Interpretacja indywidualna z dnia 24 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.411.2026.2.MKA
Umorzenie przez bank odsetek karnych od zadłużenia przeterminowanego z tytułu zaciągniętego kredytu stanowi przysporzenie majątkowe, skutkujące powstaniem przychodu z innych źródeł u podatnika, podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym, gdyż obejmuje należności wymagalne i naliczone zgodnie z umową kredytową.
Interpretacja indywidualna – stanowisko nieprawidłowe
Szanowna Pani,
stwierdzam, że Pani stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku dochodowym od osób fizycznych jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
20 kwietnia 2026 r. wpłynął Pani wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełniła go Pani pismem z 22 maja 2026 r. – w odpowiedzi na wezwanie oraz pismem z 26 maja 2026 r. Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
I. [Wnioskodawczyni] Wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych („podatek PIT”) mającym miejsce zamieszkania na terytorium Polski („Wnioskodawczyni”). Wnioskodawczyni podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem PIT od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu).
II. [Mąż Wnioskodawczyni] Mąż Wnioskodawczyni jest podatnikiem podatku dochodowego od osób fizycznych („podatek PIT”) mającym miejsce zamieszkania na terytorium Polski („Mąż Wnioskodawczyni"). Mąż Wnioskodawczyni podlega w Polsce opodatkowaniu podatkiem PIT od całości swoich dochodów bez względu na miejsce ich osiągania (tzw. nieograniczonemu obowiązkowi podatkowemu).
III. W czasie trwania małżeństwa (od 2007 r. do 2017 r.) Wnioskodawczyni i Mąż Wnioskodawczyni nie zawarli umowy majątkowej małżeńskiej, tzw. intercyzy; natomiast intercyza została zawarta w 2017 r. po zawarciu Umowy Kredytu.
IV. [Umowa z Bankiem] W dniu 25 stycznia 2019 r., Wnioskodawczyni i Mąż Wnioskodawczyni (jako kredytobiorcy) oraz spółka (…) Spółka Akcyjna z siedzibą w (…) („Bank”) (jako kredytodawca) zawarli Umowę kredytu mieszkaniowego (…) („Umowa Kredytu”), na której podstawie Bank wypłacił Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni kwotę 1 192 575,07 PLN. Na podstawie Umowy Kredytu, Bank udzielił Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni kredytu na zakup nieruchomości, w której oni faktycznie mieszkali, a część środków z kredytu była przeznaczona na zapłatę prowizji za uruchomienie ww. kredytu oraz na spłatę innego kredytu na zakup działki.
W okresie od dnia 25 stycznia 2019 r. do dnia 9 stycznia 2026 r.: (i) wysokość spłaconego kredytu przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni wyniosła 132 969,92 PLN, (ii) wysokość spłaconych odsetek przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni wyniosła 147 727,80 PLN, a (iii) wysokość spłaconych odsetek karnych przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni wyniosła 27,93 PLN (razem 280 725,65 PLN).
Od maja 2023 r., Wnioskodawczyni oraz Mąż Wnioskodawczyni zaprzestali obsługi kredytu z Umowy Kredytu, a w efekcie Bank zgodnie z Umową Kredytu zaczął naliczać odsetki karne. Na dzień 12 stycznia 2026 r., zadłużenie Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni wynosiło 1 619 030,63 PLN, na którą składa się: (i) wymagalny kapitał kredytu 1 059 605,15 PLN, (ii) odsetki karne 450 934,63 PLN, (iii) wymagalne odsetki, opłaty, prowizja i koszty 108 490,63 PLN.
Wobec niespłacania Kredytu, Bank wytoczył przeciwko Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni pozew o zapłatę, a zadłużenie Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni wobec Banku na dzień 31 marca 2026 r. wynosiło kwotę 1 661 407,29 PLN, na którą składały się następujące kwoty: (i) kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 1 059 605,15 zł, (ii) odsetki umowne (kapitałowe) zapadłe niespłacone: 55 391,97 zł; (iii) odsetki od zadłużenia przeterminowanego (karne), maksymalne za opóźnienie: 493 311,51 zł, oraz (iv) koszty (wpis sądowy od pozwu o zapłatę): 53 098,66 zł. Postępowanie zainicjowane pozwem Banku toczy się przed sądem - Sąd Okręgowy w (…) Wydział Cywilny [sygn. akt (…)].
V. [Ugoda Sądowa] Wnioskodawczyni, Mąż Wnioskodawczyni i Bank zamierzają zawrzeć ugodę sądową („Ugoda Sądowa”) na następujących warunkach (wg projektu ugody w wersji na dzień złożenia wniosku, która może ulec zmianie, np. co do terminu spłaty całości kredytu):
„Strony, w wyniku przeprowadzonych pertraktacji ugodowych, zdecydowały się zakończyć spór sądowy rozpoznawany przed Sądem Okręgowym w (…) Wydział Cywilny pod sygn. akt (…), z powództwa (…) Spółka Akcyjna z siedzibą w (…) przeciwko: [Wnioskodawczyni] (PESEL ...) i [Mąż Wnioskodawczyni] (PESEL ...) o zapłatę, poprzez zawarcie ugody sądowej, o następującej treści:
1)W księgach rachunkowych Powoda na dzień 31 marca 2026 r. wysokość zadłużenia Pozwanych z tytułu Umowy kredytu mieszkaniowego (…) („Umowa kredytu”) oraz dochodzenia przez Powoda zapłaty od Pozwanych w postępowaniu przed Sądem Okręgowy w (…) Wydział Cywilny, za sygnaturą akt (…) wynosiła łącznie 1 661 407,29 zł (słownie: ...), na którą składają się następujące kwoty:
a)kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 1 059 605,15 zł (słownie:...)
b)odsetki umowne (kapitałowe) zapadłe niespłacone: 55 391,97 zł (słownie:...)
c)odsetki od zadłużenia przeterminowanego (karne), maksymalne za opóźnienie: 493 311,51 zł (słownie:...)
d)koszty (wpis sądowy od pozwu o zapłatę): 53 098,66 zł (słownie:...).
2)Pozwani uznają zadłużenie z tytułu umowy kredytu opisane w ust. 1 niniejszej ugody.
3)W wykonaniu ugody sądowej, Pozwani zapłacą solidarnie na rzecz Powoda łącznie kwotę 1 286 095,65 zł (słownie: ...) w terminie do dnia 30 września 2026 roku. Na wyżej w skazaną kwotę składają się:
a)kwota 1 059 605,15 zł - tytułem zapłaty należności głównej (kapitał),
b)kwota 200 000,00 zł - tytułem zapłaty odsetek, w tym: 55 391,97 zł tytułem zapłaty odsetek umownych (kapitałowych) zapadłych i niespłaconych oraz kwota 144 608,03 zł tytułem zapłaty odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie,
c)kwota 26 490,50 zł - tytułem zwrotu połowy opłaty sądowej od pozwu.
4)Zapłata kwot, o których mowa w ust. 3 nastąpi na bezpłatny, nieoprocentowany, rachunek bankowy przeznaczony wyłącznie do spłaty zadłużenia, prowadzony przez Powoda w walucie PLN, o numerze (…). Za dzień zapłaty uznaje się dzień uznania rachunku bankowego wskazanego przez Powoda jako właściwy do zapłaty zadłużenia.
5)Pod warunkiem zapłaty przez Pozwanych kwoty 1 285 095,65 zł (słownie: ...) w terminie nie później niż do dnia 30 września 2026 roku oraz kwoty 1 000 zł (słownie: ...) w terminie, nie później niż do dnia 7 stycznia 2027 roku, Powód:
-uzna kredyt za spłacony w całości i nie będzie zgłaszał wobec Pozwanych jakichkolwiek roszczeń w związku z Umową kredytu i jej wypowiedzeniem na podstawie oświadczenia Banku z dnia 8 grudnia 2023 r., a także dochodzeniem roszczeń w postępowaniu przed Sądem Okręgowy w (…) Wydział Cywilny, za sygnaturą akt (…);
-nie będzie naliczał Pozwanym dalszych odsetek od kwoty kapitału wynoszącej 1 059 605,15 zł, w okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia zapłaty, w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie), na co Pozwani wyrażają zgodę (umowne wyłączenie możliwości naliczania odsetek maksymalnych za opóźnienie);
-zwalnia Pozwanych z długu w pozostałym zakresie tj. umorzy zadłużenie Pozwanych z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie, w kwocie 348 703,48 zł (...), a Pozwani dokonane zwolnienie z długu przyjmują;
-zwolni zabezpieczenia wynikające z Umowy kredytu w terminach wynikających z treści Umowy kredytu, w tym wyda Pozwanej – (…) list mazalny w terminie 30 dni od dnia spłaty przez Pozwanych kwoty, o której mowa w pkt. 3 powyżej.
6)Pozwani przyjmują do wiadomości, że według Powoda w chwili zwolnienia ich z długu tj. umorzenia zadłużenia Pozwanych z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie w łącznej kwocie 348 703,48 zł (...), powstaje po ich stronie przychód, a na Powodzie ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT-11). Pozwani zastrzegają, iż wystąpią do właściwego Urzędu Skarbowego o wydanie indywidualnej interpretacji w zakresie możliwości zwolnienia Pozwanych z naliczenia podatku od kwoty umorzonego zadłużenia z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie w łącznej kwocie 348 703,48 zł (...) ¡zobowiązują się do przekazania Powodowi interpretacji wydanej przez Urząd Skarbowy w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia Pozwanym.
7)Powód przyjmuje do wiadomości, iż kwota 1 286 095,65 zł (słownie:....) zostanie zapłacona przez Pozwaną – (…).
8)W przypadku braku uiszczenia przez Pozwanych całości kwoty 1 286 095,65 zł (słownie:....) w terminie do dnia 30 września 2026 roku, natychmiast wymagalna staje się kwota zadłużenia, o którym mowa w ust. 1 powyżej, a nadto Powód będzie miał prawo do naliczenia Pozwanym odsetek od kwoty kapitału wynoszącej 1 059 605,15 zł, w okresie od dnia 1 kwietnia 2026 r. do dnia faktycznej zapłaty, w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki karne maksymalne za opóźnienie).
9)Pozwani oświadczają, że przed zawarciem ugody sądowej nie przenieśli, ani nie zobowiązali się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową kredytu i zobowiązują się nie dokonywać tego rodzaju czynności.
10)Pozwani oświadczają, że zapoznali się z treścią powyżej wskazanych informacji i rozumieją je.
11)Pozwani oświadczają, że zdając sobie sprawę z przysługujących im uprawnień świadomie decydują się zawrzeć ugodę sądową w celu definitywnego zakończenia sporu sądowego z Powodem.
12)Pozwani zobowiązani są do przekazania informacji o dokonanej spłacie w terminie 1 dnia od dokonania wpłaty drogą mailową na adres: (…).
13)Strony oświadczają, że każda z nich ponosi koszty zastępstwa procesowego we własnym zakresie i nie będą dochodzić ich zasądzenia od drugiej strony.”
VI. [Kwota zapłacona przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni do Banku na podstawie Kredytu] Od dnia zawarcia Umowy Kredytu, Wnioskodawczyni i Mąż Wnioskodawczyni jako kredytobiorcy zapłacili do Banku na podstawie Umowy Kredytu (kapitał i odsetki, ubezpieczenie, opłaty i prowizje) kwotę 280 725,65 PLN (przy czym kwota ta nie zawiera dodatkowych kosztów związanych z obsługą prawną procesu lub innych uiszczonych kwot). Dodatkowo, na podstawie Ugody Sądowej Wnioskodawczyni wpłaci do Banku do dnia 30 września 2026 r. kwotę 1 285 095,65 PLN, a do dnia 7 stycznia 2027 r. kwotę 1 000,00 PLN.
Zatem kwota wpłacona do Banku przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni jako kredytobiorców na podstawie Umowy Kredytu oraz Ugody Sądowej (tj. kwota 1 566 821,30 PLN) jest większa niż kwota 1 541 278,55 PLN, tj. suma wypłaconego przez Bank kredytu Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni (tj. kwota 1 192 575,07 PLN), oraz zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni przez Bank (tj. kwota 348 703,48 PLN) (które to zwolnienie z długu jest uwarunkowane wpłaceniem całej kwoty ustalonej w Ugodzie Sądowej przez Wnioskodawczynię do Banku w ustalonej części w terminie do dnia 30 września 2026 r. oraz w ustalonej część do dnia 7 stycznia 2027 r.).
VII. [Brak zaliczenia kwoty kredytu do kosztów uzyskania przychodu w podatku PIT] Wnioskodawczyni ani Mąż Wnioskodawczyni nie zaliczyli kwoty spłaconego kredytu na podstawie Umowy Kredytu (ani kapitału, ani odsetek) w żadnej część do kosztów uzyskania przychodu w podatku PIT. W związku z zawarciem umowy kredytu i spłacaniem odsetek, ani Wnioskodawczyni ani Mąż Wnioskodawczyni nie rozliczyli tzw. ulgi odsetkowej.
VIII. Do dnia złożenia wniosku, Wnioskodawczyni nie zawierała innych ugód dot. tzw. kredytu mieszkaniowego.
Ponadto uzupełniła Pani wniosek o następujące informacje:
W umowie kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r. zawartej z Bankiem są zawarte jednoznaczne standardowe postanowienia o naliczeniu przez Bank odsetek za zadłużenie przeterminowane - maksymalnych za opóźnienie (tzw. odsetek karnych) zgodnie z przepisami prawa; te postanowienia wiążą strony tej umowy.
§ 1 A. Części Szczegółowej Umowy - umowy kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r.
„2. Umowa składa się z Części Szczegółowej Umowy, zwanej dalej „ CSU” oraz Części Ogólnej Umowy, zwanej dalej „ COU”, które w sposób łączny określają Strony, przedmiot umowy oraz prawa i obowiązki Stron.”
§ 27 B. Części Ogólnej Umowy - umowy kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r.
„1. Niespłacenie przez Kredytobiorcę części albo całości raty spłaty kredytu, w terminie określonym w umowie, spowoduje, że należność z tytułu zaległej spłaty staje się zadłużeniem przeterminowanym i wymagalnym.”
§ 29 B. Części Ogólnej Umowy - umowy kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r.
„1. Za każdy dzień kalendarzowy w okresie utrzymywania się zadłużenia przeterminowanego z tytułu kredytu, (…) S.A. pobiera odsetki od przeterminowanej raty kredytu w części przypadającej na kapitał kredytu (tj. bez przeterminowanych rat) według obowiązującej w tym okresie ustalonej przez (…) SA zmiennej stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych i kredytów postawionych, po upływie terminu wypowiedzenia, w stan natychmiastowej wymagalności, zwanej dalej „stopą procentowaną dla kredytów przeterminowanych". Okres zadłużenia przeterminowanego jest liczony od dnia następnego po dniu powstania zadłużenia przeterminowanego do dnia zapłaty tego zadłużenia włączenie.
2. Stopa procentowa dla kredytów przeterminowanych w stosunku rocznym odpowiada aktualnej wysokości odsetek maksymalnych za opóźnienie wynikających z powszechnie obowiązujących przepisów prawa i jest równa dwukrotności sumy stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych.
3. Zmiana wysokości stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego powoduje równoczesną zmianę wysokości stopy procentowanej dla kredytów przeterminowanych, która po zmianie wynosi dwukrotność sumy aktualnej stopy referencyjnej Narodowego Banku Polskiego i 5,5 punktów procentowych. (…) SA poinformuje o zmianie wysokości stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych do końca miesiąca kalendarzowego, w którym nastąpiła zmiana, poprzez udostępnienie aktualnej wysokości stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych na stronie (…) oraz w oddziałach (…) SA.
4. W okresie obowiązywania umowy, (…) SA jest uprawniony do zmiany sposobu ustalenia stopy procentowej dla kredytów przeterminowanych w przypadku zmiany lub uchylenia powszechnie obowiązujących przepisów prawa dotyczących odsetek maksymalnych za opóźnienie w sposób wynikający ze zmiany lub uchylenia tych przepisów. (...)”
W umowie kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r. zawartej z Bankiem nie ma wyliczenia odsetek za zadłużenie przeterminowane - maksymalnych za opóźnienie (tzw. odsetek karnych). Kwota odsetek karnych (wyliczona jednostronnie przez Bank zgodnie z postanowieniami umowy kredytu hipotecznego z dnia 25 stycznia 2019 r. zawartej z Bankiem) wynika z ugody.
Ponadto wskazała Pani, że ugoda z Bankiem została zawarta w dniu 21 maja 2026 r. w brzmieniu następującym:
UGODA SĄDOWA
Strony, w wyniku przeprowadzonych pertraktacji ugodowych, zdecydowały się zakończyć spór sądowy rozpoznawany przed Sądem Okręgowym w (…) Wydział Cywilny pod sygn. akt (…), z powództwa (…)Spółka Akcyjna z siedzibą w (…) przeciwko: (…) (PESEL (…)) i (…) (PESEL (…)) o zapłatę, poprzez zawarcie ugody sądowej, o następującej treści:
1)W księgach rachunkowych Powoda na dzień 21 maja 2026 r. wysokość zadłużenia Pozwanych z tytułu Umowy kredytu mieszkaniowego (…) („Umowa kredytu”) oraz dochodzona przez Powoda zapłaty od Pozwanych w postępowaniu przed Sądem Okręgowy w (…) Wydział Cywilny, za sygnaturą akt (…) wynosiła łącznie 1 688 814,34 zł (słownie: jeden milion sześćset osiemdziesiąt osiem tysięcy osiemset czternaście złotych i 34/100), na którą składają się następujące kwoty:
a)kapitał (pozostała do spłaty kwota kredytu): 1 059 605,15 zł (jeden milion pięćdziesiąt dziewięć tysięcy sześćset pięć złotych 15/100)
b)odsetki umowne (kapitałowe) zapadłe niespłacone: 55 391,97 zł (pięćdziesiąt pięć tysięcy trzysta dziewięćdziesiąt jeden złotych 97/100)
c)odsetki od zadłużenia przeterminowanego (karne): 520 701,56 zł (pięćset dwadzieścia tysięcy siedemset jeden złotych i 56/100)
d)koszty (w tym wpis sądowy od pozwu o zapłatę): 53 115,66 zł (pięćdziesiąt trzy tysiące sto piętnaście złotych i 66/100).
2)Pozwani uznają zadłużenie z tytułu umowy kredytu opisane w ust. 1 niniejszej ugody.
3)W wykonaniu ugody sądowej, Pozwani zapłacą solidarnie na rzecz Powoda łącznie kwotę 1 286 095,65 zł (słownie: jeden milion dwieście osiemdziesiąt sześć tysięcy dziewięćdziesiąt pięć złotych sześćdziesiąt pięć groszy) w terminie 6 miesięcy od dnia podpisania ugody, tj. do dnia 21 listopada 2026 roku. Na wyżej wskazaną kwotę składają się:
a)kwota 1 059 605,15 zł - tytułem zapłaty należności głównej (kapitał),
b)kwota 200 000,00 zł - tytułem zapłaty odsetek,
c)kwota 26 490,50 zł - tytułem zwrotu połowy opłaty sądowej od pozwu i innych kosztów sądowych.
4)Zapłata kwot, o których mowa w ust. 3 nastąpi na bezpłatny, nieoprocentowany, rachunek bankowy przeznaczony wyłącznie do spłaty zadłużenia, prowadzony przez Powoda w walucie PLN, o numerze (…). Za dzień zapłaty uznaje się dzień uznania rachunku bankowego wskazanego przez Powoda jako właściwy do zapłaty zadłużenia.
5)Pod warunkiem zapłaty przez Pozwanych całości kwoty 1 286 095,65 zł (słownie: jeden milion dwieście osiemdziesiąt sześć tysięcy dziewięćdziesiąt pięć złotych 65/100) w terminie nie później niż 6 miesięcy od dnia podpisania ugody, tj. do dnia 21 listopada 2026 roku Powód:
·uzna kredyt za spłacony w całości oraz oświadcza, że umowa kredytu została ostatecznie rozliczona oraz zrzeka się wobec Pozwanych wszelkich obecnych i przyszłych roszczeń, w tym także roszczeń warunkowych, ubocznych oraz wynikających pośrednio, związanych z zawarciem, wykonywaniem, wypowiedzeniem lub rozliczeniem Umowy kredytu, w tym na podstawie oświadczenia Banku z dnia 8 grudnia 2023 r.
·oświadcza, że nie będzie dochodził jakichkolwiek roszczeń wobec Pozwanych ani podejmował jakichkolwiek działań prawnych w tym zakresie w przyszłości, w szczególności w związku z postępowaniem prowadzonym przed Sądem Okręgowym w (…) Wydział Cywilny pod sygn. akt (…) i nie będzie zgłaszał wobec Pozwanych jakichkolwiek roszczeń w związku z Umową kredytu i jej wypowiedzeniem na podstawie oświadczenia Banku z dnia 8 grudnia 2023 r., a także dochodzeniem roszczeń w postępowaniu przed Sądem Okręgowy w (…) Wydział Cywilny, za sygnaturą akt (…);
·zwolni Pozwanych z długu w pozostałym zakresie tj. umorzy zadłużenie Pozwanych w kwocie 376 228,19 zł (trzysta siedemdziesiąt sześć tysięcy dwieście dwadzieścia osiem złotych i 19/100), a Pozwani dokonane zwolnienie z długu przyjmują. Na kwotę zwolnienia z długu składa się zadłużenie z następującego tytułu w poniższych wysokościach:
-odsetki od zadłużenia przeterminowanego (karne): 376 093,53 zł (trzysta siedemdziesiąt sześć tysięcy dziewięćdziesiąt trzy złote i 53/100);
-koszty: 134,66 PLN (sto trzydzieści cztery złote i 66/100).
Dodatkowo, Powód zobowiązuje się do złożenia do Sądu wniosku o zwrot połowy opłaty sądowej od pozwu w wys. 26 490,50 zł w związku z zawarciem niniejszej ugody. Strony zgodnie oświadczają, że pozwani pokrywają połowę opłaty sądowej od pozwu w ramach rozliczeń przewidzianych niniejszą ugodą, natomiast druga połowa tej opłaty zostanie zwrócona powodowi przez Sąd jako stronie, która ją uiściła. Kwota zwróconej opłaty nie podlega rozliczeniu pomiędzy stronami.
·zwolni zabezpieczenia wynikające z Umowy kredytu w terminach wynikających z treści Umowy kredytu, w tym wyda Pozwanej – (…) list mazalny w terminie 30 dni od dnia spłaty przez Pozwanych całości kwoty, o której mowa w ust. 3 powyżej.
6)Pozwani przyjmują do wiadomości, że w chwili zwolnienia Pozwanych z długu (umorzenia), powstaje po ich stronie przychód, a na Powodzie ciąży wypełnienie obowiązku informacyjnego (tj. sporządzenie informacji PIT -11).
7)W przypadku braku uiszczenia przez Pozwanych całości kwoty 1 286 095,65 zł (słownie: jeden milion dwieście osiemdziesiąt sześć tysięcy dziewięćdziesiąt pięć złotych 65/100) w terminie do dnia 21 listopada 2026 roku, całe zadłużenie, o którym mowa w ust. 1 powyżej, staje się natychmiast wymagalne, a Bank będzie naliczał za okres od dnia 22 listopada 2026 r. do dnia zapłaty od zadłużenia przeterminowanego odsetki umowne w wysokości dwukrotności wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie (odsetki maksymalne za opóźnienie). Bank będzie uprawniony do wystąpienia o nadanie niniejszej ugodzie klauzuli wykonalności i dochodzenia należności w drodze egzekucji.
8)Pozwani zrzekają się wszelkich roszczeń wobec Banku związanych z Umową kredytu, jej zawarciem, wykonywaniem, wypowiedzeniem oraz dochodzeniem roszczeń.
9)Pozwani oświadczają, że przed zawarciem ugody sądowej nie przenieśli, ani nie zobowiązali się do przeniesienia na rzecz jakiejkolwiek osoby trzeciej jakiegokolwiek roszczenia lub prawa dotyczącego lub związanego z Umową kredytu i zobowiązują się nie dokonywać tego rodzaju czynności.
10)Pozwani oświadczają, że zapoznali się z treścią powyżej wskazanych informacji i rozumieją je.
11)Pozwani oświadczają, że zdając sobie sprawę z przysługujących im uprawnień świadomie decydują się zawrzeć ugodę sądową w celu definitywnego zakończenia sporu sądowego z Powodem.
12)Pozwani zobowiązani są do przekazania informacji o dokonanej spłacie w terminie 1 dnia od dokonania wpłaty drogą mailową na adres: (…).
13)Strony oświadczają, że każda z nich ponosi koszty zastępstwa procesowego we własnym zakresie i nie będą dochodzić ich zasądzenia od drugiej strony."
W stosunku do opisu zdarzenia przyszłego opisanego we wniosku o wydanie interpretacji, zmiany dotyczą głównie (i) kwoty zadłużenia na dzień podpisania ugody (zwiększeniu uległa kwota odsetek od zadłużenia przeterminowanego (karnego)), (ii) terminu zapłaty kwoty na rzecz Banku, oraz (iii) treści oświadczeń Powoda w pkt 5.
Wnioskodawca wskazuje jednocześnie, iż kwota wpłacona do Banku przez Wnioskodawczynię i Męża Wnioskodawczyni jako kredytobiorców na podstawie Umowy Kredytu oraz Ugody Sądowej (tj. kwota 1 566 821,30 PLN) nie jest już większa niż kwota 1 568 668,60 PLN, tj. suma wypłaconego przez Bank kredytu Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni (tj. kwota 1 192 575,07 PLN), oraz zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni przez Bank (tj. kwota 376 093,53 PLN) (które to zwolnienie z długu jest uwarunkowane wpłaceniem całej kwoty ustalonej w Ugodzie Sądowej przez Wnioskodawczynię do Banku do dnia 21 listopada 2026 r.).
Pytanie (sformułowane w uzupełnieniu wniosku)
Czy prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we Wniosku, nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w podatku PIT kwota zwolnienia z długu Wnioskodawczyni przez Bank z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie (tj. kwota 376 093,53 PLN) dokonanego na podstawie Ugody Sądowej?
Pani stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawczyni, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we Wniosku, nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w podatku PIT kwota zwolnienia z długu Wnioskodawczyni przez Bank z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie (tj. kwota 348 703,48 PLN) dokonanego na podstawie Ugody Sądowej.
I. [Przychody podatkowe] W myśl art. 9 ust. 1 ustawy o PIT: „Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.”
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ustawy o PIT: „Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń."
Jak wynika z powołanego przepisu, ustawodawca przyjął zasadę, że przychodem są:
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały otrzymane przez podatnika - tj. takie pieniądze i wartości pieniężne, które podatnik rzeczywiście "dostał, odebrał, zainkasował, objął w posiadanie";
·pieniądze i wartości pieniężne, które zostały postawione do dyspozycji podatnika - tj. takie przysporzenia, które zostały mu faktycznie udostępnione/przekazane do odbioru; takie pieniądze i środki pieniężne, które podatnik ma możliwość włączyć do swojego władztwa, a więc ma możliwość skorzystania z tychże pieniędzy i wartości pieniężnych i nie jest to uzależnione od dodatkowej zgody osoby stawiającej określone pieniądze i wartość pieniężne do dyspozycji podatnika.
Pojęcie „przychodu” wiąże się z przysporzeniem majątkowym po stronie podatnika, z wartością wchodzącą do jego majątku. Przychodami w rozumieniu art. 11 ustawy o PIT mogą być tylko takie świadczenia, które nie mają charakteru zwrotnego. Skoro przychód jest określonym przyrostem majątkowym po stronie podatnika, jego otrzymanie musi mieć charakter definitywny.
II. [Przychód jako przysporzenie] Za „przychody” należy uznać każdą formę przysporzenia majątkowego, zarówno formę pieniężną, jak i niepieniężną, w tym nieodpłatne świadczenia otrzymane przez podatnika. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Źródła przychodów zostały określone przez ustawodawcę w art. 10 ust. 1 ustawy o PIT. Zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, źródłami przychodów są „inne źródła”. Stosownie do art. 20 ust. 1 ustawy o PIT, za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 ustawy o PIT, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14 ustawy o PIT, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17 ustawy o PIT.
Definicja „przychodów z innych źródeł” ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy o PIT. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
III. [Instytucja kredytu] Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ustawy Prawo Bankowe, przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o PIT).
IV. [Instytucja kompensaty] Zasady i skutki dokonywania kompensaty (potrącenia) reguluje art. 498 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks Cywilny. Zgodnie z tym przepisem, gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potracić swoją wierzytelność z wierzytelności drugiej strony, jeżeli przedmiotem obu wierzytelności są pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku, a obie wierzytelności są wymagalne i mogą być dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym.
Wskutek potrącenia obie wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Potrącenie wierzytelności jest jedną z form wygaśnięcia zobowiązania w wyniku wykonania świadczenia przez umorzenie wzajemnych wierzytelności między stronami. Wygaśnięcie zobowiązania przez potrącenie, czyli kompensata wierzytelności, następuje, jeżeli jedna strona jest w stosunku do drugiej dłużnikiem i jednocześnie wierzycielem, tj. ma zarówno wierzytelność, jak i zobowiązanie względem tej drugiej strony. Potrącenie, mimo że dotyczy świadczeń tego samego rodzaju (z reguły pieniężnych), prowadzi do zaliczenia jednej wierzytelności na poczet drugiej. Dochodzi w ten sposób do zaspokojenia wierzyciela i osiągnięcia tym samym celu zobowiązania. Na skutek potracenia wierzytelności obydwu stron umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej. Instytucja potrącenia jest substytutem świadczenia, dzięki któremu dłużnik płaci swój dług i zwalnia się z zobowiązania. W momencie potrącenia następuje faktyczne spełnienie świadczenia. Potrącenie jest więc formą wykonania zobowiązania, do którego, w myśl art. 503 KC, stosuje się przepisy o zaliczeniu zapłaty. Przez potracenie strony nie otrzymują efektywnie należnych im świadczeń, ale wskutek zaliczenia wierzytelności jednej z nich na poczet wierzytelności drugiej każda ze stron zostaje zwolniona ze swego długu, co pozwala uznać ich długi za spłacone. Tym samym potrącenie jako sposób wygaszenia stosunku zobowiązaniowego uznaje się za równoważny spełnieniu świadczenia (zapłacie). W sytuacji, gdy dojdzie do umorzenia należności poprzez potrącenie wierzytelności u stron nie wystąpi przychód podatkowy.
V. [Odniesienie do stanu faktycznego Wniosku] Jak wskazano wyżej, kwota zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni nie przekroczy kwot zapłaconych przez nich Bankowi. Nie ma zatem podstaw, aby w takim stanie rzeczy kwotę zwolnienia z długu przez Bank uznać za przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem PIT. Dla celów podatkowych zwolnienie takie jest obojętne podatkowo. Tym samym Wnioskodawczyni nie będzie miała obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatku PIT. O ile zwolnienie z długu ma charakter definitywny, to jego otrzymanie nie doprowadzi jednak do przyrostu majątku Wnioskodawczyni.
W okresie od dnia zawarcia Umowy Kredytu do dnia wykonania zawartej Ugody Sądowej. Wnioskodawczyni oraz Mąż Wnioskodawczyni zapłacili oraz zapłacą bowiem do Banku na podstawie Umowy Kredytu oraz Ugody Sądowej kwotę 1 566 821,30 PLN, niezaliczoną ani przez Wnioskodawczynię ani przez Męża Wnioskodawczyni w żadnej części do kosztów uzyskania przychodów w podatku PIT. Jest to zatem kwota mniejsza niż kwota 1 541 278,55 PLN, tj. suma wypłaconego przez Bank kredytu Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni (tj. kwota 1 192 575,07 PLN), oraz zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni przez Bank z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie (tj. kwota 348 703,48 PLN) (które to zwolnienie z długu jest uwarunkowane wpłaceniem całej kwoty ustalonej w Ugodzie Sądowej przez Wnioskodawczynię do Banku w ustalonej części w terminie do dnia 30 września 2026 r. oraz w ustalonej części do dnia 7 stycznia 2027 r.).
O ile brak jest - co do wszystkich źródeł przychodów w podatku PIT - normy analogicznej do normy przepisu art. 14 ust. 2 pkt 3a ustawy o PIT, który stanowi, iż „do przychodów, o których mowa w [art. 14] ust. 1 i 2. nie zalicza się: zwróconych innych wydatków niezaliczonych do kosztów uzyskania przychodów", to należy uznać, iż norma art. 14 ust. 2 pkt 3a ustawy o PIT stanowi jedynie powtórzenie - w źródle przychodów „pozarolnicza działalność gospodarcza" - normy ogólnej, iż przychód w podatku PIT nie powstanie w razie braku przyrostu majątku po stronie podatnika, doprecyzowując jedynie, iż dotyczy to zwrotu wydatków na rzecz podatnika nie zaliczonych uprzednio przez tego podatnika do kosztów uzyskania przychodu w podatku PIT.
Zatem, prawidłowe jest stanowisko Wnioskodawczyni, że w zdarzeniu przyszłym opisanym we Wniosku, nie stanowi dla Wnioskodawczyni przychodu w podatku PIT kwota zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni przez Bank z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie (tj. kwota 348 703,48 PLN) (które to zwolnienie z długu jest uwarunkowane wpłaceniem całej kwoty ustalonej w Ugodzie Sądowej przez Wnioskodawczynię do Banku w ustalonej części w terminie do dnia 30 września 2026 r. oraz w ustalonej części do dnia 7 stycznia 2027 r.), w sytuacji gdy kwota zapłacona i kwota która będzie zapłacona do Banku przez Kredytobiorcę na podstawie Umowy Kredytu oraz Ugody Sądowej (1 566 821,30 PLN), niezaliczona przez Wnioskodawcę do kosztów uzyskania przychodów w podatku PIT, nie jest większa niż kwota 1 541 278,55 PLN, tj. suma wypłaconego przez Bank kredytu Wnioskodawczyni i Mężowi Wnioskodawczyni (tj. kwota 1 192 575,07 PLN), oraz zwolnienia z długu Wnioskodawczyni i Męża Wnioskodawczyni przez Bank z tytułu odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego maksymalnych za opóźnienie (tj. kwota 348 703,48 PLN) (które to zwolnienie z długu jest uwarunkowane wpłaceniem całej kwoty ustalonej w Ugodzie Sądowej przez Wnioskodawczynię do Banku w ustalonej części w terminie do dnia 30 września 2026 r. oraz w ustalonej części do dnia 7 stycznia 2027 r.).
Analogiczne stanowisko do stanowiska Wnioskodawczyni wyrażono m.in. (i) w interpretacji indywidulanej z dnia 12 grudnia 2024 r. sygnatura: 0115-KDIT1.4011.560.2024.3.ASZ: „Zatem w analizowanej sprawie po Państwa stronie nie dojdzie do powstania przysporzenia majątkowego. W związku z zawarciem ugody otrzymają Państwo zwrot środków pieniężnych, które wcześniej na mocy umowy przekazali na rzecz banku w ramach spłaty rat udzielonego kredytu hipotecznego. Otrzymane środki będą mieścić się w kwocie wpłacanej przez Państwa podczas spłaty kredytu hipotecznego, tak więc ich uzyskanie nie spowoduje faktycznego przyrostu w Pani oraz męża majątku. W konsekwencji otrzymane pieniądze nie będą stanowiły dla Państwa przychodu w rozumieniu art. 11 ust. 1 [ustawy o PIT], a ich uzyskanie nie będzie skutkować obowiązkiem zapłaty podatku dochodowego”, a także (ii) w interpretacji indywidualnej z dnia 20 maja 2025 r. (nr 0115-KDIT1.4011.261.2025.1.ASZ): „Mając na uwadze powyższe, otrzymana przez Panią kwota będzie de facto zwrotem zapłaconych Bankowi kwot. Nie ma zatem podstaw, aby zwróconą przez bank kwotę uznać za przychód podlegający opodatkowaniu. Dla celów podatkowych zwrot taki jest obojętny podatkowo. Tym samym nie będzie Pani miała obowiązku rozliczenia tych środków dla celów podatkowych. W odniesieniu natomiast do zwrotu kosztów zastępstwa procesowego, zwrot ten także nie stanowi przysporzenia majątkowego i nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, ponieważ w związku z dokonanym zwrotem kosztów nie wystąpi po Pani stronie realne przysporzenie majątkowe."
Na stronie internetowej innego banku (…) zawarto informację o interpretacji podatkowej (bez podania jednak jej sygnatury), iż: „Natomiast na podstawie odpowiedniej ugody możemy również zwrócić kredytobiorcy lub pożyczkobiorcy część kwot, które wcześniej wpłacił na spłatę rat kapitałowo-odsetkowych. Zgodnie z interpretacją podatkową Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej w takiej sytuacji bank nie musi wystawiać informacji PIT-11 z tytułu zwrotu. Zdaniem Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej takie zwroty nie są przychodem podatkowym, więc nie wiążą się z obowiązkiem informacyjnym.”
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawiła Pani we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592 ze zm.):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
Z przepisu tego wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów nad kosztami ich uzyskania.
Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei jest definiowany przez ustawodawcę w art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Za przychody należy zatem uznać otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na rzecz innej osoby oraz wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osoby, mające konkretny wymiar finansowy.
Z definicji przychodu można wywieść, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) – mają definitywny, a nie zwrotny charakter.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w sytuacji, gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też w wyniku określonego zdarzenia, które powoduje zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Odrębnym źródłem przychodów są m.in. określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 „inne źródła”.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w tym przepisie sformułowania „w szczególności” wskazuje, że katalog przychodów z innych źródeł ma otwarty charakter – nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe, które można przypisać do tego źródła.
Instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38 ze zm.).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Podkreślić należy, że otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytu są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części, wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód).
Z kolei, odsetki karne, które należy odróżnić od odsetek będących swego rodzaju opłatą za korzystanie ze środków finansowych banku, czyli przypadające od nieterminowo regulowanych zobowiązań wynikających z umowy, należy rozpatrywać w zależności od treści umowy i szczegółowego określenia sposobu ich naliczania. Jeżeli umowa kredytowa jednoznacznie określa zasady naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat rat kredytu i wiąże nimi strony umowy, wówczas odsetki te należy traktować w sposób analogiczny jak odsetki wymagalne, czyli takie, których w myśl postanowień umowy kredytowej termin płatności upłynął. Umorzenie takich odsetek jest przysporzeniem, skutkującym powstaniem po stronie kredytobiorcy dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Natomiast, jeżeli umowa kredytowa daje wierzycielowi jednostronne prawo, z którego może skorzystać lub nie, do naliczania podwyższonych odsetek od nieterminowych spłat kredytów – wówczas odstąpienie przez wierzyciela od naliczania takich odsetek nie stanowi przysporzenia dla kredytobiorcy.
Z przedstawionego we wniosku opisu zdarzenia przyszłego wynika, że w 2019 r. zawarli Państwo (Pani i Pani mąż) umowę kredytu mieszkaniowego. W związku z zaprzestaniem spłaty kredytu Bank wytoczył przeciwko Państwu pozew o zapłatę. W celu zakończenia sporu przed sądem zawarli Państwo z bankiem ugodę sądową. Jednym z postanowień ugody jest zwolnienie kredytobiorców z długu, tj. umorzenie zadłużenia w kwocie 376 228,19 zł, na którą składa się m.in. zadłużenie tytułem odsetek od zadłużenia przeterminowanego (karnych). Warunkiem zwolnienia z długu jest zapłata przez Państwa kwot określonych w ugodzie. Zgodnie z postanowieniami ugody zwolnienie z długu zostało przez Państwa przyjęte.
Jednocześnie w umowie kredytu hipotecznego zawartej z Bankiem znajdują się postanowienia o naliczeniu przez Bank odsetek za zadłużenie przeterminowane - maksymalnych za opóźnienie (tzw. odsetek karnych) zgodnie z przepisami prawa, postanowienia te wiążą strony tej umowy.
Zatem z przedstawionego zdarzenia przyszłego wynika, że bank umorzył odsetki karne, naliczone wcześniej w związku z nieterminową spłatą kredytu w świetle postanowień umowy kredytowej, które określają zasady pobierania i naliczania odsetek karnych. Podstawą umorzenia odsetek karnych była zawarta z bankiem ugoda. Powyższe oznacza, że przed zawarciem ugody bank skorzystał z przysługującego mu prawa i naliczył odsetki karne z tytułu uchybienia postanowieniom umowy kredytowej. Skoro bank naliczył odsetki karne - zgodnie z postanowieniami umowy kredytowej – i następnie wprowadził postanowienie dotyczące warunku ich umorzenia, to były to odsetki karne naliczone, należne oraz wymagalne. Była Pani zobowiązana do ich zapłacenia jeszcze przed zawarciem ugody sądowej. Umorzenie przez bank odsetek karnych stanowi dla Pani świadczenie nieodpłatne, gdyż na skutek jego otrzymania została Pani zwolniona z naliczonego wcześniej zobowiązania i tym samym nie doszło do uszczuplenia Pani majątku. W przeciwnym razie, gdyby bank nie umorzył tych należności, doszłoby do uszczuplenia Pani majątku w związku z koniecznością zapłaty tych odsetek karnych.
Mając na uwadze przedstawione zdarzenie przyszłe oraz powołane wyżej przepisy prawa stwierdzam, że umorzenie naliczonych przez bank odsetek (karnych) od zadłużenia przeterminowanego z tytułu zaciągniętego przez Panią kredytu jest przysporzeniem skutkującym powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu.
W związku z powyższym uznaję, że w następstwie umorzenia przez bank odsetek karnych doszło po Pani stronie do powstania - podlegającego opodatkowaniu - przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego, które Pani przedstawiła i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
W odniesieniu do powołanych przez Panią we wniosku interpretacji indywidualnych, stwierdzam, że zostały one wydane w indywidualnych sprawach i nie mają zastosowania, ani konsekwencji wiążących w odniesieniu do żadnego innego zaistniałego stanu faktycznego, czy też zdarzenia przyszłego.
Zgodnie ze wskazaniem we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Pani jest wnioskodawcą w niniejszej sprawie. Tym samym wystąpiła Pani o interpretację przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jako jeden ze współkredytobiorców. Dlatego niniejsza interpretacja stanowi odpowiedź na pytania w niej zawarte tylko w odniesieniu do Pani osoby. Nie wywiera ona skutku prawnego dla drugiego współkredytobiorcy (Pani męża).
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Pani sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosuje się Pani do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Ma Pani prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


