Przewodnik po zmianach w prawie pracy i ZUS 2026
W 2026 r. wejdzie w życie wiele zmian istotnych dla pracodawców. Najbardziej kluczowe z nich obejmują wliczanie okresów prowadzenia działalności gospodarczej i umów cywilnoprawnych do stażu pracy, co wpłynie na wymiar urlopu wypoczynkowego oraz inne uprawnienia pracownicze. Ponadto zostaną uelastycznione formy składania wniosków kadrowych. Wzrośnie także płaca minimalna. Ważnym elementem jest również reforma systemów kontroli płatników składek przez ZUS oraz wprowadzenie korzystniejszych zasad rozliczania preferencyjnych składek w ramach Małego ZUS Plus. Zmianie uległy też zasady funkcjonowania układów zbiorowych pracy oraz procedury wypłaty ekwiwalentu za niewykorzystany urlop wypoczynkowy.
Poniżej przedstawiamy szczegółowe omówienie najważniejszych zmian kadrowo-płacowych, które weszły w życie w grudniu 2025 r. i wchodzą w życie w 2026 r.
Tabela. Przegląd zmian w zakresie prawa pracy – zestawienie
Lp. | Czego dotyczy zmiana | Na czym polega zmiana |
Od 13 grudnia 2025 r. | ||
1 | Modyfikacja zasad zawierania i ewidencjonowania układów zbiorowych pracy | Zasady zawierania i ewidencjonowania układów zbiorowych pracy dotychczas regulowane w Kodeksie pracy zostały zamieszczone w odrębnej ustawie. Nowa regulacja przewiduje wzmocnienie roli układów zbiorowych jako narzędzia kształtowania warunków pracy. Z tego powodu m.in. zmieniono zakres spraw, jakie może obejmować układ zbiorowy pracy, oraz wprowadzono możliwość korzystania z mediatora przy prowadzeniu rokowań nad układem. |
Od 1 stycznia 2026 r. | ||
2 | Nowe okresy zaliczane do stażu pracy | W wyniku nowelizacji do stażu pracy zostaną zaliczone m.in. praca na podstawie umów zlecenia lub innych umów o świadczenie usług, do których zastosowanie mają przepisy dotyczące zlecenia, umów agencyjnych, a także okresy prowadzenia działalności gospodarczej czy pozostawania osobą współpracującą z osobą prowadzącą taką działalność. |
Od 27 stycznia 2026 r. | ||
3 | Rozszerzenie grupy wniosków w stosunkach pracy składanych w postaci elektronicznej | |
