8. Bilans jednostki budżetowej, zakładu budżetowego oraz gospodarstwa pomocniczego jednostki budżetowej

DOROTA ADAMEK-HYSKA

Bilans jest podstawowym elementem sprawozdania finansowego. Bilans z jednej strony stanowi zestawienie rzeczywistego stanu majątku jednostki (aktywów) i źródeł jego finansowania (pasywów), sporządzone na określony dzień i w określonej formie. Z drugiej strony, prezentuje w sposób syntetyczny skutki wszystkich decyzji jednostki w okresie, za który sporządzono bilans. Przedstawia dane o aktywach i pasywach według stanu na początek i koniec roku, co umożliwia dokonywanie analiz i ocen zmian, jakie nastąpiły w okresie sprawozdawczym, w stosunku do roku poprzedniego.

Sporządzając bilans, trzeba pamiętać o kilku zasadach, które należy wziąć pod uwagę, aby bilans sporządzony był rzetelnie. Są to:

l zasada równowagi bilansowej,

l zasada dnia bilansowego,

l zasada segregacji,

l zasada ciągłości,

l zasada kompletności,

l zasady formalne.

Zasada równowagi bilansowej oznacza, że ogólna kwota aktywów musi być zawsze równa łącznej sumie pasywów.

Zasada dnia bilansowego oznacza, że bilans zawsze sporządza się na określony dzień bilansowy.

Zasada segregacji oznacza, że bilans należy sporządzić w ten sposób, że elementy majątku powinny być zakwalifikowane do właściwej grupy i podgrupy bilansu. Przy kwalifikowaniu należy mieć na uwadze, że aktywa ujmuje się według rosnącego stopnia płynności, natomiast pasywa, według rosnącego stopnia wymagalności.

Zasada ciągłości oznacza, że bilans zamknięcia minionego okresu jest bilansem otwarcia okresu następnego.

Zasada kompletności oznacza, że w bilansie należy ująć wszystkie składniki majątku i źródła jego finansowania nawet wtedy, gdy po sporządzeniu bilansu, a przed jego zatwierdzeniem, jednostka otrzymała informacje o zdarzeniach, które mają istotny wpływ na bilans. Do tego zobowiązuje jednostki art. 54 uor.

Zasady formalne określają wzór informacyjny, stopień szczegółowości bilansu i jego zgodność ze stanem faktycznym.

Bilans jednostek budżetowych sporządza się według wzoru określonego w załączniku nr 5 do rozporządzenia w sprawie szczególnych zasad rachunkowości oraz planów kont dla budżetu państwa, budżetów jednostek samorządu terytorialnego oraz niektórych jednostek sektora finansów publicznych. Kolejność ujmowania pozycji w bilansie jest dokonywana według ogólnie przyjętych kryteriów: