Trener domowy pomaga w rozwiązywaniu problemów rodzinnych

GRAŻYNA DZIEDZIC,

Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Rudzie Śląskiej

- Bezradność opiekuńczo-wychowawcza wśród klientów Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej (dalej: MOPS) stanowi w Rudzie Śląskiej narastający problem, który często jest efektem wielopokoleniowych zaniedbań. Mowa tu o sytuacji, gdy rodzice, którzy sami wychowali się w domach dysfunkcyjnych, nie wynieśli z nich podstawowej wiedzy i umiejętności niezbędnych do zapewnienia prawidłowego funkcjonowania własnej rodziny. Często też powielają negatywne schematy postępowania wyniesione z własnych środowisk. Niewydolność opiekuńczo-wychowawcza obok problemu uzależnienia oraz przemocy stanowi najczęstszą przyczynę odebrania dzieci rodzicom naturalnym. W roku 2006 problem bezradności opiekuńczo-wychowawczej dotyczył już 814 rodzin, które liczyły sobie 3282 osoby. Spośród nich 263 środowiska stanowiły rodziny wielodzietne, a 298 - rodziny niepełne. W 2007 r. liczba ta zmalała do 735, lecz jej odsetek w ogólnej liczbie korzystających z pomocy MOPS się zwiększył (z 15,8% do 16,1%). Dlatego też konieczna jest intensyfikacja pracy socjalnej w danym środowisku, z wykorzystaniem wiedzy i doświadczeń specjalistów różnych instytucji wspierających rodzinę.

Celem szkolenia w prowadzeniu domu jest zdobycie praktycznej wiedzy o prowadzeniu gospodarstwa domowego przez osoby, które mają z tym trudności. Jak właściwie zarządzać środkami finansowymi, by starczyło do pierwszego? Jak ustalić właściwą dietę dla dzieci? Jak sprawić, by w domu było zawsze czysto? Na te i inne pytania rodziny objęte pracą socjalną w Rudzie Śląskiej zdobywają odpowiedzi dzięki społecznemu „menedżerowi”, którym jest trener prowadzący trening w zarządzaniu domem.

W ciągu trzech lat - w ramach kontraktu socjalnego - Miejskiemu Ośrodkowi Pomocy Społecznej w Rudzie Śląskiej udało się usamodzielnić 400 rodzin. Spośród nich szkoleniem w prowadzeniu domu zostały objęte 123 rodziny, w których znajdowało się 390 dzieci. W rodzinach objętych kontraktem prowadzona jest równolegle praca socjalna dotycząca uzależnień, przemocy, długotrwałej choroby, bezrobocia oraz innych problemów dotykających rodzinę. Największym sukcesem rodzin, które wzięły udział w szkoleniu, jest możliwość wychowywania własnych dzieci, które w przeciwnym razie mogłyby być im odebrane. W ramach prowadzonej pracy socjalnej rodzina podpisuje kontrakt socjalny, na mocy którego korzysta ze wsparcia trenera. Podstawowym zadaniem trenera jest nauka podejmowania decyzji, planowania i organizowania codziennego życia we własnym domu.

Szkolenie składa się z trzech podstawowych elementów: budżetowego, higienicznego i żywieniowego. Jest przeprowadzane w mieszkaniach rodzin. Rodzice uczą się, jak prawidłowo dysponować skromnymi środkami finansowymi i planować wydatki. Trenerka odwiedza rodzinę codziennie (łącznie z sobotą i niedzielą), a całe szkolenie trwa średnio pół roku. Raz w tygodniu rodziny objęte treningiem odwiedza psycholog i pracuje z nimi nad poprawą komunikacji i relacji w rodzinie, uczy dialogu, wsłuchiwania się w oczekiwania domowników, poświęcania dzieciom czasu i uwagi.

Koszty usług w postaci szkoleń w prowadzeniu gospodarstwa domowego finansowane są ze środków budżetu gminy Ruda Śląska. Realizatorem szkoleń jest Stowarzyszenie im. Św. Filipa Nereusza w Rudzie Śląskiej, które zostało wyłonione w drodze otwartego konkursu ofert.

PROBLEM

Coraz więcej rodzin korzystających ze wsparcia MOPS-u nie radzi sobie z wychowaniem dzieci i prowadzeniem domu.