Interpretacja indywidualna z dnia 22 maja 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-2.4012.206.2026.3.KS
Sprzedaż praw majątkowych w wyniku prac projektowych podlega opodatkowaniu VAT bez prawa do zwolnienia, a prawo do odliczenia podatku naliczonego istnieje jedynie w przypadku wydatków bezpośrednio związanych z działalnością opodatkowaną.
Interpretacja indywidualna - stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług w zakresie:
- opodatkowania bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego sprzedaży praw majątkowych - jest prawidłowe,
- prawa do odliczenia podatku naliczonego:
- od wydatków związanych z zakupem urządzeń (niebędących środkami trwałymi), usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją Projektu - jest prawidłowe,
- przy zastosowaniu proporcji od wydatków poniesionych na zakup środków trwałych - jest nieprawidłowe,
- obowiązku stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projektu środków trwałych, które po zakończeniu Projektu, będą wykorzystywane zarówno w działalności opodatkowanej, jak i w działalności nieopodatkowanej - jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
11 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 10 marca 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy opodatkowania bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego sprzedaży praw majątkowych, pełnego prawa do odliczenia podatku naliczonego oraz obowiązku stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projektu środków trwałych.
Uzupełnili go Państwo - w odpowiedzi na wezwanie pismem z 22 kwietnia 2026 r. (wpływ 22 kwietnia 2026 r.). Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
A. (dalej jako: „Wnioskodawca”,) jest jednostką finansów publicznych, działającą na podstawie ustawy (…).
Jednocześnie A. nie posiada statusu instytutu badawczego w rozumieniu ustawy o instytutach badawczych z dnia 30 kwietnia 2010 r. (Dz. U. z 2020 r. poz. 1383 ze zm.).
Źródłem finansowania A. są subwencje przyznawane z Ministerstwa Edukacji i Nauki oraz dotacje na projekty B., C, D. oraz z dofinansowania z projektów zagranicznych.
Instytut jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Instytut w ramach wykonywanych czynności prowadzi:
- działalność statutową - zgodnie ze statutem, zadaniem Instytutu jest m.in.: „[…] prowadzenie badań naukowych w zakresie:
a)(…)
b)(…)”;
- Instytut prowadzi działalność gospodarczą, m.in. usługi badawcze, sprzedaż praw autorskich oraz wynajem pomieszczeń i miejsc parkingowych.
Instytut prowadzi projekt finansowany przez D. (dalej jako: „D”) wyłoniony w konkursie dla jednostek naukowych na realizację badań o charakterze aplikacyjnym w obszarze biomedycznym, w ramach (…) (dalej jako: „Projekt”).
W ramach Projektu realizowane będą badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe, nie planowane jest prowadzenie badań podstawowych.
Celem projektów jest opracowanie bądź przygotowanie do wdrożenia technologii, które w przyszłości Instytut zamierza wdrożyć na rynku komercyjnym.
Zgodnie z Regulaminem Konkursu oraz umową na realizację Projektu, Instytut realizuje Projekt w ramach działalności niegospodarczej oraz zobowiązany jest zapewnić rozdzielenie kosztów, finansowania i przychodów związanych z taką działalnością gospodarczą od kosztów i finansowania wspartego Przedsięwzięcia, w celu uniknięcia subsydiowania skrośnego działalności gospodarczej.
W ramach tego Projektu podatek od towarów i usług (VAT) jest wydatkiem niekwalifikowalnym.
W związku z faktem, że w przeszłości A. prowadził głównie projekty dotyczące badań podstawowych i rozwojowych, których potencjał komercjalizacyjny jest niewielki, nie miał prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w tych projektach.
W przypadku Projektu, początkowo A. przyjął taką samą interpretację i do 30 listopada 2025 r. nie korzystał z prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupionych w Projekcie towarów i usług oraz środków trwałych.
Pod koniec listopada, dział księgowy Instytutu otrzymał informację od Zastępcy Dyrektora ds. Naukowych oraz Kierownika Projektu o innym charakterze tego Projektu, który realizuje badania przemysłowe i eksperymentalne prace rozwojowe oraz że nie są prowadzone badania podstawowe, a celem projektu jest komercjalizacja wyników.
Po analizie zapisów umowy o dofinasowanie z D., A. uznał iż ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupionych w Projekcie towarów i usług oraz proporcjonalnego obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od zakupionych w Projekcie środków trwałych i od 1 grudnia 2025 r. korzysta z tego prawa.
A. przygotował również korektę deklaracji za okres od kwietnia 2025 r. do listopada 2025 r.
A. jako ostatecznemu odbiorcy wsparcia, przysługiwać będą prawa majątkowe do wyników badań przemysłowych i prac rozwojowych będących rezultatem Projektu.
Należy zwrócić uwagę, że niegospodarczy charakter projektu wynika wyłącznie z regulaminu pomocy publicznej, a zakupy służą wytworzeniu praw własności intelektualnej (dalej jako: „PWI”), przeznaczonych do płatnego obrotu.
A. jest uprawniony do doprowadzenia do komercyjnego wykorzystania PWI do wyników Badań przemysłowych lub Prac rozwojowych będących rezultatem projektu w następujący sposób:
- poprzez udostępnienie PWI podmiotom trzecim za wynagrodzeniem lub jakiekolwiek udostępnienie PWI innym podmiotom na potrzeby wytwarzania przez podmioty trzecie produktów lub świadczenia usług),
- albo przeniesienie przez A. wsparcia PWI na podmiot trzeci.
Udostępnienie PWI podmiotom trzecim lub przeniesienie PWI na podmioty trzecie następuje na zasadach rynkowych.
Wykonanie powyższego uprawnienia wymaga pisemnej zgody D., a także zawarcia z D. odrębnej umowy pod rygorem nieważności, określającej zasady wykorzystywania PWI w celach komercyjnych oraz podział zysków z takiego wykorzystania. Niezależnie od powyższego D. przysługuje prawo do pierwokupu PWI do rezultatów projektu po cenach rynkowych. Prawo pierwokupu może zostać wykonane w czasie trwania projektu oraz w terminie 5 lat od dnia zakończenia realizacji projektu. Pierwokup następuje na podstawie odrębnej umowy, wedle wzoru przedstawionego przez D., która powinna wskazywać wyraźnie elementy PWI, które objęte są pierwokupem. Umowa pierwokupu dotyczyć będzie przeniesienia PWI do rezultatów projektu na D. i zapłaty wynagrodzenia z tego tytułu na rzecz Instytutu.
Zgodnie z umową o dofinansowanie powyżej wskazanego Projektu wiadomo, że A. jako jednostka naukowa nie będzie mógł dokonać komercyjnego wdrożenia wyników badań prowadzonych w toku projektu na potrzeby własnej działalności gospodarczej.
A. zakłada, że wyniki badań i prac badawczo-rozwojowych w ramach Projektu finansowanego przez D. zostaną w przyszłości skomercjalizowane. Ryzyko braku wdrożenia wypracowanych przez Instytut rezultatów badawczych jest jednak zjawiskiem typowym dla przedsięwzięć naukowo-badawczych, dlatego nie można go całkowicie wykluczyć.
Opis Projektu „(…)” (dalej jako: Projekt).
Celem Projektu jest opracowanie nowego narzędzia, które umożliwi monitorowanie postępów leczenia chorych z wtórnym, bakteryjnym zapalaniem otrzewnej (dalej jako: WZO) poprzez zintegrowany z drenem miniaturowy czujnik pH, opracowany w A. Pomimo postępu w zakresie farmakoterapii i technik chirurgicznych, jednostka ta charakteryzuje się bardzo wysoką śmiertelnością w okresie okołooperacyjnym. W procesie leczenia kluczowe jest wczesne rozpoznanie WZO i włączenia prawidłowego leczenia oraz monitorowanie postępów leczenia w okresie pooperacyjnym. Monitoring płynów drenażowych jest jednym z elementów oceny skuteczności zastosowanej terapii, który pozwala na wczesną identyfikację powikłań.
Proponowane w Projekcie narzędzie do pomiaru pH w płynach drenażowych umożliwi monitorowanie tego parametru w czasie rzeczywistym, co jest istotne dla właściwej oceny postępów leczenia i szybkiego reagowania na zmieniający się stan pacjenta. Projekt zakłada wykorzystanie zaawansowanej technologii druku bezpośredniego do wytworzenia czujników pH-metrycznych o wysokiej stabilności i czułości, które będą bezobsługowe, miniaturowe, planarne i pozbawione ciekłego elektrolitu wewnętrznego. Wyniki projektu przyczynią się do poprawy efektywności leczenia WZO, oferując lekarzom narzędzie do lepszej kontroli stanu pacjenta, szybszego podejmowania decyzji terapeutycznych, a dla chirurgów mogą stanowić potencjalnie dodatkowe źródło informacji m.in. o szczelności zespolenia przewodu pokarmowego.
Projekt wpisuje się w potrzeby nowoczesnej medycyny chirurgicznej i onkologicznej, oferując innowacyjne i proste rozwiązanie w zakresie monitorowania płynów drenażowych.
A., jako jednostka naukowa nie będzie mógł dokonać komercyjnego wdrożenia wyników projektu we własnej działalności gospodarczej. Jednak Instytut będzie mógł sprzedać prawa majątkowe lub udzielić na nie licencji (zgodnie z zasadą ceny rynkowej) na rzecz podmiotu trzeciego lub D.
Z tego względu możliwe są następujące zdarzenia przyszłe:
1)Instytut dokona odpłatnego zbycia przysługujących mu praw majątkowych do rezultatu projektu na rzecz komercyjnego podmiotu trzeciego lub D. w przypadku, gdy D. skorzysta z przysługującego mu prawa pierwokupu.
2)Instytut udzieli odpłatnej licencji do rezultatów projektu (praw majątkowych przysługujących Instytutowi) na rzecz komercyjnego podmiotu trzeciego.
W celu realizacji powyższego projektu Instytut zakupił/zakupi urządzenia (aparaturę do przeprowadzenia niezbędnych badań i prac rozwojowych) oraz usługi, drobny sprzęt, odczynniki, materiały laboratoryjne itp. ze środków pochodzących z projektu.
Zakupione urządzenia stanowią zarówno środki trwałe podlegające amortyzacji, jak i aktywa niezaliczane do środków trwałych Instytutu. Drobny sprzęt, odczynniki i inne materiały laboratoryjne nie są zaliczane do środków trwałych Instytutu.
Urządzenia (aparatura naukowo-badawcza) stanowiące środki trwałe (podlegające amortyzacji) A., będą używane najpierw w realizacji projektu (koszt zakupu netto stanowi wydatek kwalifikowany w projekcie), a następnie po zakończeniu projektu urządzenia te mogą być używane zarówno w działalności gospodarczej Instytutu, jak i w działalności statutowej (nieopodatkowanej VAT). A. zakłada, że komercyjne wykorzystanie zakupionej aparatury naukowo-badawczej wyniesie 50%. Jednostkowa wartość początkowa środków trwałych przekracza 10 tys. zł.
A. nie jest uprawniony do sprzedaży środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych (z wyjątkiem praw majątkowych do wyników badań lub prac rozwojowych będących rezultatem Projektu) zakupionych lub wytworzonych ze środków stanowiących wsparcie przez okres 5 lat od zatwierdzenia Formularza sprawozdawczego końcowego.
A. uważa, że ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z zakupem urządzeń (niebędących środkami trwałymi), usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją Projektu, ponieważ te towary i usługi będą wykorzystywane tylko do działalności opodatkowanej Instytutu.
A. jest zdania, że także w stosunku do zakupionych do Projektu środków trwałych przysługuje mu prawo do odliczenia podatku naliczonego w 50%, ze względu na to, że te środki trwałe zostały nabyte z zamiarem wykorzystywania ich do działalności opodatkowanej oraz statutowej (nieopodatkowanej).
Na potrzeby realizacji Projektu nie będą nabywane wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji.
Zdaniem A., sprzedaż praw majątkowych, które powstaną w wyniku prac w ramach projektu, lub udzielenie licencji na te prawa majątkowe, będzie podlegać opodatkowaniu VAT i nie będzie zwolnione z opodatkowania VAT.
Zdaniem A., jeśli po zakończeniu Projektu zakupione środki trwałe będą wykorzystywane tylko do działalności nieopodatkowanej, wówczas A. zobowiązany będzie do dokonania korekty podatku naliczonego od zakupionych do Projektu środków trwałych w zakresie przewidzianym w art. 91 ust. 7-7b ustawy o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2021 r. poz. 685 dalej: „uptu”) w zw. z art. 90c ust. 1 uptu.
A. uważa, że korekty podatku naliczonego w odniesieniu do środków trwałych, których zakres wykorzystywania ulegnie zmianie, należy dokonywać tylko, jeśli nie upłynie okres, w którym zgodnie z przepisami ustawy VAT, można dokonywać tych korekt, czyli:
- nie później niż w ciągu 5 lat podatkowych, licząc od końca roku w którym przyjęto środek trwały do użytkowania (w przypadku środków trwałych o wartości początkowej powyżej 15.000 zł);
- nie później niż w ciągu 12 miesięcy od zakończenia roku podatkowego, w którym przyjęto środek trwały do użytkowania (w przypadku środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15.000 zł).
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego oraz zdarzenia przyszłego
Wszystkie wydatki ponoszone w związku z realizacją projektu były/są i będą dokumentowane fakturami wystawionymi na A.
Zakupione odczynniki i materiały laboratoryjne, usługi oraz drobny sprzęt i wyposażenie (nie będące środkami trwałymi o wartości poniżej 10.000 złotych) są zużywane na bieżąco i służą tylko do realizacji projektu. W związku z tym będą służyły wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Zakupiona aparatura naukowo-badawcza, będąca środkiem trwałym (urządzenie SPR, zakupione do projektu o wartości netto 1.232.000,00 złotych, oraz dwie pompy perystaltyczne o wartości 17.051,00 złotych netto oraz 16.398,93 netto), w trakcie trwania projektu są wykorzystywane tylko i wyłącznie do badań naukowych prowadzonych w ramach projektu. Po zakończeniu projektu A. zamierza wykorzystywać urządzenia do celów komercyjnych (opodatkowanych podatkiem od towarów i usług) oraz do celów statutowych (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług).
A. jest w stanie przyporządkować poszczególne zakupy do czynności opodatkowanych oraz nieopodatkowanych:
a)Zakupione odczynniki, materiały laboratoryjne - wykorzystywane na bieżąco w ramach prac projektowych - służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
b)Zakupione usługi (głównie badawcze) - wykorzystywane na bieżąco w ramach prac projektowych - służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
c)Zakup drobnego sprzętu - wykorzystywane na bieżąco w ramach prac projektowych - służą wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
d)Zakup środków trwałych powyżej 10 000 złotych netto (aparatury naukowo-badawczej) - w trakcie trwania projektu wykorzystywane w 100% do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Po zakończeniu projektu aparatura naukowo-badawcza będzie wykorzystywana do działalności mieszanej, tj. komercyjnej oraz statutowej (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług). A. stosuje proporcję w celu odliczania podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością. A. nie stosuje się do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., gdyż rozporządzenie to nie dotyczy instytutów naukowych (…), działających w ramach ustawy (…) (rozporządzenie dotyczy instytutów badawczych, działających na podstawie ustawy o instytutach badawczych). A. stosuje proporcję zgodnie z art. 86 ust. 2a oraz 2b uptu, upewniając się, że sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. W związku z tym w przypadku kosztów, których nie można jednoznacznie przyporządkować do działalności gospodarczej, stosują Państwo kilka sposobów obliczania proporcji. W przypadku zakupionych przez A. środków trwałych w projekcie mającym na celu komercjalizację wyników, w postaci sprzedaży praw własności intelektualnej (opisanym szczegółowo we wniosku), środki trwałe, które w przyszłości będą użytkowane w działalności komercyjnej (opodatkowanej) oraz statutowej (nieopodatkowanej), A. wykorzystał planowaną średnioroczną liczbę godzin pracy urządzenia (aparatury naukowo-badawczej) w celach komercyjnych oraz statutowych. Zgodnie z informacją uzyskaną od Kierownika Projektu, urządzenia te będą wykorzystywane w następujących proporcjach - 50% na działalność komercyjną (opodatkowaną) oraz 50% na działalność statutową (niepodatkowaną).
Projekt rozpoczął się 30 października 2024 roku, a jego zakończenie nastąpi 30 kwietnia 2026 roku.
Środek trwały w postaci spektrometru SPR (rezonans plazmonów powierzchniowych) wraz z oprzyrządowaniem został zakupiony w ramach projektu. Aparatura została zainstalowana i uruchomiona w styczniu 2026 r. Celem zakupu środka trwałego jest realizacja prac badawczo-rozwojowych związanych z oceną oddziaływań zachodzących na powierzchni membrany jonoselektywnej opracowywanych czujników pH, w szczególności do badania zjawiska niespecyficznej adsorpcji składników obecnych w płynach drenażowych pacjentów leczonych z powodu wtórnego zapalenia otrzewnej m.in.: białek, substancji aktywnych farmaceutycznie oraz innych składników występujących naturalnie w tego typu próbkach. Aparatura umożliwia także ocenę skuteczności, opracowanych w ramach projektu, procedur regeneracji powierzchni membrany jonoselektywnej czułej na jony wodorowe po ekspozycji na wyżej wymienione interferenty. Wykorzystanie opisanego środka trwałego jest na bieżąco dokumentowane w automatycznym logu urządzenia (Księdze pracy SPR). Zgodnie z logiem pracy urządzenia, uruchomiono je 20 stycznia 2026 r.
Dodatkowo A. dokonał zakupu dwóch pomp perystaltycznych o wartości powyżej15.000 złotych. Zakupu dokonano 13 marca 2026 r. o wartości 17.051,00 złotych netto oraz 15 kwietnia 2026 r. o wartości 16.398,93 zł netto.
Pytania
1)Czy sprzedaż praw majątkowych należących do A., które powstaną w wyniku prac w ramach Projektu lub udzielenie licencji na te prawa majątkowe, będzie podlegać opodatkowaniu VAT bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego?
2)Czy od wydatków poczynionych w ramach Projektu (zakup urządzeń, usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją tego projektu) A. przysługiwało pełne prawo do odliczenia VAT naliczonego?
3)Czy A. nie będzie musiał korygować kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projektu środków trwałych, które po zakończeniu projektu, będą wykorzystywane zarówno w działalności opodatkowanej, jeśli prawidłowo oszacował zastosowaną proporcję w oparciu o planowaną średnioroczną liczbę godzin pracy urządzenia w celach komercyjnych - (opodatkowanych) i statutowych - (nieopodatkowanych)?
Państwa stanowisko w sprawie
A. zakłada, że wyniki badań i prac badawczo-rozwojowych w ramach Projektu finansowanego przez D. zostaną w przyszłości skomercjalizowane.
Zdaniem A., sprzedaż praw majątkowych, które powstaną w wyniku prac w ramach projektu lub udzielenie licencji na te prawa majątkowe, będzie podlegać opodatkowaniu VAT i nie będzie zwolnione z opodatkowania VAT bez względu na rezultat. Ryzyko braku wdrożenia wypracowanych przez Instytut rezultatów badawczych jest jednak zjawiskiem typowym dla przedsięwzięć naukowo-badawczych, dlatego nie można go całkowicie wykluczyć.
A. uważa, że ma prawo do pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z zakupem urządzeń (niebędących środkami trwałymi), usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją projektu, ponieważ te towary i usługi będą wykorzystywane tylko w ramach projektu, czyli do działalności opodatkowanej A.
A. jest zdania, że także w stosunku do zakupionych do projektu środków trwałych przysługuje mu częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego, ze względu na to, że te środki trwałe zostały nabyte z zamiarem wykorzystywania ich do działalności opodatkowanej oraz po zakończeniu będą przeznaczone do działalności opodatkowanej (komercyjnej) oraz działalności statutowej (nieopodatkowanej).
A. stosuje proporcję w celu odliczania podatku VAT naliczonego od wydatków związanych z działalnością. A. nie stosuje się do Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 17 grudnia 2015 r., gdyż rozporządzenie to nie dotyczy instytutów naukowych (…), działających w ramach ustawy (…) (rozporządzenie dotyczy instytutów badawczych, działających na podstawie ustawy o instytutach badawczych).
A. stosuje proporcję zgodnie z art. 86 ust. 2a oraz 2b uptu, upewniając się, że sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez podatnika działalności i dokonywanych przez niego nabyć. W związku z tym w przypadku kosztów, których nie można jednoznacznie przyporządkować do działalności gospodarczej, stosują Państwo kilka sposobów obliczania proporcji. W przypadku zakupionych przez Instytut środków trwałych w projekcie mającym na celu komercjalizację wyników, w postaci sprzedaży praw własności intelektualnej (opisanych szczegółowo poniżej), środki trwałe, które w przyszłości będą użytkowane w działalności komercyjnej (opodatkowanej) oraz statutowej (nieopodatkowanej), Instytut wykorzystał planowaną średnioroczną liczbę godzin pracy urządzenia (aparatury naukowo-badawczej) w celach komercyjnych oraz statutowych.
Instytut uważa, że korekty podatku naliczonego w odniesieniu do środków trwałych, których zakres wykorzystywania ulegnie zmianie, należy dokonywać tylko, jeśli nie upłynie okres, w którym zgodnie z przepisami ustawy VAT, można dokonywać tych korekt, czyli nie później niż w ciągu 5 lat podatkowych, licząc od końca roku w którym przyjęto środek trwały do użytkowania (w przypadku środków trwałych o wartości początkowej powyżej 15.000 zł).
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku w zakresie:
- opodatkowania bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego sprzedaży praw majątkowych - jest prawidłowe,
- prawa do odliczenia podatku naliczonego:
- od wydatków związanych z zakupem urządzeń (niebędących środkami trwałymi), usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją projektu - jest prawidłowe,
- przy zastosowaniu proporcji od wydatków poniesionych na zakup środków trwałych - jest nieprawidłowe,
- obowiązku stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projekt środków trwałych, które po zakończeniu projektów, będą wykorzystywane zarówno w działalności opodatkowanej, jak i w działalności nieopodatkowanej - jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (…) podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Jak stanowi art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
W myśl art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z zasadą powszechności opodatkowania - opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług podlegają wszelkie transakcje, których przedmiotem jest dostawa towarów lub świadczenie usług, pod warunkiem, że są one realizowane przez podatników w rozumieniu ustawy i są wykonywane w ramach działalności gospodarczej.
Pojęcie „podatnik” zostało zdefiniowane w art. 15 ust. 1 ustawy, zgodnie z którym:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Jak stanowi art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Analogiczny zapis zawarty jest w art. 9 ust. 1 akapit drugi Dyrektywy 2006/112/WE Rady z dnia 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz. U. UE L Nr 347 z 11 grudnia 2006 r. s. 1 ze zm.), w myśl którego:
„Podatnikiem” jest każda osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy też rezultaty takiej działalności.
„Działalność gospodarcza” obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu.
Powyższe przepisy pozwalają stwierdzić, że dostawa towarów i świadczenie usług będą podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług wyłącznie wówczas, gdy czynność ta będzie dokonywana przez podmiot mający status podatnika, działającego w takim charakterze w odniesieniu do danej transakcji.
Definicja działalności gospodarczej zawarta w ustawie ma charakter uniwersalny, pozwalający na objęcie pojęciem „podatnik” tych wszystkich podmiotów, które prowadzą określoną działalność występując w profesjonalnym obrocie gospodarczym. Przy czym - w świetle przytoczonych wyżej przepisów - status podatnika podatku od towarów i usług wynika z okoliczności dokonania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem VAT. Istotnym dla określenia, że w odniesieniu do konkretnej dostawy/usługi mamy do czynienia z podatnikiem podatku VAT jest stwierdzenie, że prowadzi on działalność gospodarczą w rozumieniu przepisów ustawy.
Z wniosku wynika, że prowadzą Państwo projekt „(…)” wyłoniony w konkursie dla jednostek naukowych na realizację badań o charakterze aplikacyjnym w obszarze biomedycznym, finansowany przez D. Celem projektu jest opracowanie bądź przygotowanie do wdrożenia technologii, które w przyszłości Instytut zamierza wdrożyć na rynku komercyjnym. Jako jednostka naukowa nie będą Państwo mogli dokonać komercyjnego wdrożenia wyników projektu we własnej działalności gospodarczej. Jednak będą Państwo mogli sprzedać prawa majątkowe lub udzielić na nie licencji (zgodnie z zasadą ceny rynkowej) na rzecz podmiotu trzeciego lub D. Są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług.
Z powyższych okoliczności wynika zatem, że realizując ww. projekt wykonują Państwo czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych, co wypełnia definicję działalności gospodarczej zawartą w art. 15 ust. 2 ustawy. W konsekwencji, działają Państwo w roli podatnika podatku od towarów i usług w odniesieniu do czynności odpłatnego zbycia przysługujących Państwu praw majątkowych do rezultatu projektu lub w odniesieniu do czynności odpłatnego udzielenia licencji na te prawa, a czynności te będą podlegać opodatkowaniu podatkiem do towarów i usług na podstawie art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Ustawodawca w ustawie oraz w przepisach wykonawczych do niej, przewidział zwolnienie niektórych czynności od podatku, m.in. w art. 43 ust. 1 ustawy. Jednak czynności sprzedaży praw majątkowych lub odpłatnego udzielenia licencji na te prawa nie zostały wymienione w art. 43 ustawy.
W konsekwencji, sprzedaż praw majątkowych należących do Państwa, które powstaną w wyniku prac w ramach wskazanego projektu lub udzielenie licencji na te prawa, będzie podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przewidzianego w art. 43 ustawy.
Zatem Państwa stanowisko w zakresie opodatkowania bez prawa do skorzystania ze zwolnienia przedmiotowego sprzedaży praw majątkowych (pytanie nr 1) - jest prawidłowe.
Państwa wątpliwości dotyczą także kwestii, czy będzie Państwu przysługiwać prawo do odliczenia podatku naliczonego od wydatków poczynionych w ramach projektu (zakup urządzeń, usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją tego projektu).
Podstawowe zasady dotyczące odliczania podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy w myśl którego:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Zgodnie z art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, tzn. takich, których następstwem jest określenie podatku należnego (powstanie zobowiązania podatkowego).
Odliczyć zatem można w całości podatek naliczony, który jest związany z transakcjami opodatkowanymi podatnika. Ta zasada wyklucza jednocześnie możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku lub niepodlegających opodatkowaniu VAT.
W celu odliczenia podatku naliczonego podatnik w pierwszej kolejności ma obowiązek odrębnego określenia, z jakim rodzajem działalności będzie związany podatek wynikający z otrzymanych faktur zakupu, czyli dokonania tzw. bezpośredniej alokacji. Jeżeli takie wyodrębnienie jest możliwe, podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości przy nabyciu towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi.
Ustawodawca przyznał podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy, oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Jednak warunek związku zakupu ze sprzedażą opodatkowaną, sformułowany w art. 86 ust. 1 ustawy o VAT, nie uzależnia prawa do odliczenia od związku zakupu z obecnie wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi. Wystarczającym jest, że z okoliczności towarzyszących nabyciu towarów lub usług przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej wynika, że zakupy te dokonane są w celu ich wykorzystania w ramach jego działalności opodatkowanej.
Ponadto w podatku od towarów i usług obowiązuje zasada tzw. „niezwłocznego odliczenia podatku naliczonego”. Zasada ta wyraża się tym, że podatnik, aby skorzystać z prawa do odliczenia, nie musi czekać, aż nabyty towar lub usługa zostaną odsprzedane lub efektywnie wykorzystane na potrzeby działalności opodatkowanej: istotna jest intencja nabycia. Jeśli dany towar lub usługa ma służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych wówczas - po spełnieniu wymienionych w art. 86 ustawy wymogów formalnych - odliczenie jest prawnie dozwolone, oczywiście jeżeli nie wyłączają go inne przepisy ustawy lub aktów wykonawczych. Natomiast jeśli dany towar ma służyć wykonywaniu czynności niepodlegających podatkowi VAT oraz zwolnionych od podatku VAT wówczas - prawo do odliczenia nie przysługuje.
Z wniosku wynika, że w celu realizacji Projektu zakupili/zakupią Państwo urządzenia (aparaturę do przeprowadzenia niezbędnych badań i prac rozwojowych) oraz usługi, drobny sprzęt, odczynniki, materiały laboratoryjne itp. ze środków pochodzących z projektu. Zakupione urządzenia stanowią zarówno środki trwałe podlegające amortyzacji, jak i aktywa niezaliczane do środków trwałych Instytutu. Drobny sprzęt, odczynniki i inne materiały laboratoryjne nie są zaliczane do środków trwałych Instytutu. Urządzenia stanowiące środki trwałe (podlegające amortyzacji) będą używane najpierw w realizacji projektu, a następnie po zakończeniu projektu urządzenia te mogą być używane zarówno w działalności gospodarczej, jak i w działalności statutowej (nieopodatkowanej VAT). Zakupione odczynniki i materiały laboratoryjne, usługi oraz drobny sprzęt i wyposażenie (nie będące środkami trwałymi o wartości poniżej 10.000 złotych) są zużywane na bieżąco i służą tylko do realizacji projektu. W związku z tym będą służyły wykonywaniu czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Zakupiona aparatura naukowo-badawcza, będąca środkiem trwałym (urządzenie SPR, oraz dwie pompy perystaltyczne), w trakcie trwania projektu są wykorzystywane tylko i wyłącznie do badań naukowych prowadzonych w ramach projektu. Po zakończeniu projektu Instytut zamierza wykorzystywać urządzenia do celów komercyjnych (opodatkowanych podatkiem od towarów i usług) oraz do celów statutowych (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług).
Z analizy przeprowadzonej na potrzeby odpowiedzi na pytania 1 wynika, że realizując Projekt będą Państwo działali w roli podatnika podatku od towarów i usług, a komercjalizacja wyników Projektu, która jest Państwa celem, odbędzie się w ramach czynności opodatkowanych. Zaznaczyli Państwo również, że są Państwo zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT.
Skoro więc wydatki poczynione w ramach Projektu dokonywane były przez podatnika z zamiarem wykorzystywania ich do czynności opodatkowanych, to pozytywne przesłanki prawa do odliczenia podatku naliczonego zostały spełnione.
W konsekwencji przysługuje Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków poczynionych w ramach Projektu (zakup urządzeń, usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją tego projektu) - pod warunkiem niezaistnienia przesłanek negatywnych wynikających z art. 88 ustawy.
Prawo do odliczenia VAT naliczonego od ww. wydatków poczynionych w ramach Projektu - wbrew Państwa stanowisku nie jest uzależnione od tego, czy wydatki te dotyczyły składników majątku będących środkami trwałymi, czy też innych składników majątku, które nie stanowią środków trwałych.
Nie można bowiem podzielić Państwa poglądu, że w stosunku do zakupionych do projektu środków trwałych przysługuje Państwu częściowe prawo do odliczenia podatku naliczonego, ze względu na to, że te środki trwałe zostały nabyte z zamiarem wykorzystywania ich do działalności opodatkowanej oraz po zakończeniu projektu będą przeznaczone do działalności opodatkowanej (komercyjnej) oraz działalności statutowej (nieopodatkowanej).
Jak wskazałem powyżej - wydatki poczynione w ramach Projektu dokonywane były przez Państwa jako podatnika podatku VAT z zamiarem wykorzystywania ich do czynności opodatkowanych. Tym samym zostały spełnione pozytywne przesłanki prawa do odliczenia podatku naliczonego od ponoszonych wydatki w ramach Projektu.
W świetle powyższego Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 2 - prawa do odliczenia podatku naliczonego:
- od wydatków związanych z zakupem urządzeń (niebędących środkami trwałymi), usług, drobnego sprzętu, odczynników i innych materiałów związanych z realizacją projektu - jest prawidłowe,
- przy zastosowaniu proporcji od wydatków poniesionych na zakup środków trwałych - jest nieprawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczące braku obowiązku stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projektu środków trwałych, które po zakończeniu tych projektów, będą wykorzystywane zarówno w działalności opodatkowanej, jak i w działalności nieopodatkowanej Instytutu.
Zasady dotyczące sposobu i terminu dokonywania korekt podatku naliczonego oraz podmiotu zobowiązanego do dokonania korekty zostały określone w art. 91 ustawy.
Zgodnie z art. 91 ust. 1 ustawy:
Po zakończeniu roku, w którym podatnikowi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, o którym mowa w art. 86 ust. 1, jest on obowiązany dokonać korekty kwoty podatku odliczonego zgodnie z art. 90 ust. 2-10a lub 10c-10g, z uwzględnieniem proporcji obliczonej w sposób określony w art. 90 ust. 2-6, 10, 10a lub 10c-10g lub przepisach wydanych na podstawie art. 90 ust. 11 i 12, dla zakończonego roku podatkowego.
Stosownie do art. 91 ust. 2 ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 1, podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - w ciągu 10 lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta w przypadku, o którym mowa w zdaniu pierwszym, dotyczy jednej piątej, a w przypadku nieruchomości i praw wieczystego użytkowania gruntów - jednej dziesiątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym zostały oddane do użytkowania.
Jak stanowi art. 91 ust. 3 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 1 i 2, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty, a w przypadku zakończenia działalności gospodarczej - w deklaracji podatkowej za ostatni okres rozliczeniowy.
W myśl art. 91 ust. 4 ustawy:
W przypadku gdy w okresie korekty, o której mowa w ust. 2, nastąpi sprzedaż towarów lub usług, o których mowa w ust. 2, lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.
Zgodnie z art. 91 ust. 5 ustawy:
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, korekta powinna być dokonana jednorazowo w odniesieniu do całego pozostałego okresu korekty. Korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym nastąpiła sprzedaż, a w przypadku opodatkowania towarów zgodnie z art. 14 - w deklaracji podatkowej za okres rozliczeniowy, w którym w stosunku do tych towarów powstał obowiązek podatkowy.
Z kolei w myśl art. 91 ust. 6 ustawy:
W przypadku gdy towary lub usługi, o których mowa w ust. 4, zostaną:
1) opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;
2) zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.
Jak stanowi art. 91 ust. 7 ustawy:
Przepisy ust. 1-6 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, albo nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
Stosownie do art. 91 ust. 7a ustawy:
W przypadku towarów i usług, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji, a także gruntów i praw wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych nabywcy, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 000 zł, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 2 zdanie pierwsze i drugie oraz ust. 3. Korekty tej dokonuje się przy każdej kolejnej zmianie prawa do odliczeń, jeżeli zmiana ta następuje w okresie korekty.
W myśl art. 91 ust. 7b ustawy:
W przypadku towarów i usług innych niż wymienione w ust. 7a, wykorzystywanych przez podatnika do działalności gospodarczej, korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się na zasadach określonych w ust. 1, ust. 2 zdanie trzecie i ust. 3, z zastrzeżeniem ust. 7c.
Zgodnie z art. 91 ust. 7c ustawy:
Jeżeli zmiana prawa do obniżenia podatku należnego wynika z przeznaczenia towarów lub usług, o których mowa w ust. 7b, wyłącznie do wykonywania czynności, w stosunku do których nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego, lub wyłącznie do czynności, w stosunku do których takie prawo przysługuje - korekty, o której mowa w ust. 7, dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wystąpiła ta zmiana. Korekty tej nie dokonuje się, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.
Z kolei stosownie do art. 91 ust. 7d ustawy:
W przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony od towarów i usług, innych niż wymienione w ust. 7a i 7b, w szczególności towarów handlowych lub surowców i materiałów, nabytych z zamiarem wykorzystania ich do czynności, w stosunku do których przysługuje pełne prawo do obniżenia podatku należnego lub do czynności, w stosunku do których prawo do obniżenia podatku należnego nie przysługuje, i niewykorzystanych zgodnie z takim zamiarem do dnia tej zmiany, korekty podatku naliczonego dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za okresy rozliczeniowe, w których wystąpiła ta zmiana.
Ponadto jak stanowi art. 91 ust. 8 ustawy:
Korekty, o której mowa w ust. 5-7, dokonuje się również, jeżeli towary i usługi nabyte do wytworzenia towaru, o którym mowa w ust. 2, zostały zbyte lub zmieniono ich przeznaczenie przed oddaniem tego towaru do użytkowania.
Z przywołanych wyżej przepisów wynika, że korekta, o której mowa w art. 91 ustawy, odnosi się do towarów, które stanowią u podatnika środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne podlegające amortyzacji, a także grunty i prawa wieczystego użytkowania gruntów, jeżeli zostały zaliczone do środków trwałych lub wartości niematerialnych i prawnych.
Ponadto z przepisów tych wynika, że podatnik jest zobowiązany do rozpoznania prawa do odliczenia podatku naliczonego w momencie nabycia towarów i usług oraz dokonania ewentualnej korekty tego odliczonego bądź nieodliczonego podatku w przypadku późniejszej zmiany przeznaczenia nabytych towarów i usług lub zmiany sposobu wykorzystania.
Przepisy art. 91 wprowadzają konstrukcję korekty podatku naliczonego dokonywaną z uwagi na zmianę struktury sprzedaży albo na zmianę pierwotnego przeznaczenia towaru lub usługi (z którą związany jest podatek naliczony). Wprowadzenie procedury korekty związane jest z tym, że w systemie VAT obowiązuje zasada odliczenia niezwłocznego, tzn. w momencie nabycia. W tym momencie związek towaru z danym rodzajem czynności (opodatkowane, zwolnione, mieszane) ma zazwyczaj charakter planowany. Do czasu faktycznego wykorzystania nabytego towaru lub usługi faktyczny związek z danym rodzajem czynności może się zmienić, przekreślając prawo do odliczenia albo uzasadniając dokonanie odliczenia.
Jednocześnie przepisy wprowadzają szczególny tryb korekty do wybranych składników majątku. Z uwagi na zazwyczaj wieloletni okres wykorzystania składników majątku zaliczanych do środków trwałych oraz nieruchomości ustawa przyjmuje zasadę dokonywania cząstkowej i równomiernej korekty w dłuższym czasie (dla nieruchomości przez 10 lat, a dla pozostałych składników majątku przez 5 lat). Regulacje te mają na celu urealnienie odliczenia podatku naliczonego. Ustawa zakłada bowiem, że środki trwałe (jako dobra o charakterze trwałym) zużywają się w określonym czasie, a nie jednorazowo. W tym też czasie stopniowo konsumowane jest prawo do odliczenia i należy je oceniać w dłuższej perspektywie czasu, a nie jednorazowo.
Analiza powołanych wyżej przepisów jednoznacznie wskazuje, że w przypadku zmiany przeznaczenia środka trwałego podatnik jest obowiązany dokonać korekty podatku – zarówno w sytuacji, gdy podatnik miał prawo do obniżenia kwot podatku należnego o całą kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez siebie towaru lub usługi i dokonał takiego obniżenia, jak również w sytuacji, gdy nie miał takiego prawa, a następnie zmieniło się prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od tego towaru lub usługi.
W Państwa sprawie mamy do czynienia wyłącznie ze środkami trwałymi o wartości początkowej przekraczającej i nieprzekraczającej 15.000 zł.
Jak wynika z analizy przeprowadzonej na potrzeby pytań 1 i 2, zakupione na potrzeby ww. Projektu urządzenia stanowiące środki trwałe będą wykorzystywane w ramach Projektu wyłącznie do czynności opodatkowanych, więc przysługiwało Państwu prawo do odliczenia VAT naliczonego od wydatków poniesionych na te środki trwałe. Po zakończeniu Projektu ww. środki trwałe mogą być wykorzystywana zarówno w działalności gospodarczej, jak i w działalności niepodlegającej opodatkowaniu. Wskazali Państwo, że Projekt rozpoczął się 30 października 2024 r., a jego zakończenie nastąpi 30 kwietnia 2026 r.
Jeśli ww. środki trwałe będą wykorzystywane wyłącznie w działalności gospodarczej, nie zmieni się zakres prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Z opisu sprawy wynika, że aparatura naukowo-badawcza będąca środkiem trwałym (urządzenie SPR oraz dwie pompy perystaltyczne) w trakcie trwania projektu są wykorzystywane tylko i wyłącznie do badań naukowych prowadzonych w ramach projektu. Po zakończeniu projektu Instytut zamierza wykorzystywać urządzenia do celów komercyjnych (opodatkowanych podatkiem od towarów i usług) oraz do celów statutowych (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług). Po zakończeniu Projektu aparatura naukowo-badawcza będzie wykorzystywana do działalności mieszanej, tj. komercyjnej oraz statutowej (niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług). Stosują Państwo proporcję zgodnie z art. 86 ust. 2a oraz ust. 2b ustawy, upewniając się, że sposób określenia proporcji najbardziej odpowiada specyfice wykonywanej przez Państwa działalności i dokonywanych przez niego nabyć. W zakresie środków trwałych, które w przyszłości będą użytkowane w działalności komercyjnej (opodatkowanej) oraz statutowej (nieopodatkowanej), wykorzystywali Państwo planowaną średnioroczną liczbę godzin pracy urządzenia (aparatury naukowo-badawczej) w celach komercyjnych oraz statutowych. Środek trwały w postaci spektrometru SPR (rezonans plazmonów powierzchniowych) wraz z oprzyrządowaniem został zakupiony w ramach projektu.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w takim przypadku, gdy składniki majątku stanowiące środki trwałe będą wykorzystywane w działalności mieszanej - w istocie nastąpi zmiana ich przeznaczenia.
Sytuacja, w której zmienia się prawo podatnika do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego od wykorzystywanego przez tego podatnika towaru lub usługi, jest przewidziana w art. 91 ust. 7 ustawy i wymaga analizy w kontekście ust. 1-6 tego przepisu. Zatem w sytuacji zmiany przeznaczenia, w przypadku środków trwałych o wartości nieprzekraczającej 15.000 zł powinien znaleźć zastosowanie przepis art. 91 ust. 2 zdanie trzecie ustawy, zgodnie z którym korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym środki trwałe zostały oddane do użytkowania. Sytuacja taka będzie miała miejsce, gdy ww. środki trwałe były w danym roku (w roku oddania do użytkowania) wykorzystywane do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie prawo nie przysługiwało. Jak Państwo wskazali, aparatura została zainstalowana i uruchomiona w styczniu 2026 r., a marcu i kwietniu 2026 r. dokonali Państwo zakupu dwóch pomp perystaltycznych o wartości powyżej 15.000 złotych.
A zatem jeśli ww. środki trwałe o wartości poniżej 15.000 zł zostały/zostaną przekazywane do użytkowania w bieżącym roku, tj. w 2026 r., ewentualna korekta powinna być dokonana w 2027 r.
W związku z tym, że realizowany przez Państwa Projekt ma się zakończyć 30 kwietnia 2026 r., nastąpi przewidziana w art. 91 ust. 7 ustawy, zmiana przeznaczenia środków trwałych o wartości nieprzekraczającej 15.000 zł w okresie korekty. W rezultacie będą Państwo zobowiązani do stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby projektów środków trwałych o wartości początkowej nieprzekraczającej 15.000 zł.
W przypadku środków trwałych o wartości przekraczającej 15.000 zł zastosowanie znajdzie 5‑letni okres korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy zdanie drugie, liczony od roku, w którym dany środek trwały został oddany do użytkowania. Przy czym, zgodnie z art. 91 ust. 3 ustawy, korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy roku następującego po roku podatkowym, za który dokonuje się korekty.
A zatem w zakresie środków trwałych o wartości przekraczającej 15.000 zł, których zakres wykorzystywania ulegnie zmianie, zastosowanie znajdzie 5‑letni okres korekty, o której mowa w art. 91 ust. 2 ustawy zdanie drugie, liczony od roku, w którym dany środek trwały został oddany do użytkowania, z uwzględnieniem przepisów art. 91 ust. 3 ustawy.
W świetle powyższego, Państwa stanowisko w zakresie obowiązku stosowania korekty kwoty podatku naliczonego od zakupionych na potrzeby Projektu środków trwałych, które po zakończeniu projektu, będą wykorzystywane zarówno w działalności opodatkowanej, jak i w działalności nieopodatkowanej - należało uznać za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia oraz zdarzenia przyszłego i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywisty stan faktyczny sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywał się będzie z opisem stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, wydana interpretacja traci swą aktualność. W przypadku gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, kontroli celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm., dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


