Poradnik Gazety Prawnej 31/2004 z 24.08.2004, str. 3
Data publikacji: 17.08.2004
Jak przebiega kontrola ksiąg i ewidencji
Rozumiane szeroko księgi i ewidencje podatkowe to jeden z ważniejszych dowodów w postępowaniu podatkowym. Jest to zresztą zrozumiałe, skoro to właśnie na ich podstawie ustalane są dane, zgodnie z którymi podatnik jest zobowiązany obliczyć należne podatki. Kontrola ksiąg sprowadza się przede wszystkim do zweryfikowania przez organy podatkowe tego, czy podatnik prowadzi właściwy rodzaj ksiąg i ewidencji, a także czy są one prowadzone w sposób odzwierciedlający rzeczywisty przebieg zdarzeń gospodarczych oraz zgodnie z wymaganiami prawa. Kontrola sprowadza się w tym przypadku do porównania zapisów w księgach z dowodami księgowymi oraz informacjami zgromadzonymi przez organ dokonujący takiej kontroli. Jeżeli skutkiem tego porównania jest stwierdzenie niezgodności między stanem rzeczywistym a zapisami w księdze, księga taka nie stanowi dowodu w postępowaniu podatkowym. A to może nieść ze sobą przykre konsekwencje związane m.in. z możliwością ustalenia podstawy opodatkowania w drodze oszacowania i co za tym idzie - określenia przez organ kontrolujący znacznie wyższego podatku niż zadeklarowany.
Marek Kutarba
Stan prawny na 2 sierpnia 2004 r.
Dzięki dobrej znajomości przepisów dotyczących zasad przeprowadzania oraz skutków, jakie może mieć kontrola ksiąg podatkowych, przed ustaleniem podstawy opodatkowania w drodze oszacowania można się skutecznie bronić. Można też, gdy oszacowanie takie jest rzeczywiście konieczne, z powodzeniem zminimalizować jego skutki, tak by nie odbiegały one za bardzo od tego, co zostało wykazane w składanych deklaracjach i wpłacone na konto urzędu skarbowego.
„Poradnik” stanowi wartościową pomoc i przewodnik po zawiłych przepisach rachunkowych i podatkowych. Rozstrzygając wiele praktycznych problemów, doradzamy, jak skutecznie walczyć i wygrać z fiskusem.
Księgi podatkowe
Ogólną definicję ksiąg zawiera art. 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. -
Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz. 926 z późn. zm.; ost. zm.
Dz.U. z 2004 r. nr 162, poz. 1692), który stanowi, że księgi podatkowe to księgi rachunkowe, podatkowa księga przychodów i rozchodów, ewidencje oraz rejestry, do których prowadzenia do celów podatkowych, na podstawie odrębnych przepisów, zobowiązani są podatnicy, płatnicy lub inkasenci. Takich „odrębnych” przepisów, do których odsyła art. 3
Ordynacji podatkowej, można wskazać wiele. Są to m.in.: