Interpretacja indywidualna z dnia 22 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.194.2026.3.MŻ
Podział spółki przez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa nie podlega opodatkowaniu VAT, gdy przenoszony majątek spełnia definicję ZCP. Odpowiedzialność za rozliczenie VAT zależy od momentu powstania obowiązku podatkowego, z sukcesją praw i obowiązków wynikającą z art. 93c Ordynacji podatkowej.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe/w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest:
-prawidłowew zakresie pytań nr 1-3 oraz pytań nr 7, 8, 9, 11 oraz
-nieprawidłowe w zakresie pytań nr 4, 5, 6, 10 i 12.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
10 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej w zakresie skutków podatkowych związanych z Transakcją podziału przez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa obejmującej C. ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej.
Uzupełnili go Państwo – w odpowiedzi na wezwanie - pismem z 21 kwietnia 2026 r.
Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1.Zainteresowana będąca stroną postępowania:
‒A sp. z o.o.
2.Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
‒B sp. z o.o.
Opis stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
Wnioskodawca jest polskim rezydentem podatkowym prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Spółka jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług. Głównym przedmiotem działalności Spółki jest produkcja pozostałych części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, z wyłączeniem motocykli.
2 czerwca 2025 r. Spółka Dzielona dokonała podziału w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm., dalej: „KSH”), poprzez przeniesienie części przedsiębiorstwa B. – C. na Wnioskodawcę (dalej: „Transakcja”).
Zgodnie z Planem Podziału, podział został przeprowadzony przez wydzielenie, polegające na przeniesieniu części majątku Spółki Dzielonej na Spółkę Przejmującą w postaci zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej: „ZCP”) zgodnie z art. 2 pkt 27e Ustawy VAT.
W zamian za przeniesione składniki majątku Spółka Przejmująca przyznała udziały jedynemu wspólnikowi Spółki Dzielonej - B, z siedzibą w (…). Wyodrębnienie to zostało dokonane zgodnie z uchwałą zarządu z 6 lutego 2025 r., a składniki te są organizacyjnie, finansowo oraz funkcjonalnie wyodrębnione w ramach Spółki Dzielonej jako „C”.
W wyniku podziału zorganizowana część przedsiębiorstwa B – C – została przejęta przez A.
Szczegółowy opis składników majątku stanowiących C znajduje się w załącznikach do Planu Podziału:
-zestawienie aktywów trwałych, w tym środków trwałych, narzędzi, przyrządów, maszyn, aktywów niematerialnych – załącznik nr 1,
-zestawienie aktywów obrotowych, w tym materiałów, półproduktów, wyrobów gotowych, zapasów – załącznik nr 2,
-zestawienie należności i zobowiązań, w tym z tytułu umów handlowych, otrzymane przedpłaty, zobowiązania związane z wynagrodzeniami pracowników – załącznik nr 3.
Zgodnie z pkt 2.5. Planu Podziału wszelkie składniki majątku niewymienione w załącznikach do Planu Podziału, które są nierozerwalnie związane z działalnością C zostaną również przeniesione na A (jeśli będzie to możliwe ze względów prawnych, operacyjnych i finansowych), zaś wszelkie inne składniki majątku Spółki Dzielonej niewymienione w załącznikach do niniejszego Planu Podziału nie zmienią swojego statusu i pozostaną składnikami majątku Spółki Dzielonej.
Ponadto, zgodnie z pkt 2.7. Planu Podziału w okresie pomiędzy sporządzeniem planu podziału, a dniem wydzielenia B będzie prowadzić normalną działalność operacyjną i finansową. W związku z tym będą następowały zmiany w strukturze i składzie aktywów i zobowiązań wyznaczonych w planie do wydzielenia. Nowe prawa, środki pieniężne i ich ekwiwalenty oraz zobowiązania wynikające, uzyskane lub powstałe w wyniku realizacji praw i zobowiązań przypisanych zgodnie z planem podziału do spółki przejmującej, na dzień wydzielenia staną się składnikami odpowiednio majątku i zobowiązań Spółki Przejmującej.
Po dokonaniu podziału, Spółka Dzielona kontynuuje działalność w oparciu o pozostałą część swojego majątku, która nie została przejęta w wyniku podziału przez A, stanowiącą zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 4a pkt 4 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 278 ze zm., dalej: „Ustawa CIT”) oraz art. 2 pkt 27e ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm., dalej: „Ustawa VAT”) jako wyodrębniona organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie całość.
Zgodnie z pkt 10.3. Planu Podziału w przypadku, gdy którakolwiek z umów lub składników majątkowych wymienionych w Załącznikach wymaga, w związku z treścią umowy lub szczególnym przepisem ustawy, podjęcia dodatkowych czynności w celu przeniesienia na A, Spółki wspólnie podejmą działania w celu doprowadzenia do jak najszybszego przeniesienia odpowiednich praw i zobowiązań na A. lub zapewnienia A. korzystania z nich na podstawie odpowiedniego stosunku prawnego.
Podstawę podziału stanowią zasady określone w art. 541 § 1 KSH, uchwały zgromadzeń wspólników Spółki Dzielonej i Spółki Przyjmującej zawierające zgodę wspólników obu Spółek na podział i przedstawiony Plan Podziału.
Ponadto w wyniku podziału nastąpiło przejście części zakładu pracy w rozumieniu art. 231 Ustawy z 26 czerwca 1974 r. Kodeks Pracy (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 277 ze zm.) ze Spółki Dzielonej na Spółkę Przyjmującą, co oznacza, że w dniu Wydzielenia Spółka stanie się z mocy prawa stroną dotychczasowych stosunkach pracy z pracownikami zatrudnionymi w C.
W związku z powyższym Wnioskodawca powziął wątpliwość co do opodatkowania podatkiem VAT:
·towarów, które zostały ujęte bezpośrednio w Planie Podziału,
·towarów, które nie zostały ujęte bezpośrednio w Planie Podziału, ale występują w nim jako zamówienia związane z działalnością ZCP,
·towarów, które nie zostały wprost wskazane w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako zamówienia, jednak pozostają związane z działalnością ZCP,
·towarów, które nie zostały wskazane w Planie Podziału, jednak po podziale zostają przydzielone Spółce Przejmującej,
·usług wykonanych przed dniem wydzielenia, na rzecz Spółki Dzielonej jednak związane z działalnością Spółki.
Ponadto zdarzyły się sytuacje, w których Spółka Dzielona otrzymała od kontrahenta przed dniem wydzielenia fakturę (faktury) dokumentujące zakup towaru. Faktura była wystawiona na dane Spółki Dzielonej, mimo że towar – ze względu na swój związek funkcjonalny z wyodrębnioną ZCP – przeznaczony będzie dla Spółki Przejmującej.
Niewykluczone są również sytuacje, w których w Planie Podziału są wskazane tzw. „materiały w drodze”, tj. towary, dla których nie została wystawiona faktura VAT, ani nawet potwierdzenie złożenia zamówienia, jednak które zostały zamówione przez B i ujęte jako towary związane z działalnością A. W takich przypadkach co do zasady występuje ogólna reguła, która wskazuje, że prawo do rozporządzania towarami przechodzi na nabywcę dopiero w momencie dostarczenia towaru.
Spółka powzięła także wątpliwość jak należy ujmować faktury, które zostały wystawione na Spółkę Dzieloną, ale dotyczą towarów przeznaczonych dla Spółki Przejmującej, w szczególności w kontekście konieczności wystawienia faktury korygującej przez sprzedawcę po dniu wydzielenia.
Przedmiotem niniejszego wniosku nie jest analiza czy zespół składników materialnych i niematerialnych tworzący C, który zostanie wydzielony do Spółki Przejmującej, stanowi ZCP w rozumieniu art. 2 pkt 27e Ustawy VAT.
Uzupełnienie opisu stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:
1. Czy do wydzielenia ZCP w postaci C. (podziału przez wydzielenie) i przeniesienia majątku przypisanego do tego ZCP na rzecz Państwa (Spółki Przejmującej) już doszło, czy dopiero dojdzie?
Odp.: C zostało już dokonane. Nastąpiło ono w wyniku podziału przez wydzielenie, który miał miejsce w dniu 2 czerwca 2025 r. w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 z późn. zm.), poprzez przeniesienie części przedsiębiorstwa B. – C. na Wnioskodawcę.
2. Czy Spółka Dzielona jest czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku VAT i w jakim zakresie prowadzi działalność gospodarczą?
Odp.: Wskazujemy, iż spółka dzielona B. sp. z o.o. (dalej: „B”) jest czynnym, zarejestrowanym podatnikiem VAT i prowadzi działalność gospodarczą w zakresie m.in. przeważającej działalności:
- 29.32.Z – produkcja pozostałych części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, z wyłączeniem motocykli,
oraz pozostałej działalności:
- 29.31.Z – produkcja wyposażenia elektrycznego i elektronicznego do pojazdów silnikowych,
- 25.99.Z – produkcja pozostałych gotowych wyrobów metalowych, gdzie indziej niesklasyfikowana,
- 28.12.Z – produkcja sprzętu i wyposażenia do napędu hydraulicznego i pneumatycznego,
- 28.15.Z – produkcja łożysk, kół zębatych, przekładni zębatych i elementów napędowych,
- 30.99.Z – produkcja pozostałego sprzętu transportowego, gdzie indziej niesklasyfikowana,
- 33.14.Z – naprawa i konserwacja urządzeń elektrycznych,
- 45.31.Z – sprzedaż hurtowa części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
- 45.32.Z – sprzedaż detaliczna części i akcesoriów do pojazdów samochodowych, z wyłączeniem motocykli,
- 52.10.B – magazynowanie i przechowywanie pozostałych towarów.
3. Czy wydanie towarów, do których odnoszą się pytania nr 1-4 i przeniesienie do Spółki Przejmującej ZCP w postaci C. nastąpiło/nastąpi w ramach jednej transakcji, czy w ramach odrębnych transakcji?
Odp.: Należy wskazać, iż wydanie towarów, do których odnoszą się pytania nr 1-4 wniosku oraz przeniesienie do Spółki Przejmującej ZCP w postaci C. nastąpiło w ramach jednej transakcji przeniesienia ZCP. Co prawda czynność ta została udokumentowana kilkoma fakturami, jednak z perspektywy gospodarczej i prawnej stanowiła jedną transakcję przeniesienia zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
4. Jeśli wydanie towarów z pytań 1-4 nastąpiło/nastąpi w ramach odrębnej od przeniesienia ZCP transakcji, to czy będzie ona udokumentowana odrębną fakturą i czy wydanie towarów będzie nieodpłatne, czy odpłatne (za wynagrodzeniem)?
Odp.: W nawiązaniu do powyższego oraz odpowiedzi udzielonej na pytanie nr 3 niniejszego pisma, wydanie towarów, o których mowa w pytaniach 1-4 wniosku, nie nastąpiło w ramach odrębnej od przeniesienia ZCP transakcji.
5. Czy z tytułu nabycia towarów objętych pytaniami 1-4 przysługiwało Spółce Dzielonej prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego?
Odp.: Z tytułu nabycia towarów objętych pytaniami 1-4 wniosku, Spółce Dzielonej B przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT naliczonego
6. Jakich usług wykonanych na rzecz Spółki Dzielonej przed dniem wydzielenia dotyczy Państwa pytanie nr 5 (proszę je wymienić)?
Odp.: Pytanie nr 5 Wniosku dotyczy w szczególności usług wykonanych na rzecz Spółki Dzielonej (B) przed dniem wydzielenia, obejmujących m.in.:
- usługi transportowe,
- usługi związane z utrzymaniem instalacji (np. wymiana drzwi w magazynie),
- usługi serwisowe oraz przegląd maszyn,
- usługi doradcze oraz obsługa prawna,
- kontrolę zwolnień chorobowych (agencja zewnętrzna),
- usługi szkoleniowe,
- dzierżawę instalacji argonu/gazów przemysłowych,
- usługi w zakresie pomiarów środowiska pracy,
- usługi ubezpieczeniowe,
- wynajem magazynów zewnętrznych, wynajem parkingu, wynajem wózków oraz wynajem samochodów,
- usługi cateringowe, kurierskie, sprzątania, ochrony, przewozów pracowniczych,
- usługi telekomunikacyjne,
- usługi agencji pracy,
- usługi odbioru i segregacji odpadów,
- prowizję za udzielone zabezpieczenie przy odprawie celnej,
- prace ziemne, wykonanie nawierzchni z kostki brukowej.
Wszystkie powyższe świadczenia były nabywane przez B w związku z prowadzoną przez nią działalnością gospodarczą.
7. Czy usługi z pytania nr 5 zostały udokumentowane fakturą/fakturami, czy faktura/faktury zostały wystawione przed dniem wydzielenia na dane Spółki Dzielonej, czy Spółka Dzielona dokonała płatności za nabyte usługi?
Odp.: Usługi, o których mowa w pytaniu nr 5 wniosku, zostały wyszczególnione w odpowiedzi na pytanie nr 6 niniejszego pisma. Były one dokumentowane fakturami wystawianymi zarówno przed dniem wydzielenia, jak i częściowo po tej dacie. Należy przy tym zaznaczyć, że część faktur wystawionych po dniu wydzielenia dotyczyła świadczeń faktycznie zrealizowanych jeszcze przed tą datą.
Co do zasady, w przypadku, gdy faktura była wystawiona na dane Spółki Dzielonej (B), płatność za nabyte usługi była regulowana przez tę spółkę. Następnie, jeżeli poniesione wydatki dotyczyły działalności A, odpowiednie koszty były refakturowane (recharged) na A.
Obecnie nadal występują sytuacje, w których dostawcy wystawiają faktury – w tym faktury korygujące – z opóźnieniem. Mogą one być wystawiane zarówno na dane Spółki Dzielonej, jak i spółki A, w zależności od tego, na czyje zlecenie oraz w jakim momencie (przed czy po wydzieleniu) zostało złożone zamówienie i zrealizowane świadczenie.
8. Jakich czynności zrealizowanych przed dniem wydzielenia dotyczy Państwa pytanie nr 6 (proszę je wymienić)?
Odpowiedź: Należy wskazać, iż pytanie nr 6 wniosku dotyczy czynności (dostaw towarów oraz świadczenia usług) zrealizowanych przed dniem wydzielenia, dla których obowiązek podatkowy w VAT powstał przed tym dniem, natomiast faktury dokumentujące te czynności zostały wystawione w dniu wydzielenia lub po tej dacie.
Powyżej wskazane czynności obejmują zarówno usługi wykonane, wyszczególnione w odpowiedzi na pytanie nr 6 niniejszego pisma, jak również dostawy towarów, w szczególności:
- dostawy materiałów i komponentów do produkcji amortyzatorów,
- dostawy odzieży ochronnej, palet oraz pozostałych materiałów,
- dostawy narzędzi,
- dostawy mediów, w szczególności wody, odprowadzanie ścieków, gaz oraz energię elektryczną,
- zakup paliwa, papieru oraz biletów lotniczych.
9. Czyje dane (Spółki Dzielonej czy Przejmującej) widnieją na fakturze dokumentującej czynności z pytania nr 6, zrealizowane przed dniem wydzielenia, wystawionej w dniu lub po dniu wydzielenia?
Odp.: Spółka wskazuje, iż w praktyce występują obie sytuacje – na fakturach dokumentujących czynności (dostawy towarów i świadczenie usług) zrealizowane przed dniem wydzielenia, a wystawionych w dniu lub po dniu wydzielenia, jako nabywca widnieją zarówno dane Spółki Dzielonej, jak i Spółki Przejmującej (A).
W przeważającej większości przypadków dane nabywcy na fakturze odpowiadają podmiotowi, z którego zamówienia pierwotnie wyszło – tj., jeżeli zamówienie i przyjęcie towaru (PZ) zostało zrealizowane przed dniem wydzielenia przez Spółkę Dzieloną (B), faktury wystawiane są na dane B (dotyczy to w szczególności dostaw materiałów i komponentów). Co do zasady, wszystkie dokumenty przyjęcia zewnętrznego (PZ) wygenerowane do końca maja (tj. przed dniem wydzielenia) skutkują otrzymaniem faktur na dane Spółki Dzielonej, natomiast PZ zrealizowane w czerwcu (po dniu wydzielenia) skutkują wystawianiem faktur na dane A.
1.Czy wydanie towarów Spółce przez Spółkę Dzieloną, które zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
Pytania
2.Czy wydanie towarów Spółce przez Spółkę Dzieloną, które nie zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału, jednak występują w nim jako element zamówienia związany z działalnością ZCP powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
3.Czy wydanie towarów Spółce przez Spółkę Dzieloną, które nie zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak pozostają nierozerwalnie związane z działalnością ZCP powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
4.Czy wydanie towarów Spółce przez Spółkę Dzieloną, które nie zostały wskazane w Planie Podziału, ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak po podziale zostaje przydzielone Spółce Przyjmującej powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT?
5.Czy usługi wykonane przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej jednak związane z działalnością Spółki powinny zostać rozpoznane dla celów VAT w dacie ich wykonania, a zatem powinny zostać ujęte przez Spółkę Dzieloną w ewidencji VAT?
6.Na kogo powinna zostać wystawiona faktura dokumentująca czynności zrealizowane przed dniem wydzielenia, jeśli faktura została wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia?
7.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w przypadku transakcji (podział przez wydzielenie), sukcesję podatkową w rozumieniu art. 93c Ordynacji podatkowej należy rozumieć, w ten sposób, że:
A.w przypadku, gdy prawo do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności Spółki powstało w dniu Wydzielenia lub po tym dniu podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego jest wyłącznie Spółka Przejmująca, a w szczególności Spółka Przejmująca jest uprawniona do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności C, a wynikającego z faktur VAT:
-wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą w dniu Wydzielenia lub po tym dniu; oraz
-wystawionych na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu i otrzymanych przez Spółkę Przejmującą?
B.w przypadku, gdy prawo do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności Spółki powstało przed Dniem Wydzielenia, faktura została otrzymana przed dniem wydzielenia, to podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego przed dniem wydzielenia jest Spółka Dzielona?
8.W przypadku, gdy obowiązek podatkowy w VAT dotyczący dostawy towarów i usług czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w związku z Podziałem przez wydzielenie:
-dokonanej przez Spółkę, powstał przed dniem wydzielenia (np. dostawa lub usługa została wykonana przed dniem wydzielenia, w przypadku usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych upływ okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia nastąpił przed dniem wydzielenia), to podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest wyłącznie Spółka Dzielona i to Spółka Dzielona jest uprawniona do wystawienia faktury VAT;
-w przypadku, gdy obowiązek podatkowy w VAT dotyczący dostawy towarów i usług dokonanej przez Spółkę, powstał w dniu Wydzielenia lub po tym dniu (np. dostawa lub usługa została wykonana w dniu Wydzielenia lub po tym dniu, w przypadku usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych upływ okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia nastąpi w dniu Wydzielenia lub po tym dniu), to podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest wyłącznie Spółka Przejmująca i to Spółka Przejmująca jest uprawniona do wystawienia faktury VAT?
9.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że podmiotem zobowiązanym do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zwiększających kwotę podatku należnego dotyczących działalności C. rozliczonej przez Spółkę Dzieloną do dnia wydzielenia:
-w przypadku konieczności wystawienia w dniu Wydzielenia lub po tym dniu faktury korygującej skutkującej koniecznością korekty rozliczeń Spółki Dzielonej za okresy rozliczeniowe sprzed dnia Wydzielenia, gdy zaistnienie przyczyny korekty nastąpiło przed dniem wydzielenia (wynikających np. z błędów i pomyłek) - jest Spółka Dzielona.
-w przypadku konieczności wystawienia w dniu wydzielenia lub po tym dniu faktury korygującej związanej z działalnością Cprzed podziałem, gdy zaistnienie przyczyny korekty nastąpiło w dniu wydzielenia lub po tym dniu - jest Spółka Przejmująca (nawet, jeżeli korygowane faktury zostały pierwotnie wystawione przez Spółkę Dzieloną).
10.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że w związku z Transakcją podmiotem zobowiązanym do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zmniejszających kwotę podatku należnego dotyczących działalności Spółki:
-w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, a Spółka Dzielona jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Dzielona dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca?
-w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, ale Spółka Dzielona nie była w posiadaniu dokumentacji, z której wynikało, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz, że warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, natomiast Spółka Przejmująca uzyskała tę dokumentację po dniu Wydzielenia, wówczas to Spółka Przejmująca jest zobowiązana do obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację?
-w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł w dniu Wydzielenia lub po tym dniu, a Spółka Przejmująca jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Przejmująca dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację?
11.Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawcy, że podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej (zwiększającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej) związanej z działalnością C:
- w przypadku faktur korygujących dotyczących działalności C wystawionych:
· na Spółkę Dzieloną w dniu wydzielenia lub po tym dniu lub
· na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu
otrzymanych przez Spółkę Przejmującą jest Spółka Przejmująca.
- w przypadku faktur korygujących wystawionych na Spółkę Dzieloną przed Dniem Wydzielenia, a otrzymanych w dniu wydzielenia lub po tym dniu - jest Spółka Przejmująca (nawet, jeżeli korygowane faktury zostały pierwotnie wystawione na Spółkę Dzieloną oraz faktury korygujące zostały wystawione na Spółkę Dzieloną).
- w przypadku faktur korygujących wystawionych przed dniem wydzielenia na Spółkę Dzieloną i otrzymanych przed dniem wydzielenia - jest Spółka Dzielona.
12.Czy prawidłowe jest stanowisko Zainteresowanych, że w związku z Transakcją podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej (zmniejszającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej) związanej z działalnością Spółki:
- jest Spółka Dzielona, jeżeli warunki korekty zostały uzgodnione i spełnione przed dniem wydzielenia,
- jest Spółka Przejmująca, jeżeli warunki korekty zostały uzgodnione przed dniem wydzielenia i przed upływem okresu rozliczeniowego, w którym zostały one uzgodnione nie doszło do ich spełnienia, natomiast zostały one spełnione w dniu lub po dniu wydzielenia?
Stanowisko Zainteresowanych w sprawie
1.Towary wydane Spółce przez Spółkę Dzieloną, które zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
2.Towary nieujęte bezpośrednio w Planie Podziału, jednak występujące w nim jako element zamówienia związany z działalnością ZCP nie powinny podlegać opodatkowaniu podatku VAT.
3.Towary, które nie zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak pozostające nierozerwalnie związane z działalnością ZCP nie powinny podlegać opodatkowaniu podatku VAT.
4.Towary nie wskazane w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak po podziale przydzielone Spółce Przyjmującej powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT.
5.Usługi wykonane przed dniem wydzielenia powinny zostać rozpoznane w dacie ich wykonania, zatem jeśli zostały zrealizowane przed dniem wydzielenia, wówczas powinny zostać rozliczone dla potrzeb podatku VAT przez Spółkę Dzieloną i ujęte w jej ewidencji VAT.
6.Faktura wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia za czynności zrealizowane przed dniem wydzielenia powinna zostać wystawiona na Spółkę Dzieloną. Faktura wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia dokumentująca transakcje świadczone w dniu lub po dniu wydzielenia powinna zostać wystawiona na Spółkę.
7.W przypadku transakcji (podział przez wydzielenie), sukcesję podatkową w rozumieniu art. 93c Ordynacji podatkowej należy rozumieć, w ten sposób, że:
A.w przypadku, gdy prawo do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności Spółki powstało w dniu wydzielenia lub po tym dniu podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego jest wyłącznie Spółka Przejmująca, a w szczególności Spółka Przejmująca jest uprawniona do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności C, a wynikającego z faktur VAT:
- wystawionych na Spółkę Dzieloną przed Dniem Wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu; oraz
- wystawionych na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu i otrzymanych przez Spółkę Przejmującą.
B.w przypadku, gdy prawo do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności Spółki powstało przed dniem wydzielenia, faktura została otrzymana przed dniem wydzielenia, to podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego przed dniem wydzielenia jest Spółka Dzielona.
8.W związku z Podziałem przez wydzielenie:
- w przypadku, gdy obowiązek podatkowy w VAT dotyczący dostawy towarów i usług dokonanej przez Spółkę, powstał przed dniem wydzielenia (np. dostawa lub usługa została wykonana przed dniem wydzielenia, w przypadku usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych upływ okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia nastąpił przed Dniem Wydzielenia), to podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest wyłącznie Spółka Dzielona i to Spółka Dzielona jest uprawniona do wystawienia faktury VAT,
- w przypadku, gdy obowiązek podatkowy w VAT dotyczący dostawy towarów i usług dokonanej przez Spółkę, powstał w dniu wydzielenia lub po tym dniu (np. dostawa lub usługa została wykona w dniu wydzielenia lub po tym dniu, w przypadku usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych upływ okresu, do którego odnoszą się płatności lub rozliczenia nastąpi w dniu wydzielenia lub po tym dniu), to podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest wyłącznie Spółka Przejmująca i to Spółka Przejmująca jest uprawniona do wystawienia faktury VAT.
9.Podmiotem zobowiązanym do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zwiększających kwotę podatku należnego dotyczących działalności C. rozliczonej przez Spółkę Dzieloną do dnia wydzielenia:
- w przypadku konieczności wystawienia w dniu wydzielenia lub po tym dniu faktury korygującej skutkującej koniecznością korekty rozliczeń Spółki Dzielonej za okresy rozliczeniowe sprzed dnia Wydzielenia, gdy zaistnienie przyczyny korekty nastąpiło przed Dniem Wydzielenia (wynikających np. z błędów i pomyłek) - jest Spółka Dzielona,
- w przypadku konieczności wystawienia w dniu Wydzielenia lub po tym dniu faktury korygującej związanej z działalnością C. przed podziałem, gdy zaistnienie przyczyny korekty nastąpiło w dniu wydzielenia lub po tym dniu - jest Spółka Przejmująca (nawet, jeżeli korygowane faktury zostały pierwotnie wystawione przez Spółkę Dzieloną).
10.W związku z Transakcją podmiotem zobowiązanym do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zmniejszających kwotę podatku należnego dotyczących działalności Spółki:
- w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, a Spółka Dzielona jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Dzielona dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca,
- w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, ale Spółka Dzielona nie była w posiadaniu dokumentacji, z której wynikało, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz, że warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, natomiast Spółka Przejmująca uzyskała tę dokumentację po dniu wydzielenia, wówczas to Spółka Przejmująca jest zobowiązana do obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację,
- w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł w dniu wydzielenia lub po tym dniu, a Spółka Przejmująca jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Przejmująca dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację.
11. Podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej (zwiększającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej) związanej z działalnością C:
- w przypadku faktur korygujących dotyczących działalności C wystawionych:
· na Spółkę Dzieloną w dniu wydzielenia lub po tym dniu lub
· na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu
otrzymanych przez Spółkę Przejmującą jest Spółka Przejmująca,
- w przypadku faktur korygujących wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia, a otrzymanych w dniu wydzielenia lub po tym dniu - jest Spółka Przejmująca (nawet, jeżeli korygowane faktury zostały pierwotnie wystawione na Spółkę Dzieloną oraz faktury korygujące zostały wystawione na Spółkę Dzieloną),
-w przypadku faktur korygujących wystawionych przed dniem wydzielenia na Spółkę Dzieloną i otrzymanych przed dniem Wydzielenia - jest Spółka Dzielona.
12.W związku z Transakcją podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej (zmniejszającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej) związanej z działalnością Spółki:
-jest Spółka Dzielona, jeżeli warunki korekty zostały uzgodnione i spełnione przed dniem wydzielenia;
-jest Spółka Przejmująca, jeżeli warunki korekty zostały uzgodnione przed dniem wydzielenia i przed upływem okresu rozliczeniowego, w którym zostały one uzgodnione nie doszło do ich spełnienia, natomiast zostały one spełnione w dniu lub po dniu wydzielenia.
Uzasadnienie dla stanowiska Spółki
Odpowiedź na pytania od 1 do 4
Zgodnie z art. 529 § 1 pkt 4 KSH, podział może być dokonany przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie).
W myśl art. 531 § 1 KSH, Spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału albo z dniem wydzielenia albo z dniem wyodrębnienia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.
Przejście praw i obowiązków podatkowych w sytuacji podziału przez wydzielenie reguluje natomiast art. 93c Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują z dniem wydzielenia we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im w planie podziału składnikami majątku. Opisane w przepisie zasady przejścia praw i obowiązków noszą nazwę sukcesji generalnej. W przypadku podziału przez wydzielenie sukcesja ta nabiera szczególnego charakteru, sukcesji generalnej częściowej. Oznacza to, że podmiot wydzielany przejmuje tylko te prawa i obowiązki, które zostały mu przypisane w planie podziału.
Z uwagi na fakt, że ustawodawca nie definiuje pojęcia „praw i obowiązków podatkowych związanych ze składnikami majątku”, będących przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, że sukcesji nie podlegają te prawa i obowiązki, które na mocy obowiązujących przepisów podatkowych zostały przypisane do osoby dzielonego podatnika. Sukcesji podlegają prawa i obowiązki, które choć wynikają ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, to nie uległy konkretyzacji do tej daty na gruncie rozliczeń podatkowych. W przypadku podziału przez wydzielenie decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia.
Zgodnie z art. 2 pkt 27eUstawy VAT przez zorganizowaną część przedsiębiorstwa rozumie się, organizacyjnie i finansowo wyodrębniony w istniejącym przedsiębiorstwie zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązania, przeznaczonych do realizacji określonych zadań gospodarczych, który zarazem mógłby stanowić niezależne przedsiębiorstwo samodzielnie realizujące te zadania.
W odniesieniu do treści przepisu art. 6 pkt 1 Ustawy VAT, przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
W związku z powyższym, należy wskazać, że podział spółki poprzez wydzielenie zorganizowanej części przedsiębiorstwa i przeniesienie jej na inną spółkę, nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT, pod warunkiem, że przenoszony majątek spełnia ustawową definicję ZCP.
Jak wynika z przywołanych przepisów, w przypadku podziału przez wydzielenie dochodzi do sukcesji uniwersalnej, co oznacza, że wszelkie prawa i obowiązki Spółki Dzielonej, wskazane w Planie Podziału, przechodzą na Spółkę Przejmującą.
Warunkiem skutecznego przeniesienia tych praw i obowiązków, a tym samym objęcia ich sukcesją jest ich ujęcie w treści Planu Podziału.
W konsekwencji, jeżeli przeniesienie dotyczy składników majątkowych wchodzących w skład ZCP – prawidłowo zdefiniowanej i opisanej w Planie Podziału – transakcja ta nie podlega opodatkowaniu VAT na podstawie art. 6 pkt 1 Ustawy VAT, który wyłącza z opodatkowania zbycie przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części.
Wnioskodawca w Planie podziału wyszczególnił punkt zgodnie, z którym:
„Wszelkie składniki majątku niewymienione w załącznikach do Planu Podziału, które są nierozerwalnie związane z działalnością C. zostaną również przeniesione na A (jeśli będzie to możliwe ze względów prawnych, operacyjnych i finansowych), zaś wszelkie inne składniki majątku Spółki Dzielonej niewymienione w załącznikach do niniejszego Planu Podziału nie zmienią swojego statusu i pozostaną składnikami majątku Spółki Dzielonej”.
Tym samym Zdaniem Zainteresowanych towary wydane Spółce przez Spółkę Dzieloną, które zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału, jak i te, które nie zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału, jednak występują w nim jako element zamówienia związany z działalnością ZCP oraz towary wydane Spółce przez Spółkę Dzieloną, które nie zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak pozostają w nierozerwalnym związku z działalnością ZCP nie powinny podlegać opodatkowaniu podatkiem VAT, gdyż stanowią ZCP.
Spółka, używając sformułowania „nierozerwalny związek towaru z ZCP”, rozumie przez to taki stan faktyczny, w którym dany towar (np. zapasy, środki trwałe, prawa majątkowe) jest w sposób trwały i funkcjonalny powiązany z działalnością ZCP, a jego wyodrębnienie i przekazanie poza ZCP byłoby niemożliwe lub prowadziłoby do utraty zdolności ZCP do realizowania określonych zadań gospodarczych. Innymi słowy, towar ten stanowi integralny element ZCP i jest niezbędny do prowadzenia działalności gospodarczej przez tę część przedsiębiorstwa.
W ocenie Zainteresowanych wskazanie w Planie Podziału składników majątku niewymienionych w załącznikach do Planu Podziału jednak pozostających w nierozerwalnym związku z działalnością C. spełnia warunek wskazany w art. 531 § 1 KSH – określenia składnika majątku w planie podziału.
Stanowisko, zgodnie z którym zastrzeżenia dotyczące zakresu składników majątkowych zawarte w Planie Podziału mogą być uznane za skuteczne znajduje potwierdzenie w wydawanej interpretacji indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 26 kwietnia 2021 r., znak: 0113-KDIPT1-2.4012.44.2021.2.KT zgodnie z którą:
„W razie wątpliwości, czy dany składnik majątku jest funkcjonalnie związany z działalnością ZCP, a tym samym czy przeszedł w związku z podziałem na Spółkę Przejmującą, Spółka Dzielona wraz ze Spółką Przejmującą zawrą pisemne porozumienie potwierdzające przejścia danego składnika majątku na Spółkę Przejmującą”.
Zgodnie z powyższym, Zdaniem Zainteresowanych Towary, które nie zostały wskazane w Planie podziału, jednak po podziale przydzielone zostają Spółce Przyjmującej powinny zostać przeniesione na Spółkę poprzez sprzedaż, darowiznę lub inną formę dostawy towarów i zgodnie z formą przeniesienia zostać opodatkowane podatkiem VAT. A contrario, jeśli towary zostały wskazane w Planie podziału zarówno bezpośrednio, jak i pośrednio jako nierozerwalnie związane z ZCP i w wyniku podziału zostały przydzielone Spółce Przyjmującej, to ich przeniesienie nie wymaga dokonania sprzedaży, darowizny lub innej formy dostawy towarów i nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT zgodnie z formą przeniesienia.
Odpowiedź na pytanie 5
Spółka stoi na stanowisku, że usługi wykonane przed dniem wydzielenia powinny zostać rozpoznane w dacie ich wykonania, zatem jeśli zostały zrealizowane przed dniem wydzielenia, wówczas powinny zostać rozliczone przez Spółkę Dzieloną.
Zgodnie z zasadą ogólną uregulowaną w art. 19a ust. 1 Ustawy VAT obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi. Oznacza to, że moment faktycznego wykonania usługi jest kluczowy dla określenia, kiedy powstaje obowiązek podatkowy a tym samym, kiedy należy rozpoznać przychód z tytułu tej usługi.
W kontekście usług wykonanych przed dniem wydzielenia, specyfika opodatkowania usług wymaga, aby były one rozpoznane w dacie ich faktycznego wykonania. Jest to istotne, ponieważ moment wykonania usługi determinuje, która ze stron jest odpowiedzialna za rozliczenie podatkowe związane z tą usługą. W sytuacji, gdy realizacja usług miała miejsce przed dniem formalnego wydzielenia, odpowiedzialność za ich rozliczenie spoczywa na Spółce Dzielonej. Spółka Dzielona jako podmiot, który zrealizował usługi przed dniem wydzielenia, jest zobowiązana do uwzględnienia tych usług w swoich księgach rachunkowych oraz do ujęcia ich w odpowiednich deklaracjach podatkowych. Taki sposób postępowania zapewnia zgodność z obowiązującymi przepisami prawa podatkowego, a także pozwala na prawidłowe i przejrzyste rozliczenie wszystkich zobowiązań finansowych związanych z działalnością przed dniem wydzielenia.
Ustawodawca nie definiuje pojęcia „praw i obowiązków podatkowych pozostających z związku ze składnikami majątku”, które są przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji Podatkowej. Jednakże, Zdaniem Zainteresowanych należy przyjąć, że sukcesji nie podlegają te prawa i obowiązki, które na mocy obowiązujących przepisów podatkowych zostały przypisane do osoby dzielonego podatnika. Artykuł 93c Ordynacji Podatkowej łączy bowiem następstwo prawne jedynie z tymi składnikami majątku, które osobom prawnym przydzielono w planie podziału. Uzgodnienie i podpisanie planu podziału nie jest czynnością prawną, ale ma raczej charakter czynności faktycznej, mającej na celu w szczególności sporządzenie dokładnego opisu i podziału składników majątku (aktywów i pasywów), które są przedmiotem wydzielenia do spółek przejmujących.
W przypadku podziału przez wydzielenie decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia. Wniosek taki wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji Podatkowej, zgodnie z którym sukcesji podlegają prawa i - obowiązki „pozostające” w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku. W przepisie tym ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym. Stąd, w ocenie Spółki, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie tzw. „stany otwarte”, tj, prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia „pozostają” jeszcze w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku.
W konsekwencji, jeżeli dane prawo bądź obowiązek powstało przed dniem wydzielenia lub dotyczy okresu poprzedzającego podział (powinno być ujęte i rozliczone dla celów podatkowych w tym właśnie czasie), skutki podatkowe z nim związane ściśle wiążą się z rozliczeniami podatkowymi spółki dzielonej, tj. na dzień wydzielenia nie pozostają już w związku z wydzielanym majątkiem ZCP.
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w wyroku z 21 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Kr 502/16, wskazał, że:
„(…) w przypadku podziału przez wydzielenie decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia. Wniosek taki wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym sukcesji podlegają prawa i obowiązki „pozostające” w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku. W przepisie tym ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym. Stąd, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie „stany otwarte”, tj. prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia „pozostają” jeszcze w związku z przydzielonymi spółce przejmującej składnikami majątku”.
Mając na uwadze powyższe, należy uznać, że usługi wykonane przed dniem wydzielenia powinny zostać rozpoznane w dacie ich wykonania, zatem powinny zostać rozliczone dla potrzeb podatku VAT przez Spółkę Dzieloną i ujęte w jej w ewidencji VAT.
Odpowiedź na pytanie 6
Zainteresowani stoją na stanowisku, że faktura wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia za czynności zrealizowane przed dniem wydzielenia powinna zostać wystawiona na Spółkę Dzieloną. Faktura wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia dokumentująca transakcje świadczone w dniu lub po dniu wydzielenia powinna zostać wystawiona na Spółkę
W sytuacji, gdy Spółka w Planie Podziału uwzględnia tzw. „towary w drodze”, tj. towary zamówione przez Spółkę Dzieloną, dla których nie wystawiono jeszcze dokumentu potwierdzającego złożenia zamówienia ani faktury, kluczowe jest określenie momentu przejścia prawa do rozporządzania towarami. Analogicznie w sytuacji, w której Spółka Dzielona otrzyma od kontrahenta przed dniem wydzielenia fakturę (faktury) dokumentujące zakup towaru. Faktury będą wystawione na dane Spółki Dzielonej, mimo że towar – ze względu na swój związek funkcjonalny z wyodrębnioną ZCP – przeznaczony jest dla Spółki Przejmującej.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 Ustawy VAT, dostawa towarów oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
W tym przypadku, ponieważ prawo do rozporządzania towarami przechodzi na nabywcę dopiero w momencie dostarczenia towaru, faktura VAT powinna być wystawiona na podmiot, który w momencie dostarczenia towaru staje się właścicielem towarów.
Ponadto zgodnie z przepisami Ustawy VAT, faktura powinna rzetelnie i zgodnie ze stanem faktycznym odzwierciedlać przebieg rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Art. 106e ust. 1 Ustawy VAT określa wymagane elementy faktury, w tym dane nabywcy, co podkreśla konieczność prawidłowego wskazania podmiotu, który faktycznie nabywa towary.
Tym samym, jeżeli po wystawieniu faktury okaże się, że zawiera ona błędy – w tym błędne dane nabywcy – podatnik jest zobowiązany do jej skorygowania
W przypadku wystąpienia błędu w zakresie danych nabywcy, możliwe są dwie formy korekty:
a)nota korygująca, wystawiana przez nabywcę (art. 106k ust. 1 Ustawy VAT) – może być stosowana wyłącznie do sprostowania drobnych błędów formalnych, takich jak pomyłki literowe, numer NIP, data sprzedaży czy inne oczywiste omyłki. Nie może natomiast służyć do zmiany zasadniczych elementów faktury, takich jak dane identyfikujące stronę transakcji (np. zmiana nazwy lub NIP nabywcy na zupełnie inny podmiot). Nota korygująca ponadto wymaga akceptacji ze strony wystawcy faktury,
b)faktura korygująca, wystawiana przez sprzedawcę (art. 106j Ustawy VAT) – to właściwa forma korekty w przypadku, gdy konieczne jest wskazanie poprawnych danych nabywcy. Faktura korygująca powinna zawierać odniesienie do faktury pierwotnej oraz prawidłowe dane identyfikujące faktycznego odbiorcę towaru lub usługi.
Mając powyższe na uwadze, gdy sprzedawcy wystawią w dniu lub po dniu wydzielenia faktury dotyczące Wydzielanego ZCP na Spółkę Dzieloną za czynności zrealizowane przed dniem wydzielenia, Spółka nie będzie zobowiązana do wystawienia not korygujących.
Z kolei w sytuacji, gdy Spółka Przejmująca otrzyma fakturę wystawioną na Spółkę Dzieloną w dniu lub po dniu wydzielenia, dokumentujących transakcje świadczone w dniu lub po dniu wydzielenia, to taka faktura powinna być skorygowana poprzez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej, wskazującą jako odbiorę towarów Spółkę.
Stanowiska te znajdują potwierdzenie w wydawanych interpretacjach indywidualnych Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, tj. w interpretacji:
· z 26 listopada 2024 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.533.2024.2.MKA:
„(…) w sytuacji, gdy sprzedawcy wystawią w Dniu Podziału lub po tym Dniu faktury dotyczące Wyodrębnianych Filii na Spółkę Dzieloną za czynności zrealizowane przed Dniem Podziału, ani Spółka Dzielona ani Spółka Przejmująca nie powinna wystawiać jakichkolwiek dokumentów korygujących, bowiem faktury te zostały wystawione w Dniu lub po Dniu Podziału prawidłowo, ponieważ ich adresatem była Spółka Dzielona, która dokonała zakupów przed Dniem Podziału. (…) Z kolei w sytuacji faktur wystawionych na Spółkę Dzieloną w Dniu Podziału lub po tym Dniu, dokumentujących dostawy i usługi zrealizowane w Dniu Podziału lub po Dniu Podziału, należy mieć na względzie, że faktura powinna odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzenia gospodarczego, czyli powinna dokumentować fakt nabycia określonych towarów lub usług przez określonego podatnika. Skorygowanie błędu polegającego na nieprawidłowym wskazaniu nabywcy powinno nastąpić - zgodnie z art. 106j ust. 1 pkt 5 ustawy - poprzez wystawienie faktury korygującej, zawierającej dane określone w art. 106j ust. 2 ustawy, w szczególności wskazującej jako przyczynę korekty błędne określenie danych nabywcy oraz prawidłową treść korygowanych pozycji, czyli prawidłowe dane nabywcy.”
· z 16 lutego 2024 r., znak: 0114-KDIP4-3.4012.504.2023.2.DS:
„Jak wyżej wskazano, możliwość korygowania faktur poprzez wystawienie przez nabywcę not korygujących dotyczy jedynie pomyłek w elementach danych nabywcy, czyli np. błąd w nazwisku, imieniu, nazwie, adresie lub numerze identyfikacyjnym czy też oznaczeniu towaru lub usługi. Wystawienie noty korygującej nie może prowadzić do zmiany podmiotu będącego stroną danej transakcji. Jedynym sposobem naprawienia błędu polegającego na błędnym wskazaniu na fakturze nabywcy, jest wystawienie faktury korygującej przez sprzedawcę. Korygowanie faktury w tym zakresie należy do obowiązków wystawcy faktury (sprzedawcy), który koryguje fakturę pierwotną wystawiając fakturę korygującą. Zatem w sytuacji wystawienia faktur korygujących w Dniu wydzielenia lub po tym Dniu na Spółkę przejmującą, które powinny być ujmowane przed Dniem wydzielenia - nie będą Państwo mogli wystawić noty korygującej dane nabywcy.”
· z 28 października 2019 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.475.2019.1.RR:
„Odnosząc się do powyższego w sytuacji, gdy sprzedawcy wystawią w dniu lub po dniu wydzielenia faktury dotyczące Wydzielanych ZCP na Spółkę dzieloną za czynności zrealizowane przed dniem, Spółka przejmująca nie będzie zobowiązana do wystawienia not korygujących, bowiem faktury te zostały wystawione w dniu lub po dniu wydzielenia prawidłowo, gdyż ich adresatem była Spółka dzielona, która dokonała zakupów.
Z kolei w sytuacji, faktur wystawionych na Spółkę dzieloną w dniu lub po dniu wydzielenia, dokumentujących dostawy i usługi świadczone w dniu lub po dniu wydzielenia, należy mieć na względzie, że faktura powinna odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzenia gospodarczego, czyli powinna dokumentować fakt nabycia określonych towarów lub usług przez określonego podatnika. Zatem w sytuacji, gdy Spółka przejmująca otrzyma fakturę, w której wszystkie dane na niej wskazane będą dotyczyć innego nabywcy (tj. Spółki dzielonej), taka faktura powinna zostać skorygowana poprzez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej lub poprzez wystawienie przez nabywcę noty korygującej.”
·z 10 października 2018 r., znak: 0113-KDIPT1-2.4012.645.2018.1.JSZ:
„Odnosząc się do powyższego w sytuacji, gdy sprzedawcy wystawią w dniu lub po dniu wydzielenia faktury dotyczące Wydzielanych ZCP na Spółkę Dzieloną za czynności zrealizowane przed dniem, Spółka Przejmująca nie będzie zobowiązana do wystawienia not korygujących, bowiem faktury te zostały wystawione w dniu lub po dniu wydzielenia prawidłowo, gdyż ich adresatem była Spółka Dzielona, która dokonała zakupów.
Z kolei w sytuacji, faktur wystawionych na Spółkę Dzieloną w dniu lub po dniu wydzielenia, dokumentujących dostawy i usługi świadczone w dniu lub po dniu wydzielenia, należy mieć na względzie, że faktura powinna odzwierciedlać prawdziwy przebieg zdarzenia gospodarczego, czyli powinna dokumentować fakt nabycia określonych towarów lub usług przez określonego podatnika. Zatem w sytuacji, gdy Spółka Przejmująca otrzyma fakturę, w której wszystkie dane na niej wskazane będą dotyczyć innego nabywcy (tj. Spółki Dzielonej), taka faktura powinna zostać skorygowana poprzez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej lub poprzez wystawienie przez nabywcę noty korygującej.”
Odpowiedź na pytanie 7 i 8
Zgodnie z art. 86 ust. 1 Ustawy VAT, w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.
Przedstawiona w art. 86 ust. 1 Ustawy VAT zasada wyłącza więc możliwość dokonywania odliczeń podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystania do czynności zwolnionych od podatku oraz niepodlegających opodatkowaniu.
W myśl art. 86 ust. 10 ustawy VAT, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy. Powyższą zasadę stosuje się odpowiednio do całości lub części zapłaty uiszczanej przed dokonaniem dostawy lub wykonaniem usługi (art. 86 ust. 10c Ustawy VAT).
Zgodnie z art. 86 ust. 10b ustawy VAT: Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w:
1)ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny;
2)ust. 2 pkt 4 lit. c - powstaje zgodnie z ust. 10 pod warunkiem, że podatnik:
a)otrzyma fakturę dokumentującą dostawę towarów, stanowiącą u niego wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów, w terminie trzech miesięcy od upływu miesiąca, w którym w odniesieniu do nabytych towarów powstał obowiązek podatkowy,
b)uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek;
3)ust. 2 pkt 4 lit. a, b i d - powstaje zgodnie z ust. 10 pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek.
W świetle art. 86 ust. 10d ustawy VAT: Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje:
1)w przypadku stosowania w imporcie towarów procedury uproszczonej, polegającej na wpisie do rejestru zgodnie z przepisami celnymi - za okres rozliczeniowy, w którym podatnik dokonał wpisu do rejestru; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wykazanego w dokumencie celnym stanowiącym zgłoszenie uzupełniające dotyczące tego okresu rozliczeniowego, z zastrzeżeniem art. 33a;
2)w przypadku decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 - w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał decyzję; obniżenie kwoty podatku należnego następuje pod warunkiem dokonania przez podatnika zapłaty podatku wynikającego z decyzji.
Zgodnie z art. 86 ust. 11 Ustawy VAT, jeżeli podatnik nie dokona obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych.
W świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, iż do rozliczenia podatku naliczonego, w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał przed dniem wydzielenia, uprawniona jest Spółka Dzielona. Spółka Przejmująca jest uprawniona do rozliczenia podatku naliczonego z tytułu czynności pozostających w związku z C przeniesionym do Spółki Przejmującej, gdy obowiązek podatkowy powstał w dniu wydzielenia lub po tym dniu.
Zgodnie zaś z art. 108 ust. 1 Ustawy VAT w przypadku, gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest obowiązana do jego zapłaty.
W świetle powołanych powyżej przepisów należy stwierdzić, iż do rozliczenia podatku należnego związanego z działalnością Spółki w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy powstał przed dniem wydzielenia, nadal zobowiązana jest wyłącznie Spółka Dzielona.
Natomiast, Spółka Dzielona nie jest zobowiązana do rozliczenia podatku należnego z tytułu czynności pozostających w związku z C. przeniesionym do Spółki Przejmującej, gdy obowiązek podatkowy powstał w dniu wydzielenia lub po tym dniu. Obowiązek ten przejdzie bowiem na Spółkę Przejmującą.
Z kolei w przypadku najmu, dzierżawy, leasingu, dostawy mediów za miesiąc poprzedzający miesiąc obejmujący Dzień Wydzielenia, gdy faktura VAT została wystawiona przed dniem wydzielenia, podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest Spółka Dzielona, natomiast w przypadku, gdy faktura VAT została wystawiona w dniu wydzielenia lub po tym dniu, podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego jest Spółka Przejmująca.
Z prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik może skorzystać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie trzy przesłanki:
-powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług;
-doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług;
-podatnik jest w posiadaniu faktur dokumentujących te transakcje.
W konsekwencji wyłącznie Spółka Przejmująca jest podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności Spółki, a wynikającego z faktur VAT:
-wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą w Dniu Wydzielenia lub po tym dniu; oraz
-wystawionych na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu i otrzymanych przez Spółkę Przejmującą.
Z kolei, w przypadku, gdy prawo do odliczenia powstało przed dniem Wydzielenia, a Spółka Dzielona była przed dniem wydzielenia w posiadaniu faktur zakupowych, Spółka Dzielona będzie uprawniona do odliczenia VAT z tych faktur zakupowych, co do których prawo do odliczenia powstało przed dniem wydzielenia.
Wyżej zaprezentowane stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacji indywidualnej DKIS z 6 kwietnia 2023 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.38.2023.2.MKA oraz z 30 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.761.2024.3.MM.
Odpowiedź na pytanie 9
Zasady wystawiania faktur korygujących zawarte zostały w art. 106j ust. 1 ustawy o VAT. W regulacji tej wskazano, że w przypadku, gdy po wystawieniu faktury:
1)podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,
2)(uchylony),
3)dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
4)dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
5)stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury - podatnik wystawia fakturę korygującą.
Jak wynika z linii interpretacyjnej organów podatkowych, w przypadku, gdy przyczyna korekty istniała już w chwili wystawienia faktur pierwotnych (np. błąd, pomyłka) - korekt podstawy opodatkowania i podatku należnego należy dokonać wstecz, tj. w miesiącu, w którym w wyniku błędu zaniżona została podstawa opodatkowania i kwota podatku należnego.
Natomiast w przypadku, gdy przyczyna korekty powstaje w terminie późniejszym (np. następuje uzgodnione podwyższenie ceny, kwota zwiększenia wartości podstawy sprzedaży nie była znana w okresie rozliczeniowym, w którym powstał obowiązek podatkowy) korekta ta powinna zostać ujęta na bieżąco, tj. w rozliczeniu za okres, w którym powstała przyczyna korekty, gdyż faktura pierwotna była wystawiana poprawnie.
Warto podkreślić, że faktura korygująca nie stanowi samodzielnego, nowego zdarzenia gospodarczego, lecz odnosi się bezpośrednio do sytuacji, która miała miejsce wcześniej. Tym samym, jej podstawą jest faktura pierwotna. Co do zasady, obowiązek wystawienia faktury korygującej spoczywa na podatniku, który wystawił fakturę pierwotną. Jednak w przypadku sukcesji uniwersalnej częściowej, o której mowa w art. 93c Ordynacji podatkowej, odpowiedzialność ta przechodzi – zasadniczo – na Spółkę Przejmującą, która powinna wystawiać korekty w razie takiej potrzeby. Należy jednak zaznaczyć, że nie zawsze Spółka Przejmująca będzie mogła wystawić fakturę korygującą. W tym kontekście istotne jest rozważenie, w jakim momencie korekta powinna zostać uwzględniona w rozliczeniach VAT oraz który podmiot jest uprawniony do dokonania korekty deklaracji podatkowych złożonych przed podziałem przez wydzielenie.
W związku z fakturami pierwotnymi dotyczącymi działalności C, które powinny były zostać wystawione i uwzględnione w deklaracjach podatkowych złożonych przez Spółkę Dzieloną przed dokonaniem podziału, w sytuacji, gdy pojawi się potrzeba wystawienia faktur korygujących skutkujących koniecznością zmiany rozliczeń za okresy sprzed Dnia Podziału (np. w wyniku wykrycia błędów lub omyłek), obowiązek ich wystawienia nadal spoczywa na Spółce Dzielonej, a nie na Spółce Przejmującej. Tylko Spółka Dzielona ma bowiem prawo do korygowania deklaracji podatkowych, które sama złożyła za okresy poprzedzające podział przez wydzielenie.
Jednocześnie, jeśli po dniu wydzielenia zajdzie konieczność wystawienia faktur korygujących związanych z działalnością C, które powinny być ujęte w rozliczeniach VAT już po podziale (np. dotyczących bieżących rozliczeń), wówczas obowiązek ich wystawienia przechodzi na Spółkę Przejmującą, jako następcę prawnego i podatkowego Spółki Dzielonej.
Stanowisko Zainteresowanych zostało potwierdzone w podobnym stanie faktycznym przez organy podatkowe. Tytułem przykładu tożsame stanowisko zajął DKIS w interpretacji indywidualnej:
-z 30 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.761.2024.3.MM,
-z 6 kwietnia 2023 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.179.2023.1.MKA,
-z 17 stycznia 2022 r., znak: 0111-KDIB3-3.4012.512.2021.2.PK.
Odpowiedź na pytanie 10
W przypadku faktur korygujących zmniejszających podstawę opodatkowania, kluczowym dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do wystawienia faktury korygującej oraz korekty wysokości obrotu będzie moment, w którym taka faktura korygująca powinna korygować rozliczenia VAT.
W przypadku faktur korygujących zmniejszających podstawę opodatkowania, zgodnie z art. 29a ust. 13 Ustawy VAT w przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą pod warunkiem, że z posiadanej przez tego podatnika dokumentacji wynika, że uzgodnił on z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją. W przypadku gdy w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca, podatnik nie posiada dokumentacji, o której mowa w zdaniu pierwszym, obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskał.
W rezultacie, faktury korygujące obniżające podstawę opodatkowania, które dotyczą działalności Spółki, powinny być co do zasady ujmowane w miesiącu ich wystawienia. Jednak, jeśli dokumentacja potwierdzająca uzgodnienie z odbiorcą towaru lub usługobiorcą warunków obniżenia podstawy opodatkowania oraz spełnienie tych warunków, a także zgodność faktury korygującej z tą dokumentacją, zostanie uzyskana po upływie terminu na złożenie deklaracji podatkowej za dany miesiąc, wówczas faktura korygująca powinna zostać ujęta w rozliczeniu za okres, w którym otrzymano tę dokumentację.
Jak potwierdził DKIS w interpretacji indywidualnej z 17 stycznia 2022 r., sygn. 0111-KDIB3- 3.4012.512.2021.2.PK na gruncie podobnego stanu faktycznego:
„(...) w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadnie przed dniem podziału, a Spółka dzielona będzie w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka dzielona dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca. W sytuacji natomiast, gdy okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania przypadnie przed dniem podziału, ale Spółka dzielona nie będzie w posiadaniu dokumentacji (z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją), wówczas obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym dokumentację tę uzyskano. Zatem jeśli ten okres rozliczeniowy (w którym uzyskano dokumentację) przypadnie już w dniu lub po dniu podziału, wówczas to Nabywca będzie zobowiązana do obniżenia podstawy opodatkowania. Z kolei w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadnie w dniu lub po dniu podziału, a Nabywca będzie w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodnił z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Nabywca dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem".
Reasumując, w związku z Transakcją podmiotem zobowiązanym do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zmniejszających kwotę podatku należnego dotyczących działalności C:
1)w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł przed Dniem Wydzielenia, a Spółka Dzielona jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Dzielona dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie rozliczeniowym, w którym została wystawiona faktura korygująca,
2)w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, ale Spółka Dzielona nie była w posiadaniu dokumentacji, z której wynikało, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz że warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, natomiast Spółka Przejmująca uzyskała tę dokumentację po dniu Wydzielenia, wówczas to Spółka Przejmująca jest zobowiązana do obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację,
3)w sytuacji, gdy okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł w dniu wydzielenia lub po tym dniu, a Spółka Przejmująca jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, wówczas to Spółka Przejmująca dokonuje obniżenia podstawy opodatkowania w okresie, w którym uzyskano dokumentację.
Powyższe stanowisko znajduje odzwierciedlenie w interpretacjach indywidualnych DKIS, tj. w interpretacji z 30 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.761.2024.3.MM oraz z 6 kwietnia 2023 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.179.2023.1.MKA.
Odpowiedź na pytanie 11
W odniesieniu do faktur wystawionych przed datą podziału, zarówno Spółka Dzielona, jak i Spółka Przejmująca mogą otrzymać część dokumentów zarówno przed, jak i po tej dacie. W związku z tym konieczne jest jednoznaczne określenie, która ze spółek powinna rozliczyć poszczególne faktury korygujące.
Podkreślić należy, że prawo do korekty podatku naliczonego przysługuje temu podatnikowi, na którego wystawiono zarówno fakturę pierwotną, jak i korygującą.
Jednakże, na mocy częściowej sukcesji uniwersalnej (sukcesji podatkowej) przewidzianej w art. 93c Ordynacji podatkowej, Spółka Przejmująca przejmuje wszelkie prawa i obowiązki Spółki Dzielonej w zakresie rozliczania podatku naliczonego. Przepisy Ustawy VAT nie zawierają szczegółowych regulacji dotyczących momentu ujęcia w ewidencji faktur korygujących zwiększających podstawę opodatkowania.
W praktyce jednak, dla faktur korygujących skutkujących wzrostem podatku naliczonego, należy stosować te same zasady, co dla faktur pierwotnych, zgodnie z art. 86 ust. 10 Ustawy VAT.
Zasadniczo, prawo do odliczenia VAT naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych lub importowanych towarów i usług.
Zdaniem Zainteresowanych, w przypadku otrzymania faktury korygującej podwyższającej kwotę podatku naliczonego, odliczenia tej kwoty należy dokonać w miesiącu otrzymania faktury korygującej, o ile przepisy Ustawy VAT nie przewidują szczególnego momentu powstania prawa do odliczenia.
W rezultacie, prawo do odliczenia podatku naliczonego wynikającego z faktur otrzymanych w dniu podziału lub później przysługuje Spółce Przejmującej. Natomiast jeśli faktura korygująca została wystawiona i doręczona przed dniem podziału, powinna być rozliczona przez Spółkę Dzieloną w okresie poprzedzającym podział.
W konsekwencji, w przypadku otrzymania faktury korygującej przed dniem podziału, to Spółka Dzielona jest zobowiązana do jej rozliczenia, gdyż to ona otrzymała dokument przed wydzieleniem.
Spółka Dzielona powinna uwzględnić w swoich rozliczeniach podatkowych wyłącznie te faktury korygujące zwiększające VAT naliczony, które otrzymała przed dniem podziału. W przypadku faktur korygujących otrzymanych w dniu podziału lub później, obowiązek rozliczenia spoczywa na Spółce Przejmującej.
Reasumując, w kontekście transakcji, odpowiedzialność za rozliczenie faktur korygujących (zwiększających VAT naliczony z faktur wystawionych przed dniem podziału na rzecz Spółki Dzielonej) dotyczących działalności C przedstawia się następująco:
1)Spółka Przejmująca rozlicza faktury korygujące dotyczące działalności C, jeśli zostały one wystawione na Spółkę Dzieloną lub Spółkę Przejmującą w dniu podziału lub później i otrzymane przez Spółkę Przejmującą.
2)Spółka Przejmująca jest również zobowiązana do rozliczenia faktur korygujących wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem podziału, ale otrzymanych w dniu podziału lub po tej dacie, nawet jeśli pierwotne i korygujące faktury były wystawione na Spółkę Dzieloną.
3)Spółka Dzielona rozlicza faktury korygujące wystawione i otrzymane przed dniem podziału.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach DKIS, tj. w interpretacji indywidualnej z 30 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.761.2024.3.MM; w interpretacji indywidualnej z 17 stycznia 2022 r., znak: 0111-KDIB3-3.4012.512.2021.2.PK, interpretacji indywidualnej DKIS z 6 kwietnia 2023 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.179.2023.1.MKA.
Odpowiedź na pytanie 12
Na mocy art. 86 ust. 19a Ustawy VAT, w przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały uzgodnione z dostawcą towarów lub usługodawcą, jeżeli przed upływem tego okresu rozliczeniowego warunki te zostały spełnione.
W przypadku, gdy warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług zostały spełnione po upływie okresu rozliczeniowego, w którym warunki te zostały uzgodnione, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym warunki te zostały spełnione. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego w fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.
Jak wynika z powyższych regulacji, dla obowiązku pomniejszenia podatku naliczonego w przypadku obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy określonej w wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem ważny jest nie sam moment otrzymania faktury korygującej, a moment uzgodnienia warunków obniżenia podstawy opodatkowania oraz moment spełnienia tych uzgodnionych warunków.
Mając powyższe na uwadze, należy wskazać, że podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej (zmniejszającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed Dniem Wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej) związanej z działalnością Spółki:
- jest Spółka Dzielona, jeżeli warunki korekty zostały uzgodnione i spełnione przed Dniem Wydzielenia.
- jest Spółka Przejmująca, jeżeli:
· warunki korekty zostały uzgodnione przed Dniem Wydzielenia i przed upływem okresu rozliczeniowego, w którym zostały one uzgodnione nie doszło do ich spełnienia, natomiast zostały one spełnione w dniu lub po Dniu Wydzielenia;
· warunki korekty zostały uzgodnione i spełnione w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia.
Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w interpretacjach indywidualnych DKIS z 30 stycznia 2025 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.761.2024.3.MM; w interpretacji indywidualnej DKIS z 6 kwietnia 2023 r., znak: 0114-KDIP1-1.4012.179.2023.1.MKA oraz w interpretacji indywidualnej z 17 stycznia 2022 r., znak: 0111-KDIB3-3.4012.512.2021.2.PK.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest:
-prawidłowew zakresie pytań nr 1-3 oraz pytań nr 7, 8, 9, 11 oraz
-nieprawidłowe w zakresie pytań nr 4, 5, 6, 10 i 12.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zagadnienie sukcesji podatkowej, tj. sytuację, w której dany podmiot (podatnik) wstępuje w prawa i obowiązki innego podatnika m.in. korzystając z praw nabytych przez inny podmiot (innego podatnika) regulują przepisy Działu III Rozdziału 14 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622), zwanej dalej Ordynacją podatkową. W regulacjach tych, zawarta jest pozycja prawnopodatkowa dwóch kategorii podmiotów: następców prawnych oraz podmiotów przekształconych.
Wskazać należy, że następstwo prawne polega na przejściu z jednego podmiotu na drugi określonych praw i obowiązków. W przypadku prawa podatkowego mamy do czynienia z pochodnym nabyciem praw, kiedy to następca prawny nabywa prawa i obowiązki przysługujące jego poprzednikowi prawnemu. Jest to nabycie translatywne, gdyż dotyczy praw poprzednio już istniejących. W prawie podatkowym z reguły ma miejsce następstwo prawne pod tytułem ogólnym (sukcesja uniwersalna), kiedy to mocą jednego zdarzenia prawnego dochodzi do nabycia całego lub części majątku, a nabywca wchodzi zarówno w prawa, jak i w obowiązki swego poprzednika prawnego.
Inaczej rzecz ujmując, należy sprawdzić, czy każde prawo, które przysługiwałoby danemu podmiotowi (podatnikowi) przysługuje – na podstawie przepisów o sukcesji prawnej – innemu podmiotowi (podatnikowi), będącemu tzw. „następcą prawnym” tego pierwszego podmiotu (podatnika).
Powyższe kwestie regulują przepisy działu III rozdziału 14 Ordynacji podatkowej. W regulacjach tych, zawarta jest pozycja prawnopodatkowa dwóch kategorii podmiotów: następców prawnych oraz podmiotów przekształconych.
Zgodnie z art. 93 § 1 Ordynacji podatkowej:
Osoba prawna lub spółka komandytowo-akcyjna zawiązane (powstałe) w wyniku łączenia się:
1) osób prawnych,
2) osobowych spółek handlowych,
3) osobowych i kapitałowych spółek handlowych
- wstępują we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki każdej z łączących się osób lub spółek.
W myśl art. 93 § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepis § 1 stosuje się odpowiednio do osoby prawnej i spółki komandytowo-akcyjnej łączących się przez przejęcie:
1) innej osoby prawnej (osób prawnych);
2) osobowej spółki handlowej (osobowych spółek handlowych).
Zgodnie z art. 93c § 1 i § 2 ustawy Ordynacji podatkowej:
Osoby prawne przejmujące lub osoby prawne powstałe w wyniku podziału wstępują, z dniem podziału lub z dniem wydzielenia, we wszelkie przewidziane w przepisach prawa podatkowego prawa i obowiązki osoby prawnej dzielonej pozostające w związku z przydzielonymi im, w planie podziału, składnikami majątku.
Przepis § 1 stosuje się, jeżeli majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie – także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Przepis art. 93c Ordynacji podatkowej zakłada możliwość wyodrębnienia praw i obowiązków podatkowych związanych z poszczególnymi zorganizowanymi częściami majątku oraz że tak wyodrębnione zespoły praw i obowiązków są objęte sukcesją. Powyższy przepis wprowadza zatem do systemu podatkowego zasadę sukcesji podatkowej częściowej. Zgodnie z tą zasadą, w przypadku podziału przez wydzielenie, podmiot przejmujący wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki podatkowe, które związane są z tą częścią majątku, która jest przejmowana. Należy jednak zwrócić uwagę na to, że w wyniku podziału przez wydzielenie przejmowane są prawa i obowiązki przewidziane w przepisach prawa podatkowego, ale pod warunkiem, że majątek przejmowany na skutek podziału, a także majątek osoby prawnej dzielonej stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Z uwagi na fakt, że ustawodawca nie definiuje pojęcia „praw i obowiązków podatkowych związanych ze składnikami majątku”, będących przedmiotem sukcesji na podstawie art. 93c Ordynacji podatkowej, należy przyjąć, że sukcesji nie podlegają te prawa i obowiązki, które na mocy obowiązujących przepisów podatkowych zostały przypisane do osoby dzielonego podatnika. Sukcesji podlegają prawa i obowiązki, które choć wynikają ze zdarzeń mających miejsce przed podziałem, to nie uległy konkretyzacji do tej daty na gruncie rozliczeń podatkowych.
W przypadku podziału przez wydzielenie decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia. Wniosek taki wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym sukcesji podlegają prawa i obowiązki „pozostające” w związku z przydzielonymi spółce przejmującej lub spółce nowopowstałej w wyniku podziału składnikami majątku. W przepisie tym, ustawodawca posłużył się czasem teraźniejszym. Stąd, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie „stany otwarte”, tj. prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia „pozostają” jeszcze w związku z przydzielonymi spółce przejmującej lub spółce nowopowstałej w wyniku podziału składnikami majątku.
Z literalnej wykładni przepisu wynika zatem, że nie odnosi się on do praw i obowiązków, które „pozostawały” w związku z danymi składnikami majątku przed dniem wydzielenia. W konsekwencji, jeżeli dane prawo bądź obowiązek powstało przed dniem wydzielenia lub dotyczy okresu poprzedzającego podział (powinno być rozliczone w tym właśnie czasie), skutki podatkowe z nim związane ściśle wiążą się z rozliczeniami podatkowymi Spółki dzielonej, tj. na dzień wydzielenia nie „pozostają” w związku z wydzielanym majątkiem.
Z kolei, w przypadku, gdy dane prawo bądź obowiązek powstało w dniu wydzielenia lub po tej dacie (tj. „pozostaje” w dniu wydzielenia w związku ze składnikami majątku podlegającymi podziałowi), rozliczenia podatkowe z nim związane powinny dotyczyć wyłącznie spółek nowo zawiązanych.
Następstwo prawne (sukcesję generalną częściową), zgodnie z art. 93c Ordynacji podatkowej, należy rozumieć jako kontynuację – od dnia wydzielenia – rozliczeń podatkowych prowadzonych dotychczas przez spółkę dzieloną, a nie jako przejęcie przez spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną całości rozliczeń podatkowych wydzielanych części przedsiębiorstwa z okresu przed podziałem.
Przepis art. 93c Ordynacji podatkowej łączy następstwo prawne jedynie z tymi składnikami majątku, które osobom prawnym przydzielono w planie podziału. Nie jest to więc pełna sukcesja uniwersalna, ale można mówić raczej o sukcesji uniwersalnej częściowej.
Plan podziału jest pisemnym uzgodnieniem między spółką dzieloną a spółką przejmującą. Nie jest on czynnością prawną, ale raczej ma charakter czynności faktycznej.
Przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące sukcesji podatkowej w przypadku przejęcia lub podziału osoby prawnej stosuje się jedynie wtedy, gdy majątek przejmowany na skutek podziału, a przy podziale przez wydzielenie – także majątek osoby prawnej dzielonej, stanowi zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Nadmienić przy tym należy, że zgodnie z art. 93e Ordynacji podatkowej, przepisy art. 93-93d stosuje się w zakresie, w jakim odrębne ustawy, umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania oraz inne ratyfikowane umowy międzynarodowe, których stroną jest Rzeczpospolita Polska, nie stanowią inaczej.
Oznacza to, że aby określić zakres przejmowanych przez następcę prawnego praw i obowiązków, należy dokonać oceny nie tylko przepisów Ordynacji podatkowej, ale także innych aktów prawnych.
Zagadnienie podziału spółek jest uregulowane w tytule IV dziale II ustawy z 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (t. j. Dz. U. z 2024 r. poz. 18 ze zm.), zwanej dalej k.s.h.
W myśl art. 529 § 1 k.s.h.:
Podziałmoże być dokonany:
1) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na inne spółki za udziały albo akcje spółki przejmującej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie);
2) przez zawiązanie nowych spółek, na które przechodzi cały majątek spółki dzielonej za udziały lub akcje nowych spółek, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez zawiązanie nowych spółek);
3) przez przeniesienie całego majątku spółki dzielonej na istniejącą i na nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących i nowo zawiązanych, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez przejęcie i zawiązanie nowej spółki);
4) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących, nowo zawiązanych lub spółki dzielonej, które obejmują wspólnicy spółki dzielonej (podział przez wydzielenie);
5) przez przeniesienie części majątku spółki dzielonej na istniejącą lub nowo zawiązaną spółkę albo spółki za udziały lub akcje spółki albo spółek przejmujących lub nowo zawiązanych, które obejmuje spółka dzielona (podział przez wyodrębnienie).
Zgodnie z art. 529 § 2 k.s.h.:
Do podziału przez wydzielenie stosuje się przepisy o podziale spółek dotyczące odpowiednio spółki przejmującej lub spółki nowo zawiązanej. W przypadku podziału przez wyodrębnienie nie stosuje się przepisów art. 534 § 1 pkt 2, 3-5 i 8, art. 536 § 1, art. 537, art. 538 i art. 541 § 5.
Podział przez wydzielenie jest instytucją prawa handlowego będącą jedną z form restrukturyzacji, polegającą na rozdrobnieniu majątku spółki dzielonej, które polega na przekazaniu składników majątkowych (pasywów i aktywów) spółki dzielonej bez przeprowadzenia likwidacji, do spółek nowo tworzonych. Instytucję podziału spółek regulują przepisy art. 528-550 k.s.h.
Stosownie do art. 531 § 1 k.s.h.:
Spółki przejmujące lub spółki nowo zawiązane powstałe w związku z podziałem wstępują z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w prawa i obowiązki spółki dzielonej, określone w planie podziału.
W myśl art. 531 § 2 k.s.h.:
Na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną powstałą w związku z podziałem przechodzą z dniem podziału bądź z dniem wydzielenia w szczególności zezwolenia, koncesje oraz ulgi, pozostające w związku z przydzielonymi jej w planie podziału składnikami majątku spółki dzielonej, a które zostały przyznane spółce dzielonej, chyba że ustawa lub decyzja o udzieleniu zezwolenia, koncesji lub ulgi stanowi inaczej.
Zgodnie z art. 532 § 1 k.s.h.:
Do podziału spółki stosuje się przepis art. 441 § 3 oraz odpowiednio przepisy dotyczące powstania właściwego typu spółki przejmującej albo nowo zawiązanej, z wyłączeniem przepisów o wkładach niepieniężnych, jeżeli przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej.
Cechą szczególną trybu podziału spółki wskazanego w art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h. jest to, że spółka dzielona nie przestaje istnieć, nie traci swojej podmiotowości prawnej, a jedynie zmniejsza swój majątek o część, która jest przenoszona do istniejącego podmiotu (następuje tylko przeniesienie części majątku tej spółki na inną spółkę już istniejącą lub nowo zawiązaną). W takiej sytuacji ma miejsce sukcesja uniwersalna częściowa (art. 531 § 1 k.s.h.), tj. następstwo generalne dotyczące praw i obowiązków związanych z przenoszonymi składnikami majątku (określonymi w planie podziału). Zatem następstwo prawne, w zakresie, o którym mowa powyżej dotyczy tylko i wyłącznie określonej w planie podziału części przenoszonej na inny podmiot (sukcesja uniwersalna częściowa).
Zasady opodatkowania podatkiem od towarów i usług definiuje ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwana dalej „ustawą”.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy:
Opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, zwanym dalej „podatkiem”, podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel.
Stosownie do art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o towarach – rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
W świetle art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1)przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2)zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3)świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 2 pkt 22 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o sprzedaży - rozumie się przez to odpłatną dostawę towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju, eksport towarów oraz wewnątrzwspólnotową dostawę towarów.
Na mocy art. 6 pkt 1 ustawy:
Przepisów ustawy nie stosuje się do transakcji zbycia przedsiębiorstwa lub zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Przyjęta w art. 6 pkt 1 ustawy opcja wyłączenia od opodatkowania czynności zbycia przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części wymaga, aby w przypadku zbycia tak określonego przedmiotu, jego nabywca traktowany był jako następca prawny podatnika dokonującego zbycia. W konsekwencji, w takiej sytuacji dochodzi do sukcesji prawnopodatkowej w zakresie podatku od towarów i usług - następuje przeniesienie na nabywcę zasad dotyczących opodatkowania tym podatkiem w odniesieniu do czynności związanych z nabytym mieniem na warunkach identycznych, jakie obowiązywały zbywcę, gdyby do zbycia nie doszło.
Z okoliczności przedstawionych przez Państwa wynika, że:
-są Państwo polskim rezydentem podatkowym prowadzącym działalność gospodarczą w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, będącą czynnym zarejestrowanym podatnikiem podatku od towarów i usług,
-przedmiotem działalności jest w szczególności produkcja pozostałych części i akcesoriów do pojazdów silnikowych, z wyłączeniem motocykli, a także działalność w zakresie produkcji komponentów i wyposażenia do pojazdów, obróbki metali, sprzedaży części samochodowych oraz magazynowania towarów,
-2 czerwca 2025 r. doszło do podziału spółki dzielonej w trybie art. 529 § 1 pkt 4 Kodeksu spółek handlowych poprzez wydzielenie i przeniesienie na Spółkę Przejmującą części przedsiębiorstwa w postaci C, stanowiącego zorganizowaną część przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 2 pkt 27e ustawy.
C został wyodrębniony w strukturze spółki dzielonej w sposób organizacyjny, finansowy oraz funkcjonalny, co zostało potwierdzone uchwałą zarządu oraz Planem Podziału. W jego skład wchodziły w szczególności środki trwałe, maszyny, narzędzia, aktywa niematerialne, zapasy, półprodukty i wyroby gotowe, a także należności i zobowiązania związane z działalnością tej części przedsiębiorstwa. Zgodnie z Planem Podziału, do Spółki Przejmującej zostały przeniesione również inne składniki majątku nierozerwalnie związane z działalnością C, które nie zostały wprost wskazane w załącznikach, o ile było to możliwe z punktu widzenia prawnego, operacyjnego i finansowego. Jednocześnie składniki majątku niezwiązane z tą działalnością pozostały w spółce dzielonej. W okresie pomiędzy sporządzeniem Planu Podziału a dniem wydzielenia Spółka Dzielona prowadziła bieżącą działalność operacyjną, co skutkowało zmianami w strukturze aktywów i zobowiązań przypisanych do C. Nowe prawa oraz zobowiązania powstałe w tym okresie, związane z działalnością przypisaną do ZCP, stały się z dniem wydzielenia składnikami majątku Spółki Przejmującej.
W wyniku podziału doszło również do przejścia części zakładu pracy w trybie art. 23¹ Kodeksu pracy, co skutkowało wstąpieniem Spółki Przejmującej w prawa i obowiązki pracodawcy wobec pracowników przypisanych do C. Spółka Dzielona po dokonanym podziale kontynuuje działalność gospodarczą w oparciu o pozostałą część majątku, która również stanowi wyodrębnioną zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Wskazali Państwo, że część towarów została wprost ujęta w Planie Podziału, część była powiązana z zamówieniami dotyczącymi tej działalności, a część nie została wprost wskazana w dokumentacji podziałowej, mimo że pozostawała funkcjonalnie związana z ZCP. Występowały również towary w drodze oraz towary i materiały, które zostały następnie przypisane Spółce Przejmującej.
Spółka dzielona (B) nabywała usługi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą, tj. w szczególności: usługi transportowe, usługi związane z utrzymaniem instalacji (np. wymiana drzwi w magazynie), usługi serwisowe oraz przeglądy maszyn, usługi doradcze oraz obsługę prawną, kontrolę zwolnień chorobowych (agencja zewnętrzna), usługi szkoleniowe, dzierżawę instalacji argonu i gazów przemysłowych, usługi w zakresie pomiarów środowiska pracy, usługi ubezpieczeniowe, wynajem magazynów zewnętrznych, wynajem parkingu, wynajem wózków oraz wynajem samochodów, usługi cateringowe, kurierskie, sprzątania, ochrony, przewozów pracowniczych, usługi telekomunikacyjne, usługi agencji pracy, usługi odbioru i segregacji odpadów, prowizję za udzielone zabezpieczenie przy odprawie celnej, a także prace ziemne oraz wykonanie nawierzchni z kostki brukowej.
Usługi, o których mowa powyżej zostały były dokumentowane fakturami wystawianymi zarówno przed dniem wydzielenia, jak i częściowo po tej dacie. Należy przy tym zaznaczyć, że część faktur wystawionych po dniu wydzielenia dotyczyła świadczeń faktycznie zrealizowanych jeszcze przed tą datą. W przypadku, gdy faktura była wystawiona na dane Spółki Dzielonej (B), płatność za nabyte usługi była regulowana przez tę spółkę. Następnie, jeżeli poniesione wydatki dotyczyły działalności A, odpowiednie koszty były refakturowane (recharged) na A. Obecnie nadal występują sytuacje, w których dostawcy wystawiają faktury – w tym faktury korygujące – z opóźnieniem. Mogą one być wystawiane zarówno na dane Spółki Dzielonej, jak i Spółki A, w zależności od tego, na czyje zlecenie oraz w jakim momencie (przed czy po wydzieleniu) zostało złożone zamówienie i zrealizowane świadczenie.
Państwa wątpliwości dotyczą w pierwszej kolejności ustalenia czy wydanie przez Spółkę Dzieloną towarów w związku z przeprowadzonym podziałem przez wydzielenie C. powinno podlegać opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, w szczególności w odniesieniu do:
·towarów bezpośrednio ujętych w Planie Podziału (pytanie nr 1),
·towarów nieujętych bezpośrednio w Planie Podziału, lecz występujących w nim jako element zamówienia związany z działalnością ZCP (pytanie nr 2),
·towarów nieujętych bezpośrednio w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, jednak pozostających nierozerwalnie związanych z działalnością ZCP (pytanie nr 3),
·towarów nieujętych w Planie Podziału, które po podziale zostały przydzielone Spółce Przejmującej (pytanie nr 4).
Aby móc odnieść się do ww. wątpliwości, należy wskazać, że dla oceny skutków podatkowych na gruncie podatku od towarów i usług istotne jest ustalenie, czy dane czynności realizowane w ramach procesu podziału mieszczą się w zakresie transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 6 pkt 1 ustawy o VAT, czy też stanowią odrębne dostawy towarów podlegające opodatkowaniu na zasadach ogólnych. Dopiero prawidłowa kwalifikacja danej czynności jako elementu transakcji zbycia ZCP albo jako odrębnej dostawy towarów determinuje jej skutki podatkowe na gruncie ustawy o VAT.
Należy wskazać, że dla oceny skutków podatkowych istotne jest nie tylko formalne ujęcie danego składnika w Planie Podziału, lecz także jego faktyczne przypisanie do zorganizowanej części przedsiębiorstwa będącej przedmiotem transakcji. Jeżeli dany towar pozostaje w funkcjonalnym, organizacyjnym i gospodarczym związku z wyodrębnionym zespołem składników majątkowych stanowiących ZCP, jego przeniesienie może być traktowane jako element jednej transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa. W konsekwencji wszystkie składniki majątkowe funkcjonalnie związane z działalnością Ci przekazane w ramach podziału przez wydzielenie mogą być uznane za element ZCP, którego zbycie korzysta z wyłączenia z opodatkowania na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy, należy wskazać, że z przedstawionych okoliczności wynika, że 2 czerwca 2025 r. doszło do podziału Spółki Dzielonej przez wydzielenie, w wyniku którego na Spółkę Przejmującą przeniesiono zorganizowaną część przedsiębiorstwa w postaci C, stanowiącą wyodrębniony organizacyjnie, finansowo i funkcjonalnie zespół składników majątkowych. Przeniesienie obejmowało zarówno składniki majątku wskazane w Planie Podziału, jak i składniki nierozerwalnie związane z działalnością tej części przedsiębiorstwa, które – ze względu na ich funkcjonalny związek – zostały objęte procesem wydzielenia. Jednocześnie do dnia wydzielenia Spółka Dzielona prowadziła bieżącą działalność operacyjną, co skutkowało zmianami w strukturze majątku przypisanego do C, przy czym składniki powstałe lub związane z tą działalnością do dnia podziału również zostały objęte sukcesją w ramach transakcji.
Wydanie towarów objętych pytaniami nr 1–4 oraz przeniesienie zorganizowanej części przedsiębiorstwa – jak Państwo wskazali - nastąpiło w ramach jednej transakcji podziału przez wydzielenie. Jednocześnie bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje fakt, że czynność ta została udokumentowana kilkoma fakturami, albowiem o jej kwalifikacji na gruncie podatku od towarów i usług decyduje jej rzeczywisty charakter gospodarczy, a nie sposób jej dokumentowania.
W konsekwencji należy uznać, że towary ujęte w pytaniach nr 1–4, niezależnie od tego, czy zostały bezpośrednio wskazane w Planie Podziału, czy też pozostawały funkcjonalnie związane z działalnością C, mieściły się w zakresie zorganizowanej części przedsiębiorstwa będącej przedmiotem transakcji. Skoro zatem wydanie tych towarów nastąpiło w ramach podziału przez wydzielenie ZCP i nie stanowiło odrębnej dostawy towarów, czynność ta nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy.
Tym samym Państwa stanowisko uznaję za:
-prawidłowe w zakresie ustalenia, że towary wydane Spółce przez Spółkę Dzieloną, które zostały bezpośrednio ujęte w Planie Podziału, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 1),
-prawidłowe w zakresie ustalenia, że towary nieujęte bezpośrednio w Planie Podziału, lecz wskazane w nim jako element zamówienia związany z działalnością ZCP, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 2),
-prawidłowe w zakresie ustalenia, że towary nieujęte bezpośrednio w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, lecz pozostające nierozerwalnie związane z działalnością ZCP, nie podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 3), oraz
-nieprawidłowe w zakresie ustalenia, że towary niewskazane w Planie Podziału ani jako składniki ZCP, ani jako element zamówienia, które po podziale zostały przydzielone Spółce Przyjmującej, podlegają opodatkowaniu podatkiem VAT (pytanie nr 4).
Kolejne Państwa wątpliwości, odnoszą się do ustalenia czy usługi wykonane przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej, a związane z działalnością Spółki A (C) powinny zostać rozpoznane dla celów podatku od towarów i usług w dacie ich wykonania, a w konsekwencji ujęte przez Spółkę Dzieloną w jej ewidencji VAT, a także na kogo powinna zostać wystawiona faktura dokumentująca czynności zrealizowane przed dniem wydzielenia, jeśli faktura została wystawiona w dniu lub po dniu wydzielenia (pytanie nr 5 i 6). Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
W tym miejscu, należy wskazać, że kwestie dotyczące odliczenia podatku naliczonego zostały uregulowane w Dziale IX ustawy VAT.
W myśl art. 86 ust. 1 ustawy :
W zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych, podatnikowi, o którym mowa w art. 15, przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, z zastrzeżeniem art. 114, art. 119 ust. 4, art. 120 ust. 17 i ust. 19 oraz art. 124.
W myśl art. 86 ust. 2 pkt 1 ustawy :
Kwotę podatku naliczonego stanowi, suma kwot podatku wynikających z faktur otrzymanych przez podatnika z tytułu:
a) nabycia towarów i usług,
b) dokonania całości lub części zapłaty przed nabyciem towaru lub wykonaniem usługi.
Z powyższych przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza zatem możliwość dokonania obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są w ogóle wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych.
W myśl art. 86 ust. 10, 10b ustawy:
10. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego powstaje w rozliczeniu za okres, w którym w odniesieniu do nabytych lub importowanych przez podatnika towarów i usług powstał obowiązek podatkowy.
10b. Prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w przypadkach, o których mowa w:
1) ust. 2 pkt 1 oraz pkt 2 lit. a - powstaje nie wcześniej niż w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę lub dokument celny;
2) ust. 2 pkt 4 lit. c - powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem, że podatnik:
a) (uchylona),
b) uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek;
3) ust. 2 pkt 4 lit. a, b i d - powstaje zgodnie z ust. 10, pod warunkiem, że podatnik uwzględni kwotę podatku należnego z tytułu tych transakcji w deklaracji podatkowej, w której jest on obowiązany rozliczyć ten podatek.
Zgodnie z art. 86 ust. 11 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego w terminach określonych w ust. 10, 10d i 10e, może obniżyć kwotę podatku należnego w deklaracji podatkowej za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, w deklaracji podatkowej za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych.
Stosownie do art. 86 ust. 13 ustawy:
Jeżeli podatnik nie dokonał obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w terminach, o których mowa w ust. 10, 10d, 10e i 11, może on obniżyć kwotę podatku należnego przez dokonanie korekty deklaracji podatkowej:
1) za okres, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, albo
2) za jeden z trzech następnych okresów rozliczeniowych, a w przypadku podatnika, o którym mowa w art. 99 ust. 2 i 3, za jeden z dwóch następnych okresów rozliczeniowych, po okresie rozliczeniowym, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
– nie później jednak niż w ciągu 5 lat, licząc od początku roku, w którym powstało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego
Z ww. przepisów wynika, że prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przysługuje wówczas, gdy zostaną spełnione określone warunki, tzn. odliczenia tego dokonuje podatnik podatku od towarów i usług oraz gdy towary i usługi, z których nabyciem podatek został naliczony, są wykorzystywane do czynności opodatkowanych. Zatem warunkiem umożliwiającym podatnikowi skorzystanie z prawa do odliczenia podatku naliczonego jest związek zakupów z wykonywanymi czynnościami opodatkowanymi.
Przedstawiona wyżej zasada wyklucza możliwość dokonania odliczenia podatku naliczonego związanego z towarami i usługami, które nie są wykorzystywane do czynności opodatkowanych, czyli w przypadku ich wykorzystywania do czynności zwolnionych od podatku i niepodlegających temu podatkowi.
Ustawodawca zapewnił podatnikowi prawo do odliczenia podatku naliczonego pod warunkiem spełnienia przez niego zarówno tzw. przesłanek pozytywnych, to jest m.in. tego, że zakupy są wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych oraz niezaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy.
Z przytoczonych przepisów ustawy wynika, że z prawa do odliczenia podatku naliczonego podatnik może skorzystać dopiero w rozliczeniu za okres, w którym spełnione są łącznie trzy przesłanki:
‒powstał obowiązek podatkowy w odniesieniu do nabywanych towarów i usług;
‒doszło do faktycznego nabycia tych towarów i usług;
‒podatnik jest w posiadaniu faktur dokumentujących te transakcje.
Terminy odliczenia podatku VAT naliczonego z otrzymanych faktur zostały określone w art. 86 ust. 10-13 ustawy. Co do zasady odliczenie podatku dokonuje się w okresie rozliczeniowym w którym powstał obowiązek podatkowy odniesieniu do nabytych towarów i usług – pod warunkiem otrzymania faktury dokumentującej dane nabycie. Przepis art. 86 ust. 11 ustawy wskazuje dodatkowe terminy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w sytuacji, gdy podatnik nie dokonał tego obniżenia w terminie otrzymania faktury.
W złożonym wniosku wskazali Państwo, że Spółka A (dalej: „Wnioskodawca”, „Spółka”, „Spółka Przejmująca”) jest podmiotem Przejmującym C w ramach podziału przez wydzielenie. Spółka Dzielona nabywała usługi związane z prowadzoną działalnością gospodarczą (Spółki – Spółki A – C). Przy czym faktury dokumentujące czynności były wystawiane zarówno w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia. Skoro, jak wskazano wyżej prawo do odliczenia podatku naliczonego jest uzależnione m.in. od otrzymania faktury dokumentującej nabycie, a prawa i obowiązki związane z tymi fakturami pozostają w związku z przejętą zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa, podmiotem uprawnionym do rozpoznania skutków tych faktur dla celów VAT jest podmiot, który przejął tę zorganizowaną część przedsiębiorstwa.
Mając na uwadze, że usługi udokumentowane fakturami wystawionymi w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia oraz związane z nimi prawa i obowiązki pozostają w związku z przejętą zorganizowaną częścią przedsiębiorstwa – działalnością Spółki C, to podmiotem uprawnionym do rozpoznania skutków podatkowych wynikających z tych faktur dla celów VAT jest Spółka Przejmująca.
Nie można zatem zgodzić się z Państwa stanowiskiem, zgodnie z którym usługi wykonane przed dniem wydzielenia udokumentowane fakturami wystawionymi w dniu lub po dniu wydzielenia, powinny zostać rozpoznane dla celów VAT przez Spółkę Dzieloną wyłącznie ze względu na moment ich wykonania.
W związku z powyższym, również faktury wystawione w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia dokumentujące czynności wykonane przed dniem wydzielenia, powinny zostać wystawione na Spółkę Przejmującą, ponieważ skutki prawne i podatkowe wynikające z tych faktur dotyczą przejętej zorganizowanej części przedsiębiorstwa – C.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytań nr 5 i 6 uznaje za nieprawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości odnoszą się do wskazania podmiotu uprawnionego (Spółka Przejmująca czy Spółka Dzielona) do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności C. z faktur:
-wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia,
-wystawionych na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia i otrzymanych przez Spółkę Przejmującą, oraz
-z faktur otrzymanych przed dniem wydzielenia przez Spółkę Dzieloną (pytanie nr 7).
Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
Jak wynika z literalnej wykładni art. 93c Ordynacji podatkowej sukcesji podlegają prawa i obowiązki „pozostające” w związku z przydzielonymi spółce przejmującej w wyniku podziału składnikami majątku. W związku z tym decydujące znaczenie ma okoliczność, czy dane prawo lub obowiązek powstało i istniało przed dniem wydzielenia. Stąd też, przedmiotem sukcesji mogą być wyłącznie prawa i obowiązki, które na dzień wydzielenia „pozostają” jeszcze w związku z przydzielonymi Spółce Przejmującej składnikami majątku obejmującymi C.
Należy podkreślić, że powołane powyżej przepisy ustawy uzależniają prawo podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony m.in. od obowiązku posiadania faktury dokumentującej nabycie towarów lub usług wykorzystywanych następnie do wykonywania czynności opodatkowanych. W przedmiotowej sprawie nabycia są dokumentowane fakturami, a towary i usługi pozostają w związku z wykonywaniem czynności opodatkowanych VAT.
Zatem w sytuacji, gdy prawo do odliczenia podatku naliczonego dotyczącego działalności C. powstało w Dniu wydzielenia lub po Dniu wydzielenia, to zgodnie z zasadami sukcesji prawo do odliczenia VAT nie przysługuje Spółce Dzielonej, jako że powstało ono w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia. Tym samym to Spółka Przejmująca jest uprawniona do odliczenia podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur:
-wystawionych na Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po tym dniu, oraz
-wystawionych na Spółkę Przejmującą w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia i otrzymanych przez Spółkę Przejmującą.
Natomiast w przypadku, gdy prawo do odliczenia VAT naliczonego dotyczącego działalności C. powstało przed Dniem wydzielenia, a faktura została otrzymana przed Dniem wydzielenia, to podmiotem uprawnionym do odliczenia VAT naliczonego jest Spółka Dzielona.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 7 uznaje za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, która ze Spółek – Dzielona czy Przejmująca – jest podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego oraz uprawniona do wystawienia faktur w związku z podziałem przez wydzielenie w sytuacji, gdy obowiązek podatkowy w podatku VAT w odniesieniu do dostawy towarów lub świadczenia usług powstał przed dniem wydzielenia w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia (pytanie nr 8). Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
Aby odpowiedzieć Państwu na ww. wątpliwości w przedmiotowej sprawie należy przywołać wskazać, że podatnik, który wykonuje czynności podlegające opodatkowaniu podatkiem VAT, zobowiązany jest opodatkować czynność w momencie powstania obowiązku podatkowego.
I tak, zgodnie z art. 19a ust. 1 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi, z zastrzeżeniem ust. 1a, 1b, 5 i 7-11, art. 14 ust. 6, art. 20, art. 21 ust. 1 i art. 138f.
W myśl przepisu art. 19a ust. 2 ustawy:
W odniesieniu do przyjmowanych częściowo usług, usługę uznaje się również za wykonaną, w przypadku wykonania części usługi, dla której to części określono zapłatę.
Przepis art. 19a ust. 3 ustawy stanowi, że:
Usługę, dla której w związku z jej świadczeniem ustalane są następujące po sobie terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu, do którego odnoszą się te płatności lub rozliczenia, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi. Usługę świadczoną w sposób ciągły przez okres dłuższy niż rok, dla której w związku z jej świadczeniem w danym roku nie upływają terminy płatności lub rozliczeń, uznaje się za wykonaną z upływem każdego roku podatkowego, do momentu zakończenia świadczenia tej usługi.
Obowiązek podatkowy rodzi również otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem usługi.
Na podstawie art. 19a ust. 5 pkt 4 ustawy:
Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury z tytułu:
a) dostaw energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego,
b) świadczenia usług:
- telekomunikacyjnych,
- wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy,
- najmu, dzierżawy, leasingu lub usług o podobnym charakterze,
- ochrony osób oraz usług ochrony, dozoru i przechowywania mienia,
- stałej obsługi prawnej i biurowej,
- dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej oraz gazu przewodowego
- z wyjątkiem usług, do których stosuje się art. 28b, stanowiących import usług.
Stosownie do treści art. 19a ust. 7 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 5 pkt 3 i 4, gdy podatnik nie wystawił faktury lub wystawił ją z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminów wystawienia faktury określonych w art. 106i ust. 3 i 4, a w przypadku gdy nie określono takiego terminu - z chwilą upływu terminu płatności.
W myśl art. 19a ust. 8 ustawy:
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, w szczególności przedpłatę, zaliczkę, zadatek, ratę, wkład budowlany lub mieszkaniowy przed ustanowieniem spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego lub lokalu o innym przeznaczeniu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą jej otrzymania w odniesieniu do otrzymanej kwoty, z wyjątkiem:
1) dostaw towarów, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 1b;
2) dostaw towarów i świadczenia usług, w stosunku do których obowiązek podatkowy powstaje w sposób, o którym mowa w ust. 5 pkt 4.
W oparciu o art. 2 pkt 31 i 32 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o:
31)fakturze - rozumie się przez to dokument w postaci papierowej lub w postaci elektronicznej zawierający dane wymagane ustawą i przepisami wydanymi na jej podstawie;
32)fakturze elektronicznej - rozumie się przez to fakturę w postaci elektronicznej wystawioną i otrzymaną w dowolnym formacie elektronicznym;
Zasady wystawiania faktur regulują przepisy art. 106a i nast. ustawy.
Stosownie do art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy:
Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Jednocześnie, jak stanowi ust. 2 powołanego artykułu:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1, art. 113 ust. 1 i 9, art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3.
Przy czym, na podstawie art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
– jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jednocześnie, jak stanowi art. 106i ust. 1 ustawy:
Fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano dostawy towaru lub wykonano usługę, z zastrzeżeniem ust. 2‒9.
Na podstawie art. 106i ust. 2 ustawy:
Jeżeli przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi otrzymano całość lub część zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4, fakturę wystawia się nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym otrzymano całość lub część zapłaty od nabywcy.
Stosownie z kolei do art. 106i ust. 3 ustawy:
Fakturę wystawia się nie później niż:
1) 30. dnia od dnia wykonania usług – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a;
2) 60. dnia od dnia wydania towarów – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. b, z zastrzeżeniem ust. 4;
3) 90. dnia od dnia wykonania czynności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. c;
4) z upływem terminu płatności – w przypadku, o którym mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4.
Zgodnie z art. 106i ust. 7 ustawy:
Faktury nie mogą być wystawione wcześniej niż 60. dnia przed:
1) dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi;
2) otrzymaniem, przed dokonaniem dostawy towaru lub wykonaniem usługi, całości lub części zapłaty.
Na podstawie art. 106i ust. 8 ustawy,
Przepis ust. 7 pkt 1 nie dotyczy wystawiania faktur w zakresie dostawy i świadczenia usług, o których mowa w art. 19a ust. 3, 4 i ust. 5 pkt 4, jeżeli faktura zawiera informację, jakiego okresu rozliczeniowego dotyczy.
Elementy, jakie powinna zawierać faktura, zostały wymienione w art. 106e ustawy.
W tym miejscu należy wskazać, że faktura jest dokumentem odzwierciedlającym prawidłowy przebieg zdarzenia gospodarczego zarówno pod względem przedmiotu transakcji, jak i podmiotów biorących w niej udział. Co do zasady zatem, faktura musi być wystawiona zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa krajowego w tym względzie. Prawidłowość materialnoprawna faktury zachodzi wówczas, jeżeli odzwierciedla ona prawdziwe zdarzenie gospodarcze, czyli w istocie stwierdza np. fakt dostawy określonych towarów i świadczonych usług. Wystawienie faktury należy rozumieć jako sporządzenie dokumentu oraz jego przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie faktury do obrotu prawnego. Faktura jest zatem dokumentem potwierdzającym zaistnienie zdarzenia gospodarczego i nierozerwalnie związana jest z powstaniem obowiązku podatkowego, jednakże samo wystawienie faktury nie skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego.
Uwzględniając powyższe, a tym samym odpowiadając na wątpliwości wskazane w pytaniu nr 8, należy wskazać, że istotne znaczenie dla ustalenia podmiotu zobowiązanego do rozliczenia podatku VAT należnego oraz wystawienia faktury ma moment powstania obowiązku podatkowego w odniesieniu do dostaw towarów i świadczenia usług.
Jak już wskazano powyżej, ogólne regulacje dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego określają przepisy art. 19a ustawy.
W odniesieniu do czynności wykonanych przed Dniem Wydzielenia, które – zgodnie z opisem sprawy – były realizowane w ramach działalności C:
· w przypadku dostaw towarów oraz usług zastosowanie znajduje art. 19a ust. 1 ustawy, zgodnie z którym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą dokonania dostawy towarów lub wykonania usługi,
· natomiast w przypadku usług rozliczanych w okresach rozliczeniowych zastosowanie znajduje art. 19a ust. 3 ustawy, zgodnie z którym usługę uznaje się za wykonaną z upływem każdego okresu rozliczeniowego.
W konsekwencji, w zakresie czynności wykonanych przed Dniem Wydzielenia lub dla których przed Dniem Wydzielenia upłynął okres do którego odnoszą się płatności - obowiązek podatkowy powstaje po stronie Spółki Dzielonej jako podmiotu będącego stroną tych czynności w momencie ich wykonania lub zakończenia okresu rozliczeniowego. Tym samym Spółka Dzielona jest podmiotem zobowiązanym do rozliczenia podatku VAT należnego oraz uprawnionym do wystawienia faktury.
Natomiast w zakresie czynności wykonanych w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia lub dla których w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia upłynął okres do którego odnoszą się płatności - obowiązek podatkowy powstaje po stronie Spółki Przejmującej jako podmiotu kontynuującego działalność w ramach przejętej zorganizowanej części przedsiębiorstwa. Tym samym Spółka Przejmująca jest zobowiązana do rozliczenia podatku VAT należnego oraz uprawniona do wystawienia faktury.
W konsekwencji Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 8 uznaje za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy podmiotem zobowiązanym do wystawienia oraz ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zwiększających kwotę podatku należnego dotyczących działalności C. rozliczonej przez Spółkę Dzieloną do dnia wydzielenia będzie:
-Spółka Dzielona – w przypadku konieczności wystawienia w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia faktury korygującej skutkującej koniecznością korekty rozliczeń za okresy rozliczeniowe sprzed dnia wydzielenia, gdy przyczyna korekty zaistniała przed Dniem wydzielenia (np. w wyniku błędów lub pomyłek),
-Spółka Przejmująca – w przypadku konieczności wystawienia w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia faktury korygującej związanej z działalnością C. przed podziałem, gdy przyczyna korekty zaistniała w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia, nawet jeżeli korygowane faktury zostały pierwotnie wystawione przez Spółkę Dzieloną.
Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
W tym miejscu należy wskazać, że stosownie do art. 29a ust. 1 ustawy:
Podstawą opodatkowania, z zastrzeżeniem ust. 2, 3 i 5, art. 30a-30c, art. 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5, jest wszystko, co stanowi zapłatę, którą dokonujący dostawy towarów lub usługodawca otrzymał lub ma otrzymać z tytułu sprzedaży od nabywcy, usługobiorcy lub osoby trzeciej, włącznie z otrzymanymi dotacjami, subwencjami i innymi dopłatami o podobnym charakterze mającymi bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika.
W świetle art. 29a ust. 10 ustawy:
Podstawę opodatkowania obniża się o:
1) kwoty udzielonych po dokonaniu sprzedaży opustów i obniżek cen;
2) wartość zwróconych towarów i opakowań;
3) zwróconą nabywcy całość lub część zapłaty otrzymaną przed dokonaniem sprzedaży, jeżeli do niej nie doszło;
4) wartość zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze, o których mowa w ust. 1.
W myśl art. 29a ust. 13 ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się za okres rozliczeniowy, w którym podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury ustrukturyzowanej, z zastrzeżeniem ust. 13a-13c.
Na podstawie art. 29a ust. 13a ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał potwierdzenie otrzymania faktury korygującej przez nabywcę towaru lub usługi, jeżeli podatnik wystawił fakturę korygującą inną niż faktura ustrukturyzowana, z zastrzeżeniem ust. 13b i 13c.
W myśl art. 29a ust. 13b ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, jeżeli podatnik wystawił fakturę korygującą:
1) w postaci faktury, o której mowa w art. 106nda ust. 1 lub art. 106nh ust. 1, na rzecz nabywcy, o którym mowa w art. 106gb ust. 4 pkt 2-6, i udostępnił ją temu nabywcy w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur,
2) w postaci faktury, o której mowa w art. 106nf ust. 1, i udostępnił ją nabywcy w sposób inny niż przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur
- obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, można dokonać w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik przesłał fakturę korygującą do Krajowego Systemu e-Faktur.
Stosownie do art. 29a ust. 13c ustawy:
W przypadkach, o których mowa w ust. 10 pkt 1-3, jeżeli podatnik wystawił fakturę korygującą w postaci faktury, o której mowa w art. 106nda ust. 1, art. 106nf ust. 1 lub art. 106nh ust. 1, i udostępnił ją nabywcy przy użyciu Krajowego Systemu e-Faktur, obniżenia podstawy opodatkowania, w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem, dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik przesłał fakturę korygującą do Krajowego Systemu e-Faktur.
Jak stanowi art. 29a ust. 14 ustawy:
Przepisy ust. 13-13c stosuje się odpowiednio w przypadku stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze i wystawienia faktury korygującej do faktury, w której wykazano kwotę podatku wyższą niż należna.
Art. 29a ust. 15 ustawy stanowi:
Warunku posiadania dokumentacji, o którym mowa w ust. 13, nie stosuje się w przypadku:
1) eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów;
2) dostawy towarów i świadczenia usług, dla których miejsce opodatkowania znajduje się poza terytorium kraju;
3) sprzedaży: energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej, gazu przewodowego, usług dystrybucji energii elektrycznej, cieplnej lub chłodniczej, usług dystrybucji gazu przewodowego, usług telekomunikacyjnych oraz usług wymienionych w poz. 24-37, 50 i 51 załącznika nr 3 do ustawy;
4) (uchylony)
5) wystawienia faktury korygującej w postaci faktury ustrukturyzowanej.
W myśl art. 29a ust. 17 ustawy:
W przypadku gdy podstawa opodatkowania uległa zwiększeniu, korekty tej podstawy dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym zaistniała przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania.
Z kolei według art. 29a ust. 18 ustawy:
W przypadku eksportu towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów zwiększenie podstawy opodatkowania, o którym mowa w ust. 17, następuje nie wcześniej niż w deklaracji podatkowej składanej za okres rozliczeniowy, w którym wykazane zostały te transakcje.
W tym miejscu należy wskazać, że jeżeli po wystawieniu faktury wystąpią zdarzenia, mające wpływ na treść wystawionej faktury lub okaże się, że dokument ten zawiera błędy, podatnik wystawia w takim przypadku fakturę korygującą. Zatem faktura korygująca wystawiana jest w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu. A zatem, co do zasady, korygowanie treści pierwotnie wystawionej faktury powinno nastąpić poprzez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej.
I tak, z w myśl art. 106j ust. 1 ustawy:
W przypadku gdy po wystawieniu faktury:
1)podstawa opodatkowania lub kwota podatku wskazana w fakturze uległa zmianie,
2)(uchylony)
3)dokonano zwrotu podatnikowi towarów i opakowań,
4)dokonano zwrotu nabywcy całości lub części zapłaty, o której mowa w art. 106b ust. 1 pkt 4,
5)stwierdzono pomyłkę w jakiejkolwiek pozycji faktury
- podatnik wystawia fakturę korygującą.
Co istotne, art. 106j ust. 1 ustawy wyraźnie wskazuje, jakie okoliczności zobowiązują podatnika do wystawienia faktury korygującej i uzależniają to od wystąpienia sytuacji enumeratywnie wskazanych w tym przepisie. W tym zakresie podatnik nie ma uprawnień do swobodnego działania, może je podjąć tylko w razie spełnienia przesłanek określonych w przepisie.
Na mocy art. 106j ust. 2 ustawy:
Faktura korygująca powinna zawierać:
1)(uchylony)
2)numer kolejny oraz datę jej wystawienia;
2a)numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur fakturę, której dotyczy faktura korygująca, z wyjątkiem faktur korygujących wystawianych do faktur, dla których nie został nadany numer identyfikujący w Krajowym Systemie e-Faktur;
3)dane zawarte w fakturze, której dotyczy faktura korygująca:
a)określone w art. 106e ust. 1 pkt 1-5,
b)nazwę (rodzaj) towaru lub usługi objętych korektą;
4)(uchylony)
5)jeżeli korekta wpływa na zmianę podstawy opodatkowania lub kwoty podatku należnego – odpowiednio kwotę korekty podstawy opodatkowania lub kwotę korekty podatku należnego z podziałem na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku i sprzedaży zwolnionej;
6)w przypadkach innych niż wskazane w pkt 5 – prawidłową treść korygowanych pozycji.
Ze wskazanych przepisów wynika, że jeżeli po wystawieniu faktury wystąpią zdarzenia mające wpływ na treść wystawionej faktury lub okaże się, że wystawiona faktura zawiera błędy, podatnik, wystawia w takim przypadku fakturę korygującą. Fakturę korygującą wystawia się m.in. w razie stwierdzenia pomyłki w cenie, stawce lub kwocie podatku bądź w jakiejkolwiek innej pozycji faktury. Zatem, co do zasady, korygowanie treści pierwotnie wystawionej faktury powinno nastąpić przez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej. Faktura korygująca wystawiana jest w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu.
Wskazać należy, że faktury korygujące można generalnie podzielić na te, które powodują zmniejszenie podstawy opodatkowania (tzw. faktury korygujące „in minus”) oraz te, które wywołują skutki odwrotne, tj. w wyniku ich wystawienia wartość podstawy opodatkowania ulega podwyższeniu (tzw. faktury korygujące „in plus”). W ramach powyższego rozróżnienia można również dokonać podziału tychże faktur ze względu na powód ich wystawienia:
·jeżeli korekta spowodowana jest przyczynami powstałymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, to powinna ona zostać rozliczona w deklaracji podatkowej za okres, w którym została wykazana faktura pierwotna;
·w sytuacji, gdy korekta jest spowodowana przyczynami zaistniałymi po dokonaniu sprzedaży (przykładowo zaistniały nowe okoliczności transakcji skutkujące zwiększeniem podstawy opodatkowania), korekta powinna być dokonana w deklaracji podatkowej za miesiąc, w którym wystawiono fakturę korygującą. Taki przypadek będzie miał miejsce, gdy w fakturze pierwotnej podatek należny został wykazany w prawidłowej wysokości, natomiast przyczyna korekty powstała później i nie była możliwa do przewidzenia w momencie wystawienia faktury pierwotnej.
Zatem, co do zasady, korygowanie pierwotnie wystawionej faktury, z przyczyn wskazanych wyżej, powinno nastąpić przez wystawienie przez sprzedawcę faktury korygującej. Faktura korygująca wystawiana jest w celu podania właściwych, prawidłowych i zgodnych z rzeczywistością kwot i innych danych, decydujących o rzetelności wystawionego dokumentu. Tym samym, istotą faktur korygujących jest korekta faktur pierwotnych, tak aby dokumentowały rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że faktury korygujące „in plus”, o których mowa w opisie sprawy, dotyczą działalności C wydzielonego ze Spółki Dzielonej do Spółki Przejmującej, należy rozróżnić sytuacje, w których przyczyna korekty istniała już w momencie wystawienia faktury pierwotnej od sytuacji, w których powstała ona dopiero w Dniu wydzielenia lub po Dniu wydzielenia.
W przypadku faktur korygujących zwiększających podstawę opodatkowania wystawianych w związku z błędami, pomyłkami lub innymi okolicznościami istniejącymi już w momencie wystawienia faktury pierwotnej, korekta powinna zostać odniesiona do okresu rozliczeniowego, w którym została wykazana faktura pierwotna. Tym samym obowiązek wystawienia oraz rozliczenia takiej faktury korygującej spoczywa na Spółce Dzielonej, jako podmiocie, który rozliczył pierwotną transakcję przed Dniem wydzielenia.
Odmiennie należy ocenić sytuację, gdy przyczyna zwiększenia podstawy opodatkowania powstaje dopiero w Dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia. W takim przypadku faktura pierwotna dokumentowała prawidłowo stan istniejący w chwili jej wystawienia, natomiast zwiększenie podstawy opodatkowania wynika z nowych okoliczności zaistniałych już po podziale. W konsekwencji korekty zwiększające podstawę opodatkowania powinny być ujmowane na bieżąco, tj. w okresie rozliczeniowym, w którym zaistniała przyczyna ich dokonania.
Skoro z dniem wydzielenia zorganizowana część przedsiębiorstwa w postaci C została przeniesiona na Spółkę Przejmującą, a następstwo podatkowe wynikające z art. 93c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej obejmuje prawa i obowiązki podatkowe pozostające w związku z przejętym majątkiem, to w przypadku gdy przyczyna wystawienia faktury korygującej „in plus” powstała w Dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia, to podmiotem zobowiązanym do wystawienia i rozliczenia takiej faktury korygującej będzie Spółka Przejmująca, nawet jeżeli faktura pierwotna została wystawiona przez Spółkę Dzieloną przed dniem wydzielenia.
Zatem, faktury korygujące zwiększające kwotę podatku należnego dotyczące działalności C powinny zostać rozliczone:
a)przez Spółkę Dzieloną – jeżeli przyczyna korekty istniała przed dniem wydzielenia i skutkuje koniecznością skorygowania rozliczeń za okresy sprzed podziału;
b)przez Spółkę Przejmującą – jeżeli przyczyna korekty powstała w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia, a korekta pozostaje w związku z działalnością C przejętą w ramach podziału przez wydzielenie.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 9 uznaje za prawidłowe.
Kolejne Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, podmiotu zobowiązanego do wystawienia i ujęcia dla celów VAT faktur korygujących zmniejszających kwotę podatku należnego dotyczących działalności A w sytuacji, gdy:
-okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, a Spółka Dzielona jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją,
-okres rozliczeniowy, w którym została wystawiona faktura korygująca zmniejszająca podstawę opodatkowania przypadł przed dniem wydzielenia, ale Spółka Dzielona nie była w posiadaniu dokumentacji, z której wynikało, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz, że warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją, natomiast Spółka Przejmująca uzyskała tę dokumentację po Dniu wydzielenia, oraz
-okres rozliczeniowy, w którym wystawiono fakturę korygującą zmniejszającą podstawę opodatkowania przypadł w dniu wydzielenia lub po dniu wydzielenia, a Spółka Przejmująca jest w posiadaniu dokumentacji, z której wynika, że uzgodniła z nabywcą towaru lub usługobiorcą warunki obniżenia podstawy opodatkowania dla dostawy towarów lub świadczenia usług określone w fakturze korygującej oraz warunki te zostały spełnione, a faktura ta jest zgodna z posiadaną dokumentacją.
Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
Mając na uwadze wyżej wskazane przepisy prawa, należy zauważyć, że art. 29a ust. 13–13c ustawy odnosi się do sytuacji, w której w wyniku korekty faktury dochodzi do zmniejszenia podstawy opodatkowania. Jednocześnie przepisy te uległy zmianie z dniem 1 lutego 2026 r.
Jak już wskazano powyżej, w przypadku wystawienia przez podatnika faktury innej niż faktura ustrukturyzowana, obniżenia podstawy opodatkowania w stosunku do podstawy określonej na wystawionej fakturze z wykazanym podatkiem dokonuje się w rozliczeniu za okres rozliczeniowy, w którym podatnik otrzymał potwierdzenie otrzymania faktury korygującej przez nabywcę towaru lub usługi. Oznacza to, że warunkiem dokonania takiego obniżenia jest posiadanie przez podatnika ww. potwierdzenia.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, należy wskazać, że dla określenia podmiotu uprawnionego do obniżenia podstawy opodatkowania w związku z fakturą korygującą zmniejszającą kwotę podatku należnego dotyczącą działalności C, kluczowe znaczenie ma to, który podmiot posiada potwierdzenie jej otrzymania.
Należy jeszcze raz podkreślić, że Państwa wątpliwości dotyczą faktur innych niż ustrukturyzowane zatem w przypadku, gdy przed Dniem Wydzielenia Spółka Dzielona jest w posiadaniu potwierdzenia odbioru przez nabywcę faktury korygującej zmniejszającej podstawę opodatkowania to obniżenia podstawy opodatkowania dokonuje Spółka Dzielona w rozliczeniu za okres, w którym to potwierdzenie otrzymała.
Natomiast jeśli w Dniu Wydzielenia lub po tym Dniu Spółka Przejmująca jest w posiadaniu potwierdzenia odbioru przez nabywcę faktury korygującej zmniejszającej podstawę opodatkowania to Spółka Przejmująca jest podmiotem uprawnionym do zmniejszenia podstawy opodatkowania w rozliczeniu za okres, w którym to potwierdzenie otrzymała.
Tym samym, oceniając całościowo Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 10, uznaję je za nieprawidłowe.
Dalsze Państwa wątpliwości dotyczą wskazania podmiotu zobowiązanego/uprawionego do uwzględnienia dla celów podatku od towarów i usług faktury korygującej zwiększającej kwotę podatku naliczonego wystawionych w dniu lub po dniu wydzielenia na Spółkę Dzieloną lub Przejmującą wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed dniem wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej, związanych z działalnością C (pytanie nr 11). Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
Należy wskazać, że korekty „in plus” występują w sytuacjach, gdy dochodzi do zwiększenia podstawy opodatkowania w stosunku do pierwotnie wystawionej faktury.
Ustawa o podatku od towarów i usług nie przewiduje odrębnych regulacji w zakresie zasad odliczania podatku VAT naliczonego wynikającego z faktur korygujących zwiększających podstawę opodatkowania, wobec czego zastosowanie znajdują ogólne zasady dotyczące ujmowania faktur dokumentujących nabycie krajowe.
W związku z powyższym, prawo do odliczenia podatku naliczonego z Faktury Korygującej „in plus” będzie realizowane na zasadach określonych w art. 86 ust. 10 oraz ust. 10b ustawy, tj.: w rozliczeniu za okres, w którym otrzymają Państwo daną fakturę korygującą, albo w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych, bez konieczności korygowania okresu rozliczeniowego, w którym pierwotnie rozliczona została Faktura Zakupowa.
Natomiast według art. 86 ust. 19a ustawy:
W przypadku obniżenia podstawy opodatkowania, o którym mowa w art. 29a ust. 13–13c, lub stwierdzenia pomyłki w kwocie podatku na fakturze, o którym mowa w art. 29a ust. 14, nabywca towaru lub usługi jest obowiązany do zmniejszenia kwoty podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą. Jeżeli podatnik nie obniżył kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego określonego na fakturze, której korekta dotyczy, a prawo do takiego obniżenia mu przysługuje, zmniejszenie kwoty podatku naliczonego uwzględnia się w rozliczeniu za okres, w którym podatnik dokonuje tego obniżenia.
Przenosząc powyższe na grunt analizowanej sprawy, należy stwierdzić, że dla określenia podmiotu uprawnionego do uwzględnienia dla celów VAT faktury korygującej „in plus” dotyczącej działalności C kluczowe znaczenie ma ustalenie, po stronie którego podmiotu powstało prawo do odliczenia podatku naliczonego z takiej faktury. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 10 oraz ust. 10b ustawy, prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktury korygującej „in plus” powstaje co do zasady w rozliczeniu za okres, w którym podatnik otrzymał fakturę korygującą, albo w jednym z trzech kolejnych okresów rozliczeniowych.
W świetle powyższego:
-w przypadku faktur korygujących „in plus” dotyczących działalności C wystawionych na Spółkę Dzieloną w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia albo wystawionych na Spółkę Przejmującą w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia, a otrzymanych przez Spółkę Przejmującą, podmiotem uprawnionym do ich ujęcia dla celów VAT jest Spółka Przejmująca;
-w przypadku faktur korygujących „in plus” wystawionych na Spółkę Dzieloną przed Dniem Wydzielenia, a otrzymanych w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia przez Spółkę Przejmującą, podmiotem uprawnionym do ich ujęcia dla celów VAT jest Spółka Przejmująca;
-w przypadku faktur korygujących „in plus” wystawionych na Spółkę Dzieloną przed Dniem Wydzielenia i otrzymanych przed Dniem Wydzielenia, podmiotem uprawnionym do ich ujęcia dla celów VAT jest Spółka Dzielona.
Tym samym Państwa stanowisko w zakresie pytanie nr 11 uznaje za prawidłowe.
Przedmiotem Państwa wątpliwościobjętych pytaniem nr 12 jest kwestia związana z ustaleniem podmiotu zobowiązanego/uprawnionego do uwzględnienia dla celów podatku od towarów i usług faktury korygującej zmniejszającej kwotę podatku naliczonego wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed Dniem Wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej, związanych z działalnością A (pytanie nr 12). Należy podkreślić, że opis Państwa sprawy oraz własne stanowisko odnoszą się do faktur innych niż ustrukturyzowane.
Udzielając odpowiedzi na powyższe wątpliwości, należy wskazać, że w odniesieniu do faktur korygujących zmniejszających kwotę podatku naliczonego („in minus”) wynikającego z faktur pierwotnie wystawionych przed Dniem Wydzielenia na rzecz Spółki Dzielonej, związanych z działalnością C, zastosowanie znajduje art. 86 ust. 19a ustawy, zgodnie z którym nabywca towarów lub usług jest zobowiązany do zmniejszenia podatku naliczonego w rozliczeniu za okres, w którym otrzymał fakturę korygującą.
W świetle powyższego:
-w przypadku faktur korygujących „in minus” otrzymanych przez Spółkę Dzieloną przed Dniem Wydzielenia, podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do uwzględnienia tych faktur dla celów podatku od towarów i usług jest Spółka Dzielona w rozliczeniu za okres w którym taka fakturę otrzymała;
-w przypadku faktur korygujących „in minus” otrzymanych w Dniu Wydzielenia lub po Dniu Wydzielenia podmiotem zobowiązanym/uprawnionym do ich uwzględnienia dla celów podatku od towarów i usług jest Spółka Przejmująca w rozliczeniu za okres w którym taka fakturę otrzymała.
Należy podkreślić, że termin realizacji obowiązku zmniejszenia kwoty podatku naliczonego nie został uzależniony – jak Państwo podnosicie we własnym stanowisku - od uzgodnienia i spełnienia warunków obniżenia podstawy opodatkowania, zatem Państwa stanowisko w zakresie pytania nr 12 uznaje za nieprawidłowe.
Końcowo zauważyć należy, że niniejsza interpretacja odnosi się wyłącznie do kwestii wskazanej w Państwa wniosku. W opisie sprawy ani w swoim stanowisku nie odnoszą się Państwo do faktur ustrukturyzowanych. W związku z powyższym przedmiot niniejszej interpretacji nie obejmuje zagadnień związanych z obowiązującym od dnia 1 lutego 2026 r. Krajowym Systemem e-Faktur (KSeF).
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
·zaistniałego stanu faktycznego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dacie zaistnienia zdarzenia w przedstawionym stanie faktycznym,
·zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji.
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy rzeczywiste zdarzenie przyszłe sprawy będącej przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze zdarzeniem przyszłym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Odnosząc się do powołanych przez Państwa interpretacji indywidualnych, rozstrzygnięcia te nie są wiążące dla organu. Interpretacja organu podatkowego dotyczy tylko konkretnej, indywidualnej sprawy, osadzonej w określonym stanie faktycznym (zdarzeniu przyszłym) i tylko w tej sprawie rozstrzygnięcie w niej zawarte jest wiążące.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
A sp. z o.o. (Zainteresowana będąca stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
- w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
- w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


