Czy od przekazania posiłków profilaktycznych trzeba odprowadzić VAT

PROBLEM

Nasi pracownicy otrzymują posiłki profilaktyczne. Czy powinniśmy przy ich przekazaniu naliczać VAT? Czy możemy odliczać VAT od wydatków poniesionych na zakup tych posiłków?

RADA

Przekazanie posiłków profilaktycznych nie podlega opodatkowaniu VAT. Podatnikowi przy nabyciu tych posiłków przysługuje prawo do odliczenia VAT naliczonego.

UZASADNIENIE

Opodatkowaniu VAT podlegają, co do zasady, czynności odpłatne, tj. odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. W pewnych sytuacjach opodatkowaniu podlegają jednak także czynności nieodpłatne, w tym nieodpłatne przekazanie towarów przez podatnika.

Ustawa określa dodatkowo pewne czynności, które należy traktować na równi z odpłatną dostawą towarów. Jest to m.in. przekazanie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

1) przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

2) wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego z tytułu nabycia, importu lub wytworzenia tych towarów lub ich części składowych.

Zatem przekazanie pracownikowi świadczenia podlega opodatkowaniu, gdy są spełnione łącznie następujące warunki:

1) przekazanie nastąpiło na potrzeby osobiste pracownika,

2) podatnikowi przysługiwało prawo do odliczenia VAT naliczonego od nabytych towarów.

W przypadku posiłków profilaktycznych pierwszy z wymienionych warunków nie został spełniony. Przekazanie (wydanie) pracownikowi posiłków profilaktycznych nie następuje bowiem "na cele osobiste" pracownika. Obowiązek wydawania pracownikom posiłków profilaktycznych wynika z przepisów prawa pracy (art. 232 Kodeksu pracy). Zgodnie z tymi przepisami pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach szczególnie uciążliwych nieodpłatnie odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to niezbędne ze względów profilaktycznych. Rodzaje tych posiłków, wymagania, jakie powinny spełniać, a także przypadki i warunki ich wydawania są określane stosownym rozporządzeniem. Pracodawca, wypełniając ten obowiązek, nie kieruje się osobistymi potrzebami pracowników i chęcią ich zaspokojenia, a wykonuje obowiązki nałożone na niego przepisami prawa pracy w związku z zatrudnieniem pracowników przy pracach szczególnie uciążliwych.

Do opodatkowania VAT nie dochodzi również wówczas, gdy przekazywanie posiłków profilaktycznych stanowi nieodpłatne świadczenie usług. Także w takiej sytuacji nie następuje ono bowiem na cele osobiste pracowników ani nie jest to nieodpłatne świadczenie usług do celów innych niż działalność gospodarcza podatnika (art. 8 ust. 2 pkt 2 ustawy o VAT).

Prawo do odliczenia VAT przy nabyciu posiłków profilaktycznych

Podatnik, który kupuje posiłki profilaktyczne dla swoich pracowników, może odliczyć VAT z faktur dokumentujących wydatki poniesione na ten cel. Nie ma znaczenia, że samo nieodpłatne przekazanie posiłków pracownikom nie podlega opodatkowaniu. Istotny jest związek pośredni dokonanego zakupu z wykonywaną przez podatnika działalnością opodatkowaną VAT. Jeżeli więc podatnik wykonuje działalność opodatkowaną VAT, w której zatrudnia pracowników, może odliczyć VAT od wydatków na posiłki profilaktyczne przeznaczone dla tych pracowników.

Potwierdza to interpretacja indywidualna z 30 października 2015 r., sygn. IBPP1/4512-597/15/MS, w której Dyrektor IS w Katowicach stwierdził, że:

(...) prawo do odliczenia podatku naliczonego z zakupionych przez Wnioskodawcę usług stołówkowych, posiłków profilaktycznych, posiłków regeneracyjnych, posiłków gotowych oraz potraw i napojów nie jest ograniczone art. 88 ust. 1 pkt 4 ustawy o VAT, jednak warunkiem skorzystania z prawa do odliczenia podatku naliczonego od tych zakupów jest, aby były one wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych. (...)

PODSTAWA PRAWNA:

● art. 7 ust. 2, art. 8 ust. 2 pkt 2, art. 86 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 710; ost.zm. Dz.U. z 2017 r. poz. 60

● art. 232 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy - j.t. Dz.U. z 2016 r. poz. 1666; ost.zm. Dz.U. z 2016 r. poz. 2138

Rafał Styczyński

doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego, autor licznych publikacji z dziedziny podatków