Interpretacja indywidualna z dnia 16 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-3.4012.424.2026.1.KAB
Jednostka samorządu terytorialnego, realizując projekt w ramach zadań własnych gminy niezwiązanych z działalnością opodatkowaną, nie ma prawa do obniżenia kwoty VAT należnego ani zwrotu VAT naliczonego, gdyż brak jest funkcjonalnego związku z czynnościami opodatkowanymi.
Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
9 czerwca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy braku prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony oraz zwrotu podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „(...)”.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Gmina (...) jest jednostką samorządu terytorialnego działającą w oparciu o ustawę z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662). Posiada osobowość prawną i wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność. Gmina (...) jest zarejestrowanym czynnym podatnikiem VAT, składającym do urzędu skarbowego pliki JPK_V7M, składające się z części ewidencyjnej i deklaracyjnej, w których wykazuje m.in. podatek należny VAT z tytułu dostawy wynajmu i dzierżawy.
Na mocy ustawy z dnia 5 września 2016 r. o szczególnych zasadach rozliczeń podatku od towarów i usług oraz dokonywania zwrotu środków publicznych przeznaczonych na realizację projektów finansowanych z udziałem środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej lub od państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu przez jednostki samorządu terytorialnego (t. j. Dz. U. z 2018 r. poz. 280), 1 stycznia 2017 r. doszło do scentralizowania rozliczeń VAT Gminy i jej jednostek budżetowych. Jednostki organizacyjne nie stanowią odrębnych od Gminy podatników VAT - obroty osiągane przez jednostki są wykazywane w łącznych rozliczeniach VAT Gminy. W strukturze organizacyjnej Gminy (...) funkcjonują następujące jednostki budżetowe:
1)Urząd Miejski w (…),
2)Zespół Obsługi Oświaty Samorządowej,
3)Ośrodek Pomocy Społecznej w (…),
4)Środowiskowy Dom Samopomocy w (…),
5)Szkoła Podstawowa w (...),
6)Szkoła Podstawowa w (…),
7)Szkoła Podstawowa w (…),
8)Przedszkole Samorządowe w (...),
9)Samorządowy Żłobek nr 1 w (...).
Gmina jako jednostka samorządu terytorialnego prowadzi działalność niepodlegającą podatkowi od towarów i usług (zadania własne) oraz działalność gospodarczą opodatkowaną (m.in. refakturowanie opłat za energię, dzierżawa nieruchomości gruntowej, sprzedaż nieruchomości) i zwolnioną (wynajem na cele mieszkalne lokalu, dzierżawa nieruchomości gruntowej, sprzedaż nieruchomości).
Gmina realizuje projekt pn. „(...)” w ramach Programu Fundusze Europejskie dla (…) 2021-2027, Priorytet XI Rozwój zrównoważony terytorialnie, Działanie 11.4 Rewitalizacja obszarów innych niż miejskie.
Projekt stanowi przedsięwzięcie wynikające z Gminnego Programu Rewitalizacji Gminy (...) na lata 2023-2030. Jego głównym celem jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez rewitalizację kluczowych obiektów społecznych i kulturalnych, poprawę estetyki przestrzeni publicznej, wzmocnienie więzi społecznych oraz promocję dziedzictwa kulturowego gminy.
Zakres projektu obejmuje w szczególności:
1.remont sali widowiskowej w Centrum Kultury, obejmujący m.in. roboty budowlane, wymianę wyposażenia, modernizację oświetlenia, wykonanie podnośnika dla osób z niepełnosprawnościami oraz dostosowanie obiektu do współczesnych standardów użytkowych;
2.przebudowę ulicy (…) oraz przebudowę chodników i ciągów komunikacyjnych na terenie Parku Miejskiego;
3.przebudowę Parku Miejskiego obejmującą wykonanie nowych nawierzchni, nasadzeń zieleni, montaż małej architektury, budowę fontanny, wykonanie placu zabaw, monitoringu oraz infrastruktury towarzyszącej;
4.remont budynku z przeznaczeniem na cele kulturalne, turystyczne i społeczne;
5.szkolenia pracowników związane z prowadzeniem działalności kulturalnej i społecznej w obiektach objętych projektem.
Zrewitalizowana infrastruktura będzie wykorzystywana przez mieszkańców gminy, organizacje społeczne, instytucje kultury, osoby starsze, osoby z niepełnosprawnościami oraz turystów. Projekt służy realizacji zadań własnych gminy w zakresie kultury, integracji społecznej, rewitalizacji oraz utrzymania infrastruktury publicznej.
Powstała infrastruktura będzie udostępniana mieszkańcom i użytkownikom w ramach wykonywania zadań publicznych. Gmina nie planuje wykorzystywania efektów projektu do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Infrastruktura objęta projektem nie będzie przedmiotem odpłatnego najmu, dzierżawy ani innych czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
Wydatki ponoszone w ramach projektu nie będą miały związku z wykonywaniem przez Gminę czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Pytanie
Czy Gminie (...), będącej czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług, będzie przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony lub prawo do zwrotu podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „(...)”, w sytuacji gdy efekty projektu będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań własnych gminy i nie będą związane z wykonywaniem czynności opodatkowanych podatkiem VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Gminy (...), nie będzie jej przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony ani prawo do zwrotu podatku VAT w związku z realizacją projektu pn. „(...)”.
Zgodnie z art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi VAT przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Z przepisu tego wynika podstawowa zasada konstrukcyjna podatku VAT, zgodnie z którą możliwość odliczenia podatku naliczonego istnieje wyłącznie wtedy, gdy pomiędzy dokonywanymi zakupami a wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi występuje rzeczywisty i bezpośredni związek.
Prawo do odliczenia podatku naliczonego jest zatem uzależnione od łącznego spełnienia dwóch warunków. Po pierwsze, odliczenia dokonuje podmiot występujący w charakterze podatnika podatku VAT. Po drugie, nabywane towary i usługi muszą służyć wykonywaniu czynności opodatkowanych, skutkujących powstaniem podatku należnego.
W analizowanym przypadku żaden z wydatków ponoszonych w ramach projektu nie będzie związany z wykonywaniem przez Gminę (...) czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług. Realizowana inwestycja obejmuje rewitalizację przestrzeni publicznych oraz infrastruktury społecznej i kulturalnej służącej zaspokajaniu zbiorowych potrzeb mieszkańców. Efekty projektu będą wykorzystywane wyłącznie do realizacji zadań publicznych o charakterze społecznym, kulturalnym, rekreacyjnym i integracyjnym.
W szczególności projekt obejmuje modernizację sali widowiskowej Centrum Kultury, przebudowę przestrzeni publicznych w centrum miasta, rewitalizację Parku Miejskiego oraz adaptację budynku przeznaczonego na cele kulturalne, turystyczne i społeczne. Powstała infrastruktura będzie ogólnodostępna dla mieszkańców i użytkowników oraz będzie wykorzystywana do organizacji wydarzeń kulturalnych, społecznych, edukacyjnych i integracyjnych. Nie będzie ona służyła prowadzeniu działalności gospodarczej nastawionej na osiąganie przychodów podlegających opodatkowaniu VAT.
Zgodnie z art. 15 ust. 6 ustawy o VAT nie uznaje się za podatników organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane. Wyjątek dotyczy wyłącznie czynności wykonywanych na podstawie umów cywilnoprawnych.
Oznacza to, że jednostka samorządu terytorialnego może występować w dwojakim charakterze. W przypadku wykonywania działalności gospodarczej działa jako podatnik VAT. Natomiast realizując zadania publiczne wynikające z ustaw samorządowych działa jako organ władzy publicznej, a wykonywane przez nią czynności pozostają poza zakresem opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Przedmiotowy projekt realizowany jest właśnie w ramach ustawowych zadań własnych gminy.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym do zadań własnych gminy należy zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty samorządowej. W szczególności obejmuje to sprawy kultury, ochrony dziedzictwa kulturowego, terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych, ładu przestrzennego, zieleni gminnej, turystyki oraz utrzymania gminnych obiektów użyteczności publicznej.
Projekt „(...)” służy realizacji właśnie tych zadań. Jego głównym celem jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez stworzenie atrakcyjnych, dostępnych i funkcjonalnych przestrzeni publicznych oraz rozwój infrastruktury kulturalnej i społecznej. Projekt nie jest ukierunkowany na osiąganie przychodów ani prowadzenie działalności komercyjnej, lecz na realizację zadań publicznych służących lokalnej społeczności.
Wydatki ponoszone na realizację inwestycji będą dokumentowane fakturami VAT wystawianymi na Gminę (...), jednak nabyte towary i usługi nie będą wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Gmina nie będzie pobierała opłat za korzystanie z przebudowanych ciągów pieszych, parku miejskiego, terenów zielonych czy infrastruktury rekreacyjnej. Także obiekty kulturalne objęte projektem będą służyły realizacji zadań publicznych i działalności społecznokulturalnej prowadzonej w interesie mieszkańców.
W konsekwencji pomiędzy wydatkami ponoszonymi na realizację projektu a czynnościami opodatkowanymi nie wystąpi związek funkcjonalny wymagany przez art. 86 ust. 1 ustawy o VAT.
Brak jest zatem podstaw do skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego.
Skoro Gminie nie będzie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego, nie będzie również przysługiwało prawo do otrzymania zwrotu różnicy podatku, o którym mowa w art. 87 ustawy o VAT.
Zwrot podatku jest bowiem konsekwencją istnienia prawa do odliczenia, a w przedmiotowej sprawie prawo takie nie występuje.
Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że towary i usługi nabywane w związku z realizacją projektu pn. „(...)” będą wykorzystywane wyłącznie do wykonywania zadań własnych Gminy o charakterze publicznoprawnym, niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.
W rezultacie Gmina (...) nie będzie miała prawnej możliwości odzyskania podatku VAT naliczonego przy realizacji projektu, ani w trakcie jego realizacji, ani po jego zakończeniu. Podatek VAT stanowić będzie dla Gminy koszt ostatecznie ponoszony.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest prawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Podstawowe zasady dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały sformułowane w art. 86 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą.
W świetle tego przepisu:
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i 19 oraz art. 124.
Na mocy art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy:
Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usług.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Stosownie do cytowanych wyżej przepisów prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje zarejestrowany, czynny podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, a więc takich, których następstwem jest określenie podatku należnego.
Przedstawiona zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających temu podatkowi.
Ponadto, ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego w całości lub w części, pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno przesłanek pozytywnych, wynikających z art. 86 ust. 1 ustawy oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy. Przepis ten określa listę wyjątków, które pozbawiają podatnika prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Aby podmiot mógł skorzystać z prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony związany z dokonanym nabyciem towarów i usług, w pierwszej kolejności winien spełnić przesłanki umożliwiające uznanie go – dla tej czynności – za podatnika podatku od towarów i usług, działającego w ramach prowadzonej działalności gospodarczej. Pojęcia „podatnik” i „działalność gospodarcza”, na potrzeby podatku od towarów i usług, zostały zdefiniowane w art. 15 ust. 1 i ust. 2 ustawy:
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Działalność gospodarcza, na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy:
Obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
Na podstawie art. 15 ust. 6 ustawy:
Nie uznaje się za podatnika organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych.
A zatem jednostki samorządu terytorialnego nie będą podatnikami podatku od towarów i usług w związku z realizacją zadań, które podejmują jako podmioty prawa publicznego, nawet jeśli pobierają należności, opłaty lub składki. Organy te będą natomiast podatnikami VAT w przypadku wykonywanych przez nie czynności które mają charakter cywilnoprawny, tzn. są realizowane na podstawie umów cywilnoprawnych.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 662), zwaną dalej ustawą o samorządzie gminnym:
Gmina wykonuje zadania publiczne w imieniu własnym i na własną odpowiedzialność.
Jak stanowi art. 6 ust. 1 powołanej ustawy o samorządzie gminnym:
Do zakresu działania gminy należą wszystkie sprawy publiczne o znaczeniu lokalnym, niezastrzeżone ustawami na rzecz innych podmiotów.
Katalog zadań własnych gminy został określony w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 1, 9, 10, 12 i 15 ustawy o samorządzie gminnym:
Zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych gminy. W szczególności zadania własne obejmują sprawy ładu przestrzennego, gospodarki nieruchomościami, ochrony środowiska i przyrody oraz gospodarki wodnej; kultury, w tym bibliotek gminnych i innych instytucji kultury oraz ochrony zabytków i opieki nad zabytkami; kultury fizycznej i turystyki, w tym terenów rekreacyjnych i urządzeń sportowych; zieleni gminnej i zadrzewień; utrzymania gminnych obiektów i urządzeń użyteczności publicznej oraz obiektów administracyjnych.
Państwa wątpliwości dotyczą kwestii tego, czy Gmina realizując zadanie inwestycyjne „(...)”, będzie miała prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony oraz do zwrotu podatku VAT w związku z wydatkami poniesionymi na realizację tego zadania.
Zgodnie z powołanymi wyżej przepisami, odliczenie podatku naliczonego na zasadach określonych w art. 86 ust. 1 ustawy uwarunkowane jest tym, aby nabywane towary i usługi były wykorzystywane przez zarejestrowanego, czynnego podatnika podatku VAT w ramach działalności gospodarczej do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem od towarów i usług.
Podstawowym warunkiem, którego spełnienie należy analizować w aspekcie prawa do odliczenia podatku VAT jest związek dokonywanych nabyć towarów i usług ze sprzedażą uprawniającą do dokonywania takiego odliczenia, czyli sprzedażą generującą podatek należny.
Odnosząc powyższe przepisy do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać że jeden z warunków o których mowa w art. 86 ust. 1 ustawy nie będzie spełniony, gdyż ponoszone wydatki w związku z realizacją inwestycji, nie są wykorzystywane przez Gminę do wykonywania czynności opodatkowanych podatkiem VAT.
Celem projektu jest poprawa jakości życia mieszkańców poprzez rewitalizację kluczowych obiektów społecznych i kulturalnych, poprawę estetyki przestrzeni publicznej, wzmocnienie więzi społecznych oraz promocję dziedzictwa kulturowego gminy. Inwestycja nie będzie wykorzystywana przez Gminę do świadczenia jakichkolwiek czynności opodatkowanych podatkiem VAT. Ponadto, Gmina realizuje projekt w ramach zadań własnych.
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że w odniesieniu do realizacji zadania pn. „(...)”, Gminienie będzie przysługiwało prawo do odliczenia kwoty podatku VAT naliczonego z tytułu poniesionych wydatków, na podstawie art. 86 ust. 1 ustawy. Tym samym, nie przysługuje i nie będzie Państwu przysługiwało prawo do zwrotu podatku VAT, w myśl art. 87 ust. 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


