Interpretacja indywidualna z dnia 24 lipca 2026 r., Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, sygn. 0114-KDIP4-3.4012.323.2026.2.APR
Interpretacja indywidualna
– stanowisko nieprawidłowe
Szanowni Państwo,
stwierdzam, że Państwa stanowisko w sprawie oceny skutków podatkowych opisanego stanu faktycznego w podatku od towarów i usług jest nieprawidłowe.
Zakres wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej
21 maja 2026 r. wpłynął Państwa wniosek z 21 maja 2026 r. o wydanie interpretacji indywidualnej, który dotyczy możliwości zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług do przeniesienia z mocy prawa własności niezabudowanej nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie. Uzupełnili go Państwo pismem z 22 czerwca 2026 r. (wpływ 23 czerwca 2026 r.) – w odpowiedzi na wezwanie. Treść wniosku jest następująca:
Opis stanu faktycznego
Gmina jest zarejestrowanym podatnikiem VAT czynnym.
Na podstawie ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1153 ze zm., dalej: „ustawa o samorządzie gminnym”) Gmina jest wyposażona w osobowość prawną i posiada zdolność do czynności cywilnoprawnych. Gmina realizuje zadania własne, określone w art. 7 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym między innymi w zakresie zaspokajania zbiorowych potrzeb wspólnoty, w szczególności w sprawach dotyczących zaopatrzenia w energię elektryczną i gospodarki nieruchomościami (pkt 1 i 3).
Zgodnie z art. 43 ustawy o samorządzie gminnym Gmina może posiadać mienie komunalne. W świetle powołanego przepisu mieniem komunalnym jest własność i inne prawa majątkowe należące do poszczególnych gmin i ich związków oraz mienie innych gminnych osób prawnych, w tym przedsiębiorstw.
Składnikiem mienia komunalnego są w szczególności nieruchomości stanowiące własność Gminy.
Wojewoda (…) (dalej: „Wojewoda”) w sierpniu 2025 r. wydał decyzję o ustaleniu lokalizacji strategicznej inwestycji w zakresie sieci przesyłowej pn.: „(…)” (dalej: „Decyzja wywłaszczeniowa”).
W stosunku do działki nr 2 (dalej: „Nieruchomość”), stanowiącej dotychczas własność Gminy, Decyzja wywłaszczeniowa wywołuje skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3 i art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1199, dalej: „Ustawa o inwestycjach dot. sieci przesyłowych”), tj. staje się ona z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym Decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, za odszkodowaniem, a inwestor (tj. (…) S.A.) nabywa z mocy prawa z dniem, w którym Decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna, prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej.
W konsekwencji powyższego Wojewoda wydał również decyzję ustalającą na rzecz Gminy odszkodowanie z tytułu przejęcia przez Skarb Państwa, z mocy prawa na podstawie Decyzji wywłaszczeniowej, Nieruchomości stanowiącej własność Gminy (dalej: „Decyzja odszkodowawcza”). Odszkodowanie za wywłaszczenie Nieruchomości zostało ustalone Decyzją odszkodowawczą na poziomie odpowiadającym wartości Nieruchomości, oszacowanej przez rzeczoznawcę majątkowego w kwocie „netto, bez podatku VAT” w operacie szacunkowym (dalej: „Operat szacunkowy”), w którym wskazano, że „celem wyceny jest określenie wartości odtworzeniowej nieruchomości gruntowej, dla potrzeb ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą z mocy prawa na podstawie przepisów Ustawy z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych”.
W Decyzji odszkodowawczej nie wyodrębniono kwoty podatku VAT, ani nie wskazano, że odszkodowanie obejmuje podatek VAT. Jednocześnie wskazano w Decyzji odszkodowawczej, że odszkodowanie powiększone zostaje o 5% z tytułu niezwłocznego wydania Nieruchomości. Podkreślić należy, że mimo iż w Operacie szacunkowym wskazano, że „oszacowana wartość jest wartością netto, bez podatku VAT”, odszkodowanie za wywłaszczenie Nieruchomości przyznane Gminie na podstawie Decyzji odszkodowawczej nie zostało powiększone w szczególności o równowartość podatku VAT w wysokości 23%.
Podkreślić należy więc, że w odniesieniu do przedmiotowego wywłaszczenia Gmina nie zawarła z Wojewodą żadnej umowy cywilnoprawnej, natomiast w odniesieniu do przedmiotowego odszkodowania Gmina nie miała realnej możliwości negocjowania warunków cenowych przeniesienia własności (tj. wysokości odszkodowania), w szczególności powiększenia ceny o wartość odpowiadającą opodatkowaniu według podstawowej stawki VAT w wysokości 23%. Potwierdzeniem faktu braku realnej możliwości negocjowania warunków cenowych i zaniżeniem (zdaniem Gminy) wartości Nieruchomości w Operacie szacunkowym jest w szczególności fakt – opisany przez Wojewodę w Decyzji odszkodowawczej – że Gmina do sporządzonego Operatu szacunkowego wniosła pismo z szeregiem uwag, w szczególności odnośnie do sposobu określenia wartości nieruchomości, przyjętych danych porównawczych czy braku powiększenia wartości nieruchomości o 23% podatek VAT. Niemniej Wojewoda uznał, że wyjaśnienia złożone przez rzeczoznawcę majątkowego sporządzającego Operat szacunkowy w odpowiedzi na uwagi Gminy „usuwają powstałe wątpliwości”, w związku z czym uznał (Wojewoda), że Operat szacunkowy może stanowić podstawę do ustalenia odszkodowania.
W konsekwencji powyższego należy uznać, zdaniem Gminy, że wartość odszkodowania przyznana Gminie nie odzwierciedla realnej rynkowej wartości Nieruchomości (abstrahując już nawet od potencjału znacznego, zdaniem Gminy, przyszłego wzrostu wartości rynkowej Nieruchomości, wynikającego z sytuacji geopolitycznej, w szczególności spodziewanego „prędzej czy później” zakończenia, niezależnie od formy, trwającej wojny Rosji z Ukrainą).
Nieruchomość, stanowiąca przedmiot wywłaszczenia:
•powstała z podziału działki nr 1;
•jest niezabudowana – na moment wywłaszczenia nie znajdowały się na jej obszarze żadne budynki, budowle ani ich części;
•jest przeznaczona pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (dalej: „MPZP”) - znajduje się w obszarze 1P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów;
•od momentu nabycia nieprzerwanie aż do 30 września 2025 r. była przedmiotem dzierżawy na cele rolnicze (umowy dzierżawy wygasły z dniem 30 września 2025 r. i nie mogły być przedłużane ze względu na wydaną już wówczas Decyzję wywłaszczeniową).
Gmina w odniesieniu do ww. dzierżawy Nieruchomości stosowała zwolnienie z opodatkowania VAT przewidziane dla dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami jest to zwolnienie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia ws. zwolnień. Analogiczne zwolnienie było przewidziane w aktach zastępowanych, obowiązujących we wcześniejszych latach.
W związku z niewykorzystywaniem Nieruchomości do żadnych czynności opodatkowanych VAT – w ocenie Gminy – nie przysługiwało jej prawo do odliczenia VAT od nabycia Nieruchomości.
Obecnie Gmina powzięła wątpliwości w zakresie podleganiu opodatkowania VAT przeniesienia własności Nieruchomości w drodze wywłaszczenia oraz możliwości zastosowania zwolnienia z opodatkowania w przypadku ewentualnego uznania, że przedmiotowa transakcja podlega opodatkowaniu VAT. W związku z faktem złożenia odrębnie zapytania dotyczącego podleganiu opodatkowania VAT przedmiotowej transakcji, dla celów niniejszego wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Gmina wnosi o przyjęcie jako element stanu faktycznego niepodlegający analizie w ramach niniejszej interpretacji, że transakcja ta podlega opodatkowaniu VAT.
Doprecyzowanie i uzupełnienie opisu stanu faktycznego
Gmina wyjaśnia, że działkę nr 1, z której następnie wydzielono działkę nr 2, będącą przedmiotem wywłaszczenia, nabyła z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r. Nr 32 poz. 191 ze zm.). Zgodnie z wiedzą Gminy przedmiotowe nabycie stanowiło czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT. W ocenie Gminy ze względu na brak wykorzystywania przedmiotowej działki do jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT, Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku VAT od jej nabycia.
Pytanie
Czy przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa Nieruchomości w zamian za odszkodowanie w przedstawionym stanie faktycznym korzysta ze zwolnienia z VAT?
Państwa stanowisko w sprawie
Zdaniem Wnioskodawcy, przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa Nieruchomości w zamian za odszkodowanie w przedstawionym stanie faktycznym korzysta ze zwolnienia z VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Uzasadnienie stanowiska Wnioskodawcy
Zakres wniosku
W odrębnym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej Gmina wskazuje, że przekazanie przez Gminę na rzecz Skarbu Państwa Nieruchomości w zamian za odszkodowanie w przedstawionym stanie faktycznym, w ocenie Gminy, nie podlega opodatkowaniu VAT, ponieważ Gmina nie działa w tym zakresie jako podatnik VAT prowadzący działalność gospodarczą, lecz jako organ władzy publicznej. Niemniej, jak wskazano w stanie faktycznym, na potrzeby niniejszego wniosku Gmina – niezależnie od stanowiska prezentowanego w odrębnym wniosku – zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej przy założeniu, że przeniesienie przez Gminę własności Nieruchomości w drodze wywłaszczenia stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT. W konsekwencji, przedmiotem niniejszego wniosku jest wyłącznie ustalenie, czy w sytuacji podlegania opodatkowaniu przedmiotowa transakcja korzysta ze zwolnienia z opodatkowania VAT.
Uwagi ogólne
W świetle przepisów o VAT niektóre dostawy towarów korzystają ze zwolnienia z opodatkowania. W niniejszej sprawie w ocenie Gminy potencjalnie relewantne są:
•art. 43 ust. 1 pkt 9 – zwolnienie dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane,
•art. 43 ust. 1 pkt 10 oraz 10a – zwolnienia dostawy budynków, budowli lub ich części w określonych warunkach,
•art. 43 ust. 1 pkt 2 – zwolnienie dostawy towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej z VAT, przy braku prawa do odliczenia przy ich nabyciu.
Brak możliwości zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT
Art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT przewiduje zwolnienie dla dostawy terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane. Warunkiem zastosowania tego zwolnienia jest więc łączne spełnienie dwóch przesłanek:
1.przedmiotem dostawy jest teren niezabudowany,
2.teren ten nie jest terenem budowlanym w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
Zgodnie z art. 2 pkt 33 ustawy o VAT, przez tereny budowlane rozumie się grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu - zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
W niniejszej sprawie Nieruchomość jest gruntem niezabudowanym – na moment wywłaszczenia na jej obszarze nie znajdowały się żadne budynki, budowle ani ich części.
Jednocześnie Nieruchomość jest objęta obowiązującym MPZP i znajduje się w obszarze oznaczonym symbolem 1P – „tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów”. Oznacza to, że zgodnie z MPZP teren ten jest przeznaczony pod zabudowę, a więc stanowi „teren budowlany” w rozumieniu art. 2 pkt 33 ustawy o VAT.
Skoro Nieruchomość jest terenem budowlanym, to nie spełnia przesłanki wymaganej przez art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT. Tym samym dostawa Nieruchomości – przy założeniu, że podlega opodatkowaniu VAT – nie może korzystać ze zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy o VAT.
Brak możliwości zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT
Art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT dotyczą zwolnienia dostawy budynków, budowli lub ich części, przy spełnieniu określonych warunków.
Zgodnie z art. 43 ust. 1 pkt 10 ustawy o VAT zwalnia się z opodatkowania dostawę budynków, budowli lub ich części, z wyjątkiem gdy:
a)dostawa jest dokonywana w ramach pierwszego zasiedlenia lub przed nim,
b)pomiędzy pierwszym zasiedleniem a dostawą budynku, budowli lub ich części upłynął okres krótszy niż 2 lata.
Natomiast w myśl art. 43 ust. 1 pkt 10a ustawy o VAT zwolnienie z opodatkowania obejmuje dostawę budynków, budowli lub ich części nieobjętą zwolnieniem, o którym mowa w pkt 10, pod warunkiem że:
a)w stosunku do tych obiektów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego,
b)dokonujący ich dostawy nie ponosił wydatków na ich ulepszenie, w stosunku do których miał prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego, a jeżeli ponosił takie wydatki, to były one niższe niż 30% wartości początkowej tych obiektów.
Jak wskazano wyżej, Nieruchomość jest działką niezabudowaną – na jej obszarze na moment wywłaszczenia nie znajdowały się budynki, budowle ani ich części.
W konsekwencji przedmiotem transakcji jest wyłącznie grunt niezabudowany, a nie budynek, budowla lub ich część. Oznacza to, że art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy o VAT nie znajdują zastosowania w odniesieniu do analizowanej czynności.
Możliwość zastosowania zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT
Art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT stanowi, że zwalnia się od podatku:
„dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego”.
Z przepisu tego wynikają zatem dwie przesłanki, które muszą być spełnione łącznie:
1.towary (tu: Nieruchomość) były wykorzystywane wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku,
2.z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów dokonującemu dostawy nie przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego.
Wykorzystywanie Nieruchomości wyłącznie do działalności zwolnionej
Jak wynika z opisu stanu faktycznego, Nieruchomość była od momentu nabycia przez Gminę wykorzystywana wyłącznie do dzierżawy na cele rolnicze. Dzierżawa ta korzystała ze zwolnienia z VAT na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia ws. zwolnień (oraz analogicznych przepisów aktów zastępowanych).
Umowa dzierżawy obowiązywała do dnia 30 września 2025 r., a jej dalsze przedłużenie było niemożliwe ze względu na wydaną wcześniej Decyzję wywłaszczeniową.
W świetle powyższego należy uznać, zdaniem Gminy, że skoro Nieruchomość była wykorzystywana tylko do dzierżawy na cele rolnicze, a dzierżawa ta korzystała ze zwolnienia z opodatkowania VAT, to oznacza, że spełniona jest pierwsza przesłanka zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Brak prawa do odliczenia VAT przy nabyciu Nieruchomości
Z uwagi na fakt, że Nieruchomość nie była wykorzystywana przez Gminę do żadnych czynności opodatkowanych VAT, w ocenie Gminy nie przysługiwało jej prawo do odliczenia podatku naliczonego z tytułu nabycia tej Nieruchomości.
Wobec powyższego druga przesłanka zwolnienia z art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT również jest spełniona.
Wniosek co do zastosowania art. 43 ust. 1 pkt 2
Skoro Nieruchomość:
•była wykorzystywana wyłącznie do działalności zwolnionej z VAT, oraz
•przy jej nabyciu Gminie nie przysługiwało prawo do odliczenia podatku naliczonego,
to, przy założeniu, że wywłaszczenie Nieruchomości stanowi w przedstawionym stanie faktycznym odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu VAT, dostawa ta powinna korzystać ze zwolnienia z podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT.
Ocena stanowiska
Stanowisko, które przedstawili Państwo we wniosku jest nieprawidłowe.
Uzasadnienie interpretacji indywidualnej
Na potrzeby niniejszego rozstrzygnięcia – zgodnie z przyjętym przez Państwa założeniem – przyjąłem jako element stanu faktycznego niepodlegający ocenie, że przeniesienie własności nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa w zamian za odszkodowanie stanowi odpłatną dostawę towarów podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Przedmiotem oceny jest wyłącznie możliwość zastosowania zwolnienia od podatku.
Wyjaśnić należy, że dokonywana czynność, która podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, może korzystać ze zwolnienia od tego podatku.
Zastosowanie zwolnienia od podatku, jako odstępstwo od zasady powszechności i równości opodatkowania, możliwe jest jedynie w przypadku wykonywania czynności ściśle określonych w ustawie oraz w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie jej upoważnienia.
Zakres i zasady zwolnienia od podatku od towarów i usług dostawy towarów lub świadczenia usług zostały określone m.in. w art. 43 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. j. Dz. U. z 2025 r. poz. 775 ze zm.), zwanej dalej „ustawą”.
W kwestii sposobu opodatkowania nieruchomości niezabudowanych przywołać należy art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, zgodnie z którym:
Zwalnia się od podatku dostawę terenów niezabudowanych innych niż tereny budowlane.
W świetle art. 2 pkt 33 ustawy:
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o terenach budowlanych – rozumie się przez to grunty przeznaczone pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Powyższe oznacza, że generalnie opodatkowane podatkiem VAT są dostawy, których przedmiotem są nieruchomości gruntowe zabudowane i niezabudowane, przy czym w przypadku tych ostatnich opodatkowane są wyłącznie te, których przedmiotem są tereny budowlane (przeznaczone pod zabudowęzgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku takiego planu – zgodnie z decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, o których mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym). Pozostałe natomiast dostawy gruntów niezabudowanych, będących gruntami leśnymi, rolnymi itp., nieprzeznaczonymi pod zabudowę – są zwolnione od podatku VAT.
W myśl art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t. j. Dz. U. z 2026 r. poz. 538):
Kształtowanie i prowadzenie polityki przestrzennej na terenie gminy, w tym uchwalanie gminnych aktów planowania przestrzennego, z wyjątkiem morskich wód wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej oraz terenów zamkniętych ustalonych przez organ inny niż minister właściwy do spraw transportu, należy do zadań własnych gminy.
Jak stanowi art. 4 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym:
1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego;
2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Zatem o charakterze danego gruntu winien rozstrzygać odpowiedni zapis w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, który jako dokument prawa miejscowego decyduje o kwalifikacji gruntu. W sytuacji, gdy dla danego terenu nie obowiązuje plan zagospodarowania przestrzennego, istotna jest decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Ponadto, zgodnie z art. 2 ust. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym:
Ilekroć w ustawie jest mowa o „inwestycji celu publicznego” – należy przez to rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2024 r. poz. 1145, 1222, 1717 i 1881 oraz z 2025 r. poz. 1077 i 1080).
Stosownie do treści wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 28 marca 1996 r. w sprawie C-468/93 Gemeente Emmen – „teren budowlany” oznacza każdy nieuzbrojony lub uzbrojony teren uznany przez państwa członkowskie za teren z przeznaczeniem pod zabudowę.
Tym samym, w świetle orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości za teren budowlany uznać można jedynie taki, który regulacjami prawa krajowego został przeznaczony pod zabudowę.
Wprowadzony do ustawy art. 2 pkt 33, odpowiada więc także treści ww. orzeczenia, gdyż cechę przeznaczenia pod zabudowę ustala się na podstawie określonych wprost w ustawie dokumentów prawa miejscowego.
Zatem, ustawa nakazuje oceniać przeznaczenie określonego gruntu wyłącznie w oparciu o istniejący plan zagospodarowania przestrzennego oraz wydane decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.
Analiza powołanego wyżej przepisu art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy wskazuje jednoznacznie, że zwolnienie od podatku VAT obejmuje zbycie nieruchomości niezabudowanych (gruntów) wyłącznie w sytuacji, gdy nie są one przeznaczone pod zabudowę. Elementem, który determinuje możliwość skorzystania ze zwolnienia od podatku VAT przy zbyciu gruntów jest przeznaczenie gruntu na cele inne niż budowlane.
Z opisu sprawy wynika, że w sierpniu 2025 r. Wojewoda wydał Decyzję wywłaszczeniową. W stosunku do działki nr 2 (Nieruchomość), stanowiącej dotychczas Państwa własność, Decyzja wywłaszczeniowa wywołuje skutek, o którym mowa w art. 19 ust. 3 i art. 23 ust. 1 ustawy o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, tj. staje się ona z mocy prawa własnością Skarbu Państwa z dniem, w którym Decyzja wywłaszczeniowa stała się ostateczna. Nieruchomość, stanowiąca przedmiot wywłaszczenia:
•powstała z podziału działki nr 1;
•jest niezabudowana – na moment wywłaszczenia nie znajdowały się na jej obszarze żadne budynki, budowle ani ich części;
•jest przeznaczona pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) - znajduje się w obszarze 1P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów;
•od momentu nabycia nieprzerwanie aż do 30 września 2025 r. była przedmiotem dzierżawy na cele rolnicze (umowy dzierżawy wygasły z dniem 30 września 2025 r. i nie mogły być przedłużane ze względu na wydaną już wówczas Decyzję wywłaszczeniową).
W odniesieniu do ww. dzierżawy Nieruchomości stosowali Państwo zwolnienie z opodatkowania VAT przewidziane dla dzierżawy gruntów przeznaczonych na cele rolnicze. Zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami jest to zwolnienie na podstawie § 3 ust. 1 pkt 2 Rozporządzenia ws. zwolnień. Analogiczne zwolnienie było przewidziane w aktach zastępowanych, obowiązujących we wcześniejszych latach.
Działkę nr 1, z której następnie wydzielono działkę nr 2, będącą przedmiotem wywłaszczenia, nabyli Państwo z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Zgodnie z Państwa wiedzą przedmiotowe nabycie stanowiło czynność niepodlegającą opodatkowaniu VAT. W Państwa ocenie ze względu na brak wykorzystywania przedmiotowej działki do jakichkolwiek czynności opodatkowanych VAT, nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT od jej nabycia.
Państwa wątpliwości dotyczą ustalenia, czy przekazanie przez Państwa na rzecz Skarbu Państwa Nieruchomości w zamian za odszkodowanie korzysta ze zwolnienia od podatku VAT.
W analizowanym przypadku dostawa opisanej Nieruchomości w trybie wywłaszczenia nie może zostać objęta zwolnieniem od podatku VAT na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, ponieważ na dzień wywłaszczenia Nieruchomość spełniała definicję terenu budowlanego, o którym mowa w art. 2 pkt 33 ustawy. Jak wynika z opisu sprawy, Nieruchomość jest przeznaczona pod zabudowę zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (MPZP) - znajduje się w obszarze 1P - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów.
Skoro do dostawy ww. Nieruchomości w trybie wywłaszczenia nie można zastosować zwolnienia, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 9 ustawy, to należy przeanalizować warunki do zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
Według art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy:
Zwalnia się od podatku dostawę towarów wykorzystywanych wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku, jeżeli z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Zwolnienie od podatku określone w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dotyczy wszystkich towarów – zarówno nieruchomości, jak i ruchomości – przy nabyciu (imporcie lub wytworzeniu) których nie przysługiwało podatnikowi prawo do odliczenia podatku VAT i wykorzystywanych – niezależnie od okresu ich używania przez podatnika (kilka dni, miesięcy czy lat) – wyłącznie na cele działalności zwolnionej od podatku VAT.
Jak wskazano wyżej, aby zastosować zwolnienie od podatku, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, dla dostawy towarów, spełnione muszą być łącznie dwa warunki wskazane w tym przepisie, tj.:
•towary od momentu ich nabycia do momentu ich zbycia muszą służyć wyłącznie działalności zwolnionej, w żadnym momencie ich posiadania nie można zmienić ich przeznaczenia oraz sposobu wykorzystywania,
•przy nabyciu (imporcie, wytworzeniu) tych towarów nie przysługiwało dokonującemu ich dostawy prawo do obniżenia podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.
Niespełnienie jednego z powołanych warunków daje podstawę do wyłączenia dostawy towarów ze zwolnienia od podatku VAT przewidzianego w ww. art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy.
NSA w wyroku z 28 lutego 2013 r., sygn. akt I FSK 627/12 wskazał, że:
Zwolnienie, o którym mowa w art. 136 lit. b) dyrektywy 2006/112/WE, a więc również wynikające z art. 43 ust. 1 pkt 2 u.p.t.u., przysługuje tylko wtedy, gdy podatnik nie ma prawa do odliczenia podatku na skutek ograniczeń i zakazów przewidzianych przepisami dyrektywy lub u.p.t.u., co wynika np. ze związku ze sprzedażą zwolnioną od podatku (por. art. 86 i art. 88 ustawy), a więc nie ma zastosowania, gdy brak odliczenia podatku w poprzedniej fazie obrotu wynika z faktu, że dana czynność w ogóle nie podlegała opodatkowaniu (por. wyrok TSUE z 8 grudnia 2005 r. w sprawie C-280/04 Jyske Finanse A/S) oraz gdy podatnik, mając prawo do odliczenia podatku naliczonego, z uprawnienia tego nie skorzystał.
W wyroku, na który powołuje się Naczelny Sąd Administracyjny, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdził, że ze zwolnienia z VAT nie będzie korzystać dostawa towarów, w stosunku do których podatnik nie odliczył VAT naliczonego z powodów innych niż ściśle określone w art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE. Tym samym, przepis art. 136 Dyrektywy 2006/112/WE wskazuje, że w przypadkach, w których przy nabyciu towaru VAT w ogóle nie wystąpił, nie można uznać, że mamy do czynienia z brakiem prawa do odliczenia VAT.
Oznacza to, że zwolnienie, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie może mieć zastosowania do zbycia towaru przez podatnika, jeżeli transakcja sprzedaży, w wyniku której nabył on wcześniej ten towar nie była opodatkowana podatkiem od towarów i usług.
Z opisu sprawy wynika, że działkę nr 1, z której następnie wydzielono działkę nr 2 będącą przedmiotem wywłaszczenia, nabyli Państwo z mocy prawa z dniem 27 maja 1990 r. na podstawie ustawy – Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych. Wskazali Państwo, że nabycie to stanowiło czynność niepodlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług. Tym samym, nie można uznać, że przy nabyciu przedmiotowej działki nie przysługiwało Państwu prawo do odliczenia podatku VAT w rozumieniu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy, skoro nabycie nastąpiło w ramach czynności niepodlegającej opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, przy której podatek naliczony w ogóle nie wystąpił.
Wobec tego, w omawianej sytuacji, zwolnienie od podatku VAT na podstawie przepisu art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy nie ma zastosowania, z uwagi na fakt, że nie został spełniony już jeden z warunków zawartych w tym przepisie. Zatem w przedmiotowej sprawie, dostawa ww. Nieruchomości w trybie wywłaszczenia, nie korzysta ze zwolnienia od podatku także na podstawie ww. przepisu.
W rezultacie, przy przyjętym na potrzeby niniejszej interpretacji założeniu, że przeniesienie własności Nieruchomości w zamian za odszkodowanie stanowi czynność podlegającą opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, dostawa ta nie korzysta ze zwolnienia od podatku na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 9 ani art. 43 ust. 1 pkt 2 ustawy. W konsekwencji dostawa Nieruchomości w trybie wywłaszczenia na rzecz Skarbu Państwa podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług według właściwej stawki.
Zatem Państwa stanowisko jest nieprawidłowe.
Dodatkowe informacje
Informacja o zakresie rozstrzygnięcia
Interpretacja dotyczy stanu faktycznego, który Państwo przedstawili i stanu prawnego, który obowiązywał w dacie zaistnienia zdarzenia.
Pouczenie o funkcji ochronnej interpretacji
·Funkcję ochronną interpretacji indywidualnych określają przepisy art. 14k-14nb ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 622 ze zm.). Interpretacja będzie mogła pełnić funkcję ochronną, jeśli Państwa sytuacja będzie zgodna (tożsama) z opisem stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego i zastosują się Państwo do interpretacji.
·Zgodnie z art. 14na § 1 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n Ordynacji podatkowej nie stosuje się, jeśli stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe będące przedmiotem interpretacji indywidualnej jest elementem czynności, które są przedmiotem decyzji wydanej:
1) z zastosowaniem art. 119a;
2) w związku z wystąpieniem nadużycia prawa, o którym mowa w art. 5 ust. 5 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług;
3) z zastosowaniem środków ograniczających umowne korzyści.
·Zgodnie z art. 14na § 2 Ordynacji podatkowej:
Przepisów art. 14k-14n nie stosuje się, jeżeli korzyść podatkowa, stwierdzona w decyzjach wymienionych w § 1, jest skutkiem zastosowania się do utrwalonej praktyki interpretacyjnej, interpretacji ogólnej lub objaśnień podatkowych.
Pouczenie o prawie do wniesienia skargi na interpretację
Mają Państwo prawo do zaskarżenia tej interpretacji indywidualnej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w (…). Zasady zaskarżania interpretacji indywidualnych reguluje ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej jako „PPSA”).
Skargę do Sądu wnosi się za pośrednictwem Dyrektora KIS (art. 54 § 1 PPSA). Skargę należy wnieść w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia interpretacji indywidualnej (art. 53 § 1 PPSA):
·w formie papierowej, w dwóch egzemplarzach (oryginał i odpis) na adres: Krajowa Informacja Skarbowa, ul. Warszawska 5, 43-300 Bielsko-Biała (art. 47 § 1 PPSA), albo
·w formie dokumentu elektronicznego, w jednym egzemplarzu (bez odpisu), na adres Krajowej Informacji Skarbowej na platformie ePUAP: /KIS/wnioski albo /KIS/SkrytkaESP (art. 47 § 3 i art. 54 § 1a PPSA).
Skarga na interpretację indywidualną może opierać się wyłącznie na zarzucie naruszenia przepisów postępowania, dopuszczeniu się błędu wykładni lub niewłaściwej oceny co do zastosowania przepisu prawa materialnego. Sąd jest związany zarzutami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 57a PPSA).
Podstawa prawna dla wydania interpretacji
Podstawą prawną dla wydania tej interpretacji jest art. 13 § 2a oraz art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej.


