Stawka 0% na darowizny dla ofiar wojny

Od 18 września do 31 grudnia 2025 r. można stosować stawkę 0% do dostaw towarów na rzecz wybranych organizacji, które następnie przekażą towary bezpłatnie lub oddadzą do używania na terytorium Polski osobom uciekającym przed agresją wojskową Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Ustawodawca wymienia cztery rodzaje organizacji, z którymi należy zawrzeć umowę, aby dostawa była opodatkowana stawką 0% VAT. Wykorzystanie towarów niezgodnie z przeznaczeniem spowoduje obowiązek korekty i zapłaty VAT według stawek krajowych.

18 września 2025 r. weszło w życie rozporządzenie Ministra Finansów i Gospodarki z 13 września 2025 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie obniżonych stawek podatku od towarów i usług.

Jakie towary można przekazać ze stawką 0%

Stawką 0% mogą być opodatkowane:

1) dostawy towarów, z wyłączeniem wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym; oznacza to, że stawka 0% ma zastosowanie zarówno do dostaw odpłatnych, jak i bezpłatnych, jeśli podlegają opodatkowaniu na podstawie art. 7 ust. 2 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT);

2) wewnątrzwspólnotowe nabycia towarów (WNT), z wyłączeniem wyrobów akcyzowych oraz samochodów osobowych podlegających opodatkowaniu podatkiem akcyzowym

– jeżeli towary te są przeznaczone do bezpłatnego przekazania na terytorium kraju osobom uciekającym przed agresją wojskową Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie albo bezpłatnego oddania tym osobom do dyspozycji na terytorium kraju i pozostają własnością tych podmiotów, organów, organizacji lub przedsiębiorstw.

Komu należy przekazać towary, aby zastosować stawkę 0%

Stawka 0% może mieć zastosowanie, gdy towary zostaną przekazane na rzecz:

• podmiotów wchodzących w skład Międzynarodowego Ruchu Czerwonego Krzyża i Czerwonego Półksiężyca,
• organów Organizacji Narodów Zjednoczonych lub jej organizacji wyspecjalizowanych i powiązanych,
• organizacji pożytku publicznego wpisanych do wykazu, o którym mowa w art. 27a ustawy z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie, które uzyskały status organizacji pożytku publicznego co najmniej na 18 miesięcy przed dniem dokonania dostawy towarów,
• przedsiębiorstw społecznych wpisanych do wykazu, o którym mowa w art. 19 ust. 1 ustawy z 5 sierpnia 2022 r. o ekonomii społecznej (Dz.U. z 2025 r. poz. 806), które uzyskały status przedsiębiorstwa społecznego co najmniej na 18 miesięcy przed dniem dokonania dostawy towarów.

Dotyczy to również WNT. Aby nabycie było opodatkowane stawką 0%, muszą go dokonać wymienione podmioty.

Jak udokumentować dostawę

Aby dostawa była opodatkowana stawką 0%, dostawca musi zawrzeć pisemną umowę z podmiotem, organem, organizacją lub przedsiębiorstwem wskazanymi w rozporządzeniu, z której wynika, że dostarczane towary będą przekazane osobom uciekającym przed agresją wojskową Federacji Rosyjskiej przeciwko Ukrainie. Umowa powinna również zawierać zobowiązanie podmiotu, organu, organizacji lub przedsiębiorstwa do zapłaty podatnikowi dokonującemu dostawy towarów równowartości podatku należnego od dokonanej dostawy, jeżeli dostarczane towary zostaną wykorzystane na inne cele.

Jakie będą skutki wykorzystania towarów niezgodnie z przeznaczeniem

Wykorzystanie towarów niezgodnie z przeznaczeniem spowoduje utratę prawa do zastosowania stawki 0%. To oznacza obowiązek korekty u dostawcy.

Przepisy rozporządzenia zobowiązują wskazane podmioty, na rzecz których została dokonana dostawa towarów, do poinformowania nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stwierdzono zaistnienie okoliczności:

1) podatnika, który dokonał dostawy towarów, oraz

2) naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla podatnika, który dokonał dostawy towarów

– o wykorzystaniu tych towarów niezgodnie z przeznaczeniem.

W takim przypadku dostawca stosuje stawki VAT obowiązujące w dniu zaistnienia okoliczności powodujących obowiązek korekty, czyli przeznaczenia niezgodnego z umową. Oznacza to obowiązek bieżącej korekty, to jest za okres, kiedy powstała przyczyna korekty (przeznaczenie niezgodne z umową).

Zasada ta ma zastosowanie również do WNT. W takim przypadku podmiot, który dokonał nabycia towarów, informuje, nie później niż do 10. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym stwierdzono zaistnienie okoliczności, naczelnika urzędu skarbowego właściwego dla niego o wykorzystaniu tych towarów na cele inne niż pomoc ofiarom przemocy wojennej.

Korekty należy dokonać za miesiąc, w którym zmieniono przeznaczenie nabytych towarów.

Od kiedy można stosować stawkę 0%

Stawkę 0% można stosować do dostaw dokonanych od 18 września do 31 grudnia 2025 r. Zmiana stawki podatku w odniesieniu do czynności, która zostanie wykonana 18 września lub później, w związku z którą otrzymano całość lub część zapłaty, nie powoduje zmiany wysokości opodatkowania zapłaty otrzymanej przed tym dniem (art. 41 ust. 14f ustawy o VAT). Oznacza to, że zaliczki wpłacone przed 18 września 2025 r. nie mogą być opodatkowane stawką 0%, mimo że dostawa podlega opodatkowaniu według tej stawki.

Natomiast co do WNT stosujemy stawkę obowiązującą w dniu powstania obowiązku podatkowego (zazwyczaj data wystawienia faktury), a nie według daty dostawy (art. 41 ust. 14g ustawy o VAT).

Joanna Dmowska

ekspert w zakresie VAT