Jakie okresy pracy w gospodarstwie rolnym wliczamy do okresu, od którego zależy prawo do nagrody jubileuszowej

PROBLEM

RADA

Osoba, która nie mieszka w domu teścia, może być uznana za domownika w rozumieniu przepisów o zaliczaniu pracy w gospodarstwie rolnym do stażu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej. Okresy pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika mogą być potwierdzone zaświadczeniem z urzędu gminy. Jeżeli jest to niemożliwe, można wykorzystać jakiekolwiek inne środki dowodowe, np. zeznania świadków, na podstawie których będzie można wykazać fakt wykonywania pracy w gospodarstwie rolnym.

UZASADNIENIE

Do okresów pracy uprawniających do nagrody jubileuszowej wliczamy:

l wszystkie poprzednie zakończone okresy zatrudnienia,

l inne okresy, jeżeli z mocy odrębnych przepisów podlegają one wliczeniu do okresu pracy, od którego zależą uprawnienia pracownicze.

Do drugiej ze wskazanych kategorii można zaliczyć m.in. pracę w gospodarstwie rolnym.

W odniesieniu do pracy w gospodarstwie rolnym wliczeniu do stażu pracy podlegają:

l okresy prowadzenia indywidualnego gospodarstwa rolnego lub pracy w takim gospodarstwie prowadzonym przez współmałżonka,

l przypadające przed 1 stycznia 1983 r. okresy pracy po ukończeniu 16. roku życia w gospodarstwie rolnym prowadzonym przez rodziców lub teściów, poprzedzające objęcie tego gospodarstwa i rozpoczęcie jego prowadzenie osobiście lub ze współmałżonkiem,

l przypadające po 31 grudnia 1982 r. okresy pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym w charakterze domownika w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (art. 1 ustawy o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy).

Państwa pracownik należy więc do 3. wymienionej grupy. Aby doliczyć mu do stażu pracy okres pracy w gospodarstwie rolnym, należy przede wszystkim ustalić, czy w świetle przepisów obowiązujących w latach 1987-1996 pracownik ten rzeczywiście był domownikiem. We wskazanym okresie definicja „domownika” nieco się zmieniła. Pojęcie to definiowała ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników obowiązująca od 1982 r. do 1990 r. oraz ustawa o ubezpieczeniu społecznym rolników z 1990 r., która obowiązuje obecnie.

W tabeli poniżej zostały przedstawione różnice w pojęciu „domownika” na tle ustaw o ubezpieczeniu społecznym rolników.

Porównanie definicji domownika na tle ustaw o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i ich rodzin

W czasie obowiązywania ustawy z 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników uszczegółowienie pojęcia „domownik” było uregulowane w przepisach wykonawczych. Wynikało z nich, że:

l domownik pozostaje z rolnikiem we wspólnym gospodarstwie domowym, jeżeli zamieszkuje na terenie gospodarstwa rolnego prowadzonego przez rolnika lub w bezpośrednim jego sąsiedztwie,

l praca domownika w gospodarstwie rolnym stanowi jego główne źródło utrzymania, jeżeli nie osiąga on dochodów z innych źródeł w wysokości przekraczającej miesięcznie połowę najniższego wynagrodzenia obowiązującego w gospodarce uspołecznionej,

l praca domownika w gospodarstwie rolnym nie stanowi głównego źródła utrzymania, jeżeli domownik kształci się w szkole ponadpodstawowej lub wyższej albo rolnik udowodni, że domownik jest inwalidą I lub II grupy albo III grupy, jeżeli jest całkowicie niezdolny do pracy w gospodarstwie rolnym,

l nie uznaje się za domownika osoby niebędącej członkiem rodziny rolnika, jeżeli z charakteru wykonywanej przez nią pracy wynika, że powinna być ona zatrudniona na podstawie umowy o pracę.

Natomiast na tle obecnie obowiązującej ustawy z 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników w literaturze przyjmuje się, że za zamieszkiwanie w „bliskim sąsiedztwie” rolnika można uznać taką odległość, która umożliwia codzienne dojście do gospodarstwa i powrót do miejsca zamieszkania z uwzględnieniem tradycyjnego czasu pracy.

Jeśli więc Państwa pracownik spełnia warunki z obu przywołanych wyżej ustaw, to okres pracy w gospodarstwie rolnym teścia należy mu zaliczyć do okresu pracy uprawniającego do nagrody jubileuszowej.

WAŻNE!

Okresy pracy w gospodarstwie rolnym w pierwszej kolejności powinny zostać potwierdzone zaświadczeniem z urzędu gminy.

Zdarza się, że urząd gminy nie dysponuje dokumentami pozwalającymi na wydanie zaświadczenia o pracy w gospodarstwie rolnym w charakterze domownika. Wówczas po otrzymaniu tego rodzaju pisemnej informacji z urzędu gminy zainteresowana osoba może wykazać okresy pracy w gospodarstwie rolnym przedstawiając zeznania co najmniej dwóch świadków zamieszkujących w tym czasie na terenie, na którym jest położone to gospodarstwo rolne.

Zeznania świadków to jednak nie jedyny środek dowodowy w razie braku możliwości wydania stosownego zaświadczenia przez urząd gminy. Należy przyjąć, że okresy pracy w gospodarstwie rolnym lub okresy jego prowadzenia mogą być udowodnione np. odpisami aktów notarialnych, umowami zawieranymi przez zainteresowaną osobę czy pokwitowaniami podpisywanymi przez tę osobę (np. pokwitowaniem pobrania zapłaty za zboże).

l § 12 ust. 1 rozporządzenia z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w urzędach gmin, starostwach powiatowych i urzędach marszałkowskich (DzU nr 146, poz. 1223 ze zm.),

l § 8 ust. 1 rozporządzenia z 2 sierpnia 2005 r. w sprawie zasad wynagradzania pracowników samorządowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych jednostek samorządu terytorialnego (DzU nr 146, poz. 1222 ze zm.),

l art. 1 i art. 3 ustawy z 20 lipca 1990 r. o wliczaniu okresów pracy w indywidualnym gospodarstwie rolnym do pracowniczego stażu pracy (DzU nr 54, poz. 310),

l art. 2 pkt 2 ustawy z 14 grudnia 1982 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (DzU z 1989 r. nr 24, poz. 133 ze zm. - obecnie nieobowiązująca),

l art. 6 ustawy z 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (DzU z 2008 r. nr 50, poz. 291 ze zm.),

l § 2 rozporządzenia z 28 marca 1983 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników indywidualnych i członków ich rodzin (DzU nr 21, poz. 94 ze zm. - obecnie nieobowiązujące).

Marek Rotkiewicz

specjalista ds. zatrudnienia