sporządzony (...) marca 2025 r., Repertorium A Nr (…)) przez kilka osób zgodnie z przepisami prawa spadkowego – poza Wnioskodawcą po zmarłej dziedziczyły dwie siostry Wnioskodawcy (B i C) oraz mąż zmarłej E (dla Wnioskodawcy będący III grupą podatkową).

W skład masy spadkowej wchodziły udziały w nieruchomości (do zmarłej w chwili śmierci należała 1/2 nieruchomości z domem jednorodzinnym położonym (…); wartość nieruchomości w całości to (…) zł; zmarła była właścicielem nieruchomości powyżej 5 lat), samochód (w chwili śmierci pozostający we współwłasności małżeńskiej z E, wartości w całości (…) zł) oraz środki pieniężne (w chwili śmierci pozostające we współwłasności małżeńskiej z E w kwocie (…) zł). Po sporządzeniu aktu poświadczenia dziedziczenia Wnioskodawca nabył udział w nieruchomości wynoszący 1/12, udział w samochodzie wynoszący 1/12 i udział środkach pieniężnych wynoszący 1/12. Podatek od nabycia całego spadku został przez Wnioskodawcę (oraz pozostałych spadkobierców) uregulowany.

Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobiercy dokonali umownego działu spadku. (...) października 2025 r. spadkobiercy po D podpisali akt notarialny zawierający umowę o dział spadku oraz podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej (Repertorium A Nr (…)). Spadkobiercy ustalili zgodnie podział pomiędzy wszystkimi spadkobiercami – mąż cioci przekazał Wnioskodawcy i jego dwóm siostrom po równo nabyte aktem poświadczenia dziedziczenia udziały w nieruchomości (wartość udziału przekazanego Wnioskodawcy i jego dwóm siostrom wyniosła po (…) zł dla każdej z osób) – domu rodzinnym Wnioskodawcy, Wnioskodawca i jego siostry przekazali wujowi udziały w samochodzie i środkach pieniężnych (wartość udziału w samochodzie przekazanego przez Wnioskodawcę i jego dwie siostry wyniosła po (…) zł od każdej z osób, wartość udziału w środkach pieniężnych przekazanych przez Wnioskodawcę i jego dwie siostry wyniosła po (…) zł od każdej z osób). Dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat, co zostało zapisane w umowie notarialnej o dział spadku.

Na podstawie tej umowy:

·Wnioskodawca otrzymał udziały w nieruchomości. W wyniku zgodnej umowy, wypełniającej wolę zarówno zmarłej, jak i jej spadkobierców, udział Wnioskodawcy w części nieruchomości przypadającej mu w drodze dziedziczenia zwiększył się z 1/12 do 1/6 (w rezultacie działu spadku po zmarłej D, a wcześniej dziedzicząc po zmarłym ojcu, dziś Wnioskodawca jest właścicielem 1/3 całej nieruchomości wraz ze swoimi dwiema siostrami, gdzie każda z sióstr też jest właścicielem 1/3 nieruchomości). Obie siostry dokonały tożsamego przekazania.

·mąż zmarłej cioci – otrzymał od Wnioskodawcy udział w samochodzie oraz środki pieniężne (obie siostry dokonały tożsamego przekazania).

W wyniku działu spadku nastąpiło więc przesunięcie składników majątkowych pomiędzy spadkobiercami, jednak czynność ta została określona jako umowny dział spadku bez spłat i dopłat, a jej celem było zniesienie współwłasności majątku spadkowego i jego podział pomiędzy spadkobierców.

Jednocześnie należy wskazać, że wartość składników majątku przekazanych poszczególnym spadkobiercom była wynikiem uzgodnionego podziału całej masy spadkowej pomiędzy wszystkich spadkobierców. Spadkobiercy byli od początku zgodni, co do tego, że udział w domu po zmarłej ma w całości stać się własnością jej bratanków. Wnioskodawca powziął wątpliwość, czy otrzymanie w wyniku działu spadku udziałów w nieruchomości w wartości przekraczającej jego pierwotny udział spadkowy powoduje powstanie obowiązku podatkowego. Wątpliwość u Wnioskodawcy i jego sióstr pojawiła się po uzyskaniu sprzecznych informacji w Urzędach Skarbowych właściwych dla miejsca ich zamieszkania. W dwóch urzędach stwierdzono, że żaden podatek nie jest już należny. W jednym stwierdzono, że należy wysłać zapytanie z wnioskiem o wydanie interpretacji. Wnioskodawca i jego dwie siostry konsultowali także przedmiotową sprawę podczas konsultacji online poprzez stronę internetową podatki.gov.pl. Tam także uzyskiwali informacje, że wszelkie kwestie podatkowe zostały już w przedmiotowej sprawie uregulowane.

Pytanie

Czy otrzymanie przez Wnioskodawcę i jego dwie siostry w wyniku umowy o dział spadku oraz podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej – dokonanego bez spłat i dopłat – udziałów w nieruchomości o wartości przekraczającej jego pierwotny udział w spadku, powoduje powstanie obowiązku podatkowego w szczególności w podatku od spadków i darowizn?

Państwa stanowisko w sprawie

Zdaniem Zainteresowanych, opisane zdarzenie nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Zgodnie z art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego dział spadku może nastąpić na mocy umowy pomiędzy wszystkimi spadkobiercami. Instytucja ta służy zniesieniu współwłasności majątku spadkowego poprzez przyznanie poszczególnym spadkobiercom konkretnych składników majątku. W wyniku działu spadku dochodzi jedynie do konkretyzacji praw przysługujących spadkobiercom do masy spadkowej, a nie do powstania nowego tytułu nabycia. De facto dział spadku jest domknięciem procesu spadkowego.

W przedstawionej sytuacji dział spadku został dokonany bez spłat i dopłat, a pomiędzy spadkobiercami nastąpiło wzajemne rozliczenie poprzez przyznanie poszczególnych składników majątku. Wnioskodawca otrzymał większy udział w nieruchomości, natomiast przekazał innemu spadkobiercy udział w samochodzie oraz środki pieniężne (od których nabycia aktem poświadczenia dziedziczenia podatek uregulował). Wartość poszczególnych składników majątku przyznanych spadkobiercom w wyniku działu spadku nie była identyczna, jednak podział ten był wynikiem zgodnego uzgodnienia wszystkich spadkobierców i stanowił sposób zniesienia współwłasności majątku spadkowego bez dokonywania spłat i dopłat.

W ocenie Wnioskodawcy nie doszło też do zdarzenia, które mogłoby zostać zakwalifikowane jako darowizna (nawet jeśli wystąpiła różnica wartości, nie stanowi ona darowizny, lecz element umownego działu spadku).

Ponadto w orzecznictwie wskazuje się, że momentem istotnym dla powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn jest nabycie spadku, a nie jego późniejszy dział, który ma jedynie charakter techniczny i organizacyjny, polegający na podziale majątku między spadkobierców. A podatek od nabycia składników majątku został przez Wnioskodawcę uregulowany. Dział spadku nie jest również wymieniony w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, który ma charakter zamknięty.

W przedstawionym stanie faktycznym brak jest także podstaw do kwalifikowania poszczególnych elementów działu spadku jako odrębnych czynności darowizny, gdyż wszystkie przesunięcia majątkowe nastąpiły w ramach jednego stosunku prawnego i stanowiły element wzajemnych rozliczeń między spadkobiercami.

W konsekwencji należy uznać, że otrzymanie przez Wnioskodawcę udziałów w nieruchomości w wyniku umownego działu, nawet jeśli przekraczają one wartość udziału spadkowego, nie stanowi nowego nabycia podlegającego opodatkowaniu, lecz jest elementem podziału majątku spadkowego pomiędzy współspadkobierców (jest to jedynie przekształcenie prawa nabytego wcześniej w drodze dziedziczenia). Ponieważ ustawa o podatku od spadków i darowizn nie wymienia działu spadku jako czynności opodatkowanej, a ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyłącza przychody podlegające pod ustawę o spadkach i darowiznach, jednocześnie ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych nie zawiera zapisów dotyczących opodatkowania działu spadku, czynność ta pozostaje poza zakresem opodatkowania obu tych ustaw.

Mąż cioci (powinowaty w linii bocznej, zaliczany dla Wnioskodawcy do III grupy podatkowej) nie jest wymieniony w ustawowych zwolnieniach z podatku (zastosowano zamknięty katalog osób w I i II grupie pomijając najbliższą rodzinę, jaką bez wątpienia jest mąż rodzonej siostry ojca). I choć zaliczał się do najbliższej rodziny i tak też był traktowany, mieszkał w domu rodzinnym, który już wcześniej w 1/6 należał do Wnioskodawcy (udziały odziedziczone po ojcu Wnioskodawcy), w przypadku uznania należności podatkowej, zostałby potraktowany jak osoba de facto obca.

W ocenie Wnioskodawcy otrzymanie przez niego w wyniku umownego działu spadku udziałów w nieruchomości przekraczających pierwotny udział spadkowy nie powoduje powstania obowiązku podatkowego w podatku od spadków i darowizn.

Powyżej przywołano tylko tę część Państwa stanowiska, która odnosi się do podatku od spadków i darowizn.

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 478):

Stosownie do art. 1 ust. 2 ww. ustawy:

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn, określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn, jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią jedyne przypadki podlegające opodatkowaniu tym podatkiem.

Ponieważ przepisy ww. ustawy nie definiują pojęć: „spadek” czy „dział spadku”, należy odwołać się do odpowiednich przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.).

W myśl art. 922 § 1 ww. Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 924 Kodeksu cywilnego:

Stosownie do art. 925 Kodeksu cywilnego:

Zgodnie z art. 1035 cyt. ustawy:

W myśl art. 1037 § 1 Kodeksu cywilnego:

Zatem do momentu dokonania działu spadku, spadkobiercy są współwłaścicielami rzeczy i praw wchodzących w skład spadku.

Na podstawie art. 1038 § 1 i 2 ww. Kodeksu:

Dział spadku jest zatem instytucją odrębną od dziedziczenia (nabycia spadku), którego mogą ale nie muszą dokonać spadkobiercy po nabyciu spadku.

Jak już wskazano powyżej, katalog czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn określony w art. 1 ust. 1 i 2 ustawy o podatku od spadków i darowizn jest katalogiem zamkniętym. Wobec tego jedynie wymienione w nim tytuły nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych stanowią przypadki podlegające opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn. Tym samym nabycie tytułem działu spadku (bez względu na to czy wiąże się ze spłatą czy też dokonywany jest nieodpłatnie) nie podlega opodatkowaniu podatkiem od spadków i darowizn.

Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że Wnioskodawca oraz jego dwie siostry byli jednymi ze spadkobierców po zmarłej (...) października 2024 r. cioci D. Spadek został nabyty aktem poświadczenia dziedziczenia (akt sporządzony (...) marca 2025 r.) przez kilka osób zgodnie z przepisami prawa spadkowego – poza Wnioskodawcą po zmarłej dziedziczyły dwie siostry Wnioskodawcy oraz mąż zmarłej. Po stwierdzeniu nabycia spadku spadkobiercy dokonali umownego działu spadku. (...) października 2025 r. spadkobiercy po D podpisali akt notarialny zawierający umowę o dział spadku oraz podział majątku wspólnego po ustaniu wspólności majątkowej małżeńskiej. Na podstawie tej umowy:

• Wnioskodawca otrzymał udziały w nieruchomości. W wyniku zgodnej umowy, wypełniającej wolę zarówno zmarłej, jak i jej spadkobierców, udział Wnioskodawcy w części nieruchomości przypadającej mu w drodze dziedziczenia zwiększył się z 1/12 do 1/6. Obie siostry dokonały tożsamego przekazania.

• mąż zmarłej cioci – otrzymał od Wnioskodawcy udział w samochodzie oraz środki pieniężne (obie siostry dokonały tożsamego przekazania).

W wyniku działu spadku nastąpiło więc przesunięcie składników majątkowych pomiędzy spadkobiercami, jednak czynność ta została określona jako umowny dział spadku bez spłat i dopłat, a jej celem było zniesienie współwłasności majątku spadkowego i jego podział pomiędzy spadkobierców.

Skoro podział majątku nastąpił na podstawie działu spadku, to nabycie tym tytułem, czyli tytułem czynności niewymienionej w zamkniętym katalogu określonym w art. 1 ustawy o podatku od spadków i darowizn, nie podlega w ogóle regulacjom ustawy o podatku od spadków i darowizn. Tym samym z tytułu ww. nabycia po Państwa stronie nie powstał obowiązek podatkowy w podatku od spadków i darowizn.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.

Przedmiotem niniejszej interpretacji jest ocena Państwa stanowiska tylko w zakresie podatku od spadków i darowizn. W pozostałym zakresie wniosku, dotyczącym podatku dochodowego od osób fizycznych zostanie wydane odrębne rozstrzygnięcie.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.

·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania

Pan A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo wnieść skargę na tę interpretację indywidualną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego …. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo

·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.