Interpretacja indywidualna z dnia 18 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP3-2.4011.379.2026.2.JM

Interpretacja indywidualna – stanowisko prawidłowe

Szanowna Pani,

stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest prawidłowe.

Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej

23 marca 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła Pani wniosek – na wezwanie – pismem z 12 maja 2026 r. (data wpływu 18 maja 2026 r.).

Treść wniosku jest następująca:

Opis stanu faktycznego

Pani –(A.)– posiada nieograniczony obowiązek podatkowy w Polsce w rozumieniu art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226; dalej jako u.p.d.o.f.).

Wraz z (B.) zawarła Pani w dniu 30 czerwca 2003 r. z bankiem (…) z siedzibą w (…), którego następcą prawnym jest bank (…) z siedzibą w (…) (dalej jako: Bank), którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, umowę kredytu hipotecznego w walucie wymienialnej – kredytu denominowanego we franku szwajcarskim (CHF) o nr (...), celem zakupu lokalu mieszkalnego (dalej jako: Umowa kredytu).

Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i był zabezpieczony hipoteką. Inwestycja służyła zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pani i męża.

Na skutek powzięcia wiadomości o zawarciu w Umowie kredytu klauzul niedozwolonych, zdecydowała się Pani wraz z mężem złożyć w 2021 r. do sądu pozew przeciwko Bankowi o stwierdzenie nieważności (trwałej bezskuteczności) Umowy kredytu oraz zwrot uiszczonych w jej wykonaniu rat kredytu stanowiących świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 kodeksu cywilnego (Dz. U. 1964 r. Nr 16 poz. 93). Sprawa toczyła się przed Sądem Okręgowym w (…) pod sygnaturą akt (…). Z dniem 5 lipca 2023 r. dokonała Pani całkowitej spłaty kredytu.

W dniu 8 lutego 2024 r. zmarł Pani mąż – (B.) – będący jednocześnie drugim Kredytobiorcą. Na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia sporządzonego przez notariusza (…) z dnia 20 marca 2024 r. (...) potwierdzono, że cały spadek z dobrodziejstwem inwentarza pod zmarłym B nabyła Pani (A).

W dniu 4 kwietnia 2025 r. celem polubownego zakończenia sporu dotyczącego ważności oraz skuteczności Umowy kredytu lub niedozwolonego charakteru jej postanowień, zawarła Pani z Bankiem ugodę sądową (dalej: Ugoda), na mocy której Bank wypłacił Pani kwotę 344.777,81 PLN.

Do istotnych postanowień Ugody należały:

„1. POTWIERDZENIE WAŻNOŚCI UMOWY, WYPŁATA NA RZECZ KREDYTOBIORCY

1.1. Strony potwierdzają, że miały wolę zawarcia Umowy w dacie jej zawarcia, oraz oświadczają, że mają wolę potwierdzenia jej ważności.

1.2 Strony postanawiają, że Bank wypłaci Kredytobiorcy kwotę 344.777,81 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy należący do (A) o numerze (...) w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody.

1.3 Strony zrzekają się roszczeń o zwrot kosztów postępowania prowadzonym przed Sądem Okręgowym (…).

2. ZRZECZENIE SIĘ ROSZCZEŃ

2.1 Strony zgodnie oświadczają, że Ugoda prowadzi do definitywnego uchylenia sporu dotyczącego ważności Umowy, jej bezskuteczności lub niedozwolonego charakteru jej postanowień. Przyjęte w Ugodzie rozwiązania, w tym w szczególności wypłata przez Bank na rzecz Kredytobiorcy kwoty o której mowa w pkt 1.2 Ugody, w pełni wyczerpują wszelkie roszczenia stron związane z Umową Kredytu, w tym także mogące wynikać z ewentualnego uznania Umowy Kredytu za nieważną lub bezskuteczną. Strony zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń wynikających z/lub związanych z Umową Kredytu. Każda ze Stron zobowiązuje się do tego, że nie podniesie przeciwko drugiej stronie żadnych roszczeń i nie będzie wszczynać żadnego postępowania (jakiegokolwiek rodzaju i przed jakimkolwiek organem), których podstawa opierała by się na okolicznościach związanych z Umową Kredytu.

2.2. Bank zobowiązuje się w całości cofnąć powództwo wraz ze zrzeczeniem się roszenia w sprawie prowadzonej przed Sądem Okręgowym (…), w terminie 30 dni od dnia zawarcia niniejszej ugody. Strony oświadczają, że zrzekają się w takim wypadku roszczeń z tytułu kosztów postępowania.

3. ZBYCIE WIERZYTELNOŚCI

Kredytobiorca oświadcza, że przed zawarciem Ugody nie przeniósł ani nie zobowiązał się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego Umowy lub związanego z nią.

4. PRZYCHÓD PODATKOWY

Kredytobiorca przyjmuje do wiadomości, że w wyniku otrzymania kwoty, o której mowa w pkt 1.2 Ugody, u Kredytobiorcy powstaje przychód podlegający opodatkowaniu, a Bank będzie zobowiązany do wypełniania ciążących na nim obowiązków informacyjnych (tj. sporządzenie informacji P1T-11).

5. PROWIZJA OD UGODY

Bank nie pobiera prowizji ani opłat za czynności związane z zawarciem niniejszej Ugody.

6. REGUŁY INTERTEMPORALNE

Niniejsza Ugoda wchodzi w życie z dniem jej zawarcia.

7. POSTANOWIENIA KOŃCOWE

7.1. Niniejszą Ugodę sporządzono w trzech egzemplarzach, po jednym dla każdej ze Stron oraz jeden egzemplarz dla Sądu Powszechnego jako załącznik do akt. Kredytobiorca potwierdza odbiór jednego egzemplarza Ugody wraz z załącznikami, których lista znajduje się w pkt 8 poniżej

7.2 Wszelkie zmiany lub uzupełnienia niniejszej Ugody wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności.”

Na dzień zawarcia Ugody suma uiszczonych w wykonaniu Umowy kredytu świadczeń (rat kredytu) wyniosła: 402.324,90 PLN oraz 132.520,17 CHF, co w przeliczeniu na PLN po średnim kursie NBP z dnia zawarcia Ugody, tj. 4,5069 PLN/CHF wyniosło: 999.580,05 PLN.

Bank w wykonaniu Umowy kredytu wypłacił kapitał w kwocie: 649.485,37 PLN.

Różnica zatem kwot, tj. nadpłaty dokonanej przez Panią ponad wypłacony Jej kapitał kredytu, wyniosła: 350.094,68 PLN.

W marcu 2026 r. otrzymała Pani od Banku PIT-11 wystawiony w związku z zawartą Ugodą, obejmujący 1/2 kwoty zwrotu. Tożsamy dokument został skierowany na dane B, pomimo, że co najistotniejsze, Kredytobiorca – B zmarł przed zawarciem Ugody, czego Bank był w pełni świadomy, a co potwierdza sama treść Ugody.

Nadmienić należy, że już w trakcie negocjacji z Bankiem w zakresie przedmiotowej Ugody wskazywała Pani, że kwota zwrotu przez Bank nie powinna być traktowana jako przychód przez co Bank nie jest zobowiązany do wystawienia dokumentu PIT-11. Bank jednak twierdził, że jest zobligowany do jego sporządzenia, czemu wyraz dał w treści Ugody oraz doręczeniu dokumentów jak wyżej.

Uzupełnienie sprawy

W związku z zawartą ugodą Bank zobowiązał się, że (tu cytat) „wypłaci Kredytobiorcy kwotę 344.777,81 PLN, w związku z rozliczeniem Umowy na rachunek bankowy należący do A o numerze (...) w terminie miesiąca od dnia zawarcia Ugody."

Jak wynika z treści ugody wypłacona kwota 344.777,81 PLN ustalona została w związku z rozliczeniem Umowy. W ugodzie nie zawarto jednak sposobu jej ustalenia ani też nie ujęto wprost sformułowania, aby kwota ta stanowiła nadpłatę kredytu, przy czym fakt ten nie budzi wątpliwości, ponieważ wynika już z samego porównania kwot wypłaconych przez Bank i spłaconych przez Kredytobiorczynię.

Przypomnieć należy, że na dzień zawarcia Ugody suma uiszczonych przez Panią w wykonaniu Umowy kredytu świadczeń (rat kredytu) wyniosła: 402.324,90 PLN oraz 132.520,17 CHF, co w przeliczeniu na PLN po średnim kursie NBP z dnia zawarcia Ugody tj. 4,5069 PLN/CHF wyniosło: 999.580,05 PLN. Bank w wykonaniu Umowy kredytu wypłacił kapitał w kwocie: 649.485,37 PLN. Różnica zatem kwot, tj. nadpłaty dokonanej przez Panią ponad wypłacony Jej kapitał kredytu, wyniosła: 350.094,68 PLN. Wypłacona zaś w ramach ugody kwota 344.777,81 PLN stanowi wartość niższą od ww. różnicy.

Niezależnie od powyższego, podkreślić należy, że wypłacona Pani przez Bank kwota nie stanowi przysporzenia ponad kwoty uiszczane przez Panią tytułem spłaty przedmiotowego kredytu. Kwota, która zostanie Pani wypłacona na podstawie ugody nie jest też wynagrodzeniem za odstąpienie przez Panią od dochodzenia roszczeń wobec Banku na drodze sądowej.

Na marginesie należy dodać, że trudno byłoby również uznać, aby Bank wyraził zgodę na zwrot kwoty dodatkowej, gdyby do nadpłaty kredytu nie doszło.

Pytanie

Czy zwrócona kwota przez Bank na Pani rzecz stanowić będzie przychód podatkowy w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 226 z późn. zm.)?

Pani stanowisko w sprawie

Zgodnie z art. 9 ust. 1 u.p.d.o.f., opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c u.p.d.o.f. oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.

Powołany przepis wyraża tzw. zasadę powszechności opodatkowania, która sprowadza się do reguły, że każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną podlega opodatkowaniu, z wyjątkiem właśnie dochodów, które zostały wprost wymienione przez ustawodawcę w art. 21,52, 52a i 52c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako zwolnione z podatku oraz dochodów, od których zaniechano poboru podatku w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanego na podstawie art. 22 ustawy Ordynacja podatkowa (rozporządzenie takie może być wydane w przypadkach uzasadnionych interesem publicznym lub ważnym interesem podatników).

W myśl art. 9 ust. 1a u.p.d.o.f., jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów z wszystkich źródeł przychodów.

Z kolei art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. wskazuję, że dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.

Stosownie do art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Przepis art. 10 u.p.d.o.f. zawiera katalog źródeł przychodów podlegających opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 u.p.d.o.f., źródłami przychodów są inne źródła.

Stosownie do art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f., za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.

Jak dowodzi użycie sformułowania „w szczególności” definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 u.p.d.o.f.. W związku z tym, każde świadczenie mające realną korzyść finansową, o ile nie stanowi konkretnej kategorii przychodu zaliczanego do jednego ze źródeł wymienionych w art. 10 ust. 1 pkt 1-8b ww. ustawy, jest dla świadczeniobiorcy przychodem z innych źródeł.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1646 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 tej ustawy, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę w przytoczonym już wcześniej art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogę być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

Stosownie natomiast do treści art. 917 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1061 ze zm.): Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tym samym nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Zaznaczyć jednak należy, na co zwraca się uwagę zarówno doktrynie, jak i w orzecznictwie, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stanowiącego podstawę zawarcia ugody.

Mając powyższe na uwadze, stoi Pani na stanowisku że, zwrot przez Bank części kwoty uiszczonej tytułem spłaty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego nie będzie stanowił dla Pani przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, klasyfikowanego do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.

Uzyskana od Banku kwota 344.777,81 PLN stanowi zwrot części wpłaconych przez Panią na rzecz Banku rat kapitało-odsetkowych, mieszczących się w sumie 350.094,68 PLN stanowiącej różnicę pomiędzy sumą uiszczonych w wykonaniu Umowy kredytu świadczeń przez Panią (999.580,05 PLN.), a wypłaconym kapitałem kredytu (649.485,37 PLN).

Ocena stanowiska

Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest prawidłowe.

Uzasadnienie interpretacji indywidualnej

Reguły dotyczące opodatkowania

Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):

Stosownie do art. 9 ust. 2 ww. ustawy:

Jak stanowi art. 11 ust. 1 cytowanej ustawy:

Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:

• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika – tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście „dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie”;
• pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika – tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartości pieniężne do dyspozycji podatnika.

Pojęcie przychodu wiąże się zatem z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro bowiem przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.

Za przychody należy zatem uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika.

Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.

Ustawodawca tworząc system opodatkowania dochodów osób fizycznych miał na względzie, że przysporzenia uzyskiwane przez osoby fizyczne mogą być skutkiem różnych rodzajów czynności i zdarzeń. Stworzył więc klasyfikację tych przysporzeń w oparciu o kryterium źródła przychodów i system ich opodatkowania uwzględniający specyfikę poszczególnych źródeł przychodów. W języku powszechnym mianem „źródła” określane jest „to, co stanowi początek czegoś”, „przyczyna czegoś”, a synonimami tego pojęcia są m.in. czynnik sprawczy, powód, pochodzenie.

Źródła przychodów

Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.

W myśl art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:

Stosownie do art. 20 ust. 1 ww. ustawy:

Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.

Z opisu sprawy wnika, że 30 czerwca 2003 r. wraz z mężem zawarła Pani z Bankiem umowę kredytu hipotecznego denominowanego we franku szwajcarskim. Kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej i był zabezpieczony hipoteką. Inwestycja służyła zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych Pani i męża. W 2021 r. Wnioskodawczyni wraz z mężem złożyli do Sądu pozew przeciwko Bankowi o stwierdzenie nieważności umowy kredytu oraz zwrot uiszczonych w jej wykonaniu rat kredytu stanowiących świadczenie nienależne w rozumieniu art. 410 § 2 Kodeksu cywilnego. 5 lipca 2023 r. dokonała Pani całkowitej spłaty kredytu. 8 lutego 2024 r. zmarł Pani mąż, będący jednocześnie drugim kredytobiorcą. Na mocy aktu poświadczenia dziedziczenia z 20 marca 2024 r. potwierdzono, że cały spadek z dobrodziejstwem inwentarza po zmarłym mężu nabyła Pani. W celu polubownego zakończenia sporu zawarła Pani 4 kwietnia 2025 r. z Bankiem ugodę sądową, na mocy której Bank wypłacił Pani kwotę 344.777,81 PLN.

W tym miejscu podkreślić należy, że zgodnie z art. 922 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.):

Stosownie do art. 924 tej ustawy:

Natomiast w myśl art. 925 wskazanej ustawy:

Artykuł 1012 Kodeksu cywilnego określa natomiast, że:

Według art. 1025 § 1 Kodeksu cywilnego:

Na mocy art. 1030 tej ustawy:

Na podstawie art. 1031 § 1 i 2 Kodeksu cywilnego:

Skutki podatkowe zwrotu środków pieniężnych

Ugoda - jako jeden z typów umów – regulowana jest przepisami Kodeksu cywilnego.

Zgodnie z art. 917 Kodeksu cywilnego:

Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, zauważyć należy, że umowa ta może być zawarta wyłącznie w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że z ustępstwem mamy do czynienia, gdy ktoś rezygnuje z jakiegoś warunku, wymagania, zmniejsza swoje żądania czy też odstępuje od nich. Ustępstwa mogą polegać m.in. na zrzeczeniu się uprawnień czy też zarzutów, zaciąganiu zobowiązań, obniżeniu świadczenia itp.

Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.

W doktrynie prezentowany jest również pogląd, zgodnie z którym kauzalność ugody przejawia się w określeniu zarzutów, którymi mogą się posłużyć strony po zawarciu ugody. Tak więc ugoda jest czynnością, realizowaną w drodze wzajemnych ustępstw stron, zmierzającą do uchylenia niepewności co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnienia ich wykonania albo uchylenia sporu istniejącego lub mogącego powstać.

Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).

Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:

Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega - co do zasady - każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną.

Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.

W przypadku otrzymania zwrotu ustalonej w ugodzie kwoty, za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym o charakterze definitywnym, nie mające charakteru zwrotnego.

O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji, gdy podatnik, czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów, uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.

Z informacji przedstawionych we wniosku oraz w uzupełnieniu wynika, że na podstawie ugody sądowej z 4 kwietnia 2025 r. Bank wypłacił Pani kwotę 344.777,81 PLN celem rozliczenia Umowy. Kwota ta wynika z porównania kwot wypłaconych przez Bank i spłaconych przez Kredytobiorczynię (Panią). Na dzień zawarcia ugody suma uiszczonych przez Panią w wykonaniu umowy kredytu świadczeń (rat kredytu) wyniosła: 402.324,90 PLN oraz 132.520,17 CHF, co w przeliczeniu wyniosło 999.580,05 PLN. Bank w wykonaniu Umowy kredytu wypłacił kapitał w kwocie 649.485.37 PLN. Różnica zatem kwot, tj. nadpłaty dokonanej przez Panią ponad wypłacony kapitał kredytu wyniosła: 350.094,68 PLN. Wypłacona zaś kwota w ramach ugody stanowi wartość niższą od ww. różnicy.

W przypadku zwrotu wpłaconych wcześniej środków pieniężnych - taka operacja nie spełnia celu przychodu jakim jest zwiększenie majątku podatnika - ani poprzez zwiększenie aktywów ani poprzez zmniejszenie jego pasywów. Po stronie Kredytobiorcy nie dochodzi do powstania przysporzenia majątkowego, bowiem otrzymuje on z powrotem zwrot swoich własnych środków, które wcześniej wpłacił tytułem spłaty kredytu ponad to, co powinien był zapłacić. Taka wypłata będzie więc dla kredytobiorcy neutralna podatkowo – po jego stronie nie powstanie przychód w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym.

W związku z powyższym, w ramach ugody bank zobowiązał się zwrócić Pani środki pieniężne, które wcześniej przekazała Pani na rzecz banku.

Skoro więc otrzymała Pani od Banku zwrot środków pieniężnych wcześniej wpłaconych przez Panią do Banku tytułem spłaty rat kredytu, to otrzymany przez Panią zwrot nie stanowi przychodu w rozumieniu o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W konsekwencji nie wystąpi również obowiązek zapłaty podatku dochodowego od osób fizycznych z tego tytułu.

Pani stanowisko jest prawidłowe.

Dodatkowe informacje

Informacja o zakresie rozstrzygnięcia

Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym.

Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji

• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będzie Pani mogła skorzystać jeżeli zastosuje się Pani do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:

• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:

Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację

Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.  Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).

Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):

•  w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
•  w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).

Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).

Podstawa prawna dla wydania interpretacji

Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.