Zwolnienia z VAT obejmujące dostawę budynków, budowli oraz ich części

Co do zasady, dostawy budynków, budowli lub ich części są opodatkowane VAT według stawki 8 lub 23%. Stawką 8% są opodatkowane dostawy budynków lub ich części zaliczone do budownictwa objętego społecznym programem mieszkaniowym, natomiast stawką 23% opodatkowane są dostawy pozostałych budynków lub ich części, jak również dostawy budowli.

Wyjątki od tej zasady określają przepisy art. 43 ust. 1 pkt 10 i 10a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Teoretycznie zwolnienia te wprost obejmują dostawy budynków, budowli lub ich części, ale w praktyce obejmują również sprzedaż gruntów. W przypadku dostawy budynków lub budowli (w tym dróg) trwale związanych z gruntem, albo części takich budynków lub budowli, z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się bowiem wartości gruntu (art. 29 ust. 5 ustawy o VAT). Brzmienie tego przepisu powoduje, że z punktu widzenia VAT konsekwencją sprzedaży terenów zabudowanych są dostawy budynków lub budowli obejmujące również wartość gruntu. W konsekwencji, jeżeli dostawy takich budynków lub budowli są zwolnione na podstawie jednego ze wskazanych przepisów - zwolniona z VAT jest również wartość gruntu (dotyczy to również sytuacji, gdy grunt jest przedmiotem prawa wieczystego użytkowania - § 13 ust. 1 pkt 11 rozporządzenia Ministra Finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług).