Czy od umowy zlecenia można obniżyć składkę zdrowotną do wysokości podatku
PROBLEM
Na początku marca 2015 r. zatrudnialiśmy zleceniobiorcę wykonującego dla nas prace uprawniające do zastosowania autorskich kosztów uzyskania przychodu. Czy w przypadku rozliczania wynagrodzenia z umowy zlecenia należy tak jak przy umowie o pracę obniżać składkę zdrowotną do wysokości zaliczki podatkowej, gdy składka jest wyższa niż podatek?
RADA
Tak. Jeżeli obliczona przez płatnika składka na ubezpieczenie zdrowotne jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy, wówczas należy ją obniżyć do wysokości wyliczonego podatku. Zasada obniżania składki zdrowotnej będzie miała zastosowanie do ubezpieczonych podlegających obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu. Wyjątkiem są m.in. przychody nieprzekraczające 200 zł, jeżeli umowa zawarta jest z osobą niebędącą pracownikiem płatnika. Szczegóły - w uzasadnieniu.
UZASADNIENIE
Często zdarza się, że obliczona składka na ubezpieczenie zdrowotne jest wyższa niż wyliczona zaliczka na podatek dochodowy. W takiej sytuacji wspomnianą składkę za dany miesiąc należy obniżyć do wysokości zaliczki podatkowej. Regułę tę trzeba stosować nie tylko w przypadku pracowników, ale także przy rozliczaniu m.in. zleceniobiorców. Należy jednak pamiętać, że obniżenia składki zdrowotnej do wysokości podatku dochodowego nie stosuje się do przychodów z tytułu wykonywania pracy na podstawie umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, jeżeli kwota należności określona w umowie z osobą niebędącą pracownikiem płatnika nie przekracza 200 zł.
PRZYKŁAD
Zleceniodawca zawarł w marcu 2015 r. z Romanem W. jednodniową umowę zlecenia na naprawę ogrodzenia. Za wykonanie usługi zostało ustalone wynagrodzenie w wysokości 190 zł. Wykonawca zlecenia ze względu na zatrudnienie w innej firmie podlega obowiązkowo tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu, gdyż jego wynagrodzenie z etatu jest wyższe od płacy minimalnej. Umowa zlecenia powinna być rozliczona w następujący sposób:
● podatek ryczałtowy: 190 zł x 18% = 34,20 zł; po zaokrągleniu 34 zł,
● składka zdrowotna należna do ZUS: 190 zł x 9% = 17,10 zł,
● kwota do wypłaty: 190 zł - 34 zł - 17,10 zł = 138,90 zł.
Najczęściej zasada obniżania składki zdrowotnej do wysokości podatku dochodowego występuje w przypadku zastosowania do umowy zlecenia 50% kosztów uzyskania przychodów lub gdy wynagrodzenie z tytułu umowy zlecenia (rozliczanej na zasadach ogólnych) jest niskie.
PRZYKŁAD
Spółka z o.o. zawarła umowę zlecenia na kwotę 1500 zł brutto z osobą, dla której stanowi ona jedyne zatrudnienie. Zleceniobiorca został więc zgłoszony do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego oraz - na swój wniosek - do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Umowa kwalifikowała się do zastosowania 50% kosztów uzyskania przychodu. W przedstawionej sytuacji od wypłaty dokonanej w marcu 2015 r. spółka powinna naliczyć składki ZUS w sposób zaprezentowany w tabeli.
| Lp. | Wyszczególnienie | Wartości w zł |
| 1 | wynagrodzenie | 1 500,00 |
| 2 | podstawa składki na ubezpieczenie społeczne (poz. 1) | 1 500,00 |
| 3 | składka na ubezpieczenie emerytalne (poz. 2 x 9,76%) | 146,40 |
| 4 | składka na ubezpieczenie rentowe (poz. 2 x 1,5%) | 22,50 |
| 5 | składka na ubezpieczenie chorobowe (poz. 2 x 2,45%) | 36,75 |
| 6 | suma składek na ubezpieczenie społeczne (poz. 3 + poz. 4 + poz. 5) | 205,65 |
| 7 | koszty uzyskania przychodu [(poz. 1 - poz. 6) x 50%] | 647,18 |
| 8 | podstawa obliczenia zaliczki na podatek po zaokrągleniu do pełnego złotego (poz. 1 - poz. 6 - poz. 7 ) | 647,00 |
| 9 | zaliczka na podatek (poz. 8 x 18%) | 116,46 |
| 10 | podstawa składki na ubezpieczenie zdrowotne (poz. 2 - poz. 6) | 1 294,35 |
| 11 | składka na ubezpieczenie zdrowotne w pełnej wysokości (poz. 10 x 9%) | 116,49 |
| 12 | składka zdrowotna obniżona do wysokości zaliczki na podatek | 116,46 |
Jak wynika z tabeli, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie 116,49 zł spółka musiała obniżyć do wysokości zaliczki podatkowej, czyli do kwoty 116,46 zł. W takiej kwocie należy wykazać ww. składkę w raporcie ZUS RCA sporządzonym za zleceniobiorcę za marzec 2015 r.
Prawidłowo wypełniony fragment druku ZUS RCA


PODSTAWA PRAWNA:
● art. 83 ustawy z 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych - j.t. Dz.U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027; ost.zm. Dz.U. z 2014 r., poz. 1831
● art. 13 pkt 8, art. 30 ust. 1 pkt 5a, ust. 3, art. 65 ust. 3b ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych - j.t. Dz.U. z 2012 r., poz. 361; ost.zm. Dz.U. z 2015 r., poz. 251
Mariusz Pigulski
ekspert i praktyk, zajmujący się od wielu lat prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, absolwent Podyplomowego Studium Prawa Pracy na Uniwersytecie Łódzkim, autor licznych opracowań i publikacji z dziedziny kadrowo-płacowej
