Kiedy zakup laptopa dla pracownika z niepełnosprawnością może być finansowany ze środków ZFRON – wyrok NSA

Zakup laptopa dla pracownika z niepełnosprawnością może być sfinansowany ze środków ZFRON. Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził, że kluczowe jest wykazanie związku między poniesionym wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności. Samo podniesienie komfortu pracy, czy umożliwienie wykonywania obowiązków służbowych nie jest wystarczającym uzasadnieniem.

Kiedy zakup laptopa dla pracownika z niepełnosprawnością może być finansowany ze środków ZFRON – wyrok NSA

Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który w wyroku z 25 marca 2025 r. (sygn. akt V SA/Wa 3289/24) uznał, że pracodawca nie udowodnił związku między zakupem laptopa a realnym zmniejszeniem ograniczeń zawodowych wynikających z niepełnosprawności zatrudnionej osoby. Zdaniem sądu możliwość uzyskania przez dysponenta środków ZFRON zaświadczenia o pomocy de minimis w związku z zakupem urządzenia musi być uzasadniona posiadaniem cech, które wpływają na zmniejszenie ograniczeń i niwelują bariery wynikające z niepełnosprawności pracownika.

Laptop dla pracownika ze środków ZFRON

W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że obowiązkiem pracodawcy wynikającym wprost z kodeksu pracy  jest wyposażenie stanowiska pracy w sprzęt niezbędny do wykonywania obowiązków służbowych każdemu pracownikowi. Powołując się na stanowisko resortu pracy Sąd potwierdził, że sprzęt, który ma na celu wykonywanie obowiązków służbowych, wpływa na komfort, przyspieszenie i jakość wykonywanej pracy nie może być zakwalifikowany jako niwelujący ograniczenia zawodowe wynikające z niepełnosprawności i powinien być ponoszony ze środków własnych pracodawcy.

W omawianej sprawie pracodawca ze środków ZFRON kupił laptopa dla pracownika z niepełnosprawnością argumentując zakup możliwością uczestnictwa w szkleniach i kursach on-line oraz korzystania ze szkoleniowych platform internetowych co ułatwi podnoszenie kwalifikacji w ramach wykonywanych obowiązków służbowych, podając także, że praca na komputerze przenośnym ma na celu ochronę zdrowia pracownika dzięki możliwości wykonywania pracy zdalnej oraz umożliwi pracownikowi udział w internetowych grupach wsparcia, co jest istotne z uwagi na schorzenie powodujące niepełnosprawność.

Zarówno Prezes PFRON, jako pierwsza instancja, jak i Minister uznali, że zakupiony laptop nie posiada cech, które sprawiają, że należy go uznać za specjalistyczne wyposażenie i nie posiada wyjątkowych cech właściwości, które uzasadniałyby jego zakup w ramach ZFRON. Zakupiony sprzęt nie niweluje ograniczeń zawodowych a jedynie podnosi komfort pracy, co nie znajduje uzasadnienia w przepisach.

Przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych precyzują katalog możliwych wydatków w ramach środków ZFRON.

Rozbieżności w orzecznictwie NSA

Na uwagę zasługuje fakt, że w podobnym stanie faktycznym NSA zajął wcześniej odmienne stanowisko. Jak przypomina POPON, w wyroku z 21 czerwca 2023 r. (sygn. akt III FSK 649/22) sąd wskazał, że pojęcie rehabilitacji osób z niepełnosprawnościami należy interpretować szeroko, jako działania służące osiągnięciu przez taką osobę możliwie najwyższego poziomu funkcjonowania, jakości życia i integracji społecznej, również poprzez rehabilitację zawodową.

NSA podkreślił wówczas, że wydatkowanie środków ZFRON nie ogranicza się wyłącznie do sprzętu specjalistycznego lub ponadstandardowego. W jego ocenie fundusz może finansować również sprzęt o charakterze uniwersalnym, jeżeli służy realizacji celów określonych w rozporządzeniu.

Zdaniem POPON źródłem rozbieżności może być odmienna interpretacja § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia, zgodnie z którym środki funduszu rehabilitacji przeznacza się na „wyposażenie stanowiska pracy oraz przystosowanie jego otoczenia do potrzeb osób niepełnosprawnych”.

Związek pomiędzy wydatkiem z ZFRON a ograniczeniami wynikającymi z niepełnosprawności pracownika

Mając na względzie rozbieżne stanowiska organów i NSA w sprawach o zbliżonym stanie faktycznym istotnym jest przede wszystkim wykazanie przez pracodawcę – związku przyczynowego zachodzącego pomiędzy poniesionym wydatkiem a zmniejszeniem ograniczeń zawodowych pracownika z niepełnosprawnością. Rozporządzenie w sprawie ZFRON nie nakłada ograniczeń, aby sprzęt nie był sprzętem standardowym. Kluczowym jest właściwe uargumentowanie zakupu i wykazanie sposobu w jaki niweluje ograniczenia zawodowe.

ŹRÓDŁO: POPON

Oprac. Katarzyna Bogucka, Redakcja INFORLEX