Czy usługa doradztwa podatkowego dla osoby prywatnej z Włoch stanowi sprzedaż poza terytorium kraju

PROBLEM

Klient prowadzi kancelarię doradztwa podatkowego i wystawił dwie faktury: pierwszą fakturę za usługi doradztwa podatkowego świadczone na rzecz osoby prywatnej z Włoch, a drugą refakturę opłat za PCC. Obie transakcje zostały przez klienta zakwalifikowane jako sprzedaż poza terytorium kraju, co wydaje się być błędem. Czy udokumentowanie wskazanej usługi fakturą dokumentującą sprzedaż poza terytorium kraju jest prawidłowe? Czy prawidłowe jest udokumentowanie refakturą kosztu podatku od czynności cywilnoprawnych?

RADA

Udokumentowanie wskazanej usługi fakturą dokumentującą sprzedaż poza terytorium kraju (a więc bez podatku VAT) jest nieprawidłowe.

Błędem jest również udokumentowanie refakturą kosztu podatku od czynności cywilnoprawnych.

UZASADNIENIE

Opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce podlega m.in. odpłatne świadczenie usług na terytorium Polski (art. 5 ust. 1 pkt 1 ustawy o VAT). A contrario - nie podlega opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce odpłatne świadczenie usług poza terytorium Polski. O tym czy świadczenie usług ma miejsce na terytorium kraju decydują przepisy o miejscu świadczenia usług, tj. przede wszystkim przepisy art. 28a-28o ustawy o VAT.

Mając to na uwadze wyjaśnić należy, że miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest co do zasady miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej (art. 28c ust. 1 ustawy o VAT). Zasada ta obowiązuje również w przypadku świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami (w szczególności na rzecz osób prywatnych) usług doradztwa podatkowego.

Powoduje to, że miejsce świadczenia wskazanej usługi doradztwa podatkowego znajduje się na terytorium Polski. Świadczenie tej usługi podlega zatem opodatkowaniu podatkiem VAT w Polsce według stawki 23%. Udokumentowanie tej usługi fakturą dokumentującą sprzedaż poza terytorium kraju (a więc bez podatku VAT) jest zatem nieprawidłowe.

Wskazać jednocześnie należy, że refakturowanie jest to - jak się przyjmuje - fakturowanie odsprzedaży usług bez doliczania marży. Do odsprzedaży usług dochodzi zaś w przypadkach, o których mowa w art. 8 ust. 2a ustawy o VAT, a więc gdy podatnik, działając we własnym imieniu, ale na rzecz osoby trzeciej bierze udział w świadczeniu usług, przyjmuje się, że ten podatnik sam otrzymał i wyświadczył te usługi. Na podobnej zasadzie odsprzedawane mogą być (a w konsekwencji refakturowane) tzw. media.

Mając to na uwadze wskazać należy, że w związku z obciążeniem kontrahenta kosztami podatku od czynności cywilnoprawnych nie dochodzi do świadczenia (odsprzedaży) usług. W konsekwencji dokumentowanie takich obciążeń fakturami (refakturami) nie jest postępowaniem prawidłowym.

Błędem jest zatem również udokumentowanie refakturą kosztu podatku od czynności cywilnoprawnych. Koszt ten albo powinien zostać wkalkulowany w cenę świadczonej usługi doradztwa podatkowego (a więc uwzględniony w kwocie wykazywanej na fakturze z podatkiem VAT obliczonym według stawki 23%), albo - jeżeli ma zastosowanie art. 29a ust. 7 pkt 3 ustawy o VAT - potraktowany powinien zostać jako element wyłączony z podstawy opodatkowania (takich kwot nie dokumentuje się fakturami).

Tomasz Krywan

doradca podatkowy, specjalista w zakresie prawa podatkowego. Autor wielu praktycznych odpowiedzi na pytania z zakresu prawa podatkowego i licznych publikacji na ten temat