Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń 15/2004 z 01.08.2004, str. 52
Data publikacji: 29.07.2004
Jak uwzględniać składniki wynagrodzenia za różne okresy w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego?
Podstawę wymiaru zasiłku chorobowego stanowi wynagrodzenie wypłacone pracownikowi u pracodawcy, u którego przysługuje mu prawo do zasiłku. Jeśli poza stałym wynagrodzeniem pracownik otrzymuje również inne składniki wynagrodzenia, ich wliczenie do podstawy uzależnione jest od okresu, za jaki przysługują, oraz zasad wypłaty danego składnika za okres nieobecności w pracy z powodu choroby.
W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego uwzględnia się przychód pracownika stanowiący podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie chorobowe po odliczeniu potrąconych przez pracodawcę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe oraz chorobowe, finansowanych ze środków pracownika.
Podstawą wymiaru zasiłku chorobowego jest przeciętne wynagrodzenie wypłacone pracownikowi za okres 6 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy lub z okresu 12 miesięcy - jeżeli wynagrodzenie pracownika ulega znacznemu wahaniu ze względu na charakter pracy lub zasady wynagradzania.
Ważne
W podstawie nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, które nie są zmniejszane za czas choroby.
Dotyczy to składników, których zmniejszania nie przewidują zasady ich wypłaty określone układem zbiorowym pracy lub przepisami o wynagradzaniu.
Przykład
Obowiązujące w zakładzie pracy przepisy o wynagradzaniu przewidują prawo do uznaniowej premii miesięcznej bez określenia szczegółowych regulacji zasad jej wypłaty. Składnik ten nie zostanie uwzględniony przy ustalaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego, ponieważ nie ma zasady nakazującej jego zmniejszanie za okres pobierania zasiłku chorobowego.
W podstawie wymiaru zasiłku nie uwzględnia się składników wynagrodzenia, do których pracownik zachowuje prawo w okresie pobierania zasiłku.
Przykład
Obowiązujący w zakładzie pracy system wynagradzania przewiduje, że pracownikom pełniącym funkcje kierownicze przysługuje dodatek funkcyjny również za okres nieobecności w pracy spowodowanej chorobą. Nie zostanie on więc uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego.
Składniki za różne okresy
Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy miesięczne uwzględniane są w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie wypłaconej pracownikowi za ten miesiąc kalendarzowy, z którego wynagrodzenie przyjmuje się do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego.
Ważne
Nie ma przy tym znaczenia data wypłaty tego składnika.
Kwartalne składniki wynagrodzenia wliczane są do przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia przyjmowanego do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku w wysokości 1/12 kwot wypłaconych pracownikowi za cztery kwartały poprzedzające miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Zasadę tę stosuje się nawet wówczas, gdy w danym kwartale pracownik wykonywał pracę przez mniej niż połowę obowiązującego go czasu pracy oraz wtedy, gdy za niektóre z tych czterech kwartałów pracownik nie otrzymał składnika kwartalnego, bez względu na przyczynę jego nieprzyznania.
Jeżeli pracownik był zatrudniony u pracodawcy krócej niż przez cztery kwartały przed zachorowaniem lub w tym okresie korzystał z urlopu bezpłatnego albo wychowawczego, składniki za okresy kwartalne uwzględnia się proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w tych kwartałach, z których premia kwartalna podlega uwzględnieniu w podstawie wymiaru zasiłku.
Składniki wynagrodzenia przysługujące za okresy roczne, które ulegają pomniejszeniu za okres pobierania zasiłków, uwzględnia się w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w wysokości 1/12 kwoty wypłaconej za rok poprzedzający miesiąc, w którym powstała niezdolność do pracy.
Jeśli pracownik nie był zatrudniony u pracodawcy przez cały rok poprzedzający powstanie niezdolności do pracy lub w ciągu tego roku przebywał na urlopie bezpłatnym albo wychowawczym, składniki za okresy roczne należy uwzględniać proporcjonalnie do liczby pełnych kalendarzowych miesięcy zatrudnienia w roku poprzedzającym powstanie niezdolności do pracy.
Przykład
Pracownik przebywał na urlopie bezpłatnym od 3 marca 2003 r. do 5 sierpnia 2003 r. Pozostałą część roku przepracował, w związku z czym otrzymał nagrodę roczną proporcjonalnie zmniejszoną za czas nieobecności. Zachorował w czerwcu 2004 r. Przy obliczaniu podstawy wymiaru zasiłku chorobowego do przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego za okres od grudnia 2003 r. do maja 2004 r. doliczono nagrodę roczną w wysokości 1/6 kwoty wypłaconej pracownikowi za pełne miesiące kalendarzowe po zakończeniu urlopu bezpłatnego w roku poprzedzającym zachorowanie, tj. za styczeń i luty 2003 r. oraz za okres od września do grudnia 2003 r.
Jeżeli składnik wynagrodzenia, który powinien zostać uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku, został wypłacony zaliczkowo, do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się go w wysokości wypłaconej zaliczki, a po jego wyrównaniu przelicza się podstawę wymiaru i wyrównuje wysokość zasiłku.
Gdy do czasu sporządzenia listy wypłat zasiłków składnik wynagrodzenia nie został wypłacony, do podstawy wymiaru zasiłku przyjmuje się go w wysokości wypłaconej za poprzedni okres.
Korzyści
Wypłacenie takiego składnika w okresie późniejszym nie powoduje konieczności przeliczenia podstawy wymiaru zasiłku.
Jeżeli jednak składnik ten nie został wypłacony również za poprzedni okres, podstawę wymiaru zasiłku należy liczyć bez niego, a po dokonaniu wypłaty tego składnika przeliczyć podstawę wymiaru i wyrównać wysokość zasiłku.
Gdy okres pracy nie uprawnia do składnika
Jeżeli przed powstaniem niezdolności do pracy pracownik nie miał prawa do składników wynagrodzenia przysługujących za okresy dłuższe niż miesiąc (np. z uwagi na nieprzepracowanie okresu, za który składnik przysługuje), podstawę wymiaru zasiłku ustala się bez tego składnika.
Przykład
Pracownik zatrudniony od 1 kwietnia 2004 r. stał się niezdolny do pracy z powodu choroby 3 czerwca 2004 r. Ma prawo do premii kwartalnej, jednak za poprzednie kwartały jej nie otrzymał, ponieważ jeszcze nie pracował. Do ustalenia podstawy wymiaru zasiłku chorobowego przyjęte zostało wyłącznie wynagrodzenie za kwiecień i maj 2004 r.
Sposób zmniejszania składników
Jeżeli zasady wypłaty składnika wynagrodzenia przysługującego za okres dłuższy niż miesiąc nakazują proporcjonalne jego zmniejszanie za okres pobierania zasiłku chorobowego lub jego pomniejszanie wynika ze sposobu obliczania składnika (np. premia obliczana jest jako procent od wynagrodzenia za czas faktycznie przepracowany), składnik ten wypłacony w pomniejszonej wysokości za okres choroby zostaje uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku po uprzednim jego uzupełnieniu.
Przykład
Zgodnie z regulaminem wynagradzania przysługująca pracownikom premia miesięczna pomniejszana jest o 1/30 za każdy dzień nieobecności w pracy z powodu choroby. Nagroda ta zostanie uwzględniona w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego po jej uprzednim uzupełnieniu.
Składnik wynagrodzenia, zmniejszany za okres pobierania zasiłku chorobowego procentowo lub kwotowo, zostaje uwzględniony w podstawie wymiaru zasiłku chorobowego w kwocie faktycznie wypłaconej.
Przykład
Regulamin premiowania przewiduje pomniejszanie premii przysługującej miesięcznie w wysokości 20% wynagrodzenia o 25 zł za każdy dzień niezdolności do pracy z powodu choroby. W podstawie wymiaru zasiłku chorobowego premia taka zostanie uwzględniona w kwocie faktycznie wypłaconej, bez jej uzupełniania za czas choroby.
Podstawa prawna:
• art. 36, art. 41, art. 42 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU nr 60, poz. 636 ze zm.).
Joanna Kalinowska
Masz pytanie - wypełnij formularz
www.mppiu.infor.pl/pytania
POTRZEBUJESZ POMOCY?