Praca w godzinach nadliczbowych
Pracodawcy mają wiele wątpliwości odnośnie do zasad zlecania pracy ponadwymiarowej. Dotyczą one zarówno samego sposobu i możliwości wydania takiego polecenia, jak i sposobów rekompensaty pracy w godzinach nadliczbowych. Często popełniane są błędy polegające na stosowaniu reguł dotyczących nadgodzin do rozliczania pracy w dniach wolnych od pracy. Należy pamiętać, że takie postępowanie może skutkować koniecznością wypłacenia pracownikowi należnych mu składników wynagrodzenia, a także odpowiedzialnością wykroczeniową pracodawcy.
Pracodawca powinien zlecać pracownikom pracę odpowiadającą ich wymiarom etatu. W praktyce jednak wcześniej czy później dojdzie do sytuacji, w której pracownik będzie musiał pracować w większym wymiarze. Praca w godzinach nadliczbowych jest dopuszczalna, gdy konieczne jest prowadzenie akcji ratowniczej w celu ochrony życia lub zdrowia ludzkiego, ochrony mienia, środowiska albo usunięcia awarii, a także w razie szczególnych potrzeb pracodawcy.
Zgodnie z ustawą z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (dalej: k.p.), kto, będąc pracodawcą lub działając w jego imieniu, narusza przepisy o czasie pracy, podlega karze grzywny od 1000 zł do 30 000 zł (art. 281 pkt 5 k.p.).
Czym są nadgodziny?
Nie każda praca wykonywana przez pracownika niezgodnie z pierwotnie umówionym rozkładem jest nadgodziną. Kodeks pracy określa, żepracą w godzinach nadliczbowych jest jedynie praca wykonywana ponad:
● obowiązujące pracownika normy czasu pracy,
● przedłużony dobowy wymiar czasu pracy, wynikający z obowiązującego pracownika systemu i rozkładu czasu pracy
- art. 151 § 1 k.p.
Przekroczenie norm
Aby uznać daną pracę za pracę w nadgodzinach, pracodawca powinien ustalić, czy doszło do przekroczenia obowiązującej pracownika normy czasu pracy. Trzeba przypomnieć, że czas pracy nie może przekraczać 8 godzin na dobę i przeciętnie 40 godzin w przeciętnie pięciodniowym tygodniu pracy w przyjętym okresie rozliczeniowym (art. 129 § 1 k.p.). Przepis ten określa normę dobową (8 godzin) oraz normę średniotygodniową (przeciętnie 40 godzin w tygodniu pracowniczym). Normy te mogą oczywiście być inne w sytuacjach szczególnych (osoby niepełnosprawne, zawody medyczne itp.). Niemniej jednak dopiero ich przekroczenie będzie pracą w nadgodzinach. Potocznie wskazuje się więc na możliwość wystąpienia tzw. w zależności od tego, która norma została naruszona.


