Czy prezes spółki z o.o. prowadzący także jednoosobową działalność gospodarczą może w ramach ramach tej działalności świadczyć usługi na rzecz spółki
PYTANIE
W spółce z o.o. udziałowcami są małżonkowie (podział udziałów mąż: 90%, żona 10%). Zarząd spółki jest jednoosobowy, a prezesem spółki jest udziałowiec posiadający 90% udziałów. Główny przedmiot działalności sp. z o.o. to: usługi informatyczne + usługi rekrutacyjne. Dotychczas prezes spółki otrzymywał wynagrodzenie w spółce z o.o. na podstawie powołania. Jednakże od 1 stycznia 2022 r. chciałaby zmienić formę rozliczenia (rezygnując z wynagrodzenia z tytułu powołania). Prezes zarządu oprócz tego, że jest udziałowcem w spółce z o.o., prowadzi jednoosobową działalność gospodarczą (opodatkowaną na zasadach ogólnych), której przedmiotem są m.in. usługi informatyczne. Od 1 stycznia 2022 r. prezes zarządu z tytułu świadczenia na rzecz spółki (a co za tym idzie na rzecz odbiorców końcowych spółki z o.o.) usług informatycznych chciałby wystawiać z tego tytułu fakturę VAT ze swojej jednoosobowej działalności gospodarczej na spółki z o.o. W związku z powyższym planowane jest podjęcie następujących działań:
- Umowa pomiędzy spółką z o.o. a jednoosobową działalnością gospodarczą, która obejmowałaby zakres świadczenia usług informatycznych na rzecz spółki z o.o. Wynagrodzenie określone byłoby w stałej stawce ryczałtowej w stałej comiesięcznej wysokości.
- Spółka z o.o. (czyli udziałowcy) wyrazi zgodę poprzez uchwałę na prowadzenie działalności konkurencyjnej przez prezesa zarządu w ramach prowadzonej przez niego działalności w zakresie usług informatycznych.
- Umowę z prezesem podpisze pełnomocnik (nie ma rady nadzorczej) powołany przez zgromadzenie wspólników.
Czy tym pełnomocnikiem może być żona (udziałowiec, nie jest członkiem zarządu spółki), czy powinna to być inna osoba (niezwiązana ze spółką udziałami)? Czy powyższe działania są poprawne i nie będą budzić wątpliwości w zakresie CIT i podatku VAT? Czy faktury wystawione przez Prezesa spółki z tytułu świadczonych przez niego usług informatycznych będą stanowić koszt uzyskania przychodu w sp. z o.o. (bez ograniczeń), a podatek VAT będzie podlegał odliczeniu?
ODPOWIEDŹ
Przepisy nie zabraniają świadczenia usług między wspólnikami spółek z o.o. i tymi spółkami, jak również między prezesami zarządu spółek z o.o. i tymi spółkami. Jednocześnie przepisy podatkowe nie wyłączają ani nie ograniczają możliwości odliczania przez spółki z o.o. podatku VAT z faktur dokumentujących świadczone na ich rzecz usługi przez wspólników czy prezesów zarządu spółek z o.o., czy rozpoznawania na ich podstawie podatkowych kosztów uzyskania przychodów. W konsekwencji we wskazanej sytuacji spółka z o.o. będzie mogła odliczać w całości VAT z faktur wystawianych jej za usługi informatyczne przez większościowego wspólnika, będącego jednocześnie prezesem zarządu tej spółki, jak również rozpoznawać na ich podstawie podatkowe koszty uzyskania przychodów.
Zauważyć jednak należy, że spółka z o.o. oraz wskazana osoba są podmiotami powiązanymi zarówno w rozumieniu ustaw o podatku dochodowym (zob. art. 11a ust. 1 pkt 4 ustawy o CIT oraz art. 23m ust. 1 pkt 4 ustawy o PIT). Wskazać w związku z tym trzeba, że z art. 23o ust. 1 ustawy o PIT oraz art. 11c ust. 1 ustawy o CIT wynika, iż podmioty powiązane są obowiązane ustalać ceny transferowe na warunkach, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. Z kolei art. 23o ust. 2 ustawy o PIT oraz art. 11c ust. 2 ustawy o CIT stanowią, że jeżeli w wyniku istniejących powiązań zostaną ustalone lub narzucone warunki różniące się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane, i w wyniku tego podatnik wykazuje dochód niższy (stratę wyższą) od tego, jakiego należałoby oczekiwać, gdyby wymienione powiązania nie istniały, organ podatkowy określa dochód (stratę) podatnika bez uwzględnienia warunków wynikających z tych powiązań.
W świetle tych przepisów konieczne jest, aby ustalone warunki świadczenia usług informatycznych nie różniły się od warunków, które ustaliłyby między sobą podmioty niepowiązane. W przeciwnym bowiem razie istnieć będzie ryzyko, że organy podatkowe określą spółce z o.o. lub wskazanej osobie dochody (straty) bez uwzględniania warunków wynikających z istniejących między nimi powiązań.
Na gruncie ustawy o VAT przepisami o podobnym do wskazanych powyżej charakterze są przepisy art. 32 ustawy o VAT. Dla ich stosowania konieczne jest jednak między innymi, aby w związku z dokonywanymi czynnościami jednemu z podmiotów powiązanych nie przysługiwało pełne prawo do odliczenia (zob. art. 32 ust. 1 pkt 1-3 ustawy o VAT). Z przedstawionego stanu faktycznego nie wynika, aby taki przypadek miał w przedstawionej sytuacji miejsce, a więc prawdopodobnie ryzyko zastosowania tych przepisów w analizowanym stanie faktycznym nie istnieje.
Podstawa prawna:
art. 32 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (j.t. Dz.U z 2021 r. poz. 685 ze zm.),
art. 11a ust. 1 pkt 4, art. 11c ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1800 ze zm.),
art. 23m ust. 1 pkt 4, art. 23o ust. 1, ust. 2 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (j.t. Dz.U. z 2021 r. poz. 1128 ze zm.).
Tomasz Krywan
POTRZEBUJESZ POMOCY?