Interpretacja indywidualna z dnia 1 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP1-1.4012.315.2026.2.MKA
W przypadku realizacji zobowiązań konsorcyjnych każdy uczestnik konsorcjum, będący odrębnym podatnikiem VAT, jest zobowiązany dokumentować wykonany przez siebie zakres prac poprzez wystawienie faktury na rzecz lidera konsorcjum. Lider, będąc odpowiedzialnym za zewnętrzne rozliczenia, wystawia faktury VAT za całokształt świadczonych usług na rzecz konsorcjum oraz wykonuje rozliczenia z klientem.
Interpretacja indywidualna
– stanowisko prawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego zdarzenia przyszłego w podatku od towarów i usług jest prawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
22 kwietnia 2026 r. wpłynął Państwa wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy podatku od towarów i usług w zakresie dokumentowania czynności wykonywanych w związku z zawarciem umowy konsorcjum.
Treść wniosku jest następująca:
Opis zdarzenia przyszłego
Spółka A. jest czynnym podatnikiem VAT. Przeważającym przedmiotem działalności Wnioskodawcy jest niespecjalistyczne sprzątanie budynków i obiektów przemysłowych (PKD 81, 21, Z). Głównymi kontrahentami spółki są wspólnoty mieszkaniowe. Wnioskodawca świadczy dla nich usługi sprzątania, polegające na utrzymaniu czystości zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków mieszkalnych.
Wnioskodawca otrzymał propozycję utworzenia konsorcjum spółek zajmujących się świadczeniem usług dla wspólnot mieszkaniowych. Utworzenie konsorcjum umożliwiło by oferowanie kontrahentom kompleksowej obsługi, co zapewniłoby przewagę konkurencyjną nad innymi podmiotami oferującymi takie usługi.
Wnioskodawca świadczyłby na rzecz klientów konsorcjum usługi sprzątania. Drugi z konsorcjantów (spółka jawna) świadczyłby natomiast usługi zarządzania nieruchomościami, które polegałyby na:
1)nadzorowaniu utrzymania czystości nieruchomości, w szczególności:
a)bieżącej kontroli stanu czystości części wspólnych (klatki, garaże, windy, tereny zewnętrzne)
b)identyfikacji nieprawidłowości w standardzie utrzymania obiektu
c)weryfikacji jakości pracy firmy sprzątającej
d)zgłaszaniu uwag i zaleceń do zarządcy
2)koordynowaniu prac porządkowych i serwisowych, w szczególności:
a)organizowaniu i koordynowaniu harmonogramu prac sprzątających
b)zgłaszaniu zapotrzebowania na usługi sprzątania lub dodatkowe prace
c)kontakcie z administracją oraz firmami serwisowymi w ramach ustaleń dotyczących utrzymania porządku na terenie obiektu
d)nadzorze nad realizacją zleconych usług
3)kontroli jakości i standardu higienicznego (audyt czystości), w szczególności:
a)cyklicznych audytach czystości części wspólnych
b)tworzeniu protokołów kontroli jakości
c)ocenianiu zgodności z przyjętym standardem utrzymania nieruchomości
d)rekomendowaniu działań naprawczych
4)raportowaniu zdarzeń klientowi, w szczególności:
a)prowadzeniu raportów z kontroli stanu nieruchomości
b)dokumentowaniu usterek i nieprawidłowości wykrytych podczas kontroli obiektu
c)przekazywaniu raportów do klienta
d)prowadzeniu rejestru zdarzeń i interwencji
5)Obsłudze zgłoszeń i interwencji, w szczególności:
a)przyjmowaniu zgłoszeń mieszkańców (np. brud, awarie, uszkodzenia infrastruktury)
b)przekazywaniu zgłoszeń do odpowiednich zarządców
c)nadzorowaniu ich wykonania
d)kontroli usunięcia problem.
Zarządzanie nieruchomościami dotyczyć będzie wyłącznie nieruchomości stanowiących grupy budynków 111, 112 i 113 Polskiej Klasyfikacji Obiektów Budowlanych.
Spółki wchodzące w skład konsorcjum nie będą świadczyć usług w zakresie wyceny nieruchomości. Wskazane powyżej czynności będą składały się na jedną, złożoną usługę świadczoną na podstawie zawartej z klientem umowy zlecenia. Wskazane w umowie wynagrodzenie będzie należne za usługę zarządzania nieruchomościami jako całość i nie będzie możliwe wskazanie kwoty należnej za poszczególne czynności.
W chwili obecnej nie ustalono jeszcze który z podmiotów pełniłby rolę lidera konsorcjum. Możliwa są zatem dwa rozwiązania:
1)Wnioskodawca będzie liderem konsorcjum, do obowiązków którego będzie należeć wystawienie faktury dla klienta za usługi zrealizowane przez konsorcjum, drugi z konsorcjantów wystawiałby fakturę na rzecz Wnioskodawcy za usługi wykonane przez siebie w ramach konsorcjum,
2)liderem konsorcjum będzie drugi z konsorcjantów i to on będzie wystawiał faktury dla klienta za usługi zrealizowane przez konsorcjum, Wnioskodawca wystawiałby fakturę na rzecz konsorcjanta za usługi wykonane przez siebie w ramach konsorcjum.
Usługi Wnioskodawcy opodatkowane są zarówno stawką VAT 8%, jak i 23%.
Uzupełnienie zdarzenia przyszłego
W odpowiedzi na pytania Organu wskazali Państwo:
1)Precyzyjnie przedstawili opis zdarzenia przyszłego poprzez konkretne wskazanie kto będzie liderem konsorcjum Państwo, czy spółka jawna?
Odpowiedź: Liderem konsorcjum będzie spółka jawna.
2)Czy umowa na realizację czynności była podpisana z klientami (wspólnotami mieszkaniowymi) przez obydwa podmioty będące w konsorcjum, czy umowę podpisuje lider w imieniu konsorcjum?
Odpowiedź: Umowa na realizację czynności będzie podpisywał lider w imieniu konsorcjum.
3)Czy obydwa podmioty są czynnymi podatnikami VAT?
Odpowiedź: Tak, obydwa podmioty są czynnymi podatnikami VAT.
4)Czy z umowy wynika, że konsorcjum na rzecz wspólnot świadczy jedną usługę – jaką?
Odpowiedź: Z umowy będzie wynikać, że konsorcjum na rzecz wspólnot będzie świadczyć „kompleksową usługę w zakresie zarządzania nieruchomościami oraz utrzymania czystości”. Umowa będzie wskazywać jakie czynności będą w ramach niej wykonywane.
5)Czy z umowy wynika, że każdy z członków konsorcjum będzie wykonywał określone w umowie świadczenia? Proszę o precyzyjne określenie podziału obowiązków (zakresu czynności) pomiędzy członkami konsorcjum, harmonogramu prac oraz zasad ich odpowiedzialności względem wspólnot?
Odpowiedź: Tak, z umowy będzie wynikać, że każdy z członków konsorcjum będzie wykonywał określone w umowie świadczenia.
Świadczenia Wnioskodawcy polegałyby na utrzymaniu czystości:
- części wspólnych osiedla,
- garaży,
- terenów zewnętrznych.
Świadczenia lidera konsorcjum – spółki jawnej zostały szczegółowo opisane we wniosku. Harmonogram usług będzie każdorazowo dostosowany do potrzeb klienta – wspólnoty mieszkaniowej oraz do specyfiki konkretnego osiedla. Członkowie konsorcjum będą ponosić solidarną odpowiedzialność względem wspólnot. Klient będzie mógł dochodzić naprawienia szkody wyrządzonej w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy od każdego z konsorcjantów, którzy następnie będą rozliczać się między sobą.
6)Czy wspólnoty będą płacić należności za wykonane usługi na rzecz lidera?
Odpowiedź: Tak, wspólnoty będą płacić należność za wykonane usługi na rzecz lidera.
7)Czy lider będzie płacił wynagrodzenie na rzecz członka konsorcjum za wykonany przez Niego zakres prac na podstawie faktur wystawionych na rzecz lidera?
Odpowiedź: Tak, lider będzie płacił wynagrodzenie na rzecz członka konsorcjum za wykonany przez Niego zakres prac na podstawie faktur wystawionych na rzecz lidera.
8)Czy członek konsorcjum będzie wystawiał faktury na rzecz lidera dokumentujące wykonanie swojego zakresu prac na rzecz wspólnot?
Odpowiedź: Tak, członek konsorcjum będzie wystawiał faktury na rzecz lidera dokumentujące wykonanie swojego zakresu prac na rzecz wspólnot.
9)Czy umowa konsorcjum precyzuje kwestie rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum (jak) w związku z realizacją czynności na rzecz wspólnot?
Odpowiedź: Kwestia rozliczeń pomiędzy członkami konsorcjum będzie przedmiotem osobnego porozumienia na potrzeby zlecenia zawartego z daną wspólnotą mieszkaniową. Sposób rozliczenia między członkami konsorcjum z tytułu świadczenia usług dla danej wspólnoty mieszkaniowej będzie uzależniony od zakresu i harmonogramu prac dla konkretnej wspólnoty mieszkaniowej wykonanej przez każdego z konsorcjantów.
10)Kto ponosi odpowiedzialność za niewykonanie lub niewłaściwe wykonanie przedmiotu umowy? Lider, czy każdy z członków konsorcjum za swój zakres prac?
Odpowiedź: Odpowiedzialność wobec wspólnot mieszkaniowych ponoszą lider i członek konsorcjum solidarnie. W przypadku naprawienia szkody przez uczestnika konsorcjum, który nie dopuścił się niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, może on dochodzić roszczenia regresowego od drugiego uczestnika konsorcjum.
11)Czy członek konsorcjum odpowiada za niewykonanie lub nienależyte wykonanie swojego zakresu usług przed liderem?
Odpowiedź: Nie. Jedynie w przypadku naprawienia szkody lub wypłaty odszkodowania przez lidera konsorcjum w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem swojego zakresu usług przez członka konsorcjum przysługuje mu roszczenie regresowe.
Pytanie doprecyzowane w nadesłanym uzupełnieniu
Czy w przypadku zawarcia w umowie konsorcjum regulacji dotyczącej wystawiania faktury przez Wnioskodawcę na lidera konsorcjum, Wnioskodawca będzie zobowiązany wystawić fakturę na rzecz lidera konsorcjum, czy bezpośrednio na rzecz wspólnoty mieszkaniowej, będącej konsumentem usługi?
Państwa stanowisko doprecyzowane w nadesłanym uzupełnieniu
Wnioskodawca stoi na stanowisku, że w przypadku świadczenia usług w ramach konsorcjum, w przypadku gdy strony umowy konsorcjum tak postanowią, Wnioskodawca jako członek konsorcjum będzie zobowiązany do wystawiania faktury dokumentującej wykonanie swojego zakresu prac na lidera konsorcjum, a nie bezpośrednio na rzecz wspólnoty mieszkaniowej, będącej konsumentem usługi.
Polskie prawo nie wyszczególnia umowy konsorcjum, należy ona do tzw. umów nienazwanych. Zgodnie z art. 353[1] Kodeksu cywilnego (tekst jedn.: Dz.U. z 2025 r. poz. 1071 ze zm.), strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Przez konsorcjum rozumie się porozumienie co najmniej dwóch samodzielnych podmiotów, których zamiarem jest wspólne działanie w celu pozyskania i realizacji konkretnego przedsięwzięcie gospodarczego, którego przedmiot przekracza potencjał finansowy, intelektualny, logistyczny, doświadczenie, technologię itp. poszczególnych podmiotów osobno.
Z uwagi na to, że konsorcja zawierane są na zasadzie swobody umów, mogą przybierać różne formy wzajemnych i zewnętrznych relacji, które regulowane są postanowieniami umowy.
Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - zwanej dalej ustawą o VAT, opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
W myśl postanowień art. 8 ust. 1 ustawy o VAT, przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1. rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7 (...).
Artykuł 15 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, iż podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2. bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Stosowanie do art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, w przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Zgodnie z art. 106b ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT, podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2, dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem.
Zgodnie z jednolitą linią orzeczniczą, konsorcjum nie jest osobnym podatnikiem podatku od towarów i usług. Podatnikami tego podatku w ramach opisywanej transakcji pozostają uczestnicy konsorcjum. Dlatego też podmioty działające w ramach konsorcjum powinny do wzajemnych rozliczeń oraz do rozliczeń z podmiotem, na rzecz którego konsorcjum świadczy usługę stosować ogólne zasady w zakresie wystawiania faktur VAT dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Biorąc powyższe pod uwagę, konsorcjant będzie zobowiązany do wystawienia na rzecz lidera faktur dokumentujących świadczone w ramach umowy konsorcjum usługi. Lider zaś, jako podmiot umocowany w umowie konsorcjum m.in, do reprezentowania uczestników i dokonania rozliczenia kontraktu z klientem, jest zobowiązany do wystawiania na rzecz zleceniodawcy faktur VAT dokumentujących całość prac wykonanych przez konsorcjum na rzecz zamawiającego.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jestprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej ustawą:
Opodatkowaniu ww. podatkiem podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju.
Zgodnie z art. 7 ust. 1 ustawy:
Przez dostawę towarów, o której mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się przeniesienie prawa do rozporządzania towarami jak właściciel (…).
Na podstawie art. 2 pkt 6 ustawy:
Ilekroć w przepisach ustawy jest mowa o towarach - rozumie się przez to rzeczy oraz ich części, a także wszelkie postacie energii.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy:
Przez świadczenie usług, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1, rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów w rozumieniu art. 7, w tym również:
1. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej;
2. zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji;
3. świadczenie usług zgodnie z nakazem organu władzy publicznej lub podmiotu działającego w jego imieniu lub nakazem wynikającym z mocy prawa.
Zgodnie z art. 8 ust 2a ustawy:
W przypadku gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej, bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi.
Pod pojęciem usługi (świadczenia) należy rozumieć każde zachowanie, na które składać się może zarówno działanie (uczynienie, wykonanie czegoś na rzecz innej osoby), jak i zaniechanie (nieczynienie bądź też tolerowanie). Przy ocenie charakteru świadczenia jako usługi należy mieć na względzie, że ustawa zalicza do katalogu usług każde świadczenie, które nie jest dostawą w myśl art. 7 ustawy o VAT.
Zauważyć jednak należy, że usługą będzie tylko takie świadczenie, w przypadku którego istnieje bezpośredni konsument, odbiorca świadczenia odnoszący korzyść o charakterze majątkowym. W związku z powyższym, czynność podlega opodatkowaniu jedynie wówczas, gdy wykonywana jest w ramach umowy zobowiązaniowej, a jedna ze stron transakcji może zostać uznana za bezpośredniego beneficjenta tej czynności. Przy czym, związek pomiędzy otrzymywaną płatnością a świadczeniem na rzecz dokonującego płatności, musi mieć charakter bezpośredni i na tyle wyraźny, aby można powiedzieć, że płatność następuje w zamian za to świadczenie.
Zatem, aby uznać dane świadczenie za odpłatne świadczenie, musi istnieć stosunek prawny pomiędzy świadczącym usługę a odbiorcą, a w zamian za wykonanie usługi powinno zostać wypłacone wynagrodzenie. Musi istnieć bezpośredni związek pomiędzy świadczoną usługą i przekazanym za nią wynagrodzeniem. Oznacza to, że z danego stosunku prawnego, na podstawie którego wykonywana jest usługa, musi wynikać wyraźna, bezpośrednia korzyść na rzecz świadczącego usługę.
Czynność może być albo odpłatna albo nieodpłatna. Na gruncie podatku od towarów i usług nie występują czynności częściowo odpłatne. Jeśli tylko czynność została wykonana za wynagrodzeniem, to jest ona odpłatna. Nie ma żadnego znaczenia, czy wynagrodzenie to pokrywa koszty świadczenia tej czynności poniesione przez podatnika, ewentualnie kreuje dla podatnika zysk. Także czynności wykonane „po kosztach” ich świadczenia, bądź poniżej tych koszów, są czynnościami odpłatnymi, o ile tylko pobrano za nie wynagrodzenie.
Kwestia „odpłatności” była niejednokrotnie przedmiotem rozstrzygania przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Jak zauważył Trybunał w wyroku w sprawie C-102/86 Apple and Pear Development Council, EU:C:1988:120: „czynność można uznać za dokonaną odpłatnie, gdy istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi, a ponadto odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem”.
Należy też zwrócić uwagę na wyrok w sprawie C-16/93 Tolsma, EU:C:1994:80, gdzie Trybunał zauważył, że czynność: „podlega opodatkowaniu wyłącznie wtedy, gdy istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne, przy czym wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy”.
Zatem, za czynność podlegającą opodatkowaniu VAT uważane mogą być takie sytuacje, w których:
- istnieje związek prawny między usługodawcą i usługobiorcą, w ramach którego następuje świadczenie wzajemne,
- wynagrodzenie otrzymane przez usługodawcę stanowi wartość faktycznie przekazaną w zamian za usługi świadczone na rzecz usługobiorcy,
- istnieje bezpośrednia i jasno zindywidualizowana korzyść po stronie dostawcy towaru lub usługi,
- odpłatność za otrzymane świadczenie (towar lub usługę) pozostaje w bezpośrednim związku z czynnością, która miałaby być opodatkowana tym podatkiem,
- istnieje możliwość wyrażenia w pieniądzu wartości tego świadczenia wzajemnego.
Kwestie dotyczące dokumentowania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług uregulowane są w dziale XI ustawy.
Ponadto, zgodnie z art. 106b ust. 1 ustawy:
1. Podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) sprzedaż, a także dostawę towarów i świadczenie usług, o których mowa w art. 106a pkt 2 , dokonywane przez niego na rzecz innego podatnika podatku, podatku od wartości dodanej lub podatku o podobnym charakterze lub na rzecz osoby prawnej niebędącej podatnikiem;
2) wewnątrzwspólnotową sprzedaż towarów na odległość, chyba że podatnik korzysta z procedury szczególnej, o której mowa w dziale XII w rozdziale 6a;
3) wewnątrzwspólnotową dostawę towarów na rzecz podmiotu innego niż wskazany w pkt 1;
4) otrzymanie przez niego całości lub części zapłaty przed dokonaniem czynności, o których mowa w pkt 1 i 2, z wyjątkiem przypadku, gdy zapłata dotyczy:
a) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
b) czynności, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 4 ,
c) dostaw towarów, dla których obowiązek podatkowy powstaje zgodnie z art. 19a ust. 1b .
Stosownie do art. 106b ust. 2 ustawy:
Podatnik nie jest obowiązany do wystawienia faktury w odniesieniu do sprzedaży zwolnionej od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 , art. 113 ust. 1 i 9 , art. 113a ust. 1 lub przepisów wydanych na podstawie art. 82 ust. 3 .
W myśl art. 106b ust. 3 ustawy:
Na żądanie nabywcy towaru lub usługi podatnik jest obowiązany wystawić fakturę dokumentującą:
1) czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) czynności, o których mowa w art. 19a ust. 5 pkt 4 ,
b) czynności, o których mowa w art. 106a pkt 3 i 4 ,
1a) otrzymanie całości lub części zapłaty przed wykonaniem czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli obowiązek wystawienia faktury nie wynika z ust. 1, z wyjątkiem:
a) przypadku, gdy zapłata dotyczy czynności, o których mowa w art. 19a ust. 1b i ust. 5 pkt 4 oraz art. 106a pkt 3 i 4 ,
b) wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów,
2) sprzedaż zwolnioną, o której mowa w ust. 2, z zastrzeżeniem art. 117 pkt 1 i art. 118
- jeżeli żądanie jej wystawienia zostało zgłoszone w terminie 3 miesięcy, licząc od końca miesiąca, w którym dostarczono towar lub wykonano usługę bądź otrzymano całość lub część zapłaty.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów – co do zasady – podatnik VAT jest zobowiązany wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż towarów i usług na rzecz innego podatnika. Generalnie ustawodawca nie nakłada na podatników obowiązku wystawiania faktur dokumentujących sprzedaż zwolnioną od podatku na podstawie przepisów ustawy lub rozporządzeń wykonawczych do niej oraz sprzedaż realizowaną na rzecz podmiotów niebędących podatnikami VAT.
Z opisu sprawy wynika, że jesteście Państwo czynnym podatnikiem podatku VAT. Przeważającym przedmiotem Państwa działalności jest niespecjalistyczne sprzątanie budynków i obiektów przemysłowych. Głównymi Państwa kontrahentami są wspólnoty mieszkaniowe na których rzecz świadczą Państwo usługi sprzątania polegające na utrzymaniu czystości zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz budynków mieszkalnych. W związku z otrzymaną propozycją, zamierzają Państwo utworzyć konsorcjum spółek zajmujących się świadczeniem usług dla wspólnot mieszkaniowych. Liderem konsorcjum będzie spółka jawna, a Państwo świadczyliby na rzecz klientów konsorcjum usługi sprzątania. Lider (spółka jawna) natomiast świadczyłby usługi zarządzania nieruchomościami. Umowę na realizację czynności ze wspólnotami mieszkaniowymi będzie podpisywał lider w imieniu konsorcjum. Z umowy wynikać będzie, że konsorcjum na rzecz wspólnot będzie świadczyć kompleksową usługę w zakresie zarządzania nieruchomościami oraz utrzymania czystości. Umowa będzie wskazywać jakie czynności będą w ramach niej wykonywane. Z umowy będzie wynikać, że każdy z członków konsorcjum będzie wykonywał określone w umowie świadczenia. Członkowie konsorcjum będą ponosić solidarną odpowiedzialność względem wspólnot. Klient będzie mógł dochodzić naprawienia szkody wyrządzonej w wyniku niewykonania lub nienależytego wykonania umowy od każdego z konsorcjantów, którzy następnie rozliczać się będą między sobą. Natomiast odpowiedzialność wobec wspólnot mieszkaniowych ponosi lider i członek konsorcjum solidarnie. W przypadku naprawienia szkody przez uczestnik konsorcjum, który nie dopuścił się niewykonania lub nienależytego wykonania umowy, może on dochodzić roszczenia regresowego od drugiego uczestnika konsorcjum.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy będą Państwo zobowiązani do udokumentowania wykonywanych czynności w ramach konsorcjum poprzez wystawienie faktury na rzecz Lidera Konsorcjum.
Zauważyć w tym miejscu należy, że umowa konsorcjum nie występuje ani w prawie cywilnym, ani podatkowym. Zawieranie takich porozumień jest jednak dopuszczalne (w ramach swobody umów).
Stosownie do art. 3531 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 795 ze zm.):
Strony zawierające umowę mogą ułożyć stosunek prawny według swego uznania, byleby jego treść lub cel nie sprzeciwiały się właściwości (naturze) stosunku, ustawie ani zasadom współżycia społecznego.
Odnosząc się do przedstawionego we wniosku opisu sprawy należy wskazać, że co do zasady, konsorcjum jest organizacją zrzeszającą kilka podmiotów gospodarczych na określony czas, w konkretnym celu. Konsorcjum nie jest jednak podmiotem gospodarczym, nie posiada osobowości prawnej ani podmiotowości prawnej, nie musi być rejestrowane, ani mieć odrębnej nazwy czy też siedziby. Podmioty tworzące konsorcjum są, co do zasady, niezależne w swoich dotychczasowych działaniach (czyli w działaniach niezwiązanych z konsorcjum), a w działaniach związanych z konsorcjum realizują wspólne przedsięwzięcie objęte porozumieniem.
Zawierając umowę konsorcyjną podmioty mogą określić, kto będzie reprezentował konsorcjum na zewnątrz (może to być także osoba trzecia). Co do zasady, konsorcja nie mają też wspólnego majątku (chociaż mogą mieć wspólne konto rozliczeniowe), a wszelkie formy płatności regulowane są przez firmę lub osobę reprezentującą konsorcjum.
Aby dana czynność podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług musi być wykonana przez podatnika.
W myśl art. 15 ust. 1 ustawy:
Podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne, wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, o której mowa w ust. 2, bez względu na cel lub rezultat takiej działalności.
Według art. 15 ust. 2 ustawy:
Działalność gospodarcza obejmuje wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, w tym podmiotów pozyskujących zasoby naturalne oraz rolników, a także działalność osób wykonujących wolne zawody. Działalność gospodarcza obejmuje w szczególności czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.
W odniesieniu do sytuacji przedstawionej we wniosku wskazać należy, że konsorcjum – w świetle obowiązujących przepisów prawa podatkowego – nie może być zatem uznane za podatnika VAT. Oznacza to, że relacji zachodzących pomiędzy stronami umowy konsorcjum (podatnikami VAT), dla potrzeb podatku od towarów i usług, nie należy oceniać na zasadach wewnętrznych rozliczeń konsorcjum. Powyższego nie zmienia okoliczność, że w przypadku umów konsorcjum dopuszczalne jest zawarcie ustaleń, że rozliczenia gospodarcze i księgowe, w tym dotyczące podpisywania umów i wystawiania faktur za prace wykonane przez uczestników konsorcjum na rzecz podmiotów zamawiających te prace na podstawie zawartego z nimi kontraktu – będzie dokonywał wytypowany przez uczestników konsorcjum podmiot wiodący.
Zatem przedsiębiorcy działający w ramach konsorcjum są odrębnymi podatnikami podatku od towarów i usług. Powyższe oznacza, że działając w ramach konsorcjum, powinni oni do wzajemnych rozliczeń stosować ogólne reguły wynikające z ustawy o podatku od towarów i usług oraz aktów wykonawczych do niej, w tym także w zakresie wystawiania faktur dokumentujących wykonywane przez nich czynności.
Jednocześnie należy zwrócić uwagę, że to strony konsorcjum określają w umowie konsorcjum sposób rozliczeń między sobą, jak i nabywcą świadczeń, tj. sposób wystawiania faktur, należnego wynagrodzenia, terminów wykonania prac oraz kwestii odpowiedzialności za przydzielone im zadania z tytułu realizacji celu nałożonego na nich w ramach zawartej umowy. W praktyce w umowie konsorcjum strony mogą wyznaczyć lidera konsorcjum (który m.in. pełni funkcję reprezentacyjną oraz prowadzi rozliczenia z nabywcą świadczeń), ale także mogą ustanowić, że każdy podmiot – jako uczestnik konsorcjum – świadczy usługi bezpośrednio na rzecz nabywcy.
W świetle powyższego stwierdzić należy, że w analizowanym przypadku na gruncie podatku od towarów i usług uczestników konsorcjum, tj. Lidera oraz członków należy traktować jako odrębnych podatników podatku od towarów i usług, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy.
W okolicznościach niniejszej sprawy w ramach zawartej umowy konsorcjum wynika, że na rzecz wspólnot mieszkaniowych konsorcjum będzie świadczyć kompleksową usługę w zakresie zarządzania nieruchomościami oraz utrzymania czystości. Z umowy wynikać będzie, że każdy z członków konsorcjum będzie wykonywał określone w umowie świadczenia. Świadczenia Państwa na rzecz klientów konsorcjum (wspólnot mieszkaniowych) polegałyby na utrzymaniu czystości: części wspólnych osiedla, garaży, terenów zewnętrznych. Za wykonane usługi wspólnoty będą płacić należność na rzecz lidera, a Państwo będą wystawiali faktury na rzecz lidera dokumentujące wykonanie swojego zakresu prac na rzecz wspólnot (usługi sprzątania). Natomiast lider będzie płacił wynagrodzenie na rzecz Państwa za wykonany zakres prac.
W opisanej sprawie zauważyć należy, iż mamy do czynienia z sytuacją, w której występuje skonkretyzowane świadczenie (świadczenie usług) w zamian za określone wynagrodzenie. Lider (spółka jawna) nabywa usługę sprzątania od Państwa we własnym imieniu, aby móc prawidłowo wywiązać się ze swojego głównego zobowiązania wobec wspólnot w związku z zawartą umową.
Przyjęty przez strony sposób dokumentowania czynności wykonywanych w ramach Konsorcjum wskazuje na istniejący łańcuch świadczeń – Państwo (członek) będziecie obciążać lidera wynagrodzeniem należnym za wykonany zakres prac na podstawie faktur wystawionych na Lidera. Natomiast wspólnoty będą płacić na rzecz Lidera należność za wykonane usługi (całość świadczenia) wynikające z zawartej umowy z Liderem jako „przedstawicielem konsorcjum”.
Analiza opisu sprawy w kontekście przyjętych zapisów umowy konsorcjum wskazuje, że Lider „nabywa” najpierw od Państwa usługę sprzątania, która następnie „odsprzedaje” jako element całego świadczenia na rzecz Wspólnot w związku z zawartą z nimi umową (art. 8 ust. 2a ustawy). Natomiast w związku z realizacją świadczenia otrzymują Państwo wynagrodzenie od Lidera.
Wobec powyższego uwzględniając charakter wzajemnych powiązań wskazać należy, że Państwo powinni wystawiać fakturę dokumentującą wykonany zakres prac dla wspólnoty - na rzecz Lidera zgodnie z art. 106b ustawy.
Zatem stanowisko uznaję za prawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Państwa i stanu prawnego obowiązującego w dniu wydania interpretacji indywidualnej.
Zgodnie z art. 14b § 3 ustawy Ordynacja podatkowa, składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ jest ściśle związany przedstawionym we wniosku stanem faktycznym (opisem zdarzenia przyszłego). Zainteresowany ponosi ryzyko związane z ewentualnym błędnym lub nieprecyzyjnym przedstawieniem we wniosku opisu stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego).
Jednocześnie wskazuję, że interpretacja indywidualna wywołuje skutki prawnopodatkowe tylko wtedy, gdy stan faktyczny będący przedmiotem interpretacji pokrywać się będzie ze stanem faktycznym podanym przez Państwa w złożonym wniosku. W związku z powyższym, w przypadku zmiany któregokolwiek elementu przedstawionego we wniosku opisu sprawy, udzielona odpowiedź traci swoją aktualność.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
- Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz 622). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
- Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
- Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


