Zmiany w wykazie czynników szkodliwych w środowisku pracy — przewodnik po nowelizacji

Rozporządzenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z 26 marca 2026 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy (Dz.U. z 2026 r. poz. 447) należy uznać za jedną z największych i najważniejszych aktualizacji polskiego systemu ochrony zdrowia pracowników ostatnich lat. Akt został ogłoszony 1 kwietnia 2026 r., wszedł w życie 2 kwietnia 2026 r., a jego skutki będą odczuwalne w wielu sektorach gospodarki — od budownictwa i przemysłu chemicznego po produkcję tworzyw sztucznych, motoryzację, gospodarkę odpadami oraz ochronę zdrowia. Zmiany rozłożono na lata 2026–2029, co daje pracodawcom czas na dostosowanie pomiarów, dokumentacji BHP i procesów technologicznych — ale wymaga już teraz zaplanowania działań.

Nowelizacja ma charakter wielowymiarowy. Z jednej strony wdraża najnowsze wymagania prawa Unii Europejskiej dotyczące ochrony pracowników przed narażeniem na azbest, ołów i diizocyjaniany, z drugiej zaś aktualizuje krajowy wykaz NDS i NDSCh w oparciu o rekomendacje Międzyresortowej Komisji ds. Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy. Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, celem regulacji było zarówno wdrożenie dyrektyw UE, jak i uwzględnienie postępu wiedzy toksykologicznej oraz nowych danych dotyczących narażenia zawodowego pracowników. Nowelizacja stanowi wykonanie obowiązku implementacji dyrektywy (UE) 2023/2668 dotyczącej azbestu oraz dyrektywy (UE) 2024/869 dotyczącej ołowiu i diizocyjanianów.

Dlaczego nowelizacja była konieczna

System NDS i NDSCh pełni kluczową funkcję w polskim prawie pracy. To właśnie te wartości wyznaczają granice dopuszczalnego narażenia pracowników na substancje chemiczne i pyły.