Uprawnienia urlopowe pracowników - urlopy wypoczynkowe
Jednym z podstawowych uprawnień pracownika jest prawo do wypoczynku. Realizuje się ono m.in. przez urlop wypoczynkowy. Prawa tego nie można się zrzec, a pracodawcy za nieudzielenie urlopu grozi odpowiedzialność wykroczeniowa.
Pracownik ma prawo do wypoczynku, który zapewniają przepisy o czasie pracy, dniach wolnych od pracy oraz o urlopach wypoczynkowych (art. 14 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; dalej: k.p.).
Prawo do urlopu wypoczynkowego
Prawo do urlopu wypoczynkowego przysługuje pracownikowi, a więc osobie świadczącej pracę na podstawie stosunku pracy bez względu na podstawę prawną jej powstania. Oznacza to, że podstawową przesłanką roszczenia o urlop jest istnienie stosunku pracy, co potwierdził Sąd Najwyższy w swoim orzeczeniu z 10 października 1980 r. (sygn. akt I PRN 100/80; patrz: www.administracja3.inforlex.pl).
Zgodnie z art. 152 k.p., pracownik nie może się skutecznie zrzec prawa do urlopu, czyli do odpłatnego odpoczynku od wykonywanej pracy. Złożenie takiego oświadczenia przez pracownika jest bezskuteczne. Jedyny przypadek, kiedy pracownik zamiast urlopu w naturze może otrzymać rekompensatę finansową, będzie miał miejsce przy rozwiązaniu stosunku pracy.
Pierwszy urlop
Pracownik, który nawiązał stosunek pracy po raz pierwszy w życiu, nabywa prawo do urlopu w specyficzny sposób. Początkowo urlop jest naliczany po każdym pełnym miesiącu pracy w wymiarze 1/12 wymiaru, który będzie przysługiwał po roku pracy (czyli najczęściej 1/12 z 20 dni). Reguła ta obowiązuje tylko do końca pierwszego roku kalendarzowego zatrudnienia (art. 153 k.p.). Natomiast z dniem 1 stycznia następnego roku kalendarzowego pracownik będzie miał prawo do pełnego urlopu w określonym wymiarze.
Przykład
Ile dni urlopu będzie przysługiwać pracownikowi za 2013 r., jeżeli rozpocznie swoją pierwszą pracę 6 maja?
W takim przypadku pracownik nabędzie prawo do 1,67 dnia urlopu z upływem każdego pełnego miesiąca pracy w 2013 r., tj. 5 czerwca, 5 lipca, 5 sierpnia, 5 września, 5 października i 5 listopada. Za okres od 6 do 31 grudnia 2013 r. nie nabędzie prawa do urlopu, gdyż nie zdąży przepracować pełnego miesiąca. Natomiast od 1 stycznia 2014 r. urlop powinien zostać naliczony pracownikowi na normalnych zasadach.
POTRZEBUJESZ POMOCY?