Czy gmina pobierając opłaty za pobyt w OPS, działa jako podatnik VAT?

Czy po centralizacji gmina (powiat) jako podmiot prowadzący ośrodki pomocy społecznej działa w związku z pobieranymi opłatami poza VAT, czyli w charakterze organów władzy publicznej, czy jako podatnik VAT?

1. Źródło sporów

Za podatników VAT nie uznaje się organów władzy publicznej oraz urzędów obsługujących te organy w zakresie realizowanych zadań nałożonych odrębnymi przepisami prawa, dla realizacji których zostały one powołane, z wyłączeniem czynności wykonywanych na podstawie zawartych umów cywilnoprawnych, co wynika z art. 15 ust. 6 . Gminy i powiaty we wnioskach o interpretacje czy skargach do WSA na interpretacje niekorzystne często wskazują, że ma charakter daniny publicznej). Jednak oświadczenie pomocy społecznej, mimo że jego przedmiot jest w znacznym stopniu ukształtowany w drodze przepisów ustawy i decyzji administracyjnej, jest jednak świadczeniem usługi. Wprawdzie jest ona wykonywana z nakazu wynikającego z mocy prawa, ale można wyróżnić przy jej świadczeniu usługodawcę i usługobiorcę, a więc jest to działalność gospodarcza. Co prawda, usługi pomocy społecznej i tak podlegają zwolnieniu z VAT (przede wszystkim na podstawie art. 43 ust. 1 pkt 22 ustawy o VAT), ale jednak także w przypadku usług zwolnionych przedmiotowo na podatnikach VAT ciążą pewne obowiązki, np. wykazania ich w deklaracji VAT, ustalenia momentu powstania obowiązku podatkowego czy ewidencjonowania przy użyciu kasy fiskalnej.