Interpretacja indywidualna z dnia 26 czerwca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0112-KDIL2-1.4011.290.2026.2.AK
Umorzenie kredytu hipotecznego powoduje powstanie przychodu z innych źródeł, lecz zaniechanie poboru podatku dotyczy wyłącznie części kredytu przeznaczonej na cele mieszkaniowe, zgodnie z art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT; reszta umorzenia podlega opodatkowaniu.
Interpretacja indywidualna – stanowisko w części prawidłowe i w części nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanych stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych w podatku dochodowym od osób fizycznych jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Zakres wniosku wspólnego o wydanie interpretacji indywidualnej
16 marca 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 25 lutego 2026 roku o wydanie interpretacji indywidualnej. Uzupełnili go Państwo pismem z 29 kwietnia 2026 r. (wpływ 29 kwietnia 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku wspólnego jest następująca:
Zainteresowani, którzy wystąpili z wnioskiem
1. Zainteresowany będący stroną postępowania:
A
(…)
2. Zainteresowana niebędąca stroną postępowania:
B
(...)
Opis stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych
1. Umowa kredytu.
W dniu 8 października 2007 r. Wnioskodawcy (oboje jako kredytobiorcy) zawarli z (…) Bank S.A. (obecnie (…) w upadłości) umowę kredytu hipotecznego nr (…) indeksowanego kursem franka szwajcarskiego (CHF). Kwota udostępnionego kapitału wyniosła (…) zł.
Kredyt został zaciągnięty przed dniem 15 stycznia 2015 r. Kredyt został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na nieruchomości - spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego przy ul. (...), objętej księgą wieczystą nr (…) prowadzoną przez Sąd Rejonowy w (...) Wydział Ksiąg Wieczystych.
Kredyt został udzielony przez podmiot, którego działalność podlegała nadzorowi Komisji Nadzoru Finansowego, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie ustawy - Prawo bankowe.
2. Przeznaczenie środków z kredytu.
Zgodnie z umową kredytu, środki zostały przeznaczone bezpośrednio na następujące cele: realizację inwestycji mieszkaniowej (wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT):
a) (…) zł - spłata zobowiązania wobec (...) Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (wyodrębnienie prawa własności lokalu mieszkalnego przy ul. (...)). Kwota ta została przelana na rachunek SM nr (…). Spółdzielnia potwierdziła złożenie wniosku o wyodrębnienie prawa własności lokalu, co stanowi wydatek na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT (nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość).
Środki przeznaczone na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych (wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT):
b) (…) zł - spłata kredytu w (…) (umowa z dnia 17 październik 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych;
c) (…) zł - spłata karty kredytowej w (…) - karta wykorzystana na wydatki konsumpcyjne;
d) (…) zł - spłata kredytu w (…) (umowa z dnia 11 grudnia 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych;
e) (…) zł - spłata karty kredytowej - zobowiązanie konsumpcyjne;
f) (…) zł - spłata kredytu odnawialnego w (…) (umowa z dnia 19 lipca 2007 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych.
Koszty związane z uzyskaniem kredytu:
g) (…) zł - składka z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości;
h) (…) zł - składki ubezpieczeniowe dotyczące kredytu;
i) (…) zł - opłata z tytułu ubezpieczenia na życie w (…) S.A.;
j) (…) zł - opłata notarialna;
k) (…) zł - koszty ustanowienia hipoteki;
l) (…) zł - składka z tytułu Pakietowego Ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki.
3. Cel mieszkaniowy kredytu.
Lokal mieszkalny przy ul. (...), na którym ustanowiono hipotekę zabezpieczającą kredyt, stanowił i nadal stanowi miejsce zamieszkania Wnioskodawców. Wnioskodawcy zamieszkiwali w tym lokalu zarówno w chwili zawarcia umowy kredytu (2007 r.), jak i zamieszkują w nim do dnia dzisiejszego. Lokal ten nigdy nie był wykorzystywany do prowadzenia działalności gospodarczej, nie był wynajmowany ani podnajmowany, nie były również podejmowane próby jego wynajmu lub podnajmu. Lokal służył i służy wyłącznie zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Wnioskodawców. Kredyt realizował jedną inwestycję mieszkaniową w rozumieniu § 1 ust. 5 Rozporządzenia - jego głównym celem było nabycie (wyodrębnienie) prawa własności ww. lokalu mieszkalnego oraz spłata zobowiązań obciążających gospodarstwo domowe Wnioskodawców, które umożliwiło utrzymanie tego lokalu.
Wnioskodawcy oświadczają, że:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia);
b)żaden z Wnioskodawców nie korzystał z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia);
c)kredyt został udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. (§ 3 pkt 1 Rozporządzenia);
d)kredyt został zabezpieczony hipoteką ustanowioną na nieruchomości (§ 3 pkt 2 Rozporządzenia);
e)kredyt został udzielony przez podmiot podlegający nadzorowi KNF (§ 3 pkt 1 Rozporządzenia).
W dniu 3 listopada 2025 r. syndyk masy upadłości (…) Bank S.A. w upadłości (...) skierował do Wnioskodawcy 1 propozycję zawarcia ugody (dalej: „Ugoda”), działając na podstawie postanowienia sędziego-komisarza Sądu Rejonowego (...) Wydziału Gospodarczego z dnia 6 czerwca 2025 r.
Zgodnie z propozycją ugody:
a)kredyt zostanie przeliczony tak, jakby od daty zawarcia umowy był kredytem złotowym ze stałym oprocentowaniem 2,98%;
b)przeliczenia walut (w przypadku spłat w CHF) oparte będą na średnim kursie NBP z daty operacji;
c)kredyt zostanie uznany za spłacony w całości;
d)zobowiązania kredytobiorcy w księgach Banku zostaną umorzone;
e)Wnioskodawcy zrzekną się wszelkich roszczeń z tytułu kredytu względem Banku;
f)obie strony cofną pozwy i zgłoszenia wierzytelności.
Według ksiąg Banku, na dzień złożenia propozycji ugody kwota zaległego zadłużenia Wnioskodawców wynosiła (…) zł. Zawarcie ugody nie wymaga od Wnioskodawców żadnych dodatkowych płatności na rzecz Banku. W praktyce ugoda oznacza umorzenie całej pozostałej wierzytelności Banku wobec Wnioskodawców. Między Wnioskodawcami a Bankiem (obecnie syndykiem) toczy się postępowanie sądowe, w którym oboje Wnioskodawcy są pozwanymi. Postępowanie dotyczy roszczeń związanych z przedmiotowym kredytem.
Wnioskodawcy pozostają w związku małżeńskim i przez cały okres trwania umowy kredytu łączyła ich i nadal łączy ustawowa wspólność majątkowa małżeńska. Kredyt został zaciągnięty przez oboje małżonków wspólnie i był spłacany z majątku wspólnego.
W uzupełnieniu Wnioskodawcy udzielili odpowiedzi na pytania.
Czy zgodnie z umową kredytową był Pan solidarnie (tj. do pełnej wysokości) wraz z drugim Kredytobiorcą zobowiązany do spłaty tego kredytu?
Odpowiedź: Tak. Wnioskodawca A oraz Wnioskodawczyni B byli i są solidarnie zobowiązani do spłaty kredytu mieszkaniowego do pełnej wysokości. Kredyt został zaciągnięty wspólnie przez oboje małżonków, którzy w dacie zawarcia umowy oraz na bieżąco pozostają w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.
Co będzie składało się na kwotę zadłużenia, które umorzy bank, tj. czy będzie to kwota kredytu mieszkaniowego (kapitału), kwota odsetek skapitalizowanych, kwota tzw. odsetek karnych (odsetek od zadłużenia przeterminowanego), opłaty (jeśli tak to, czy ich poniesienie przez Kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu) z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń?
Odpowiedź: Planowane umorzenie obejmie wyłącznie należności z tytułu:
a) kapitału kredytu mieszkaniowego, oraz
b) odsetek umownych,
składających się na aktualne saldo zadłużenia objętego ugodą. Umorzenie nie obejmie odsetek karnych (od zadłużenia przeterminowanego), prowizji, opłat (w tym opłaty notarialnej, kosztów ustanowienia hipoteki) ani kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Jakie prawo do lokalu przysługiwało Panu i Pana małżonce przed wyodrębnieniem prawa własności lokalu mieszkalnego, o którym mowa we wniosku?
Odpowiedź: Przed wyodrębnieniem prawa własności lokalu mieszkalnego nr (...), Wnioskodawcom przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte w czasie trwania małżeństwa na podstawie Przydziału lokalu mieszkalnego nr (…) z dnia 28 października 1993 r. wydanego przez (...) Spółdzielnię Mieszkaniową. Okoliczność tę potwierdza akt notarialny Rep. A nr (…) sporządzony 23 października 2007 r. przez notariusza (...).
Czy uzupełnienie wkładu budowlanego było związane z przekształceniem przysługującego Panu i Pana małżonce spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego w odrębną własność?
Odpowiedź: Nie. Wnioskodawcom nie przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego (ani w całości, ani w jakimkolwiek udziale, w tym do 2/5). Jak wskazano w odpowiedzi na pytanie 3, do dnia 23 października 2007 r. Wnioskodawcom przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu nabyte na podstawie przydziału z 28 października 1993 r.
Uzupełnienie wkładu budowlanego (kwota (…) zł zapłacona na rzecz (...) Spółdzielni Mieszkaniowej) było związane z ustanowieniem odrębnej własności lokalu i przeniesieniem jego własności na rzecz Wnioskodawców w trybie art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tj. bezpośrednio ze spółdzielczego prawa lokatorskiego w prawo odrębnej własności lokalu. Tytuł aktu notarialnego z 23 października 2007 r. (Rep. A …) brzmi: „Ustanowienie odrębnej własności lokalu i umowa przeniesienia jego własności (w trybie art. 12 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych)”.
Udział Wnioskodawców w częściach wspólnych nieruchomości i prawie wieczystego użytkowania wynosi 5590/821906 (a nie 2/5) - co odpowiada powierzchni nabytego lokalu (55,90 m2) w stosunku do łącznej powierzchni lokali w nieruchomości wspólnej (8 219,06 m2).
Czego dotyczy opłata notarialna, o której mowa we wniosku (czy była poniesiona w związku z przekształceniem spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu, proszę wyjaśnić tę kwestię)?
Odpowiedź: Wskazana w umowie kredytowej pozycja „opłata notarialna” w kwocie (…) zł obejmowała w rzeczywistości dwie kategorie wydatków związanych z nabyciem prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego:
a)koszty notarialne i sądowe związane z ustanowieniem odrębnej własności lokalu i przeniesieniem jego własności - łącznie ok. (…) zł, na które złożyły się: wynagrodzenie notariusza za sporządzenie aktu notarialnego (Rep. A …) wraz z należnym podatkiem VAT, opłaty za wypisy aktu, opłata sądowa za założenie księgi wieczystej (… zł) oraz opłata sądowa za wpis prawa własności (… zł);
b)wydatki na materiały wykończeniowe nabytego lokalu mieszkalnego - łącznie ok. (…) zł. przeznaczone na zakup paneli podłogowych (42 nr), płytek podłogowych (18 m2), podkładów - pod panele (42 m2) oraz listew wykończeniowych (50 mb), niezbędnych do doprowadzenia świeżo nabytego lokalu do stanu umożliwiającego zamieszkanie.
Oba wskazane elementy pozostają w bezpośrednim związku przyczynowym z realizacją celu mieszkaniowego, dla którego zaciągnięto kredyt - tj. nabyciem prawa odrębnej własności lokalu nr (...) i jego przygotowaniem do zamieszkania. Wnioskodawcy zamieszkali w tym lokalu po dokonanych pracach wykończeniowych i zamieszkują w nim do dnia dzisiejszego.
Czy do podpisania ugody dojdzie do dnia 31 grudnia 2026 r.?
Odpowiedź: Tak. Podpisanie ugody zaplanowane jest do końca 2026 r., w każdym razie do dnia 31 grudnia 2026 r.
Doprecyzowanie opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Mając na uwadze treść odpowiedzi udzielonych powyżej (w szczególności w pkt 5), Wnioskodawcy doprecyzowują opis stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego) zawarty we wniosku z 25 lutego 2026 r. w zakresie przeznaczenia środków z kredytu, w sposób następujący:
Pozycja oznaczona we wniosku jako „j) (…) zł - opłata notarialna” stanowiła łączny pakiet wydatków obejmujący:
1) ok. (…) zł - koszty notarialne i sądowe nabycia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego (wydatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT, jako koszt bezpośrednio związany z nabyciem prawa do lokalu);
2)ok. (…) zł - wydatki na materiały wykończeniowe nabytego lokalu mieszkalnego (wydatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT, jako wydatek na remont/wykończenie własnego lokalu mieszkalnego).
Pozostałe pozycje wykazane w opisie stanu faktycznego (litery a-i, k-1) pozostają bez zmian.
Pytania
1)Czy umorzenie przez syndyka masy upadłości Bank w upadłości wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego nr (…) indeksowanego kursem CHF, w wyniku zawarcia ugody na warunkach opisanych w stanie faktycznym, będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT po stronie każdego z Wnioskodawców?
2)Czy w przypadku uznania, że umorzenie wierzytelności stanowi przychód, przychód ten będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. (Dz.U. z 2024 r. poz. 102, ze zm.) - w odniesieniu do każdego z Wnioskodawców?
3)Czy zaniechanie poboru podatku zgodnie z rozporządzeniem obejmie całą kwotę umorzonych wierzytelności, czy jedynie część proporcjonalną, odpowiadającą udziałowi wydatków mieszkaniowych w całkowitej kwocie kredytu, stosownie do § 1 ust. 3 rozporządzenia? Czy opłata notarialna oraz koszty ustanowienia hipoteki to opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu (§ 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia)?
4)Czy zaniechanie poboru podatku na podstawie Rozporządzenia przysługuje obojgu Wnioskodawcom, będącym małżonkami pozostającymi we wspólności majątkowej i będącymi współkredytobiorcami?
Państwa stanowisko w sprawie (zaprezentowane we wniosku i jego uzupełnieniu)
Kwalifikacja przychodu.
W Państwa ocenie, umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w wyniku zawarcia ugody z syndykiem będzie stanowić przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.
Umorzenie zobowiązań kredytobiorcy powoduje przysporzenie majątkowe po jego stronie - kredytobiorca zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia, które dotychczas obciążało jego majątek.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w ugruntowanej linii interpretacyjnej Dyrektora KIS (m.in. interpretacja z 12 listopada 2024 r. sygn. 0112-KDIL2-1.4011.716.2024.2.MKA; interpretacja z 3 marca 2025 r., sygn. 0112-KDIL2-1.4011.957.2024.2.JK).
Przychód ten powstanie po stronie każdego z Wnioskodawców proporcjonalnie – po połowie – z uwagi na solidarny charakter zobowiązania kredytowego i wspólność majątkową małżeńską.
Zastosowanie zaniechania poboru podatku.
Państwa zdaniem, przychód z tytułu umorzenia wierzytelności kredytowych będzie objęty zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia – w odniesieniu do obojga Wnioskodawców.
Wnioskodawcy spełniają wszystkie przesłanki określone w Rozporządzeniu:
Po pierwsze, kredyt nr (…) stanowi kredyt mieszkaniowy w rozumieniu § 3 Rozporządzenia, ponieważ: (i) został udzielony przed 15 stycznia 2015 r. (8 października 2007 r.); (ii) został udzielony przez podmiot podlegający nadzorowi KNF (Bank); (iii) został zabezpieczony hipoteką kaucyjną ustanowioną na nieruchomości (KW nr …); (iv) został zaciągnięty m.in. na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT (nabycie lokalu mieszkalnego).
Po drugie, kredyt został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. a Rozporządzenia) - zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych jednego gospodarstwa domowego Wnioskodawców.
Po trzecie, żaden z Wnioskodawców nie korzystał wcześniej z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu innego kredytu mieszkaniowego (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b Rozporządzenia).
Po czwarte, zgodnie z § 4 Rozporządzenia (tj. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672), zaniechanie ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r. Ugoda będzie zawierana w okresie objętym zaniechaniem.
Stanowisko to znajduje potwierdzenie w licznych interpretacjach indywidualnych Dyrektora KIS wydanych w analogicznych stanach faktycznych, w tym w szczególności: interpretacja z 21 maja 2025 r. (sygn. 0115-KDIT1.4011.264.2025.1.JG), interpretacja z 11 czerwca 2025 r. (sygn. 0115-KDIT2.4011.221.2025.2.ŁS).
Zdaniem Wnioskodawców, zaniechanie poboru podatku obejmie jedynie część umorzonej wierzytelności proporcjonalnie do udziału wydatków na cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT) w całkowitej kwocie kredytu. Wynika to wprost z § 1 ust. 3 Rozporządzenia, zgodnie z którym: „W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, zaniechanie obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego”.
W niniejszej sprawie środki przeznaczone bezpośrednio na cele mieszkaniowe (art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT) to kwota (…) zł przeznaczona na spłatę zobowiązania wobec Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (nabycie lokalu mieszkalnego). Całkowita kwota kredytu wyniosła (…) zł. Proporcja wydatków mieszkaniowych wynosi zatem: (…) = ok. 20,98%.
W konsekwencji zaniechanie poboru podatku na podstawie Rozporządzenia obejmie ok. 20,98% kwoty umorzonej wierzytelności. Od pozostałej części umorzonej wierzytelności (ok. 79,02%) powstanie obowiązek podatkowy w podatku dochodowym od osób fizycznych jako przychód z innych źródeł (art. 20 ust. 1 ustawy o PIT). Wnioskodawcy wskazują, że pozostałe środki z kredytu (… zł) przeznaczone na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych nie stanowią wydatków na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, nawet jeśli pierwotne zobowiązania mogły mieć pośredni związek z utrzymaniem mieszkania. Spłata cudzych kredytów konsumpcyjnych nie mieści się w katalogu wydatków mieszkaniowych.
Koszty dodatkowe związane z uzyskaniem kredytu (poz. g-l, łącznie … zł) - w zakresie, w jakim stanowią opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu - objęte są zaniechaniem na podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 Rozporządzenia, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych (ubezpieczeń).
Zdaniem Wnioskodawców, zaniechanie poboru podatku przysługuje obojgu małżonkom.
Zgodnie z § 1 ust. 7 Rozporządzenia, w przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku ma zastosowanie do osób, które spełniają warunek z § 1 ust. 1 pkt 1 lit. b (tj. nie korzystały wcześniej z zaniechania poboru na innym kredycie mieszkaniowym). Oboje Wnioskodawcy spełniają ten warunek. Stanowisko to potwierdza interpretacja Dyrektora KIS z 3 marca 2025 r. (sygn. 0112-KDIL2-1.4011.957.2024.2.JK), w której organ uznał, że przychód z umorzenia kredytu zaciągniętego we wspólności majątkowej powstaje u każdego z małżonków, a zaniechanie poboru przysługuje każdemu z nich odrębnie.
W związku z doprecyzowaniem opisu stanu faktycznego, Wnioskodawcy aktualizują stanowisko własne w zakresie obliczenia proporcji wydatków mieszkaniowych w całkowitej kwocie kredytu (§ 1 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 1672).
Wydatki mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT, sfinansowane przedmiotowym kredytem, obejmują:
- (…) zł - uzupełnienie wkładu budowlanego (nabycie prawa odrębnej własności lokalu) - art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT;
- (…) zł - koszty notarialne i sądowe nabycia prawa - art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT;
- (…) zł - materiały wykończeniowe nabytego lokalu mieszkalnego - art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT.
Łączna kwota wydatków na cele mieszkaniowe wynosi 21 803,06 zł. Całkowita kwota kredytu wynosi (…) zł. Proporcja wydatków mieszkaniowych w całkowitej kwocie kredytu wynosi zatem: (…) ≈ 26,58%
W konsekwencji - zdaniem Wnioskodawców - zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w § 1 ust. 1 pkt 1 powołanego rozporządzenia, obejmie ok. 26,58% kwoty umorzonej wierzytelności. W zakresie pozostałych ok. 73,42% kwoty umorzonej wierzytelności po stronie każdego z Wnioskodawców powstanie przychód z innych źródeł (art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT) - z uwzględnieniem zasad opodatkowania właściwych dla małżonków pozostających we wspólności majątkowej, zgodnie ze stanowiskiem przedstawionym we wniosku pierwotnym.
Na marginesie Wnioskodawcy wskazują, że gdyby Organ nie podzielił kwalifikacji wydatków na materiały wykończeniowe (… zł) jako wydatków, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT, proporcja wydatków mieszkaniowych wyniesie subsydiarnie (...) zł ≈ 22,58% (suma: uzupełnienie wkładu budowlanego oraz koszty notarialne i sądowe nabycia prawa).
W pozostałym zakresie stanowisko Wnioskodawców przedstawione we wniosku z 25 lutego 2026 r. pozostaje bez zmian.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest w części prawidłowe i w części nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z treścią art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 592):
Opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody, z wyjątkiem dochodów wymienionych w art. 21, 52, 52a i 52c oraz dochodów, od których na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej zaniechano poboru podatku.
W myśl art. 9 ust. 1a ww. ustawy:
Jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania w danym roku podatkowym jest, z zastrzeżeniem art. 25e, art. 29-30cb, art. 30da-30dh, art. 30e-30g, art. 30j-30p oraz art. 44 ust. 7e i 7f, suma dochodów ze wszystkich źródeł przychodów.
Stosownie do art. 9 ust. 2 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Dochodem ze źródła przychodów, jeżeli przepisy art. 23o, art. 23u, art. 24-24b, art. 24c, art. 24e, art. 30ca, art. 30da oraz art. 30f nie stanowią inaczej, jest nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania osiągnięta w roku podatkowym. Jeżeli koszty uzyskania przekraczają sumę przychodów, różnica jest stratą ze źródła przychodów.
Jak stanowi art. 11 ust. 1 ww. ustawy:
Przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń.
Z przedstawionych przepisów wynika, że opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych podlega – co do zasady – każdy dochód osiągnięty przez osobę fizyczną. Zgodnie natomiast z definicją dochodu jest nim nadwyżka przychodów ze źródła nad kosztami jego uzyskania. Pojęciem pierwotnym dla dochodu jest więc pojęcie przychodu. Ten z kolei definiowany jest przez ustawodawcę, czemu dał wyraz w art. 11 ust. 1 ww. ustawy, jako otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Niemniej jednak z definicji tej wywieść można również, że za przychody podatkowe mogą być uznane tylko takie świadczenia, które są określonym przyrostem majątkowym (zarówno zwiększającym aktywa, jak i zmniejszającym pasywa) o charakterze definitywnym, niemające charakteru zwrotnego.
O uzyskaniu przychodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym do osób fizycznych można więc mówić w każdej sytuacji gdy podatnik – czy to na skutek otrzymania określonych wartości majątkowych (środków pieniężnych, świadczeń w naturze czy też innych nieodpłatnych świadczeń), czy też gdy na skutek określonego zdarzenia powodującego zmniejszenie jego zobowiązań wobec innych podmiotów – uzyskuje określone przysporzenie majątkowe.
Dla celów podatkowych przyjmuje się – co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie – że pojęcie nieodpłatnego świadczenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ma szerszy zakres niż w prawie cywilnym. Obejmuje ono bowiem wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy.
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych wyraźnie rozróżnia źródła przychodów oraz sposób opodatkowania dochodów z poszczególnych źródeł.
Stosownie do przepisów tej ustawy odrębnym źródłem przychodów są określone w art. 10 ust. 1 pkt 9 – inne źródła.
W myśl art. 20 ust. 1 ww. ustawy:
Za przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9, uważa się w szczególności: kwoty wypłacone po śmierci członka otwartego funduszu emerytalnego wskazanej przez niego osobie lub członkowi jego najbliższej rodziny, w rozumieniu przepisów o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego, w tym także dokonane na rzecz osoby uprawnionej na wypadek śmierci oszczędzającego, zasiłki pieniężne z ubezpieczenia społecznego, alimenty, stypendia, świadczenia otrzymane z tytułu umowy o pomocy przy zbiorach, dotacje (subwencje) inne niż wymienione w art. 14, dopłaty, nagrody i inne nieodpłatne świadczenia nienależące do przychodów określonych w art. 12-14 i art. 17.
Użycie w powyższym przepisie sformułowania „w szczególności”, wskazuje, że definicja przychodów z innych źródeł ma charakter otwarty i nie ma przeszkód, aby do tej kategorii zaliczyć również przychody inne niż wymienione wprost w przepisie art. 20 ust. 1 ustawy. O przychodzie podatkowym z innych źródeł będziemy mówić w każdym przypadku, kiedy u podatnika wystąpią realne korzyści majątkowe.
Z opisu sprawy wynika, że w 2007 r. zawarli Państwo umowę kredytu hipotecznego. Zgodnie z umową środki z kredytu zostały przeznaczone na:
- (...) zł - spłatę zobowiązania wobec Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (wyodrębnienie prawa własności lokalu mieszkalnego przy ul. (...)). Kwota ta została przelana na rachunek bankowy. Spółdzielnia potwierdziła złożenie wniosku o wyodrębnienie prawa własności lokalu, co stanowi wydatek na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT (nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość).
Środki przeznaczone na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych (wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT), tj.:
- (…) zł - spłata kredytu w (...) (umowa z dnia 17 październik 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych;
- (…) zł - spłata karty kredytowej w (…) - karta wykorzystana na wydatki konsumpcyjne;
- (…) zł - spłata kredytu w (…) (umowa z dnia 11 grudnia 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych;
- (…) zł - spłata karty kredytowej - zobowiązanie konsumpcyjne;
- (…) zł - spłata kredytu odnawialnego w (...) (umowa z dnia 19 lipca 2007 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych;
Koszty związane z uzyskaniem kredytu:
- (…) zł - składka z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości;
- (…) zł - składki ubezpieczeniowe dotyczące kredytu;
- (…) zł - opłata z tytułu ubezpieczenia na życie w (…);
- (…) zł - opłata notarialna;
- (…) zł - koszty ustanowienia hipoteki;
- (…) zł - składka z tytułu Pakietowego Ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki.
W związku z propozycją ugody banku zamierza umorzyć całość pozostałego do spłaty zadłużenia w kwocie (…) zł. Planowane umorzenie obejmie wyłącznie należności z tytułu kapitału kredytu mieszkaniowego, oraz odsetek umownych, składających się na aktualne saldo zadłużenia objętego ugodą. Umorzenie nie obejmie odsetek karnych (od zadłużenia przeterminowanego), prowizji, opłat (w tym opłaty notarialnej, kosztów ustanowienia hipoteki) ani kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Wątpliwość Państwa budzi m.in. to, czy umorzenie przez syndyka masy upadłości (…) w upadłości wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego, w wyniku zawarcia ugody na warunkach opisanych we wniosku, będzie stanowić przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT po stronie każdego z Państwa.
Przystępując do oceny skutków podatkowych umorzenia przez bank pozostałego do spłaty zadłużenia z tytułu kredytu hipotecznego zaciągniętego w 2007 r. wyjaśniam, że instytucja kredytu uregulowana została przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38).
Zgodnie z treścią art. 69 ust. 1 ww. ustawy:
Przez umowę kredytu bank zobowiązuje się oddać do dyspozycji kredytobiorcy na czas oznaczony w umowie kwotę środków pieniężnych z przeznaczeniem na ustalony cel, a kredytobiorca zobowiązuje się do korzystania z niej na warunkach określonych w umowie, zwrotu kwoty wykorzystanego kredytu wraz z odsetkami w oznaczonych terminach spłaty oraz zapłaty prowizji od udzielonego kredytu.
Z kolei umorzenie wierzytelności następuje w przypadku zwolnienia z długu, czyli zrzeczenia się przez wierzyciela prawa do wierzytelności, bez uzyskania świadczenia ze strony dłużnika. Takie zrzeczenie się, pod warunkiem, że dłużnik je przyjmie, powoduje, że zobowiązanie wygasa.
Zgodnie bowiem z instytucją zwolnienia z długu uregulowaną w art. 508 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1071):
Zobowiązanie wygasa, gdy wierzyciel zwalnia dłużnika z długu, a dłużnik zwolnienie przyjmuje.
Tak więc, dla umorzenia wierzytelności konieczna jest zgoda dłużnika (np. uzyskana w wyniku ugody, czy poprzez oświadczenie).
Stosownie natomiast do art. 917 ww. Kodeksu cywilnego:
Przez ugodę strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku lub zapewnić ich wykonanie albo by uchylić spór istniejący lub mogący powstać.
Powołana definicja ugody pozwala wyróżnić elementy konstrukcyjne tej instytucji. Po pierwsze, ugoda jest zawierana w sytuacji, gdy między stronami stosunku prawnego istnieje niepewność albo spór, co do roszczeń wynikających z tego stosunku. Po drugie, celem zawarcia ugody jest uchylenie tej niepewności lub sporu. Wreszcie po trzecie, strony dążą do osiągnięcia celu przez wzajemne ustępstwa. Tak więc nieodłącznym elementem ugody są wzajemne ustępstwa stron. Poza tym, zarówno w doktrynie, jak i w orzecznictwie podkreśla się szczególną przyczynę prawną ugody. Oznacza to, że ugoda nie tworzy nowego stosunku prawnego, a jedynie odnosi się do istniejącego stosunku prawnego stanowiącego podstawę powództwa, a tym samym podstawę zawarcia ugody.
Otrzymanie kredytu i jego spłata na warunkach przewidzianych w umowie kredytowej są obojętne podatkowo. Przychód po stronie kredytobiorcy pojawia się w przypadku, kiedy dochodzi do umorzenia kredytu, jego części lub odsetek. Wtedy bowiem kredytobiorca osiąga konkretne przysporzenie majątkowe (przychód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).
Tym samym umorzoną kwotę wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego należy zakwalifikować do przychodu z innych źródeł, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Poprawność powyższego stanowiska potwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 maja 2012 r., sygn. akt II FSK 2633/10, w którym Sąd wskazał, że: „gdy dochodzi do umorzenia wierzytelności przez kredytodawcę nie jest istotne, czy u podstaw uzyskanego nieodpłatnego świadczenia leży umowa o zwolnienie z długu, czy też decyzja wierzyciela o rezygnacji z dochodzenia należności. Zasadnicze znaczenie ma bowiem to, że w następstwie takich zdarzeń dłużnik zostaje zwolniony z obowiązku spłaty zadłużenia. Po jego stronie powstaje tym samym przychód stanowiący równowartość umorzonej kwoty zobowiązania, którego nie musi już świadczyć na rzecz wierzyciela. Faktyczna rezygnacja wierzyciela z dochodzenia należności prowadzi więc do powstania przychodu, podobnie jak w przypadku zawarcia umowy o zwolnienie z długu, albowiem w każdym z tych przypadków po stronie dłużnika ustaje obowiązek spełnienia świadczenia. Należy bowiem zauważyć, że pojęcie „nieodpłatnego świadczenia” obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze, których skutkiem jest nieodpłatne, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy”.
Dlatego mając na względzie to co wskazałem wcześniej w związku z zaprezentowanym opisem sprawy oraz w oparciu o przepisy prawa stwierdzam, że umorzona na postawie planowanej ugody kwota kredytu stanowiąca pozostały do spłaty kapitał i odsetki, stanowić będzie dla Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Podali Państwo, że byli i są solidarnie zobowiązani do spłaty kredytu mieszkaniowego do pełnej wysokości. Kredyt został zaciągnięty wspólnie przez oboje małżonków, którzy w dacie zawarcia umowy oraz na bieżąco pozostają w ustawowej wspólności majątkowej małżeńskiej.
Wobec powyższego Państwa stanowisko, że: umorzenie wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego w wyniku zawarcia ugody z syndykiem będzie stanowić przychód z innych źródeł w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ustawy o PIT oraz że przychód ten powstanie po stronie każdego z Wnioskodawców proporcjonalnie - po połowie - z uwagi na solidarny charakter zobowiązania kredytowego i wspólność majątkową małżeńską uznałem za prawidłowe.
Kwestią budzącą wątpliwości jest możliwość objęcia ww. przychodu zaniechaniem poboru podatku dochodowego na podstawie § 1 ust. 1 pkt 1 Rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w odniesieniu do każdego z Państwa.
Prawodawca umożliwił zaniechanie poboru podatku od dochodów z tytułu takich umorzeń na podstawie rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1672 ze zm.).
Zgodnie z § 1 ww. rozporządzenia Ministra Finansów:
1.Zarządza się zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych od kwot:
1)umorzonych osobie fizycznej wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego, w przypadku gdy:
a)kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego - gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej, oraz
b)osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a inwestycji mieszkaniowej;
2)otrzymanych przez osobę fizyczną świadczeń z tytułu kredytu mieszkaniowego udzielonego w walucie obcej lub w złotych, lecz nominowanego lub indeksowanego do waluty obcej, w związku z powstaniem przychodu z tytułu zastosowania ujemnego oprocentowania.
2.Kwoty wierzytelności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, obejmują:
1)kwoty kredytu mieszkaniowego (kapitału);
2)odsetki, w tym odsetki skapitalizowane, i prowizje;
3)opłaty, jeżeli ich poniesienie przez kredytobiorcę było niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego, z wyjątkiem kosztów usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
3.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2025 r. poz. 163, z późn. zm.), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
4.W przypadku gdy kredyt mieszkaniowy został zastąpiony kredytem refinansowym lub gdy na jego spłatę został zaciągnięty kredyt konsolidacyjny, zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje odpowiednio kwotę wierzytelności z tytułu kredytu refinansowego lub konsolidacyjnego w części odpowiadającej kwocie wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego.
5.Przez jedną inwestycję mieszkaniową, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, rozumie się inwestycję, której celem jest zaspokojenie potrzeb mieszkaniowych:
1)jednego gospodarstwa domowego albo
2)więcej niż jednego gospodarstwa domowego, w przypadku gdy osoby fizyczne mające zajmować wspólnie jeden budynek mieszkalny, nie mniej niż jedna osoba fizyczna z każdego takiego gospodarstwa, są osobami zaliczonymi do I grupy podatkowej w rozumieniu art. 14 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. z 2024 r. poz. 1837 oraz z 2025 r. poz. 769 i 1064).
6.Przez jedno gospodarstwo domowe, o którym mowa w ust. 5, rozumie się gospodarstwo prowadzone przez osobę fizyczną zajmującą jeden lokal mieszkalny albo jeden budynek mieszkalny jednorodzinny, samodzielnie lub wspólnie z innymi osobami stale z nią zamieszkującymi i gospodarującymi.
7.W przypadku gdy stroną umowy kredytu mieszkaniowego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, są co najmniej dwie osoby fizyczne, zaniechanie poboru podatku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, ma zastosowanie wyłącznie do osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b.
Natomiast z § 3 ust. 1 ww. rozporządzenia wynika, że:
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o kredycie mieszkaniowym, należy przez to rozumieć kredyt, który został:
1)udzielony przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmiot, którego działalność podlega nadzorowi państwowego organu nadzoru nad rynkiem finansowym, uprawniony do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw regulujących zasady funkcjonowania takich podmiotów, oraz
2)zabezpieczony w postaci hipoteki ustanowionej na nieruchomości lub udziale w nieruchomości lub prawie wieczystego użytkowania gruntu lub udziale w takim prawie, lub spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego lub udziale w takim prawie, lub prawie do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziale w takim prawie, oraz
3)zaciągnięty na wydatki, o których mowa w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Z kolei § 4 ww. rozporządzenia stanowi, że:
Zaniechanie, o którym mowa w § 1 i § 2, ma zastosowanie do dochodów (przychodów) uzyskanych od dnia 1 stycznia 2022 r. do dnia 31 grudnia 2026 r.
Zgodnie z treścią ww. art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych:
Za wydatki poniesione na cele, o których mowa w ust. 1 pkt 131, uważa się wydatki poniesione na:
a)nabycie budynku mieszkalnego, jego części lub udziału w takim budynku, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także na nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem,
b)nabycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej lub udziału w takim prawie,
c)nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego lub udziału w takim gruncie, prawa użytkowania wieczystego takiego gruntu lub udziału w takim prawie, w tym również z rozpoczętą budową budynku mieszkalnego, oraz nabycie innego gruntu lub udziału w gruncie, prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 1 pkt 131, grunt ten zmieni przeznaczenie na grunt pod budowę budynku mieszkalnego,
d)budowę, rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub remont własnego budynku mieszkalnego, jego części lub własnego lokalu mieszkalnego,
e)rozbudowę, nadbudowę, przebudowę lub adaptację na cele mieszkalne własnego budynku niemieszkalnego, jego części, własnego lokalu niemieszkalnego lub własnego pomieszczenia niemieszkalnego
- położonych w państwie członkowskim Unii Europejskiej lub w innym państwie należącym do Europejskiego Obszaru Gospodarczego albo w Konfederacji Szwajcarskiej.
Zatem zaniechanie poboru podatku od umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów znajdzie zastosowanie, jeżeli zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki:
-do umorzonych osobom fizycznym kwot wierzytelności z tytułu kredytów zaciągniętych na cele mieszkaniowe i zabezpieczonych hipotecznie,
-do kredytów udzielonych przed dniem 15 stycznia 2015 r. przez podmioty uprawnione do udzielania kredytów na podstawie odrębnych ustaw,
-do kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację jednej inwestycji mieszkaniowej,
-a w przypadku więcej niż jednego kredytu mieszkaniowego – gdy kredyty mieszkaniowe zostały zaciągnięte na realizację wyłącznie jednej inwestycji mieszkaniowej oraz
-w przypadku, gdy osoba fizyczna będąca stroną umowy kredytu mieszkaniowego nie korzystała z zaniechania poboru podatku od kwot umorzonych wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na realizację innej niż określona w lit. a) inwestycji mieszkaniowej (§ 1 ust. 1 pkt 1 lit. b) ww. rozporządzenia).
Dodać należy, że dochody, od których zaniechano poboru podatku nie są wykazywane w zeznaniach rocznych i nie podlegają opodatkowaniu oraz zgłoszeniu do urzędu skarbowego.
Podkreślenia wymaga, że prawo do zaniechania poboru podatku jest wyjątkiem od zasady powszechności opodatkowania, dlatego do interpretacji przepisów ustanawiających to prawo należy stosować wykładnię ścisłą, która nie wychodzi poza literalne brzmienie przepisów.
Omawiane rozporządzenie odwołuje się w swej treści do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wskazując, że główną przesłanką do skorzystania z zaniechania poboru podatku jest przeznaczenie kredytu na wydatki, o których mowa w tym artykule.
W analizowanej sprawie środki pieniężne uzyskane w ramach kredytu zaciągniętego w 2007 r. przeznaczyli Państwo m.in. na:
a) (…) zł - spłatę zobowiązania wobec spółdzielni mieszkaniowej tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (wyodrębnienie prawa własności lokalu mieszkalnego). Spółdzielnia potwierdziła złożenie wniosku o wyodrębnienie prawa własności lokalu, co stanowi wydatek na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a) ustawy o PIT (nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość).
Cześć środków pozyskanych z kredytu uzyskanego w 2007 r., przeznaczyli Państwo na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych (wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT) oraz na koszty związane z uzyskaniem kredytu.
Dokonując analizy sprawy pod kątem przeznaczenia środków pieniężnych uzyskanych z kredytu zaciągniętego w 2007 r. na spłatę zobowiązania wobec spółdzielni mieszkaniowej tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (wyodrębnienie prawa własności lokalu mieszkalnego) wskazuję, że rozporządzenie Ministra Finansów z 11 marca 2022 r. w sprawie zaniechania poboru podatku dochodowego od niektórych dochodów (przychodów) związanych z kredytem hipotecznym udzielonym na cele mieszkaniowe, w ust. 3 pkt 3 odsyła do art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, tj. katalogu wydatków mieszkaniowych.
Z opisu sprawy wynika, że przed wyodrębnieniem prawa własności lokalu mieszkalnego przysługiwało Państwu spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, nabyte w czasie trwania małżeństwa na podstawie przydziału lokalu mieszkalnego z dnia 28 października 1993 r. wydanego przez spółdzielnię mieszkaniową. Uzupełnienie wkładu budowlanego w kwocie (…) zł zapłacone na rzecz spółdzielni mieszkaniowej było związane z ustanowieniem odrębnej własności lokalu i przeniesieniem jego własności na Państwa rzecz w trybie art. 12 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych - tj. bezpośrednio ze spółdzielczego prawa lokatorskiego w prawo odrębnej własności lokalu. Tytuł aktu notarialnego z 23 października 2007 r., brzmi: „Ustanowienie odrębnej własności lokalu i umowa przeniesienia jego własności (w trybie art. 12 Ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych)”.
Zatem, zawarcie w 2007 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu mieszkalnego i przeniesienie jego własności na Państwa rzecz stanowi nabycie przez Państwa prawa własności do tego mieszkania.
W literze a) art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych zostało wymienione m in. nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w takim lokalu, a także nabycie gruntu lub udziału w gruncie albo prawa użytkowania wieczystego gruntu lub udziału w takim prawie, związanych z tym budynkiem lub lokalem.
Zatem udzielony Państwu w 2007 r. kredyt w części, która odpowiada wydatkom poniesionym na spłatę zobowiązania wobec spółdzielni mieszkaniowej w kwocie (…) zł tytułem uzupełnienia wkładu budowlanego (wyodrębnienie prawa własności lokalu mieszkalnego) wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.
Wskazali Państwo również, że część środków pieniężnych uzyskanych w ramach kredytu zaciągniętego w 2007 r. przeznaczyli Państwo na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych (tj. wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT), tj. na:
-spłatę kredytu w (...) (umowa z dnia 17 październik 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych w kwocie (…) zł;
-spłatę karty kredytowej w (…) - karta wykorzystana na wydatki konsumpcyjne w kwocie … zł;
-spłatę kredytu w (…) (umowa z dnia 11 grudnia 2006 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych w kwocie (…) zł;
-spłatę karty kredytowej - zobowiązanie konsumpcyjne w kwocie (…) zł;
-spłatę kredytu odnawialnego w (…) (umowa z dnia 19 lipca 2007 r.) - kredyt zaciągnięty na spłatę długów konsumpcyjnych w kwocie (…) zł.
Jak sami wskazali Państwo w sprawie ww. wydatki stanowią wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o PIT.
Zatem, wydatki te nie mieszczą się w katalogu wydatków wymienionych w art. 21 ust. 25 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
W konsekwencji, kredyt w części odpowiadającej wydatkom poniesionym na spłatę zobowiązań konsumpcyjnych, o których mowa we wniosku nie wypełnia przesłanki do uznania go za kredyt mieszkaniowy, o którym mowa w rozporządzeniu.
Wskazali Państwo również, że środki pieniężne uzyskane w ramach kredytu w 2007 r. zostały poniesione na koszty związane z uzyskaniem kredytu, tj. na:
-składki z tytułu ubezpieczenia od ryzyka utraty wartości nieruchomości w kwocie (…) zł;
-składki ubezpieczeniowe dotyczące kredytu w kwocie (…) zł;
-opłaty z tytułu ubezpieczenia na życie w (…) w kwocie (…) zł;
-opłatę notarialną w kwocie (…) zł;
-koszty ustanowienia hipoteki w kwocie (…) zł;
-składki z tytułu Pakietowego Ubezpieczenia na wypadek odmowy ustanowienia hipoteki w kwocie (…) zł.
Pozycja oznaczona we wniosku jako „j) (…) zł - opłata notarialna” stanowiła łączny pakiet wydatków obejmujący:
1)ok. (…) zł - koszty notarialne i sądowe nabycia prawa odrębnej własności lokalu mieszkalnego (wydatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. a ustawy o PIT, jako koszt bezpośrednio związany z nabyciem prawa do lokalu);
2)ok. (…) zł - wydatki na materiały wykończeniowe nabytego lokalu mieszkalnego (wydatek mieszkaniowy w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d ustawy o PIT, jako wydatek na remont/wykończenie własnego lokalu mieszkalnego).
W związku z powyższym powzięli Państwo wątpliwość, czy opłata notarialna oraz koszty ustanowienia hipoteki to opłaty niezbędne do zawarcia umowy kredytu (§ 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia).
Odnosząc się do powyższego należy mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika, że kwotami wierzytelności, które mogą korzystać z zaniechania są kwoty kapitału, odsetek, prowizji i opłat niezbędnych do zawarcia kredytu mieszkaniowego, zaś „koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń” nie mogą z tego zaniechania skorzystać.
W tym miejscu wyjaśniam, że wydatki poniesione jako koszty związane z uzyskaniem kredytu, tj. koszty ustanowienia hipoteki nie były niezbędne do zawarcia umowy kredytu mieszkaniowego i nie zostały poniesione na rzecz banku. Koszt poniesiony w celu ustanowienia hipoteki jest konieczny do ustanowienia zabezpieczenia na rzecz banku – nie jest to więc opłata warunkująca zawarcie umowy kredytowej.
Wydatkami poniesionymi jako koszty związane z uzyskaniem kredytu nie będą również koszty poniesione na opłatę notarialną (w części stanowiącej koszty notarialne i sądowe związane ustanowieniem odrębnej własności lokalu i przeniesieniem jego własności), bowiem stanowi ona wydatek warunkujący nabycie lokalu mieszkalnego, nie jest to natomiast wydatek warunkujący zawarcie umowy kredytowej.
Przepisy rozporządzenia, o którym mowa we wniosku nie będą miały zastosowania do części opłaty notarialnej, która dotyczyła kosztów związanych z remontem lokalu. Wskazali Państwo w sprawie, że:Zgodnie z umową kredytu, środki zostały przeznaczone bezpośrednio na następujące cele: (…) … zł – opłata notarialna (…). Zgodnie więc z umową kredytową wartość (…) zł to wartość opłaty notarialnej, natomiast umowa nie wymienia odrębnego celu jakim jest wskazany w art. 21 ust. 25 pkt 1 lit. d) remont własnego lokalu mieszkalnego.
Zatem, w tej części środki z kredytu zostały wydatkowane na cel niezgodny z treścią umowy kredytowej.
Nie sposób uznać, że kredyt w części w której został zaciągnięty na koszty ustanowienia hipoteki oraz koszty opłaty notarialnej w części dotyczącej kosztów związanych z remontem lokalu został zaciągnięty na cele mieszkaniowe w rozumieniu art. 21 ust. 25 pkt 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Natomiast kredyt zaciągnięty przez Państwa – zgodnie z umową kredytową – w części w której został przeznaczony na opłatę notarialną związaną z nabyciem lokalu mieszkalnego, uznać należy za kredyt mieszkaniowy, bowiem dotyczył on wydatków, wymienionych w art. 21 ust. 25 pkt 1 wspomnianej ustawy.
W analizowanej sprawie kredyt przeznaczony został również na sfinansowanie kosztów ubezpieczeń, o których mowa we wniosku.
Z § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia wynika, że kwotami wierzytelności, które nie mogą korzystać z zaniechania są koszty usług dodatkowych, w szczególności ubezpieczeń.
Należy również mieć na uwadze, że z literalnego brzmienia cytowanego wcześniej § 1 ust. 3 rozporządzenia wynika, że „gdy kredyt mieszkaniowy został zaciągnięty również na wydatki inne niż określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 (...), zaniechanie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, obejmuje kwotę wierzytelności z tytułu kredytu mieszkaniowego w części, w jakiej kwota kredytu mieszkaniowego zaciągniętego na wydatki określone w art. 21 ust. 25 pkt 1 tej ustawy pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego”.
Zatem umorzona wierzytelność w części dotyczącej kosztów ustanowienia hipoteki, kosztu opłaty notarialnej w części dotyczącej kosztów związanych z remontem lokalu oraz kosztów dotyczących ubezpieczeń, o których mowa we wniosku nie może z tego zaniechania skorzystać.
Zaniechanie poboru podatku będzie miało natomiast zastosowanie do tej części kwoty umorzonej wierzytelności, która dotyczy wydatków poniesionych na nabycie lokalu mieszkalnego oraz opłatę notarialną związaną z nabyciem tego lokalu mieszkalnego.
W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że umorzenie przez bank części kwoty kredytu hipotecznego zaciągniętego przez Państwa w 2007 r., stanowić będzie dla obojga Państwa przychód w rozumieniu art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, z tytułu nieodpłatnych świadczeń klasyfikowany do źródła, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 9 w zw. z art. 20 ust. 1 ww. ustawy, podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych.
Jednakże, do uzyskanego przez obojga Państwa przychodu związanego z umorzeniem wierzytelności z tytułu kredytu hipotecznego do kwoty umorzonej wierzytelności w części, w jakiej kwota kredytu zaciągnięta na nabycie lokalu mieszkalnego oraz opłatę notarialną (w części dotyczącej opłaty związanej z nabyciem lokalu mieszkania) pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu hipotecznego, zastosowanie znajdzie zaniechanie poboru podatku dochodowego od osób fizycznych na podstawie wskazanego we wniosku rozporządzenia Ministra Finansów. W konsekwencji skoro będziecie Państwo oboje spełniać przesłanki to również oboje Państwo będziecie mogli – zgodnie z tym co wyjaśniłem wcześniej – skorzystać z ww. zaniechania w odniesieniu do części umorzonego kredytu.
Zaniechanie to nie będzie dotyczyło kwoty umorzonej wierzytelności, w części w jakiej kwota kredytu zaciągniętego na:
-spłatę zobowiązań konsumpcyjnych,
-składki z tytułu ubezpieczeń, o których mowa we wniosku,
-koszty ustanowienia hipoteki,
-opłatę notarialną w części dotyczącą kosztów związanych z remontem lokalu mieszkalnego
pozostaje do całkowitej kwoty zaciągniętego kredytu mieszkaniowego.
Zatem od tej części umorzonej kwoty, w jakiej zgodnie z powyższymi wyjaśnieniami stanowi ona dla Państwa przychód, winni Państwo zapłacić podatek dochodowy.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy:
-stanów faktycznych, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzeń,
-zdarzeń przyszłych, które Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązuje w dniu wydania interpretacji.
Wyjaśnić również należy, że wydając interpretacje indywidualną tutejszy Organ nie dokonuje wyliczeń. Zgodnie bowiem z zasadą samoopodatkowania, obowiązującą w polskim systemie podatkowym, na podatniku spoczywa obowiązek dokonania oceny własnej sytuacji prawnopodatkowej, a po jej dokonaniu zachowania się zgodnie z przepisami prawa podatkowego, bowiem prawidłowość takiego wyliczenia podlega weryfikacji przez organ podatkowy w postępowaniu podatkowym. Dlatego też nie odniosłem się do kwot wskazanych we wniosku.
Końcowo wskazuję, że jestem ściśle związany przedstawionymi we wniosku stanami faktycznymi i zdarzeniami przyszłymi. Państwo ponoszą ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym ich przedstawieniem. Zatem, wydając przedmiotową interpretację oparłem się na wynikającym z treści wniosku opisie stanów faktycznych i zdarzeń przyszłych. W przypadku, gdy w toku postępowania podatkowego, kontroli podatkowej, bądź celno-skarbowej zostanie określony odmienny stan sprawy, interpretacja nie wywoła w tym zakresie skutków prawnych. Ponadto, w sytuacji zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego w opisie sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
• Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Z funkcji ochronnej będą mogli skorzystać Ci z Państwa, którzy zastosują się do interpretacji.
• Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
• Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację przez Zainteresowanego, który jest stroną postępowania
Pan A (Zainteresowany będący stroną postępowania – art. 14r § 2 Ordynacji podatkowej) ma prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
• w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
• w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a, art. 14b § 1 i art. 14r Ordynacji podatkowej.


